ኢትዮ የህግ አገልግሎት/Ethio Legal Service

ኢትዮ የህግ አገልግሎት/Ethio Legal Service

Public

مشاهده کانال

نمی‌توانید بپیوندید؟ @courtsss

۰

۱.۸k عضو

به‌روزرسانی شده: August 31, 2026 at 2:13 PM

ኢትዮ የህግ አገልግሎት/Ethio Legal Service

ጠቃሚ እና አዳዲስ ህጎችን እዚህ በነፃ ያግኙ

Follow @courtsss to stay updated with the latest سلامت و تناسب اندام trends and news

رتبه‌بندی

رتبه‌بندی جهانی

#26253

-323

رتبه‌بندی زبان

#2782

-30

رتبه‌بندی دسته‌بندی

#54

-2

رشد مشترکان (7 روز گذشته)

مجموع: 1.8K

رشد 24 ساعت: +326 22%

Loading...

رتبه‌بندی

ورود لازم است

Loading...

Loading recommended channels...

آخرین پست‌ها

ኢትዮ የህግ አገልግሎት/Ethio Legal Service

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۰:۵۷

የውጭ አገር ዜጎች የመኖሪያ ቤት ባለቤት የሚሆኑበት የሕግ ማዕቀፍ

መግቢያ
መጠለያ የሰው ልጆች ከሚያስፈልጋቸው መሠረታዊ ፍላጎቶች አንዱ ነው። በዓለም አቀፍ ሰብአዊ መብት የቃል ኪዳን ሰነዶች እንዲሁም በኢ.ፌ.ዴ.ሪ ሕገ መንግሥት ዜጎች የመኖሪያ ቤትን ጨምሮ ንብረት የማፍራት መብታቸው እውቅና ተሰጥቶታል። እንደመኖሪያ ቤት የመሳሰሉ የማይንቀሳቀሱ ንብረቶች እና ከአንዳንድ የንብረት መብት አይነቶች ጋር በተያያዘ የአገሪቱ ዜጎች ከውጭ አገር ዜጎች ጋር ሲነፃፀር ላቅ ያለ መብት አላቸው። በሌላ በኩል ደግሞ መዋለ ነዋያቸውን፣ እውቀታቸውን እና ሙሉ ጊዜያቸውን በዚች አገር ላይ የሚያፈሱ የውጭ አገር ዜጎች የአገሪቱን ዜጎች መኖሪያ ቤት የማግኘትና የመጠቀም መብት በማያጣብብ መልኩ እንደመኖሪያ ቤት ያሉ መሠረታዊ ፍላጎቶችን የሚያገኙበትን የሕግ ማዕቀፍ መኖር ጠቃሚ በመሆኑ በአገራችን የውጭ አገር ዜጎች የመኖሪያ ቤት ባለቤት የሚሆኑበት የሕግ ማዕቀፍ በአዋጅ ቁጥር 1388/2017 ተደንግጓል። በዚህ ጽሑፍ የውጭ አገር ዜጋ ምንነት፣ የውጭ አገር ዜጎች የቤት ባለቤት ለመሆን ሊያሟሏቸው ስለሚገቡ ቅድመ ሁኔታዎች፣ የመኖሪያ ቤት ባለቤት የሆነ የውጭ አገር ዜጋ መብቶች እንዲሁም የተጣሉ ገደቦች እና ግዴታዎችን በአጭሩ እንዳስሳለን።

የውጭ አገር ዜጋ ማን ነው?
በአዋጅ ቁጥር 1388/2017 አንቀጽ 2(1) መሠረት የውጭ ዜጋ ማለት ኢትዮጵያዊ የሆነ የውጭ ዜጋን (ትውልደ ኢትዮጵያዊ) ሳይጨምር ኢትዮጵያዊ ዜግነት የሌለው ወይም የሌላ አገር ዜግነት ያለው ማንኛውም የተፈጥሮ ሰው ወይም የሕግ ሰውነት ያለው ድርጅት ነው። ከዚሁ የአዋጁ ትርጓሜ እና የኢትዮጵያ ተወላጅ የሆኑ የውጭ ዜጎችን በትውልድ አገራቸው የተለያዩ መብቶች ተጠቃሚ ለማድረግ ከወጣው አዋጅ ቁጥር 270/1994 ድንጋጌ መረዳት እንደሚቻለው ትውልደ ኢትዮጵያውያን የሆኑ ሰዎች ምንም እንኳን የሌላ አገር ዜግነት ቢኖራቸውም እንኳን ለዚህ አዋጅ ዓላማ ሲባል እንደውጭ አገር ዜጋ የማይቆጠሩ ሲሆን በተጨማሪም የውጭ ዜጋ የሚለው ሐረግ የተፈጥሮ እና የሕግ ሰዎችን የሚያጠቃልል ነው።

