Milli-Kimlik

Public

Kanalı Görüntüle

2.5K

6.9K

5.3K

Katılamıyor musunuz? @millikimlik

633 Üyeler

Güncellendi: May 26, 2026 at 8:23 PM

Milli-Kimlik

Azərbaycan xalqının Millikimlik tarixi və bu aspektdə gələcəyə baxış problemlərini işıqlandıran portal. Saytımız: millikimlik.az

Join @millikimlik for exclusive xalqnn and aspektd content and discussions in 18

Sıralama

Küresel Sıralama

#19626

-1668

Dil Sıralaması

#44

Kategori Sıralaması

#1122

-118

Üye Büyümesi (Son 16 Gün)

Toplam: 633

24 saat büyümesi: +0 0%

Son Yazılar

Milli-Kimlik

16 May 2026 06:46

🎥 Video

‼️ Bu məsələlər sizə adi gəlməsin.

Diqqətsizlik üzündən başımız çox əzab-əziyyət gördü, səhvləri təkrarlamayaq. Düşməninizi yaxşı tanıyın. O hələ üzr istəməyib!!

#ermənilər

124

Milli-Kimlik

16 May 2026 06:46

📷 Photo

‼️Şah Təhmasibin Türküstan hakimlərinə böyüklük dərsi, halbuki eynisini onlardan heç görmədilər..

1563-cü ildə Bəlx hakimi Pir Məhəmməd xan, daha sonra Əli sultan Xorasana hücumlar edərək Məşhəd, Nişapur, Tərşiz, Zavə və digər məntəqələrdə qətl-qarət törətdilər. Buxara və Bəlx hakimlərinin Xorasana aramsız hücumlarına və bölgənin qarət olunmasına baxmayaraq, I Şah Təhmasib qarşılıqlı əlaqələrin tamamilə kəsilməsində maraqlı olmadığını nümayiş etdirirdi.

1563-cü ildə özbək qoşunlarının aramsız hücumları müqabilində Mavəraünnəhrin tanınmış şəxsləri, özbək sultanları həcc ziyarətini yerinə yetirmək üçün Qəzvinə gəldilər, hörmətlə qarşılanaraq Hicaza yola salındılar.

1564-cü ildə I Şah Təhmasib Məsum bəy Səfəvini orduya baş komandan təyin edərək Xorasan istiqamətində hərbi yürüşə yolladı. Xəbuşan vilayəti, Nəsa və Əbivərd şəhərləri özbəklərdən azad edildi.

📚"Qızılbaş ebsiklopediyası"

#şah_təhmasib #şeybanilər #səfəvilər

159

Milli-Kimlik

16 May 2026 06:46

📷 Photo

‼️📚 Bibiheybət məscidində Əkrəm Həsənoğlunun "Həkimə xanım – Bibiheybət imamətin nurunun izi ilə" kitabının təqdimat mərasimi keçirilib.

Əsər Bibiheybət məscidi ətrafında formalaşan tarixi və mənəvi hadisələri əks etdirir.

Müəllif əsərdə bu müqəddəs məkanın keçdiyi tarixi yolu, xalqın inanc sistemində tutduğu yeri və onun ətrafında yaranan rəvayətləri bədii şəkildə təqdim edir.

140

Milli-Kimlik

16 May 2026 06:46

Bütün bunlara baxmayaraq Abbas Mirzə Qacar ətrafındakı qüvvələri toparlamağa və rusların ölkənin içərilərinə doğru hərəkətinə qarşı mübarizəyə başladı. Qısa müddətdə buna nail olan Abbas Mirzə Xorasanda baş verən üsyan səbəbindən ora getdi və üsyanı yatırdı. Lakin Xorasanda olarkən gəncliyində tutulduğu xəstəlik onu yaxaladı və 1833-cü ildə Azərbaycanın böyük sərkərdəsi Məşhəd şəhərində vəfat etdi.

Abbas Mirzənin qızı öz xatirələrində atasının son nəfəsində "Azərbaycan" deyərək vəfat etdiyini yazıb. Oğlu Feridun Mirzəyə yazdığı məktubunda da Abbas Mirzə "mənim evim Azərbaycandır" deyərək xitab etmişdi.
Göründüyü kimi, sərkərdə Abbas Mirzə, bütün ömrünü öz dövlətinə, xalqına, doğma Azərbaycanına həsr etdi və bu yolda 25 il əlində qılınc usanmadan döyüşdü.

Lakin Qacarların Azərbaycan uğrunda ruslarla mübarizəsi bununla bitmədi.
Abbas Mirzənin nəvələri (oğlu Bəhmən Mirzə Qacarın oğulları) Azərbaycan Cümhuriyyətinin milli ordusunda rus-sovet işğalına qarşı son nəfəslərinə qədər mübarizə apardılar.

Belə ki, 1920-ci ildə Gəncə üsyanının rəhbərləri arasında Bəhmən Mirzə Qacarın oğlanları da var idi. Onun oğlu general-mayor Məhəmməd Mirzə Qacar üsyan zamanı Gəncə şəhərinin hərbi komendantı idi və üsyan yatırılan zaman ruslar tərəfindən tikə-tikə doğranıldı.

\Həmçinin digər oğlu general-mayor Əmir Kazım Mirzə Qacar üsyanın fəal iştirakçılarından olduğu üçün 1920-ci ildə güllələndi. Bəhmən Mirzənin nəticəsi general-mayor Feyzulla Mirzə Qacarda Gəncə üsyanında şəhadətə yüksəldi.

