SHAN News - Burmese Version

Public

Can't Join? @shannewsburmese

2.1k Members

Updated: May 18, 2026 at 3:54 AM

SHAN News - Burmese Version

Shan Herald Agency for News (SHAN) has been producing content for more than 20 years. SHAN is one of the oldest Myanmar regional media company for eastern Myanmar, Shan State.

@shannewsburmese is a dedicated channel for been and more with regular updates in News Update & Newspapers

Ranking

Global Ranking

#456

Language Ranking

#45

Category Ranking

#23

-1

Participant Growth (Last 6 Days)

Total: 2.1K

24h growth: +0 0%

Latest Posts

SHAN News - Burmese Version

May 19, 2026, 07:44 AM

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယိ တွေ့ဆုံသည်ဆိုသည့် ဗီဒီယိုမှာ AI ဖြင့် ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်သည်

၂၀၂၆၊ မေလ ၁၄ ရက်

(Fact-Check by သျှမ်းသံတော်ဆင့်၊ ဟုတ်တယ် Vs မဟုတ်ဘူး / The Red Flag)

အကြောင်းအရာအနှစ်ချုပ်

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယိတို့ တွေ့ဆုံခဲ့သည်ဆိုသည့် CCTV Video မှာ ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာ (AI) ဖြင့် ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း သျှမ်းသံတော်ဆင့်နှင့် “ဟုတ်တယ် Vs မဟုတ်ဘူး” တို့၏ အချက်အလက်စစ်ဆေးချက်များအရ သိရှိရပါသည်။

ပျံ့နှံ့မှု

လတ်တလောတွင် လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများပေါ်၌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယိတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ကြောင်းနှင့် တွေ့ဆုံမှုမှတ်တမ်းများ ထွက်ပေါ်လာကြောင်း ရုပ်သံဖိုင်တစ်ခု ပျံ့နှံ့နေပါသည်။

အဆိုပါရုပ်သံကို BBC News မြန်မာပိုင်းဌာန၏ လိုဂိုနှင့် ဆင်တူအောင် အသွင်ယူထားပြီး သတင်းအစစ်အမှန်သဖွယ် ဖန်တီးဖြန့်ဝေထားခြင်း ဖြစ်သည်။

မူရင်းလင့်ခ် – https://www.tiktok.com/@ethoshuman/video/7636808726921399570

အဆိုပါသတင်းနှင့် ရုပ်သံဖိုင်ကို MFCN အဖွဲ့ဝင် သျှမ်းသံတော်ဆင့် သတင်းဌာန၏ အချက်အလက်စစ်ဆေးသူများက စိစစ်ကြည့်ရာတွင် AI ကို အသုံးပြု၍ ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။

သတင်းစစ်ဆေးချက်

ရုပ်သံဖိုင်ကို အသေးစိတ် စစ်ဆေးကြည့်ရာတွင် CCTV မှတ်တမ်းဟု ယူဆရသည့် အစိတ်အပိုင်းများ၌ အချိန်ပြစက္ကန့်များမှာ ပုံမှန်အတိုင်း မရွေ့လျားဘဲ ရပ်တန့်နေပါသည်။ အချိန်ပြစက္ကန့်များမှာ အပေါ်အောက် တူညီနေပြီး အောက်ဘက်ရှိ အချိန်ပြစက္ကန့်များနေရာတွင် “CCTV 04” ဟု ပြောင်းလဲသွားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။

ပါဝင်သူများ၏ လက်ဟန်ခြေဟန်များသည် သဘာဝမကျဘဲ တောင့်တင်းနေခြင်း၊ လှုပ်ရှားမှုများမှာ စက်ရုပ်ဆန်နေခြင်းနှင့် မျက်နှာအမူအရာမှာ နှုတ်ခမ်းလှုပ်ရှားမှုနှင့် မကိုက်ညီခြင်းတို့ကို တွေ့ရှိရပါသည်။