የውጭ አገር ዜጎች የቤት ባለቤት ለመሆን ሊያሟሏቸው ስለሚገቡ ቅድመ ሁኔታዎች
በአዋጁ አንቀፅ 7 መሠረት የውጭ አገር ዜጋ የመኖሪያ ቤት ባለቤት የሚሆነው የሚከተሉትን ቅድመ-ሁኔታዎች ሲያሟላ ነው፡-
ስም፣ ዜግነት እና ሌሎች ማንነትን የሚገልፁ ሕጋዊ ሰነዶችን ማቅረብ፣
የመኖሪያ ቤት ባለቤት ለመሆን የሚያስፈልግ አነስተኛ የገንዘብ መጠን ለማሟላት የሚያስችል በቂ አቅም ያለው መሆን፡- ከአዋጁ አንቀጽ 6(1) መረዳት እንደሚቻለው ማንኛውም የውጭ አገር ዜጋ በዚህ አዋጅ መሠረት የመኖሪያ ቤት ባለቤት ለመሆን የሊዝ ሙሉ ዋጋውን ጨምሮ ለአንድ መኖሪያ ቤት ግንባታ ሙሉ ዋጋ ወይም ለመኖሪያ ቤት ግዢ የሚመድበው አነስተኛ የገንዘብ መጠን ከ150,000 (አንድ መቶ ሀምሳ ሺ) የአሜሪካን ዶላር ያነሰ ሊሆን አይችልም። ነገር ግን አግባብነት ባለው ሕግ መሠረት የውጭ ባለሀብት ተብሎ የተቆጠረ ማንኛውም ሰው ከፍ ሲል የተገለፀውን አነስተኛ የገንዘብ መጠን መመደብ ሳይጠበቅበት የአንድ መኖሪያ ቤት ባለቤት መሆን የሚችል ሲሆን ነገር ግን ከአንድ በላይ መኖሪያ ቤት ባለቤት መሆን የሚችለው ከፍ ሲል የተገለፀውን የሊዙን ሙሉ ዋጋ ጨምሮ በሕጉ የተገለፀውን አነስተኛ የገንዘብ መጠን መመደብ ሲችል ብቻ እንደሆነ ከአዋጁ አንቀጽ 5(2) ድንጋጌ መገንዘብ ይቻላል። ሌላው የከተማና መሠረተ ልማት ሚኒስቴር የቤቶች ገበያ ወቅታዊ ሁኔታን፣ የከተሞች የመኖሪያ ቤቶች አማካይ ዋጋን፣ የውጭ አገር ዜጎች በመኖሪያ ቤቶች ገበያ ያላቸውን የተሳትፎ መጠን እና የአዋጁን ዓላማ ለማሳካት የሚረዱ ሌሎች ምክንያቶችን እንደአስፈላጊነቱ መሠረት በማድረግ እንዲሁም የክልሎችን እና ከተሞችን የእድገት እና ልማት ደረጃ ታሳቢ በማድረግ በዝርዝር ጥናት ላይ በመመስረት የአነስተኛ ገንዘብ መጠኑን ከፍ ወይም ዝቅ የሚያደርግ፣ የእያንዳንዱን የሊዝ ቦታ ወይም ቤት ስፋት እንዲሁም የሊዝ ይዞታዎችን ወይም ቤቶችን አጠቃላይ ቁጥር የሚወስን መመሪያ ሊያወጣ እንደሚችል በአዋጁ አንቀጽ 6(3) እና (4) ተደንግጓል።
የወንጀል ታሪክ የሌለው መሆን፡- በአዋጁ መሠረት የመኖሪያ ቤት ባለቤት ከመሆን የሚከለክሉ ወንጀሎች እንዲሁም ታሳቢ ሊደረጉ የሚገቡ ከአገር ሰላም፣ ደኅንነት፣ ጸጥታ እና ሕገ-ወጥ የገንዘብ ምንጭ ወይም ዝውውር ጋር የሚያያዙ የክልከላ ገደቦች ዝርዝር የከተማና መሰረተ ልማት ሚኒስቴር አግባብነት ካላቸው አካላት ጋር በመተባበር በሚያወጣው መመሪያ ይወሰናል።
ከአገር ሰላም፣ ደኅንነት፣ ጸጥታ እና ተያያዥ ጉዳዮች ጋር የሚያያዝ የክልከላ ገደብ የሌለበት መሆን፣
ከከተማና መሠረተ ልማት ሚኒስቴር ፍቃድ ማግኘት፡- ከሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ ፈቃድ እንዲሰጠው የሚፈልግ የውጭ አገር ዜጋ የፈቃድ ይሰጠኝ ማመልከቻውን በአካል ወይም ሚኒስቴሩ በሚያደራጀው የድረ-ገጽ ሥርዓት አማካኝነት ለሚኒስቴሩ ማቅረብ አለበት (አንቀጽ 13/2/)፡፡ ሚኒስቴሩም የቀረበለትን ማመልከቻ በመመርመር ማመልከቻው በቀረበ በ30 የሥራ ቀናት ውስጥ ውሳኔ የሚሰጥ ሲሆን ያልተሟሉ ጉዳዮች እንዲቀርቡ ከወሰነም ይህንኑ እንዲፈፅም ለአመልካቹ በ5 የሥራ ቀናት ውስጥ መግለፅ አለበት፡፡ በዚህም መሠረት ተሟልቶ በቀረበ ማመልከቻ ላይ ማመልከቻው ተሟልቶ ከቀረበበት ቀን ጀምሮ በ15 የሥራ ቀናት ውስጥ ውሳኔ ይሰጣል (አንቀጽ 14)፡፡