Mənbə: Əminə Pakrəvan, Abbas Mirzə və Azərbaycan / Yılmaz Karadeniz, Kaçarlar döneminde İran (1795-1925).

Araşdırmanın müəllifi: Elbrus Vahidov.

Tural Qaffarov

#qacarlar

126

Milli-Kimlik

16 May 2026 06:46

📷 Photo

Milli-Kimlik

16 May 2026 06:46

‼️🚩 Çox zaman səfəvi-osmanlı, səfəvi-şeybani münasibətlərindən danışıldıqda, müharibələrə çox yer ayırılır.

Lakin Osmanlı ilə münasibətdə müsbət hadisələr olduğu kimi, Qızılbaş şahları Özbək xanları ilə də sülhə və xoş münasibətə üstünlük verirdilər.

Şah Abbasın Nəqşibəndi Şeyxi ilə görüşü və özbəklərin rahat şəkildə Həcc ziyarətinə gediş-gəlişini təmin etməsi haqqında maraqlı faktları qeyd edək;

Belə ki, [Özbəklərin] Herat hakimi Mirzə Qulbala Kökəltaş, [elçilərini göndərərək] Şahdan Kəbəni ziyarət etmək üçün yola çıxacaq Özbək və Mavəraünnəhr xalqının qızılbaşların torpaqlarından keçməsinə icazə verməsini xahiş etmişdi.

Şah Abbas elçiləri hörmətlə qarşıladı. [Qızılbaş sərkərdəsi] Yüzbaşı İslam bəy Şamlını, elçilər ilə birlikdə Herata göndərir və Mavəraünnəhr əhalisinin Həcc ziyarətinə getmək üçün Qızılbaş torpaqlarından keçməsinə icazə verir. Kökəltaş Şahdan cavab almasına rəğmən, Səfəvi sarayına elçilər göndərməkdə davam edir, bununla öz dostluq niyyətini göstərmək istəyirdi.

Şah Abbas yaxşı anlayırdı ki, Kökəltaş həmin elçiləri II Abdullah xanın xəbəri olmadan göndərə bilməz. Odur ki, axırda Özbək xanına məktub yolladı. 1597-ci ildə qələmə alınmış məktubda l Abbas ll Abdullah xana belə yazırdı;

"Siz tərəfdən gələn Zəvvarlar bizim torpağımızdan rahatlıqla keçə bilərlər. Əmin-amanlığa hər zamankından daha çox indi ehtiyacımız var. Müharibələrin davam etdiyi bir vaxtda xalq rahatlığa qovuşa bilməz. Tanrı sizə də, bizə də elim və güc verib. Biz, bu elm və gücü müsəlmanları xoşbəxt etmək üçün istifadə etməliyik. Bizim vəzifəmiz müsəlmanları öldürmək yox, onları yaşatmaqdır.

Sizin ölkədən Beytüllaha (Kəbəyə) getmək istəyənlər bizim torpağımızdan rahatlıqla keçə bilərlər. Biz, gediş və gəlişdə onların (özbəklərin) təhlükəsizliyini təmin edirik. Bütün düşmənçilikləri geridə qoyaq. Gəlin sülhü qucaqlayaq. Sülh müharibədən yaxşıdır. Əvvəllər döyüşsək də, yenidən iki Müsəlman ölkəsi olaraq razılığa gələ bilərik. Bu, müsəlmanların xeyrinədir."

Məktubun göndərildiyi günlərdə Mavəraünnəhrin görkəmli şəxslərindən biri, eyni zamanda nüfuzlu Nəqşibəndi Şeyxi olan Mirzə bəy, Kaşğar sultanları nəslindən olan xanımı ilə birlikdə Həcc ziyarətinə getmək üçün Qızılbaş diyarına gəlmişdi. Şah [Abbas] onları xüsusi hörmət-izzətlə qarşılayıb, Həcc ziyarətinə yola salmışdır.

Mənbə: Türk tarixçisi Cihat Aydoğmuşoğlunun, "Şah Abbas ve Zamanı (1587-1629)" əsərindən

Vahid İbayev

#şeybanilər #səfəvilər

Milli-Kimlik

16 May 2026 06:46

‼️⚔️ Qacar Ordularının baş komandanı, Azərbaycan bəylərbəyi və rus işğalına qarşı 25 il savaşan sərkərdə - şahzadə Abbas Mirzə Qacar!

Abbas Mirzə, Qacarlar dövlətinin banisi və ilk hökmdarı Ağa Məhəmməd şahın (1742-1797) sevimli qardaşı nəvələrindən biri idi.

Qacar yasasına görə hökmdardan sonra taxta çıxacaq vəliəhdin həm atası, həm də anası Qacar soyundan olmalı idi. Buna görə də atası Fətəli şah Qacardan (1768-1834) sonra şahlığa namizəd kimi Abbas Mirzə Qacar vəliəhd elan edilmişdi.
Gənc yaşlarından Azərbaycana olan sevgisi onu Qacarlar dövlətinin Azərbaycan bəylərbəyliyinə və Azərbaycan Ordusu komandanlığına qədər yüksəltmişdi.

Yazını oxuyarkən bu vətən sevgisinin özünü necə biruzə verdiyini görəcəyik.

1801-ci ildə Gürcüstan 18 il əvvəl Rusiya ilə imzaladığı Georgiyevsk müqaviləsini təzələyərək yenidən rus təbəəliyinə keçdi və rusların cənubi Qafqaza yolu açılmış oldu. İlk olaraq Car-Balakən ardınca isə Gəncə işğal edildi.