ထို့အပြင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ဘယ်ဘက်ရှိ စာအုပ်တင်ထားသည့် ဘောင်တန်း အနည်းငယ် ကွေးညွတ်နေသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရပါသည်။

အဆိုပါဗီဒီယိုကို BBC News မြန်မာပိုင်းဌာန၏ လိုဂိုကို အသွင်ယူထားသော ချန်နယ်တစ်ခုမှ ဖြန့်ဝေထားခြင်း ဖြစ်သည်။ BBC ကဲ့သို့သော ခိုင်လုံသည့် မီဒီယာများသည် ယခုကဲ့သို့ နည်းပညာချို့ယွင်းချက်များ ပါဝင်သော ရုပ်သံများနှင့် AI အသံတုများကို အသုံးပြု၍ သတင်းတင်ဆက်လေ့ မရှိပါ။

နေပြည်တော်ခရီးစဉ်အတွင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ဝမ်ယိတို့ တွေ့ဆုံခဲ့သည်ဟု ဧရာဝတီသတင်းဌာနက ပြီးခဲ့သော (မေလ ၂ ရက်) တွင် သတင်းဖော်ပြခဲ့ပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့သော ဗီဒီယိုတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

ဧရာဝတီသတင်း – https://shorturl.at/V1WOX

AFP သတင်းဌာနက တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး၏ မြန်မာနိုင်ငံခရီးစဉ်အတွင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ပတ်သက်သော အခြေအနေများကို ဆွေးနွေးခြင်း ရှိ၊ မရှိ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအား မေးမြန်းခဲ့ပါသည်။

အဆိုပါမေးမြန်းမှုအပေါ် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက “ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ မိတ်ဆွေဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အခြေအနေကို အမြဲတမ်း အလေးထား စောင့်ကြည့်လျက်ရှိသည်” ဟုသာ ဖြေကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းတို့နှစ်ဦး တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံခဲ့ခြင်း ရှိ၊ မရှိနှင့် ပတ်သက်၍ တစ်စုံတစ်ရာ အတည်ပြု ပြောကြားခဲ့ခြင်း မရှိသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။

တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန – https://www.fmprc.gov.cn/eng/xw/fyrbt/202604/t20260430_11903597.html

လူမှုကွန်ရက်တွင် ပျံ့နှံ့လျက်ရှိသော ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ဝမ်ယိတို့ တွေ့ဆုံမှု မှတ်တမ်းဗီဒီယိုကို အသေးစိတ် စစ်ဆေးခဲ့ရာ ဗီဒီယိုအတွင်းမှ ရုပ်သေဓာတ်ပုံများကို AI (ဉာဏ်ရည်တု) ပလက်ဖောင်းများဖြင့် စိစစ်ဆန်းစစ်ချက်အရ အဆိုပါဗီဒီယိုသည် AI နည်းပညာကို အသုံးပြု၍ ဖန်တီးထားခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ ရာနှုန်းပြည့်နီးပါး ရှိနေကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။

နည်းပညာဆိုင်ရာ စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက် – https://thehive.ai/models/hive/ai-generated-and-deepfake-content-detection

သုံးသပ်ချက်

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်ပြီဆိုသည့် သတင်းထွက်ပေါ်လာမှုနှင့်အတူ ဝါဒဖြန့်ချိသူများနှင့် လူမှုကွန်ရက်တွင် Follower နှင့် Subscriber တိုးအောင် AI ဖြင့် ဖန်တီးဖြန့်ချိမှုများကိုလည်း တွေ့ရှိရပါသည်။ ယခုဖြန့်ချိမှုသည် AI နည်းပညာကို အလွဲသုံးစားလုပ်ကာ သတင်းဌာနကြီးများ၏ အမည်ကို အသုံးချ၍ လူအများကို လှည့်ဖြားနေခြင်း ဖြစ်သည်။

ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ်တွင် သတင်းအချက်အလက်များစွာ ထွက်ပေါ်လာပြီး သတင်းမှန်ကို ဖုံးလွှမ်းစေခြင်းထက် သတင်းအချက်အလက် ရှုပ်ထွေးမှုများကို ပိုမိုဖြစ်စေကာ အမှန်အမှား ခွဲခြားရခက်စေနိုင်သည်ကို သတိပြုသင့်ပါသည်။

အကြံပြုချက်

စာဖတ်သူများအနေဖြင့် မှန်ကန်သည့်သတင်း ဟုတ်၊ မဟုတ် အတည်ပြုမေးမြန်းလိုလျှင်ဖြစ်စေ၊ သတင်းတု/သတင်းမှားဖြစ်နိုင်သည်ဟု သံသယရှိလျှင်ဖြစ်စေ Fact-Checking စစ်ဆေးပေးသည့် သတင်းဌာန သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းများသို့ သွားရောက်မေးမြန်းကြရန် တိုက်တွန်းလိုပါသည်။

329

SHAN News - Burmese Version

May 19, 2026, 07:44 AM

စစ်သားသစ်ရရှိရေးအတွက် လဝကအချက်အလက်များကို အသုံးပြုရန် စစ်ကော်မရှင် ညွှန်ကြား

သျှမ်းသံတော်ဆင့်၊ ၂၀၂၆ မေလ ၁၅ ရက်

စစ်ကော်မရှင်၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဆင့်ခေါ်ရေးဗဟိုအဖွဲ့သည် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ စစ်မှုထမ်း အကျုံးဝင်သည့် လူငယ်စာရင်းကို တိကျစွာရရှိစေရန် သက်ဆိုင်ရာ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန (လဝက) ၏ ဒေတာအချက်အလက်များကို အခြေခံ၍ မှတ်ပုံတင်ရန် ညွှန်ကြားလိုက်သည်။

ယမန်နေ့ (မေလ ၁၄ ရက်)က နေပြည်တော်တွင် ကျင်းပသည့် အစည်းအဝေး၌ ဗဟိုအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်က နယ်မြေအလိုက် အင်အားအချက်အလက် အမှန်ရရှိရေးအတွက် လဝကဌာနနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုသို့ စာရင်းပြုစုထားသူများကို အလှည့်ကျစနစ်ဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် ဆင့်ခေါ်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

လက်ရှိတွင် ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းသင်တန်း အမှတ်စဉ် (၂၂) အထိ သင်တန်းဆင်းပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်ကာ စစ်မှုထမ်း ဆောင်နေသူများအနက် ၁၁၅ ဦးမှာ ထူးချွန်ဆုများနှင့် ဂုဏ်ထူးဆောင်လက်မှတ်များ ရရှိထားကြောင်း စစ်ကော်မရှင်က ဆိုသည်။

ထို့အပြင် စစ်မှုထမ်းကာလ ၂ နှစ် ပြည့်မြောက်သူများကို အစိုးရဝန်းထမ်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းနှင့် အခြား အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးနေပြီဖြစ်ကြောင်းလည်း စစ်ကော်မရှင်က ဝါဒဖြန့်ထားသည်။

သို့သော်လည်း မြန်မာ့စစ်ဘက်ရေးရာနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ လေ့လာရေးအဖွဲ့ (MDSI) ၏ အဆိုအရ စစ်မှုထမ်းအပတ်စဉ် (၁) ကို အင်အား ၅,၁၀၀ ကျော်ဖြင့် စတင်ခဲ့သော်လည်း စစ်မှုထမ်းကာလ ၂ နှစ်ပြည့်၍ နေရပ်ပြန်နိုင်သူမှာ ၂,၀၀၀ ဝန်းကျင်သာရှိကြောင်း ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလ ၂၇ ရက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