የመኖሪያ ቤት ባለቤት የሆነ የውጭ አገር ዜጋ መብቶች
በአዋጁ አንቀጽ 8(1) መሠረት የመኖሪያ ቤት ባለቤት የሆነ ማንኛውም የውጭ አገር ዜጋ አግባብነት ባለው ሕግ መሠረት የመኖሪያ ቤት ባለመብት ለሆነ ኢትዮጵያዊ ዜጋ የተሰጡ የንብረት መብቶች ይኖሩታል፡፡ ሆኖም ለግለሰብ ወይም ለቤተሰብ መኖሪያነት የማከራየት መብቱ እንደተጠበቀ ሆኖ መኖሪያ ቤቱን ለንግድ ዓላማ ማዋል የተከለከለ ነው። በተጨማሪም ራሱ እና ቤተሰቡ ኢትዮጵያ ውስጥ እንዲኖሩ የሚያስችል አግባብነት ባለው አካል የሚሰጥ የመኖሪያ ፈቃድ መብት፣ ለራሱ እና ለቤተሰቡ የመግቢያ ቪዛ እንዲሁም ወደ ኢትዮጵያ መመላለስ እንዲችሉ የሚያደርግ አግባብነት ባለው አካል የሚሰጥ እስከ 5 ዓመት የሚያገለግል የብዙ ጊዜ መመላለሻ ቪዛ የማግኘት መብት፣ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ በሚያወጣው መመሪያ እና አሠራር መሠረት ከመኖሪያ ቤቱ በሕጋዊ መንገድ የሚያገኘውን የኪራይ ወይም የሽያጭ ገቢ በወቅቱ ተመን በውጭ ምንዛሪ ወደ ውጭ አገር የማስተላለፍ መብት ይኖሩታል። በሌላ በኩል ደግሞ አግባብነት ባለው ሕግ መሠረት ለኢትዮጵያውያን የመኖሪያ ቤት የባለቤትነት ማረጋገጫ ሰነድ የመስጠት ኃላፊነት ያለው ተቋም በዚህ አዋጅ መሠረት በሚኒስቴሩ ፈቃድ ለተሰጠው እና ሕጋዊ ውል ለፈፀመ የውጭ አገር ዜጋ የባለቤትነት ማረጋገጫ ሰነድ የመስጠት ግዴታ አለበት (አንቀጽ 17)፡፡

የመኖሪያ ቤት ባለቤት በሚሆን የውጭ አገር ዜጋ ላይ የተጣሉ ገደቦች እና ግዴታዎች

324

0

0

ኢትዮ የህግ አገልግሎት/Ethio Legal Service

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۰:۵۷

በአዋጁ አንቀጽ 10 ስር የውጭ አገር ዜጋ የመኖሪያ ቤት ባለቤትነትን በተመለከተ የተጣሉ ገደቦች ተዘርዝረዋል። በአዋጁ አንቀጽ 10(1) መሠረት የውጭ አገር ዜጋ የመኖሪያ ቤት ባለቤት መሆን የማይችልባቸው ልዩ ቦታዎች እና የድንበር አካባቢዎች የድንበር ላይ ሕዝብን ፍትሃዊ ተጠቃሚነትን ከግምት በማስገባት የሚኒስትሮች ምክር ቤት በሚያወጣው ደንብ ይወሰናል። ሌላኛው ገደብ ማንኛውም የውጭ አገር ዜጋ በመንግሥት ቀጥተኛ ድጎማ ለዜጎች በሚሰሩ የጋራ መኖሪያ ሕንፃዎች ውስጥ የመኖሪያ ቤት ባለቤት መሆን የማይችል ሲሆን ነገር ግን ይህ ገደብ የፌደራል ወይም የክልል መንግሥት በግል እና መንግሥት አጋርነት ወይም በተመሳሳይ የቤቶች ልማት ማእቀፍ፣ ወይም ለትርፍ ዓላማ ገንብቶ ለሽያጭ የሚያቀርባቸውን ቤቶች አያካትትም (አንቀጽ 10(2) እና(3))። ሌላው ማንኛውም የውጭ አገር ዜጋ የመኖሪያ ቤት ባለቤት ለመሆን ከአገር ውስጥ የፋይናንስ ተቋም ወይም ምንጭ ገንዘብ መበደር ወይም ካፒታል ማሰባሰብ አይችልም (አንቀጽ 10/4/)። በተጨማሪም ማንኛውም የውጭ አገር ዜጋ በማናቸውም ሁኔታ በአንድ ጊዜ የሚኖረው የመኖሪያ ቤት ቁጥር አንድ ሲሆን ሚኒስቴሩ ከአገር ጥቅም አንፃር አስፈላጊ ሆኖ ሲያገኘው ይህን ቁጥር በመመሪያ ማሻሻል ይችላል (አንቀጽ 6/2/)፡፡