Gəncənin süqutu, Qacar nəslindən olan Cavad xan və oğlanlarının qətlə yetirilməsi Abbas Mirzənin komandanlığındakı Azərbaycan Ordusunu hərəkətə gətirdi. Beləliklə, tarixçilikdə yalnış olaraq yazılan I Rusiya-İran, əslində isə Rusiya-Azərbaycan savaşı başladı.

Əminliklə deyə bilərik ki, bu müharibələr Rusiya-Azərbaycan arasında baş verib.
Xatırlatmaq lazımdır ki, Rusiya ilə döyüşən Azərbaycan bəylərbəyi Abbas Mirzənin komandanlığı altında Azərbaycan ordusunun tamamını Azərbaycan türkləri təşkil edir, təchizat və təminatı Qacarlar dövlətinin Azərbaycan bəylərbəyliyinin (cənubi Azərbaycan) vəsaiti hesabına həyata keçirilirdi. Azərbaycan uğrunda Rusiya ilə müharibə aparan Qacarlar dövləti idi.
Müharibə Azərbaycan torpaqlarında gedirdi və nəticə olaraq Azərbaycan ərazisinin bir hissəsinin işğalı ilə başa çatdı.

Beləlilə, 1804-cü ilin baharında sərkərdə Abbas Mirzənin rəhbərliyində 60 minlik Azərbaycan Ordusu Araz çayını keçərək işğalçı rus ordusu ilə savaşa başladı. Savaşın ilk günləri Azərbaycan Ordusu üçün uğurlu oldu. İrəvan ətrafında Üçmüəzzin və Qəmərli döyüşlərində ruslar məğlub oldular. Ardınca 1806-cı ildə general Sisianov Bakıda öldürüldü və bu hadisə rus ordusu içərisində çaşqınlığa və xaosa səbəb oldu.

Lakin rusların modern ordusuna qarşı köhnə silahlarla silahlanmış Azərbaycan Ordusu düşmən qarşısında çox duruş gətirə bilmədi və nəticədə 1812-ci ildə Aslandüz döyüşündə Abbas Mirzənin ordusu məğlub oldu. Bu məğlubiyyət Qacarları Rusiya ilə Gülüstan müqaviləsini imzalamağa vadar etdi.

Birinci savaşdakı ağır məğlubiyyət, Abbas Mirzəni çoxdan arzusunda olduğu "ordu islahatını" həyata keçirməyə tələsdirdi. Avropa dövlətlərinə xas olan modern ordu yaratmaq, onu müasir silah-sursatla təchiz etmək məqsədilə Fransa ilə danışıqlar başlandı.

Çox keçmədən İranın bir çox şəhərlərində silah və toptökmə zavodları işə salındı. Eyni zamanda Azərbaycan Ordusuna döyüş təlimləri keçirilir və orduda nizam-intizam möhkəmləndirilirdi.
Abbas Mirzənin əmri ilə Azərbaycan əhalisi vergidən azad edilmişdi. O hesab edirdi ki, Rusiya ilə müharibənin bütün ağırlığı Azərbaycan bəylərbəyliyinin üzərində olduğu üçün əhali vergidən azad edilməlidir. Azərbaycan əhalisi arasında ona xüsusi hörmət, sayğı və inam var idi.

1825-ci ildə Rusiyada dekabristlər üsyanını fürsət bilən Fətəli şah Qacar Rusiya ilə yeni müharibəyə başlamaq və itirilən əraziləri geri qaytarmaq məqsədilə Abbas Mirzə komandanlığındakı Azərbaycan Ordusunu yenidən savaşa göndərdi. Müharibənin ilk günləri uğurlu olsa da sonrakı Gəncə və Şəmkir ətrafındakı döyüşlərdə Qacar ordusu məğlub oldu.
Eyni zamanda gərgin döyüşlərdən sonra Sərdarabad qalası da ruslara təslim edildi. Ruslar bu qələbədən bəhrələnərək Təbrizi ələ keçirdilər və Ərdəbilin işğalı təhlükəsi yarandı.

Savaşın ölkənin içərilərinə doğru genişlənməsi Qacarları Rusiya ilə yeni danışıqlara getməyə məcbur etdi və 1828-ci il Fevralın 10-da Təbriz yaxınlığındakı Türkmənçay kəndində iki ölkə arasında saziş imzalandı. Bununla da, Azərbaycanın şimal torpaqlarının Rusiya tərəfindən işğalı başa çatdı. 👇👇👇

Milli-Kimlik

16 May 2026 06:46

📷 Photo

Milli-Kimlik

16 May 2026 06:46

‼⏳ Qızılbaşlar Qafqazı necə dəyişdirdi? Dərbəndin tarixi siması

Dərbətddə tarixən etnik azərbaycanlılar məskunlaşıb və Azərbaycan dili Dağıstan respublikasının rəsmi dilləri arasında yer alır. Türk tarixçisi Cihat Aydoğmuşoğlu "Safevi Devleti" əsərində yazır: “(II Şah Abbas dövründə) Səfəvilər Dağıstan bəylərinə öz hakimiyyətlərini tanıtmış və bunun nəticəsində Türk Dili Qafqazda ümumi ünsiyyət dili halına gəlmişdir”.

“Народы Дагестана (Dağıstan xalqları)” əsərində isə Qafqaz xalqlarının Etnogenezində Səfəvilərin rolu belə qeyd edilir: “XV əsrin birinci yarısında Dağıstana oğuz-türkmən mənşəli Qaraqoyunlu tayfaları daxil olur. Tədqiqatçılar tərəkəmə etnonimini və Şirvanda tərəkəmələrin ayrıca etnik qrup kimi formalaşmasını məhz onlarla əlaqələndirirlər.

