😎ҲАНАФИЙ МАЗҲАБИДА НАВРЎЗ БАЙРАМИНИНГ ҲУКМИ
Ҳанафий мазҳабининг машҳур уламоларидан аллома Мулло Алий ал-Қорий раҳимаҳуллоҳ «Фиқҳул-акбар» китобига битган шарҳларида «Диндан чиқарадиган лафзлар ва ҳаракатлар» бобида ёзадилар: Наврўз байрами куни мажусийга бир тухумни совға қилган одам кофир бўлади. Чунки у мажусийнинг куфри ва залолатига ёрдам берди ёки совға бериши билан уларга ўхшади. Баъзилар: «Мусулмон Наврўз байрамида мусулмонга совға берса кофир бўлмайди» демоқдалар. Бу сўзга диққат этиш керак. Чунки бу ишда мажусийларга ўхшашлик бордир. Табиийки, қасдсиз (билмай) Наврўз байрамига келиб қолган одамнинг ҳукми фарқлидир»
📚«Ал-Хулоса» (499-бет).
Мулло Алий ал-Қорий раҳимаҳуллоҳ яна айтадилар: «Кимки Наврўз куни кофирлар (байрами учун) йиғиладиган ерга чиқса, кофир бўлади. Чунки бу куфрни эълон қилишдир»
📚(«Ал-Хулоса», 500-бет).
«Ал-Фатава ас-Суғро» китобида шундай дейилган: «Наврўз куни илгари одатланмаган нарсани Наврўз байрамини улуғлаб сотиб олган киши катта гуноҳни қилиб, кофир бўлади. Чунки у кофирларнинг байрамларини улуғлади».
📚(«ал-Фиқҳул-Акбар» китобига ёзилган шарҳ: 186).
Ибн Туркманий ал-Ҳанафий айрим мусулмонлар ғайри динлар байрамларида катта нафақалар қилишлари ва болаларини кўчаларга олиб чиқишларини зикр қилиб, бунинг сўнгида айтадилар: «Айрим Ҳанафий олимлари айтганлар: «Кимда-ким юқорида айтилганларни қилса-ю, тавба қилмаса уларга ўхшаб кофир бўлади».
Ҳанафий мазҳабининг шайхи, аллома Абу ал-Маҳосин Ҳасан ибн Мансур ибн Маҳмуд Қозихон айтганлар: «Бир киши Наврўз куни бошқа кунларда сотиб олмаган нарсасини сотиб олса, агар шу билан Наврўзни деб сотиб олган бўлса, кофир бўлади, фойдаланиш, сарфлаш мақсадида қилса, Наврўз деб сотиб олмаган бўлса, кофир бўлмайди».
«Мажмаун-Навазил» китобида шундай дейилган: «Мажусийлар Наврўз байрамида тўпланганида мусулмон: «Қандай яхши йўл топишибди!» деса кофир бўлади, дейилган. Нега?! Чунки у Ислом одатларини қабоҳатга чиқаришни кафолатлаш билан бирга, куфр тузукларини мақтамоқда».
Абу Ҳафс ал-Кабир ал-Ҳанафий раҳимаҳуллоҳ айтганлар: «Агар бир киши эллик йил Аллоҳга ибодат қилиб, сўнг «Наврўз» байрамида, шу кунни улуғламоқчи бўлиб мушрикларнинг бирига тухум совға қилса, ўзи кофир бўлиб амаллари ҳабата бўлади».
📚«Баҳр ар-Роиқ шарҳ Канзу ад-Дақоиқ» 8/555, Ибн Ҳажар «Фатҳул Борий» 2/315).
«Жомеъ ал-Асғар» соҳиби дедилар: «Агар бир мусулмон «Наврўз» байрамида бошқа бир мусулмонга совға бериб, бу совғаси билан «Наврўз» кунини улуғламай, аксинча айрим одамлар одатига кўра берган бўлса кофир бўлмайди. Кофир бўлмаса ҳам, мажусийларга ўхшаб қолмаслик учун, айнан «Наврўз» кунида совға қилмай, ёки олдин, ёки кейин бериши керак. Чунки Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Кимда-ким ўзини бирон қавмга ÿхшатса, бас, у ҳам улардан биридир» (Имом Аҳмад 2/50 ва Абу Довуд 4021). Яна айтадилар: «Бир киши «Наврўз» кунида кофирлар харид қилувчи нарсани харид қилиб олса, бундан олдин харид қилмаган бўлса, хариди билан кофирлар улуғлаганидек бу кунни улуғламоқчи бўлса, кофир бўлади. Агар ейиш, ичиш ёки фойдаланиш мақсадида харид қилган бўлса, кофир бўлмайди».
📚(«ал-Баҳрур Роиқ шарҳ Канзу ад-Дақоиқ» 8/555).
•••┄┄┄༻❅༺┄┄┄•••
Telegram