የመኖሪያ ቤት ባለቤት የሆነ የውጭ አገር ዜጋ ግዴታዎችን በተመለከተ በአዋጁ አንቀጽ 9(1) መሠረት የመኖሪያ ቤት ባለቤት የሆነ ማንኛውም የውጭ አገር ዜጋ አግባብነት ባላቸው የኢትዮጵያ ሕጎች በኢትዮጵያዊ ዜጋ ላይ የተጣሉ ግዴታዎች ይኖሩበታል፡፡ በተጨማሪም ባለመብት ለመሆን የሚያስፈልግ አነስተኛ የገንዘብ መጠን ማሟላት፣ የመኖሪያ ቤት ባለቤት ለመሆን የሚያስፈልጉ የሊዝ፣ የቤት ግዢ፣ የግንባታ ፈቃድ ወይም የመጀመሪያው ዓመት ተያያዥ የመንግሥታዊ አገልግሎት ክፍያዎችን በኢትዮጵያ ተቀባይነት ባለው የውጭ ገንዘብ እኩል ምንዛሪ ብቻ መክፈል፣ የመኖሪያ ቤት ባለቤት ለመሆን በሊዝ መሬት የሚያገኝ ከሆነ አጠቃላይ የሊዝ ዋጋውን በአንድ ጊዜ የመክፈል ግዴታዎች አሉበት (አንቀጽ 9/2/)፡፡
ከፍ ሲል የተጠቀሱት መብትና ግዴታዎች እንዲሁም ገደቦች ቢኖሩም ከመኖሪያ ቤት ባለቤትነት መብት ጋር በተያያዘ በውጭ አገር በሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ላይ የተለየ መብትና ግዴታን ከሚያስቀምጡ አገራት ለሚመጡ የውጭ ዜጎች በእንካ-ለ እንካ (Reciprocity) መርህ መሠረት በአዋጁ ላይ ከተመለከተው የተለየ መብት የሚሰጥ ወይም ግዴታን የሚያስቀምጥ አሠራር በሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ ሊወሰን እንደሚችል በአንቀጽ 11 ስር ተደንግጓል፡፡
መተጨማሪም አግባብነት ባለው ሕግ መሠረት በመኖሪያ ቤት ላይ የሚኖር መብት ቀሪ የሚሆንባቸው ሁኔታዎች እና አሠራሮች እንደአግባብነቱ በዚህ አዋጅ መሠረት የውጭ አገር ዜጋ በመኖሪያ ቤት ላይ በሚኖረው የባለቤትነት መብት ላይም ተፈፃሚ ይሆናሉ (አንቀጽ 12)፡፡

ማጠቃለያ
በአጠቃላይ አዋጁ የውጭ አገር ዜጎች በሕጋዊ መንገድ የቤት ባላቤት የሚሆኑበትን መንገድ በማመቻቸት ረገድ ከሚኖረው ዘርፈብዙ ጠቀሜታ ባሻገር የውጭ አገር ዜጎች የቤት ባለቤት ለመሆን ሕገወጥ መንገድ እንዳይከተሉ አስተዋፅኦ ያበረክታል፡፡
በንቃተ ሕግ ትምህርትና ሥልጠና ዳይሬክቶሬት የተዘጋጀ

ኢትዮ የህግ አገልግሎት/Ethio Legal Service

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۰:۵۷

አስገራሚና አስተማሪ የፌዴሬሽን ምክር ቤት ውሳኔ
🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼🌼
➽ፍ/ቤቶች የማይንቀሳቀስ ንብረት ባለቤትነት ማስረጃን ያለውን ሰው ለማስተባበል የሚቻለው (የፍ/ሕ/ቁ 1195 እና 1196) የተሰጠው ሰነድ ህጋዊ ባልሆነ መንገድ ስለመሰጠቱ በማድረዳት ነው።

➽በዚህ የፌዴሬሽን ምክር ቤት ውሳኔ እናት በልጇ ስም ያለውን ቤት በስሙ የገዛነው ከባለቤቴ ጋር ነው ብትልም የቤቱ ስመ ሀብት በስሙ ላለው ልጅ ተወስኗል።

1,260

3

0

ኢትዮ የህግ አገልግሎት/Ethio Legal Service

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۰:۵۷

የፌዴሬሽን ም/ቤት መ/ቁ. 77/12 (ሰኔ 3/2012 ዓ.ም)

በጋብቻ ውስጥ የተፈራ ንብረት የክፍፍል ጥያቄ ጋብቻው ከፈረሰበት
ቀን ጀምሮ በ10 ዓመት ውስጥ ካልቀረበ በይርጋ ይታገዳል የሚል ትርጉም መስጠት 'የተፋቾችን' ሕገ መንግሥታዊ የንብረት መብት የሚጥስ ስለሆነ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 40(1፣ 7)፣ 50(5)፣ 55፣ 79(1)እና 9(1) መሠረት ተፈጻሚነት የለውም::