XVI əsrin sonlarında isə Qaytaq usmiliyi tərəfindən təşkil edilmiş sistemli köçürmədən sonra bu köçəri tayfaların bir hissəsi Quba və Şirvan ərazilərindən Dağıstana köçürülmüş və indiki tərəkəmələrin əcdadları burada ikinci vətənlərini tapmışlar.

Toponimik materiallar və S.Ş. Hacıyevanın tədqiqatları göstərir ki, Dağıstan tərəkəmələrinin (azərbaycanlıların) formalaşmasında təkcə türkdilli (tərəkəmə, padar, qaradağlı, qayı və s.) tayfalar deyil, həm də irandilli (tatlar) tayfalar, eləcə də tərəkəmələrlə sıx etnomədəni əlaqələri olan qonşu xalqların nümayəndələri iştirak etmişdir.

Dağıstanda azərbaycanlı əhalinin sayının daha da artmasına XVI əsrin əvvəllərindən etibarən bölgədə öz hakimiyyətini möhkəmləndirmək məqsədi ilə aparılan İran (Səfəvi) hökmdarlarının köçürmə siyasəti şərait yaratmışdır. Belə ki, I Şah İsmayıl 1510-cu ildə Dərbəndi ələ keçirdikdən sonra buraya Təbrizdən (rumlu və qaramanlı tayfalarından) 500 ailə, daha sonra isə Bayat tayfasının bir hissəsini köçürmüşdür.

I Şah Təhmasib 1540-cı ildə Qürçian (Kürçi) tayfasından 400 ailəni buraya yerləşdirmişdir. I Şah Abbas isə 1579-cu ildə burada güclü Qızılbaş qarnizonu yerləşdirmiş, həmçinin yarımköçəri Bayat və Ustaclı tayfalarından 400 ailəni bu bölgəyə köçürmüşdür. Bu siyasəti XVII-XVIII əsrlərdə İran (Səfəvi) hökmdarları I Səfi, II Abbas və Nadir Şah da davam etdirmişdir. Adam Oleariusun (1638) məlumatına görə, Dərbənddə ayrumlu və koydurşa türk tayfalarından 500 döyüşçü yerləşdirilmiş, digər ərazilərdə də qarnizonlar mövcud olmuşdur. Nadir şah isə 1741-ci ildə Dərbənddə Azərbaycan mənşəli Mikri tayfasından bir neçə yüz ailəni yerləşdirmişdir”.

Səfəvilərin və Qızılbaşların Azərbaycanın əsas dövlətçilik meyarı kimi seçilməsi heç də təsadüfi deyil, Səfəvi imperiyasının apardığı demoqrafik siyasət Azərbaycan icmalarının Şimali Qafqazda, İraqda, Özbəkistanda Əfqanıstanda, Pakistanda və Hindistanda formalaşmasına, Azərbaycan türklüyünün mədəni və tarixi irsinin daha geniş coğrafiyalara yayılmasına zəmin yaratmışdır.

▪️ Qızılbaş Qlobal İrsi Təşkilatının əməkdaşı, araşdırmaçı-yazar Vahid İbayev

Milli-Kimlik

16 May 2026 06:46

📷 Photo

İlk dəfə bizdə ‼️

⚔️💣 Səfəvilər kimyəvi silahdan istifadə edirdi? İrəvan mühasirəsinin şok faktları

Alman səyyahı Adam Oleari Səfəvi ordusunun tarixdə ilk kimyəvi hücumlardan birini həyata keçirməsi barədə öz səfərnaməsində məlumat vermişdir.

Onun yazdığına əsasən, 1633-cü ildə Osmanlıların əlində olan İrəvan qalasının mühasirəsi zamanı Səfəvi döyüşçüləri kiçik şüşə qablara xüsusi kimyəvi maddə dolduraraq şüşələri oxların ucuna bağlamış və şəhərə doğru atmışdılar.

Şüşə qablar yerə dəyib sındıqdan sonra kimyəvi maddə havada yayılmış, qala müdafiəçilərinin əlləri və ayaqları şişərək yara salmışdı. Müdafiə qabiliyyətini itirən Osmanlı qarnizonu bundan sonra İrəvanı təslim etməyə məcbur olmuşdu.

📚 "Qızılbaş ebsiklopediyası"

#qızılbaşlar #irəvan #hərb_işi

127

Milli-Kimlik

2 Nis 2026 05:55

🎥 Video

166

Milli-Kimlik

2 Nis 2026 05:55

‼Necə oldu ki, tarixi İrəvan vilayətinin Sürməli mahalı Türkiyə Respublikasının tərkibinə qatıldı?

Xatırladaq ki, 1917-ci il Oktyabr Sovet İnqilabından sonra, İğdır və ətrafında hakimiyyət boşluğundan sonra İğdır Milli Cümhuriyyəti qurulmuşdu.

Cümhuriyyətin başına Prezident Əli Əkbər Tufan təyin edilir. Van və Adana bölgələrindən İğdıra köçən Daşnaq üzvü ermənilərlə İğdırda yaşayan ermənilər əlbir olaraq, İğdırda yaşayan türk xalqına qarşı sistemli qırğınlara başlayır.

Eyni dövrdə Stepan Şaumyanın Bakıda 14 min müsəlmanı qətlə yetirməsi ilə eyni vaxtda azərbaycan türkləri ilə ermənilər arasında vətəndaş müharibəsi başlayır. Bu prosesdə xüsusilə Oba, Hakmehmet, Qoçqıran qırğınları baş verir.

