SHUKR
Kechasi bilan yoqqan qor hamma yoqni oppoq ko‘rpaga burkagan. Sotvoldi amaki eshigini shunday kuch bilan ochdiki, tepasidagi qor uyumi uning yelkasiga "lop" etib tushdi.
— La’nat bo‘lsin! — deya baqirdi u, bo‘yniga kirgan muzdek parchalardan qaltirab. — Yana qor! Endi buni kim kuraydi? Belim og‘riydi, gaz past, choynak muzlab qolibdi. Bu qanday ko‘rgulik?
U belkurakni yerga urib, qorni xuddi dushmanini urgandek g‘azab bilan chetga ota boshladi. Shu payt darvozadan o‘g‘li kirdi.
— Dada, assalomu...
— Keldingmi? Kelishing bilan shu qorni kura! Hammasi mening bo‘ynimda, bittang sharoitni o‘ylamaysan. Mashinangni ko‘chaga qo‘y, hovlini loy qilma! — o‘g‘lining salomiga alik ham olmay, jahl bilan ichkariga kirib ketdi. O‘g‘li esa yelka qisib, otasining ortidan g‘amgin qarab qoldi.
Sotvoldi amaki bilan yonma-yon yashovchi qo‘shni Hikmat boboning hovlisida esa manzara bo‘lakcha. U ustiga eski choponini tashlab, nevaralari bilan hovli o‘rtasida qorbobo yasayotgan edi.
— Bobojon, sovuq-ku! — deyishdi bolalar kulib.
— Sovuq emas, bolalarim, bu — tabiatning tozalanishi. Qaranglar, yer oppoq varaqqa o‘xshaydi, biz unga bugun yaxshi niyatlarimizni yozamiz, — dedi u nevarasining qizarib ketgan burnidan chimdib. — Qor ko‘p bo‘lsa, dehqonning ombori to‘la bo‘ladi. Shukur, bu yil baraka yog‘yapti.
U o‘g‘li kelganda peshonasidan o‘pib kutib oldi: "Baraka top, o‘g‘lim, mana shu qorni ko‘rish nasib qilganiga shukur. Kel, bir piyola issiq choy ichaylik, sening kelishing qordan ham ko‘proq quvontirdi bizni".
Bahor kelib, kunlar isiy boshlashi bilan mahallaning oxirgi ko‘chasida devor-darmiyon yashaydigan bu ikki qo‘shnining hovlisi go‘yo ikki xil iqlim mintaqasidek bo‘lib qoldi. Sotvoldi amakining hovlisida hatto gullar ham so‘lg‘in, devorlar esa namlikdan yemirilgandek ko‘rinardi. Hikmat boboning hovlisida esa oddiy rayhonlar ham shunday ufurardiki, yo‘lovchilar beixtiyor to‘xtab nafas olardi.
Ko‘klam kelib, ariqlarda suv ko‘paydi. Bu esa Sotvoldi amaki uchun yangi "fojia" edi.
— Mana, suv toshyapti! Hamma yoq loy bo‘ldi, pashsha ko‘payadi endi, — deb nolib, ariq bo‘yida o‘tgan-ketgan odam bilan dahanaki jang qilardi. — Hoy, suvni kamroq ochinglar, ariqlarni bosadi!
U o‘zining rayhonlarini "suv ko‘p ichyapti" deb, deyarli sug‘ormasdi. Natijada uning tomorqasi quruq va fayzsiz edi. Hikmat bobo esa ariq bo‘yiga tushib, suvning shildirashini tinglardi.
— Suv — hayot, — derdi u qo‘shnisiga qarab. — Sotvoldi, qara, mana shu loyqa suvda ham tiriklik bor. Hozir u yerga kirsa, ertaga meva bo‘lib chiqadi. Naqadar buyuk narsa-ya?
U atirgullarini erkalab sug‘orar, har bir kurtakka qarab: "Seni yaratganga shukur, shunday go‘zallikni menga ko‘rsatib qo‘yibdi-ya", deb qo‘yardi. Uning bu qiliqlarini va gaplarini eshitgan Sotvoldi burnini jiyirar, ammo bu doim xush kayfiyatda yuruvchi chol bilan gap talashishni o‘ziga ep ko‘rmas edi.
Bir kuni kechqurun ular ko‘cha o‘rindig‘ida yonma-yon o‘tirib qolishdi. Sotvoldi amaki odatdagidek davlatdan, narx-navodan, bolalarining "beparvoligidan" nolib ketdi. Hikmat bobo unga qarab, cho‘ntagidan kichik bir ko‘zgu chiqardi va qo‘shnisiga berdi.
— Mana shunga qara, nima ko‘ryapsan? — so‘radi u.
Sotvoldi hayron bo‘lib qaradi:
— Nima ko‘rardim? O‘zimni, ajinlarimni, jahl bilan qarab turgan ko‘zlarimni.
— Gap ham shunda-da, — dedi Hikmat bobo muloyimlik bilan. — Dunyo ham xuddi shu ko‘zgu. Sen unga qarab qoshlaringni uysang, u ham senga shunday javob beradi. Sen bolalaringdan faqat xato qidirsang, ular senga faqat xato bo‘lib ko‘rinadi. Men esa shu ko‘zguda Xudoning bergan omonatini, farzandlarimning sog‘ligini va har bir nafasimning qadrini ko‘raman.
Sotvoldi amaki Hikmat bobodan oldin ham bunday gaplarni ko‘p eshitgan, lekin ularning hech biri unga bugungichalik ta’sir qilmagan edi. U o‘sha oqshom birinchi marta o‘z uyiga kirayotganida, zulmatga emas, balki osmondagi yulduzlarga qaradi. Ular uzoq, lekin juda go‘zal porlardi. U beixtiyor: "Qanday go‘zal..." deb pichirladi. O‘sha lahzada uning qalbida yillardir muzlab yotgan nimadir "qirs" etib sindi.