929

0

0

ኢትዮ የህግ አገልግሎት/Ethio Legal Service

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۰:۵۷

ቃብድ (Earnest Money) እና ህጋዊ ውጤቱ
ቃብድ ማለት ተዋዋይ ወገኖች ውል ለመመስረት እና በውሉ ለመገደድ ያላቸውን ፍላጎት ለማሳየት ሲባል ከክፍያው በከፊል መጀመሪያ ላይ የሚሰጥ ገንዘብ ነው።
የቃብድ ዓላማ (ፍ.ብ.ሕ. ቁ. 1877): ቃብድ የሚሰጠው ውል መኖሩን እና ተዋዋይ ወገኖች በውሉ ለመገደድ ያላቸውን ፍላጎት የሚያሳይ ማስረጃ ነው።

ቃብድ እና ውሉን የማፍረስ መብት (ፍ.ብ.ሕ. ቁ. 1878):
ቃብድ ሰጪው (ብዙውን ጊዜ ገዢው) ውሉን ባያፈርስ የሰጠው ቃብድ ተመላሽ አይደረግለትም። ቃብዱ ለቃብድ ተቀባዩ (ሻጩ) እንደ ጉዳት ካሳ ይቆያል።

ቃብድ ተቀባዩ (ብዙውን ጊዜ ሻጩ) ውሉን ባያፈርስ ደግሞ፣ የተቀበለውን ቃብድ እጥፍ አድርጎ መክፈል አለበት። ይህም በሌላኛው ወገን ላይ የደረሰውን ጉዳት እንደ መካካሻ ሆኖ ያገለግላል።

ቃብድ ቅጣት አይደለም (ፍ.ብ.ሕ. ቁ. 1881): ቃብድ የውል ቅጣት (penalty clause) አይደለም፤ ሆኖም ተዋዋዮች በውላቸው ውስጥ ቃብድ "እንደ ውል ቅጣት" እንዲቆጠር በግልጽ ሊስማሙ ይችላሉ።

2. ውል ማፍረስ (የግዴታ አለመፈፀም) እና ቅጣት (Penalty Clause)
ሀ. አጠቃላይ የሽያጭ ውል እና ውል ማፍረስ
ውል ማፍረስ ማለት ከተዋዋይ ወገኖች አንዱ በውሉ የተጣለበትን ግዴታ ያለ በቂ ምክንያት አለመፈፀሙ ወይም በአግባቡ አለመፈፀሙ ማለት ነው።

የጉዳት ካሳ መጠየቅ (ፍ.ብ.ሕ. ቁ. 1790): ግዴታው የተጣሰበት ወገን ግዴታው እንዲፈጸምለት ከመጠየቁ ባሻገር በደረሰበት ጉዳት ካሳ ሊጠይቅ ይችላል።

ውሉን የመሰረዝ መብት (ፍ.ብ.ሕ. ቁ. 1785): ግዴታው አጥፊ የሆነው አካል ውሉን በመሠረታዊነት አፍርሶት እንደሆነ፣ የተበደለው ወገን ውሉ እንዲፈርስ (እንዲሰረዝ) ሊጠይቅ ይችላል። ሆኖም ፍርድ ቤቶች ውሉ እንዳይፈርስ ከፍተኛ የሆነ ችግር የሚያስከትል ካልሆነ በቀር ውል ማፍረስን አይመርጡም (ይህ የሰበር ሰሚ ችሎት የጸና ትርጉም ነው)።
ለ. የውል ቅጣት (Penalty Clause) እና ውሉ አይፈርስም የፀና ይሆናል የሚል ስምምነት

የውል ቅጣት (ፍ.ብ.ሕ. ቁ. 1882): ተዋዋይ ወገኖች በቅድሚያ፣ ግዴታው ባይፈጸም ወይም በአግባቡ ባይፈጸም አጥፊው ወገን የሚከፍለውን የገንዘብ መጠን ወይም የሚያስገባውን ንብረት በውሉ ውስጥ ሊደነግጉ ይችላሉ። ይህ የውል ቅጣት ለደረሰው ጉዳት ካሳ ይሆናል።

ቅጣት ከፈጸሙ በኋላ ውሉን ማስፈጸም (ፍ.ብ.ሕ. ቁ. 1886): የውል ቅጣቱ ከተከፈለ በኋላ የውል ቅጣቱ የተደነገገበትን ግዴታ እንዲፈጸም የመጠየቅ መብት አብዛኛውን ጊዜ አይኖርም። ነገር ግን ተዋዋዮቹ ውሉ ቅጣቱ ከተከፈለ በኋላም ቢሆን እንዲፈጸም በግልጽ ሊስማሙ ይችላሉ።