1918-ci ilin may ayında Nuri Paşa rəhbərliyi ilə Osmanlı ordusunun Qafqaz yürüşü zamanı İğdır bölgəsinə daxil olunmuşdur. Yerli əhalinin müraciətindən sonra Osmanlı qüvvələri bölgədə nəzarəti təmin etmişdir.

Lakin Mudros müqaviləsi imzalandıqdan sonra Osmanlı qoşunları geri çəkilmiş, bu isə bölgədə siyasi boşluq yaratmışdır. Bundan istifadə edən erməni silahlı qüvvələri, bəzi xarici dəstəklə, 1919–1920-ci illərdə İğdır və ətraf kəndlərdə silahsız mülki əhaliyə qarşı çoxsaylı hücumlar həyata keçirmişdir.

1920-ci ildə Kazım Qarabəkir komandanlığı altında Türk ordusunun bölgəyə daxil olması ilə İğdır yenidən nəzarətə alınmış və 12 noyabr 1920-ci il İğdırın azad olunması kimi tarixə düşmüşdür. Bu proses sonradan bağlanan Gümrü müqaviləsi və Lozanna müqaviləsi kimi beynəlxalq müqavilələrlə bölgənin Türkiyənin tərkibində qalmasını möhkəmləndirmişdir.

203

Milli-Kimlik

2 Nis 2026 05:55

📷 Photo

‼️🎉 İlaxır Çərşənbəniz mübarək olsun! Allah hər gününüzü xoş etsin in şa Allah

162

Milli-Kimlik

2 Nis 2026 05:55

📷 Photo

186

Milli-Kimlik

2 Nis 2026 05:55

‼️🚩 “Bu hörmətli qonaqlar 100 ildir İranda hökm edən tayfanın nəslindəndirlər.”— AXC-nin Tehrana ilk diplomatik missiyası

Qacar dövləti ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti arasında ilk diplomatik münasibətlər 1919-cu ilin yazında yaranıb. AXC höküməti Adil xan Ziyadxanlının qardaşı İsmayıl xan Ziyadxanlı başda olmaqla fövqəladə missiyanı Tehrana göndərib.

İsmayıl xan Ziyadxanlı həmin ilin aprelində Ənzəlidən keçməklə İrana gəlir. Rəsmi “İran” qəzeti bu səfərin şərəfinə “Bizdən olan qonaqlar…” başlığı ilə bu səfər barədə yazı hazırlayır. Yazıda qeyd olunur ki, “qonaqlar Qafqazın İslam millətinin nümayəndələridir”.

Daha sonra qəzet qeyd edir ki, “bu hörmətli qonaqlar 100 ildir İranda hökm edən tayfanın nəslindəndirlər. Cənab İsmayıl xan Ziyadxanlı bizim nəsildəndir (Qacar nəslindən…) O, Gəncədə rus işğalına qədər hakimiyyəti idarə etmiş hörmətli xan nəslindən sayılır”.

Adil xan Ziyadxanlı bir müddət xarici işlər naziri olub. Nəsib bəy Yusifbəylinin 1919-cu ilin aprelində qurduğu hökumətdə Məhəmməd Yusif Cəfərov xarici işlər naziri, Adil Ziyadxanlı isə onun müavini təyin edilib. Bu postda o, 1919-cu ilin avqustuna qədər işləyib.

16 iyul 1919-cu ildə AXC Nazirlər Kabineti İranda səfirlik açmaq barədə qərar qəbul edir. Tehranda diplomatik nümayəndəliyin rəhbəri Adil xan Ziyadxanlı təsdiq olunur. Çar Rusiyasının Tehrandakı sabiq səfiri Etter ciddi-cəhdlə nümayəndə heyətinin İrana gəlməsinə mane olmağa çalışsa da, bacarmır.

Azərbaycan nümayəndə heyəti böyük hörmətlə İranda qəbul olunur. Əhməd çah Qacar AXC-nin Təbrizdə və digər şəhərlərdə daimi diplomatik nümayəndəliyinin açılmasına əmr verir. Şahın adından Azərbaycan nümayəndə heyətinin şərəfinə təntənəli ziyafət verilir.

23 sentyabr 1919-cu ildə A. Ziyadxanlı AXC-nın səfiri kimi Tehranda fəaliyyətə başlayır.

http://publika.az/

Milli-Kimlik

2 Nis 2026 05:55

‼️ Abşeronun qəbir daşlarında xalqımızın mərhəmət və şəfqət ənənəsi: Quşları və heyvanları su ilə təmin edən daşlar

- Bunu biləndən sonra öz xalqınla daha çox fəxr edirsən

Qala kəndində açıq səma altında yerləşən muzey məkanında bu gün Abşeronun qədim qəbir daşlarının qorunub qalan nümunələrini görmək mümkündür. Burada zamanın çox vaxt silib apardığı xırda detallar daha aydın görünür.

İlk baxışda bu qəbir daşları sadə həndəsi oyma izləri — dairələr və ya kvadratlarla bəzədilmiş kimi görünür. Xalq ənənəsinə görə isə bu işarələr praktiki məna daşıyırdı: onlar kişi və qadın məzarlarını fərqləndirməyə kömək edirdi.

Lakin ən maraqlı detal daşın üzərindəki kiçik oyma çökəkliklərdir. İlk baxışda onlar təsadüfi təbii çatlar kimi görünə bilər, amma əslində məqsədli şəkildə hazırlanırdı.

