🍼 http://telegraph.controller.bot/files/1903376930/AgACAgIAAxkBAAIuemn07JGKSdEPXSU7sJcVSrCwyxr2AALFE2sbW4OoS0zFbc037N74AQADAgADeQADOwQEng keng tarqalgan kontratseptsiya (xomiladorlikdan asranish) usullaridan biri haqida shunday ma’lumot uchraydi:
🤱🌟“F. V. Gilyarovskiyning guvohliklariga ko‘ra, 1860-yillarda homiladorlikning oldini olishga intilgan dehqon ayollari emizish muddatini «qonuniy me’yor – ikki buyuk ro‘za davridan ham ortiq» davom ettirganlar, ya’ni ikki yildan ko‘proq vaqt emizganlar.
«Onalar bolani to‘rt, hatto besh yoshgacha emizishda davom etadilar, ba’zan begona bolalarni, hatto tishsiz kuchukchalarni ham emizadilar; o‘z sutini turli usullar bilan ajratib olish hollari ham, bundan ham g‘ayritabiiyroq amaliyotlar ham kuzatiladi».
😂Mazkur amaliyot 1920-yillargacha ham saqlanib qolgan. «Bolani o‘zi uyalib qolguncha emizadilar — to‘rt, besh, hatto yetti yoshgacha» Sinkevich Sinkevich, 1929.
🤰Ushbu usul ma’lum darajada ayollarni qayta homilador bo‘lishdan himoya qilgan, chunki rus shifokorlarining ma’lumotlariga ko‘ra, emizish davrida ayollarning taxminan 80 foizida hayz ko‘rish kuzatilmagan.”
🤩Yuqoridagi gaplarimga bir shifokorning yana bir gapini aytishim mumkin:
«Umuman olganda, barcha sutemizuvchilarda bir muayyan biologik qonuniyat mavjud: emizish jarayoni sut tishlarining doimiy tishlarga almashishi bosqichida tabiiy ravishda yakunlanadi. Bu tabiatda deyarli barcha sutemizuvchilarga xos holat (dengiz sutemizuvchilaridan tashqari).
🤩“Sut tishlari” atamasi ham aynan shundan kelib chiqqan — ular emizish davrida faoliyat ko‘rsatadi. Shunday ekan, inson bolalarini 5–6–7 yoshgacha emizish biologik me’yor hisoblanadi...
Umuman olganda, jamiyat aynan shunga intilishi lozim. Bu amaliyotdan ommaviy chekinish esa, ehtimol, ayollarning uzoq soatlab mehnat qilish zarurati bilan bog‘liq bo‘lgan».
👨🦱Endi evolyutsiya masalasiga to‘xtalsak. Nima uchun erkaklarda ham ko‘krak uchlari mavjud?
Ma’lum bo‘lishicha, erkaklar ham ma’lum sharoitlarda emizishi mumkin. Olimlar buni quyidagicha izohlaydilar: «Erkaklarda ham, ayollardagidek, sut bezlari mavjud bo‘lib, ular alveolalar — sut bilan to‘lishi mumkin bo‘lgan bo‘shliqlarni o‘z ichiga oladi. Laktatsiyaning boshlanishi va davom etishida asosiy rolni Prolaktin gormoni o‘ynaydi, u gipofiz bezida sintez qilinadi».
🪷Hozirgi davrda ham erkaklar tomonidan emizish holatlari qayd etilgan.
Masalan, Shri Lankada kuzatilgan bir holat:
«Kolombo yaqinidagi kichik shaharchada yashovchi 38 yoshli V. Vijeranning rafiqasi tug‘ruq vaqtida vafot etgach, uning qo‘lida ikki chaqaloq qizi qoladi… U ulardan birini o‘z ko‘kragiga tutadi. Qizaloq mamnuniyat bilan emishni boshlaganida va haqiqatan ham sut ajralib chiqqanida, Vijeran nihoyatda hayratda qoladi.
🔴Emizuvchi otani tekshirgan shifoxona vakili, doktor Kamal bu hodisani shunday izohlaydi: “Prolaktin gormoni darajasi yuqori bo‘lgan erkaklarda, ba’zan, haqiqatan ham sut ishlab chiqilishi mumkin”».
🏹😎Shu bois, ehtimol, qadimgi davrlarda — g‘or odamlar davrida — bolalarni nafaqat ayollar, balki erkaklar ham emizgan bo‘lishi mumkin.
Evolyutsion biologlar bu masalada hozircha ehtiyotkorona fikr bildirmoqdalar, chunki agar bu faraz tasdiqlansa, u holda insoniyatning ilk davrlari haqidagi an’anaviy qarashlarga jiddiy o‘zgartirish kiritishga to‘g‘ri keladi. Ya’ni, erkak faqat ovchi va himoyachi bo‘lgan degan tasavvur o‘zgaradi. Aksincha, u bolalariga nisbatan hamdard, bevosita boquvchi (hatto o‘z suti bilan), shuningdek, parvarishlovchi rolini ham bajargan bo‘lishi ehtimoldan xoli emas.
Kanalga obuna bo‘ling
🖌