ကျန်ရှိနေသည့် လူငယ် ၃,၀၀၀ ကျော်မှာ စစ်မြေပြင်တွင် သေဆုံးခြင်း၊ ပျောက်ဆုံးခြင်း၊ ဖမ်းဆီးခံရခြင်း သို့မဟုတ် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များထံ ဘက်ပြောင်းခိုလှုံခြင်းများကြောင့် ပြုန်းတီးသွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။

ထို့အပြင် စစ်မှုထမ်းအပတ်စဉ် တစ်ခုစီတိုင်းတွင် ၇၀ မှ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိမှာ အတင်းအဓမ္မ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခံရသူများ ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။

စစ်မှုထမ်းဆောင်စဉ် သေဆုံး သို့မဟုတ် ပျောက်ဆုံးသွားသည့် လူငယ်များအတွက် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများထံ အကြောင်းကြားခြင်းမျိုး မရှိသည့်အတွက် မိဘများမှာ သားသမီးများ၏ ကံကြမ္မာကို မသိရှိဘဲ စိုးရိမ်သောက ရောက်နေကြရကြောင်း MDSI က ထောက်ပြသည်။

လက်ရှိ စစ်မှုထမ်းသင်တန်း အမှတ်စဉ် ၂၀ ကျော်အထိ တွက်ချက်ပါက အိမ်မပြန်နိုင်တော့သည့် လူငယ်ဦးရေမှာ ၅၀,၀၀၀ မှ ၆၀,၀၀၀ အထိ ရှိလာနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52737

#ShannewsBurmese
#SHANBurmese
#စစ်ကော်မရှင် #တပ်သားစုဆောင်း #စစ်မှုထမ်း #နေပြည်တော်

SHAN News - Burmese Version

May 19, 2026, 07:44 AM

ဝမ်းရေးအိပ်မက်ကြား အသက်ပါရင်းလိုက်ရသည့် ၁၆ နှစ်သမီးလေး

စိုင်းဟန်လင်း၊ ၂၀၂၆ မေလ ၁၄ ရက်

“သမီး အခန်းထဲကနေ ထွက်လာတော့ သူ (သူငယ်ချင်း)က စားပွဲခုံပေါ်မှာ မှောက်ပြီး လဲနေတာ တွေ့တယ်။ သူ့ရဲ့ မျက်နှာတွေမှာရော လက်တွေမှာရော ဒဏ်ရာတွေ အများကြီး တွေ့ရတယ်။ သမီး သူ့ကို သွားနိုးသေးတယ်။ သူက မထလာတော့ဘူး”

သျှမ်းပြည် တောင်ကြီးမြို့ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်းပေါ်ရှိ Peter ဘားဆိုင်တွင် ပြီးခဲ့သည့် (မေလ ၄ ရက်) ညက အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ် မဖူးပွင့်ဝေတစ်ယောက် ညှဉ်းပန်းရိုက်နှိက်ခံရပြီး သေဆုံးသွားခဲ့သည်။

ထိုညက ဖြစ်ရပ်ကို ကိုယ်တိုင်မြင်တွေ့ခဲ့ရပြီး အခန်းတွင်း ပိတ်လှောင်ခံထားရသည့် သေဆုံးသူ၏ သူငယ်ချင်း ဖြစ်သူ ဆုမြတ် (အမည်လွှဲ) က တုန်ရီနေသော လေသံဖြင့် ယခုလို ပြန်ပြောင်းပြောပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။

“အဲ့ဒီညက ဧည့်သည်က သမီးသူငယ်ချင်းကို ပိုက်ဆံ ၅,၀၀၀ ပေးခဲ့တယ်။ အဲ့ဒါကို ဆိုင်ရှင်ကို မပြောလို့ဆိုပြီး ခေါ်ပြီးတော့ ရိုက်တာ။ ဖိနပ်တွေနဲ့လည်း ရိုက်တယ်၊ သူ့ကို ရေထဲ နစ်နေတဲ့ အသံလည်း ကြားရတယ်” ဟု ကိုယ်တိုင်မျက်မြင်တွေ့ ခဲ့ရသည့် ဆုမြတ်က ရှင်းပြသည်။