Qədim inanclara görə, bu kiçik “daş kasalar” yağış suyunu və səhər şehini toplamaq üçün nəzərdə tutulurdu ki, qəbiristanlığa gələn quşlar susuzluqlarını yatıra bilsinlər. Bəzən isə bu oyuqlara az miqdarda yem də qoyulurdu ki, quşlar və digər heyvanlar — pişiklər, itlər burada qida tapa bilsinlər.

İnanılırdı ki, canlılara göstərilən hər belə kiçik mərhəmət əməli axirət dünyasında mərhumun ruhu üçün savab sayılır.

Bu ənənə Abşeronun qədim sakinlərinin nə qədər dərin mənəvi dünyaya malik olduğunu göstərir. Onlar hətta qəbir daşlarında belə həyat, mərhəmət və digər canlılara qayğı üçün yer ayırmışdılar.

Bəzən məhz belə kiçik detallar bir xalqın mədəniyyəti haqqında böyük tarixi abidələrindən daha çox şey danışır.

➡️ CBC TV Azerbaijan/ Mixail Altuxov

222

Milli-Kimlik

2 Nis 2026 05:55

🎥 Video

‼️Mərhum türk tarixçisi İlbər Ortaylı: "Şah İsmayılın türk tarixində son dərəcə mühüm yeri vardır.”

“Bəzi ədəbiyyatçılar Şah İsmayılı kiçiltməyə çalışırlar. Bunun səbəbini bilmirəm, amma onların buna heç bir haqqı yoxdur. Mənim fikrimcə, Şah İsmayıl türk tarixinin və türk divan ədəbiyyatının ən orijinal simalarından biridir. Təsəvvür edin: aruz vəznində şeir yazırsan, amma elə bir türkcə ilə yazırsan ki, onu hətta lisey şagirdi belə anlaya bilir.

Şah İsmayıl Yavuz Sultan Səlimin müasiri idi və həmin dövrdə bu qədər aydın, zərif və ahəngdar bir türkcə ilə yazmaq böyük hadisə idi. O, XVI əsrdə bunu nəfasətlə və hecayla yazmaqdadır. Bu baxımdan, Şah İsmayılın türk mədəniyyəti tarixində son dərəcə mühüm yeri vardır.”

#şah_ismayıl

208

Milli-Kimlik

2 Nis 2026 05:55

📷 Photo

‼️🔰 Seyid İmadəddin Nəsimi şeiriyyatında Hz.Əli sevgisi

Mən qulami xanədanam, padişahımdı Əli,
Ehtiyacım var ona püşdü-pənahımdı Əli,

Könlümü qıldı münəvvər, mehrimanımdı Əli,
Qibləgahımdır Muhəmməd, səcdəgahımdır Əli.

Gəldilər həqdən bəyanə sirri ağaz etdilər,
Sözləri ilə bu cahan mülkinə pərvaz etdilər,

Həmdülillah biz gədanı məhrəmi raz etdilər,
Qibləgahımdır Muhəmməd, səcdəgahımdır Əli.

204

Milli-Kimlik

2 Nis 2026 05:55

📷 Photo

📜 Diqqət sual!

Bu miniatürdə nə təsvir olunub?
– Bu hansı döyüş səhnəsidir?
– Hansı tarixi hadisə ilə bağlıdır?

🎁 Mübarək Ramazan ayı münasibəti ilə, suala ilk düzgün və əhatəli cavab verən şəxs, “Ortaq mədəniyyətin övladları – İraq türkmanları və Azərbaycan” və “Azərbaycan Milli kimliyin tarixi məsələləri” (Məqalələr toplusu) kitablarını hədiyyə qazanacaq!

Cavablarınızı şərhdə yazın ⬇️

221

Milli-Kimlik

2 Nis 2026 05:55

📷 Photo

173

Milli-Kimlik

27 Mar 2026 13:12

📷 Photo

🎉🎊 Yel Çərşənbəniz mübarək olsun! Allah hər gününüzü xoş etsin in şa Allah.

180

Milli-Kimlik

27 Mar 2026 13:12

📷 Photo

169

Milli-Kimlik

27 Mar 2026 13:12

‼️⌛️ "Əli və Nino" romanında folklor nümunələri: əsl aşıq necə olmalıdır sualına aşıq belə cavab verir: "Ramazan ayında.. Qədr gecəsində.."

Əsərin aşıqlardan bəhs edən hissəsi isə həm də Azərbaycan folklorunun təbliği baxımında çox maraqlıdır. Şifahi xalq ədəbiyyatı yazılı ədəbiyyat üçün zəmin, baza rolunu oynamışdır. Müəllif bu cür də yazır:

"Bizim şairlər daha yaxşıdır. Onlar o qədər qürurludurlar ki, şeirlərini kağıza yazmadan əzbər oxuyurdular". Qarabağlılar aşıqların deyişməsini möcüzə adlandırırlar. Qarabağ aşıqları fərqli göründüyü kimi, onların deyişmələri də fərqlidir.

Uzun və çətin deyişmədən sonra iki aşıqdan biri qalib gəlir. Müəllif Əli xan Şirvanşirin dilindən aşığa sual verir ki, "İndi sən diyarın ən yaxşı şairisən?". Aşıq isə bu cavabı verir: "Yox, mən ancaq bir sənətkaram. Mən əsl aşıq deyiləm". Belə bir sual yaranır ki, bəs əsl aşıq necə olmalıdır? Bu suala aşıq belə cavab verir: "Ramazan ayında" - deyə acıqlı aşıq dilləndi. Bu gecədə təbiət bir saatlığa yatır.