ቅጣት እና ውሉ አይፈርስም (የፀና ይሆናል): ውሉ "አይፈርስም የፀና ይሆናል" የሚል ስምምነት በተለይ ቅጣት ከተደነገገ በኋላ ቢጨመር፣ ውሉ መጀመሪያውኑ ተፈጻሚ እንዲሆን የተዋዋዮችን ከፍተኛ ፍላጎት ያሳያል።
ይህ ማለት፦
የቅጣቱ ዓላማ ውሉ ከመፍረስ ይልቅ እንዲፈጸም ማስገደድ ይሆናል።

አጥፊው ወገን ቅጣቱን ቢከፍልም እንኳ፣ ተበዳዩ ወገን ውሉ እንዲፈጸምለት በፍርድ ቤት ሊጠይቅ ይችላል። ውሉን የመሰረዝ መብቱ በእንደዚህ አይነት የውል አንቀጽ ሊገደብ ይችላል።

3. የማይንቀሳቀስ ንብረት ሽያጭ ውል፣ የመንደር ውል እና ህጋዊነት
በኢትዮጵያ የማይንቀሳቀስ ንብረት (እንደ ቤት ወይም ቦታ ያሉ) ሽያጭ ልዩ የቅርጽ መስፈርቶችን ማሟላት አለበት።

በአዋዋይ ወይም በፍርድ ቤት ፊት መከናወን (ፍ.ብ.ሕ. ቁ. 1723(1) እና 1727): ውሉ በህግ ፊት የሚጸና እንዲሆን፣ በስልጣን በተሰጠው የሰነድ አረጋጋጭ (አዋዋይ) ወይም በፍርድ ቤት መዝገብ ፊት መፈረም አለበት።

የመንደር ውል (በአዋዋይ ፊት ያልተደረገ ውል) ሕጋዊነት:

የማይንቀሳቀስ ንብረት ሽያጭ ውል በህግ በተጠቀሰው የአፈጻጸም መሰረት (በአዋዋይ ወይም ፍርድ ቤት ፊት) ካልተደረገ፣ እንደ ረቂቅ ውል ተቆጥሮ በተዋዋዮቹ መካከል ህጋዊ ውጤት አይኖረውም።

ስለዚህ፣ "የመንደር ውል" ብቻ ተፈጽሞ ንብረቱ እንዲዛወርለት የጠየቀ ገዢ በፍርድ ቤት አብዛኛውን ጊዜ ውሉ እንዲፈጸምለት ማስገደድ አይችልም። ገዢው የከፈለውን ገንዘብ ካልተገባ ብልጽግና አንቀጽ (ፍ.ብ.ሕ. ቁ. 2164) መሠረት ተመላሽ እንዲደረግለት ሊጠይቅ ይችላል እንጅ።

copy right ከጠበቃ ይልቃል የቴሌግራም ገፅ የተገኘ

ኢትዮ የህግ አገልግሎት/Ethio Legal Service

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۰:۵۷

https://ethiolegalservice.com/

305

0

0

ኢትዮ የህግ አገልግሎት/Ethio Legal Service

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۰:۵۷

📎 File

ጠቃሚ መረጃ
በአይነቱ ልዩ የሆነ ውሳኔ!!!
#ከጋብቻ በፊት የነበረ የግል ቤት በትዳር ዉስጥ ከፍተኛ ወጪ ወጥቶ ማሻሻያ እና ማስፋፊያ ቢደረግለትም የጋራ ንብረት ሊሆን አይገባም፡፡ (የፌደሬሽን ምክር ቤት መስከረም 28-2017 ዓ.ም)
****

ቀደም ሲል ከጋብቻ በፊት የግል የነበረ ቤት በትዳር ዉስጥ መሰረታዊ በሚባል ደረጃ እድሳት ከተደረገለት ወይም ከፍተኛ ወጪ ወጥቶ ማሻሻያ ከተደረገለት ቤቱ የባልና ሚስት የጋራ ይሆናል በማለት በፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት ዉሳኔ ተሰጥቶ ነበር፡፡ ይህ የሰበር ሰሚ ችሎቱ ዉሳኔ ሕገ-መንግስቱን ይቃረናል በሚል የሕገ-መንግስት ትርጉም ለፌደሬሽን ምክር ቤት ቀርቦት የነበር ሲሆን የፌዴሬሽን ምክር ቤቱ መስከረም 28-2017 ዓ.ም በሰጠዉ ዉሳኔ የፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት የሰጠዉን ዉሳኔ በመሻር ተፈጻሚነት የለዉም ብሏል፡፡

#እንደ ፌደሬሽን ምክር ቤት ዉሳኔ

ከጋብቻ በፊት የግል የነበር ቤት በጋብቻ ዉስጥ ማሻሻያ እና ማስፋፊያ መደረጉ ቤቱን የጋራ ንብረት አያደርገዉም፡፡ ቤቱን ለማሻሻል እና ለማስፋፋት የወጣ ወጪ ተጣርቶ ወጪዉ በድርሻ እንዲወስዱ ከሚደረግ በስተቀር ቤቱ የጋራ አይሆንም፡፡

1,420

1

ኢትዮ የህግ አገልግሎት/Ethio Legal Service

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۰:۵۷

ሞግዚት አካለ መጠን ያልደረሰን ልጅ የማይንቀሳቀስ ንብረት ያለ ፍርድ ቤት ፈቃድ መሸጥ ይችላል ወይስ አይችልም? ሽያጩ ተፈጽሞ ሲገኝስ የሽያጭ ውሉ ሊፈርስ ይገባል ወይስ አይገባም?