ဆိုင်ရှင်ဖြစ်သူ အောင်မျိုးသူ (ခ) ပီတာသည် သေဆုံးသူ မိန်းကလေးကိုသာမက မျက်မြင်သက်သေဖြစ်သူ အသက် (၁၆) နှစ်အရွယ် ဆုမြတ်ကိုပါ ကိုယ်ထိလက်ရောက် ရိုက်နှက်ကျူးလွန်ခဲ့သည်။

“သမီးကိုလည်း ရိုက်တယ်၊ ခေါင်းကို ရိုက်တာ။ သမီးက သူ့ကို လှမ်းဆွဲတော့ သူက သမီးကို တွန်းလှဲပြီး အခန်းထဲ သွားထည့်ပြီး ပိတ်ထားတယ်” ဟု သူမက ဆက်ပြောသည်။

ထိုညက ဆိုင်အတွင်း သေဆုံးသွားသည့် အသက် (၁၆) နှစ်အရွယ် မဖူးပွင့်ဝေ၊ မျက်မြင်သက်သေ မိန်းကလေးနှင့် ဆိုင်ရှင်၏ သမီးနှစ်ဦးသာ ရှိနေခဲ့ပြီး ဆိုင်ရှင်က ၎င်းတို့အားလုံးကို အခန်းအသီးသီးတွင် သော့ခတ်ပိတ်လှောင်ထားခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။

တစ်ညလုံး အခန်းထဲ ပိတ်ခံထားရသည့် ဆုမြတ်သည် အပြင်ဘက်မှ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ၏ “နာတယ်...နာတယ်” ဟု အော်ဟစ်ငိုယိုသံများကိုသာ ဘာမှမတတ်နိုင်ဘဲ ကြောက်လန့်တကြား နားစွင့်နေခဲ့ရသည်။

“သမီး တစ်ညလုံး အဲ့ဆိုင်မှာ အိပ်ရတယ်။ သမီး ကြောက်တယ်။ တစ်ညလုံး မအိပ်ဘဲ အခန်းထဲမှာ ထိုင်နေတာ။ တစ်ညလုံး တံခါး မဖွင့်ပေးဘူး” ဟု ဆုမြတ်က ဝမ်းနည်းစွာဖြင့် ပြောပြေသည်။

တစ်ညတာလုံး မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ လာရောက်ကူညီခြင်း မရှိခဲ့သကဲ့သို့ နံနက် မိုးလင်းချိန်အထိလည်း လာရောက်ကြည့်ရှုသူ မရှိကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

နောက်တစ်နေ့ (မေလ ၅ ရက်) နံနက် ၇ နာရီခန့်တွင် သူမအား အခန်းတွင်းမှ ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သော်လည်း သူငယ်ချင်းဖြစ်သူမှာ အသက်မရှိတော့ဘဲ အခန်းအပြင်ဘက်ရှိ စားပွဲပေါ်တွင် မှောက်လျက် လဲကျနေသည်ကို တွေ့ခဲ့ရသည်ဟု ဆုမြတ်က သျှမ်းသံတော်ဆင့်သို့ ပြောသည်။

ထိုသို့ အခင်းဖြစ်ပွားပြီးနောက် ကျူးလွန်သူ အောင်မျိုးသူ (ခ) ပီတာမှာလည်း (မေလ ၅ ရက်) နံနက် ၄ နာရီတွင် ဆိုင်မှ မော်တော်ဆိုင်ကယ်ဖြင့် ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

သို့သော် ဆိုင်ရှင်၏ ဇနီးဖြစ်သူကမှု ၎င်းအမျိုးသား၏ ကျူးလွန်မှုကို ဖုံးကွယ်ရန်အတွက် မိန်းကလေးမှာ ရေချိုးခန်းအတွင်း ချော်လဲ၍ သေဆုံးသွားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း လိမ်လည်ပြောဆိုခဲ့သည်။