Çaylarda sular axmır, murdar ruhlar xəzinələrin keşiyində durmurlar. Otların böyüdüyünü və ağacların danışdığını eşitmək olur. "Çaylardan su pəriləri çıxır və o gecədə dünyaya gələn adamlar müdrik və şair olurlar. Qədr gecəsində aşıq gərək bütün şairlərin hamisi olan İlyas peyğəmbəri çağırsın.

Peyğəmbər düz vaxtında peyda olur və öz camından aşığa su verib deyir: "Bu gündən etibarən sən əsl aşıqsan və dünyada hər şeyi mənim gözümlə görəcəksən". Lakin haqq aşıqları heç vaxt mövcud olmayıb. Ona görə ki, bu günə qədər Qədr gecəsinin hansı gecə olduğunu heç kim bilmir. Buna görə də heç kəs haqq aşığı ola bilmir.

İlkin ELSEVƏR

#ramazan #aşıqlar

176

Milli-Kimlik

27 Mar 2026 13:12

‼🚩 Sonuncu Qacar hökmdarının Bakıya səfəri: Əhməd şah Qacarı AXC adından kim qarşılayıb?

Böyük Britaniya Tarix Muzeyinin arxivində İranın sonuncu türk hökmdarı Əhməd şah Qacarın Bakıya səfərini əks etdirən nadir fotolar saxlanılır.

Bu fotolarda Əhməd şah Qacarın şəhərə gəlişi və onun şərəfinə düzülmüş fəxri qarovulun önündən keçməsi əks olunub. Gəmidən enən şah onu qarşılayanlara hərbi salam verir.

Şah Bakıda 1919-cu ilin avqustunda olub. O, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin sərhədlərindən keçərək Avropa səyahətinə çıxıb.

Versal sülhünün şərtlərinə əsasən, Bakıda yerləşən ingilis ordusu Əhməd şah Qacarın qarşılanma mərasimində iştirak edib. Arxiv sənədlərində qeyd olunur ki, Əhməd şahı Qara dəniz ordusunun 83-cü piyada briqadasının komandiri, general Diqbi Şattlvort qarşılayır. Fotolarda o, Əhməd şahla birgə görünür.

Əhməd şah Qacarı Azərbaycan hökuməti adından xarici işlər nazirinin müavini Adil xan Ziyadxanlı qarşılayıb. O, şahı qatarda Batuma qədər müşaiyət edib. Azərbaycanla İran arasında isti əlaqələrin qurulmasında bu səfər mühüm rol oynayıb. Əhməd şah Azərbaycan hökumətinə isti qarşılanmaya görə təşəkkür edib. Yolda Adil xan Ziyadxanlı Qacarların xarici işlər naziri Firuz Mirzə Nüsrətdövlə ilə müzakirələr də aparıb.

Firuz Mirzə, həmçinin Paris Sülh Konfransında dövlətin nümayəndə heyətinin rəhbəri olub. Şahın Bakıda gördüyü və eşitdikləri, o cümlədən A. Ziyadxanlı ilə söhbətləri onda Azərbaycan haqqında obyektiv rəyin yaranmasında rol oynayıb. Çünki Qacarlar 1918-ci ilin mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasını birmənalı qarşılamamışdı.

Paris Sülh Konfransında irəli sürdüyü memorandumda onlar Azərbaycanın keçmiş xanlıq olan ərazilərinə qarşı iddia qaldırmışdı. Lakin siyasi reallığı dərk etdikdən sonra iddiasından geri çəkildi.

http://publika.az/

Milli-Kimlik

27 Mar 2026 13:12

📷 Photo

‼📣 M.Ə. Rəsulzadənin anım gününə həsr olunur: Onun gələcəyə səslənişi

"Ey gələcək nəsil, ey gənclik!
Sənin öhdəndə böyük bir vəzifə var.

Səndən əvvəlki nəsil yoxdan bir bayraq, müqəddəs bir ideal rəmzi yaratdı. Onu min müşkülatla ucaldaraq dedi ki: — Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz!

Bunu deyərkən o, bu günkü öksüzanə mənzərəni hesaba almamış deyildi. Bu onun tərəfindən təsəvvür olunmuşdu. O, sənin o zaman bu bayrağı gənc çiyinlərinə alıb məsumanə bir tərzdə küçə-küçə dolaşaraq: «irəli, irəli Azərbaycan əsgəri» — deyə əsgər kimi addım atmağını görmüşdü və bu sözü cəsarətlə söyləmişdi.

— Ya qazi və ya şəhid olacaqsan.".

📎 Rəsulzadənin bu çağırışı bu gün də öz aktuallığını qoruyur. Bir kərə yüksələn bayrağın enməməsi isə hər zaman millətin gəncliyinin iradəsindən asılıdır.

238

Milli-Kimlik

27 Mar 2026 13:12

‼️ "Pəhləvilər bizi məhv edə bilmədilər" – Qacar sülaləsinin davamçısı

- Əhməd şahı niyə devirdilər və onun sonrakı həyatı necə oldu?

Fərial Lukas Nikpur-Naini vaxtilə bölgəni idarə etmiş böyük bir sülalənin – Qacarların hazırda yaşayan davamçılarındandır.

Onun anası ana tərəfdən sonuncu Qacar şahı Əhməd şahının əmisi Nəsrəddin şahın qızı, ata tərəfdən isə Məhəmməd şah Qacarın nəvəsi Şahzadə Qulamhüseyn Mirzə Qəhrəman Qacarın qızıdır.