By Jura Legal Update

አካለ መጠን ያልደረሰ ሰው ማለት ጾታ ሳይለይ እድሜው አሥራ ስምንት ዓመት ያልሞላው ልጅ ስለመሆኑ በተሻሻለው የፌዴራል የቤተሰብ ሕግ አንቀጽ 215 ላይ ትርጉም ተሰጥቷል።

ታዲያ አካለ መጠን ያልደረሰው ልጅ ከተወለደበት ጊዜ ጀምሮ የመብት ባለቤት (Holder of right) ቢሆንም አካለ መጠን ደርሶ በመብቱ መስራት እስኪችል (Exercise of right) ድረስ ጉዳዩ የሚከወነው በአሳዳሪና በሞግዚት በኩል ይሆናል።

አሳዳሪው አካለ መጠን ያልደረሰውን ልጅ ስለመልካም አስተዳደጉና ደህንነቱ የሚከታተል (Welfare of the child)ሲሆን ሞግዚቱ ደግሞ ንብረት ነክ ጥቅሞቹን እና አጠቃላይ የንብረቱን አስተዳደር የሚያከናውን (Pecuniary interest) ሰው ስለመሆኑ የተሻሻለው የፌዴራል የቤተሰብ ሕግ አንቀጽ 216 ያሳያል።

እንግዲህ የልጁ ገንዘባዊ (ንብረት ነክ) ጥቅሞች በሞግዚት የሚወከል እንደመሆኑ መጠን ይህ ኃላፊነት የተሰጠው ሰው የልጁን የማይንቀሳቀስ ንብረት ያለ ፍ/ቤት ፈቃድ ለመሸጥ፣ ለመለወጥ ወይም በሆነ መንገድ ወደ ሌላ ሰው ለማስተላለፍ ይችላል ወይስ አይችልም? ሸጦ ከተገኘስ የሽያጭ ውሉ ሊፈርስ ይገባል ወይስ አይገባም? የሚለው ሊታይ የሚገባው ጉዳይ ነው።

በዚህ ረገድ የተሻሻለው የፌዴራል የቤተሰብ ሕግ አንቀጽ 277 (1) ሞግዚቱ አካለ መጠን ያልደረሰውን ልጅ ንብረት የሆኑ የሚንቀሳቀሱ ግዙፍ ንብረቶችን፣ አክስዮኖችንና የገንዘብ ሰነዶችን ለመሸጥ ይችላል በማለት ደንግጎ የሚገኝ ሲሆን የማይንቀሳቀስ ንብረትን በተመለከተ ሞግዚቱ መሸጥ የሚችል መሆን አለመሆኑን በግልጽ የተቀመጠ ነገር የለም።

በአንድ በኩል፣ ድንጋጌው ሞግዚቱ በራሱ ሊሸጥ የሚችለውን የንብረት ዓይነቶች በግልጽ ለይቶ ማስቀመጡ ከዚህ ውጪ ያሉትን ንብረቶች እንዳይሸጥ መከልከሉን ያሳያል ሊባል ይችላል። በሌላ በኩል ደግሞ፣ ድንጋጌው ሞግዚቱ የማይንቀሳቀስ ንብረት እንዳይሸጥ በግልጽ ክልከላ ያስቀመጠ ስላልሆነ ሽያጩን ሊፈጽም ይችላል የሚል ክርክርም ሊቀርብ ይችላል።

በዚህ ረገድ የፌዴራል ጠቅላይ ፍ/ቤት የሰበር ሰሚ ችሎት አቋም ወጥነት ያለው አይደለም። ሰበር ሰሚ ችሎቱ በቅጽ 11 በሰ/መ/ቁ. 54827 እና በሰ/መ/ቁ.54129 በሰጠው አስገዳጅ የሕግ ትርጉም፣ አካለ መጠን ያልደረሰ ልጅ ሞግዚት የልጁ ንብረት የሆነን የማይንቀሳቀስ ንብረት ያለ ፍርድ ቤት ፈቃድ በሽያጭ ለማስተላለፍ በሕግ ስልጣን ያልተሰጠው ስለመሆኑና ሽያጩ ተፈጽሞ ሲገኝ ውሉ ሊፈርስ እንደሚገባ ድምዳሜ ላይ ደርሷል።