Onun atası isə İranın demokratik yolla seçilmiş baş nazirinin (həm də Qacar şahzadəsinin və Khabar qəzetinin sahibinin) katibi vəzifəsində çalışıb.
Əhməd şahın iki qızı və bir oğlu olub. Bununla belə, onun vəliəhdi kiçik qardaşı Məmməd Həsən Mirzə Qacar sayılır, çünki sülalənin qaydalarına görə, şah hər iki tərəfdən Qacar nəslindən olmalı idi. Məmməd Həsən Mirzə Qacar da Əhməd şah kimi sürgündə vəfat edib.

Fərial Lukas Nikpur-Naini Tehranda doğulub. Mikrobiologiya üzrə mütəxəssis olandan sonra ailə qurub və istiqamətini dəyişərək, incəsənət və əntiq əşyalar dünyasına yönəlib.

➡️ Biz nə məktəbdə, nə də İranın hər hansı bir yerində Qacar soyadından istifadə edə bilirdik. Hər kəs özünə gerçək ad və titullarından əlavə fərqli bir soyad götürürdü. Qacar ailəsinə aid məsələlər ancaq gizli şəkildə müzakirə olunurdu. Yeni şah sülaləsi tarixçi və yazıçıları qacarları ləkələməyə ruhlandırır və bunu edənləri mükafatlandırırdı. Qacar nəslinə məxsus nə vardısa - saray, malikanə, ictimai binalar, kitabxana, teatr,- hamısı məhv edilirdi. Bir sözlə, Qacarlar sülaləsi Pəhləvilərin və onların ətrafının əmri ilə aradan götürülürdü.

➡️ Əhməd şahın nəvələri ilə əlaqə saxlayırsınızmı?
- Mən onun nəticələrilə əlaqə saxlayıram. Biri xeyriyyə fondu üçün işləyir, digərinin isə özünün şirkəti var. Onların hər ikisi və mən əmim oğlumun Tehranda Qacarların devrilməsindən sonra əsasını qoyduğu Qacar ailə assosiasiyasının aktiv üzvləriyik. Pəhləvi rejimi buna son qoysa da 1999-cu ildə Avropa və Amerikada şahzadə Mənuçöhr Eskandari Qacar və şahzadə Feridun Barjesteh tərəfindən bərpa edilib.

➡️ 1925-ci ildə hakimiyyətdən devrildikdən sonra Əhməd şahın həyatı necə oldu?
- Əhməd şah vaxtsız ölümünə qədər İsveçrədə oteldə yaşayırdı. Anası və digər ailə üzvləri bir müddət Ukraynada, Livanda yaşadıqdan sonra Parisə köçüblər. Babam bilirdi ki, gənc Əhməd Şah İranın yenicə kəşf olunmuş neft və digər mədənlərini britanyalılar üçün bağlamağa hazır deyil. Buna görə də tacını itirməyə hazır idi.

➡️ Qacarların əksəriyyəti hazırda harada məskunlaşıb?
- Bu gün təxminən 300 Qacar gənci var. Onların əksəriyyəti Fətəli şah Qacarın nəslindən gəlir. Böyük bir qismi İranda yaşayır, qalanı isə yeni İran diasporunun bir hissəsidir.
Bizim Beynəlxalq Qacar Cəmiyyəti Assosiasiyası adlı elmi mərkəzimiz tədqiqatçıları Qacar hökmranlığı dövrünün müxtəlif aspektlərinə dair tədqiqatlar aparmağa dəvət edir və ingilis dilində illik jurnal çap edir. Bunlar kitabxanalar və tarixçilər üçün dəyərli mənbələrdir.

➡️ Qacar sülaləsindən olanlar hazırda İranın idarə olunmasında iştirak edirlərmi?
- Əminəm ki, iştirak edirlər. Amma onları şəxsən tanımıram. Pəhləvilər hakimiyyətə gələndən sonar həm Rza şah, həm də Məhəmməd Rza Pəhləvinin dövründə beş Qacar baş naziri olub. Onlardan ən nüfuzlusu doktor Müsəddiq idi. Qacar şahzadələri, yazıçısından tutmuş siyasətçi, rəssam, memar, həkim və cərrahına kimi 20-ci əsrdə İranda ən nüfüzlu insanlar olublar.

İstinad: http://azvision.az/

#pəhləvilər #qacarlar

Milli-Kimlik

27 Mar 2026 13:12

📷 Photo

177

Milli-Kimlik

27 Mar 2026 13:12

📷 Photo

165

Showing 28 of 28 posts

No more posts

Derecelendirme

Giriş yapılması gerekli

Kullanıcı Yorumları (0)

Henüz yorum yok. Deneyiminizi ilk paylaşan siz olun!

İlgili Telegram Kanalları

Loading recommended channels...

Milli-Kimlik

Milli-Kimlik

Sıralama

Üye Büyümesi (Son 16 Gün)

Son Yazılar

Derecelendirme

Kullanıcı Yorumları (0)

İlgili Telegram Kanalları

964 Kurdi

SRP | THWIP | VOICE

Taso Başkan

تجربه‌ بودن | محمود مقدّسی

Haber Sun

𝐃𝐨𝐠𝐫𝐮𝐍𝐞𝐰𝐬 𝐀𝐳

Tʜᴇ Sᴀᴍ Nᴇᴛᴡᴏʀᴋ

44th Ranger Regiment

İlgili Telegram Kanalları

964 Kurdi

SRP | THWIP | VOICE

Taso Başkan

تجربه‌ بودن | محمود مقدّسی

Haber Sun

𝐃𝐨𝐠𝐫𝐮𝐍𝐞𝐰𝐬 𝐀𝐳

Tʜᴇ Sᴀᴍ Nᴇᴛᴡᴏʀᴋ

44th Ranger Regiment

Kullanıcı Yorumları (0)

Son Yazılar