ከዚሁ ጉዳይ ጋር በተያያዘ የፌዴራል ጠቅላይ ፍ/ቤት የሰበር ሰሚ ችሎቱ አቋም ወጥነት የጎደለው መሆኑን ለመረዳት ችሎቱ በቅጽ 10 በሰ/መ/ቁ.46490 እና በቅጽ 19 በሰ/መ/ቁ.103151 የሰጠውን ውሳኔ ማየት ተገቢነት ይኖረዋል። ከላይ ከተገለጸው በተለየ መልኩ ሰበር ሰሚ ችሎቱ፣ ሞግዚቱ አካለ መጠን ያልደረሰን ልጅ የማይንቀሳቀስ ንብረት ያለ ፍ/ቤት ፈቃድ መሸጡ ብቻ በራሱ የሽያጭ ውል ለማፍረስ የሚያስችል በቂ ምክንያት ሊሆን እንደማይችል እና ውሉን ለማፍረስ በሽያጩ ምክንያት በልጁ ላይ የደረሰ ጉዳት መኖሩ ሊረጋገጥ እንደሚገባ ድምዳሜ ላይ ደርሷል።

እንግዲህ ከአራቱ የሰበር ውሳኔዎች ማየት እንደሚቻለው ሰበር ሰሚ ችሎቱ በአንድ በኩል ሞግዚቱ በሕግ የተሰጠውን ስልጣን መተላለፉ ከተረጋገጠ ውሉ በልጁ ጥቅም ላይ ያስከተለው ውጤት መመርመር ሳያስፈልግ ውሉ ተፈጻሚነት እንዳይኖረው ማድረግ ይገባል የሚል አቋም የያዘ ሲሆን፤ በሌላ በኩል ግን ምንም እንኳን ሞግዚት አካለ መጠን ያልደረሰ ልጅን የማይንቀሳቀስ ንብረት መሸጥ በሕግ ያልተፈቀደለት ቢሆንም ይህን ተላልፎ ሸጦ ከተገኘ ግን ውሉ መፍረስ የሚገባው የሕጻኑ ጥቅም ጉዳት የደረሰበት መሆኑን በማረጋገጥ እንጂ የሕግ መተላለፍ በማጋጠሙ ሊሆን አይገባም ብሏል።

ከእነዚህ ውሳኔዎች የፌዴራል ጠቅላይ ፍ/ቤት የሰበር ሰሚ ችሎት በጉዳዩ ላይ የያዘው አቋም ወጥነት የጎደለው መሆኑን መረዳት ይቻላል። ሰበሩ በጉዳዩ ላይ የያዘው አቋም ወጥ አለመሆኑ ውሳኔዎች ተገማች እንዳይሆኑ (Unpredictable) የሚያደርግ ከመሆኑም በላይ በሕግ ባለሙያዎችም ሆነ በህብረተሰቡ ላይ ግራ መጋባትን ይፈጥራል። The varying interpretations of the law can result in inconsistent application of the law. This inconsistency not only undermines the credibility of the judicial system but also creates challenges for lower courts in applying the law consistently and fairly. ሰበር ሰሚ ችሎቱ በጉዳዩ ላይ ወጥነት ያለው የሕግ አተረጓጎም ለመፍጠር የኋለኛው ከፊተኛው የተለየ መሆኑን ወይም በጉዳዩ ላይ የተለያየ አቋም መያዙን በውሳኔው ላይ በመግለፅ በሰባት ዳኞች ተሰይሞ አንድ ድምዳሜ ላይ ሊደርስ ይገባል።

ለአሁኑ ግን ሰበር ሰሚ ችሎቱ በጉዳዩ ላይ የተለያየ አቋም መያዙን በውሳኔው ላይ በመግለፅ በሰባት ዳኞች ተሰይሞ አንድ ድምዳሜ ላይ በመድረስ የሰጠው አስገዳጅ የሕግ ትርጉም በሌለበት የጉዳዩ አከራካሪነት አጠያያቂ አይደለም። ሞግዚት ዋናው ኃላፊነት ንብረት ማስተዳደር መሆኑን፣ በሕጉ መሸጥ የሚችላቸው ንብረቶች ዝርዝር ውስጥ የማይንቀሳቀስ ንብረት የተጠቀሰ አለመሆኑን እንዲሁም የልጁን ጥቅም በተሻለ የሚያስጠብቀው የትኛው አቋም እንደሆነ በጥልቀት በመመርመር አንዳች ድምዳሜ ላይ መድረስ ይቻላል የሚል እምነት አለን።

ምንጭ
jura legal update

ኢትዮ የህግ አገልግሎት/Ethio Legal Service

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۰:۵۷

📎 File

የፌዴራል ፍርድ ቤቶች የዳኝነት ክፍያን ለመወሰን የወጣው  ደንብ ቁጥር 1/2017
በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት  በቀን 19/03/2017 ዓ.ም የጸደቀው
በፌዴራል ነጋሪት ጋዜጣ ታትሞ  ወጥቷል።

1,610

0

0

ኢትዮ የህግ አገልግሎት/Ethio Legal Service

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۰:۵۷

📷 Photo

#የፌደራል ፍርድ ቤቶች የወጭ እና ኪሳራ አወሳሰን መምሪያ ቁጥር 2/2017

1,190

1

Showing 10 of 10 posts

No more posts