ထို့နောက် မဖူးပွင့်ဝေ၏ ရုပ်အလောင်းကို သာမန်သေဆုံးမှုပုံစံဖြင့် သုဿာန်သို့ ပို့ဆောင်၍ သဂြိုလ်ရန် ပြင်ဆင်နေစဉ် သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိသဖြင့် ရဲတပ်ဖွဲ့က သွားရောက်စစ်ဆေးရာမှ လူသတ်မှုအဖြစ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

“အဲ့ဒီ မနက်ခင်းတုန်းက သမီးကို ပြန်လွှတ်ပေးတော့ သူငယ်ချင်းက ရေချိုးခန်းထဲမှာ မှောက်လဲပြီး သေသွားတယ်လို့ ပြောတယ်။ ဒါပေမယ့် သမီး သူငယ်ချင်းရဲ့ မျက်နှာတွေမှာရော လက်တွေမှာရော ဒဏ်ရာတွေ အများကြီး တွေ့ရတယ်။ သမီး သူ့ကို သွားနိုးသေးတယ်။ သူက အသက်မရှိတော့ဘူး” ဟု ဆုမြတ်က တုန်ရီနေသော လေသံဖြင့် ပြောပြသည်။

သေဆုံးသွားသည့် မိန်းကလေး၏ ရုပ်အလောင်းကိုလည်း စောင်တစ်ထည်ခြုံကာ ဆိုင်ရှေ့တွင် မိုးလင်းသည့်အထိ ထားရှိခဲ့ကြောင်း ဆုမြတ်က ပြောပြသည်။

ဆောင်းပါးအပြည့်အစုံဖတ်ရန်- https://burmese.shannews.org/archives/52731

#SHANBurmese

#ShannewsBurmese

#Shannews

#သျှမ်းသံတော်ဆင့် #လူသတ်မှု #peterbar #Taunggyi #childrights #womenrights #whathappeninginshan

SHAN News - Burmese Version

May 19, 2026, 07:44 AM

မက်မန်းမြို့နယ်တွင် ကျားဖြန့် လုပ်ကိုင်နေသည့် တရုတ်နိုင်ငံသား ၉၀ ကို ဖမ်းမိ

သျှမ်းသံတော်ဆင့်၊ ၂၀၂၆ မေလ ၁၄ ရက်

သျှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်း မက်မန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ သံလွင်မြစ်အနီးတွင် အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှု (ကျားဖြန့်) လုပ်ကိုင်နေသည့် တရုတ်နိုင်ငံသား ၉၀ ဦးကို လုပ်ငန်းသုံးဆက်စပ်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ ဖမ်းဆီးရမိကြောင်း စစ်ကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်သည်။

၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးနောက်ပိုင်း ဟိုပန်မြို့ကို UWSA က ထိန်းချုပ်လိုက်ခြင်းကြောင့် "ဝ" ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် ရတိုင်း၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့ကို စစ်ကော်မရှင်ထိန်းချုပ်မှုအောက်ရှိ မက်မန်းခရိုင် မက်မန်းမြို့သို့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၉ ရက်တွင် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့် မေလ ၁၂ ရက်နှင့် ၁၃ ရက်အတွင်း မက်မန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ သံလွင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းတစ် လျှောက်၌ အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုများ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း သတင်းအရ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်သော ပူးပေါင်းအဖွဲ့က ရှာဖွေစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ဖမ်းဆီးရမိသည့် ပစ္စည်းများထဲတွင် ဂြိုဟ်တုအင်တာနက်စနစ်ဖြစ်သော Starlink စက် ၁၀ လုံး၊ ကွန်ပျူတာ ၅၀ နီးပါး၊ မီးစက်ကြီး ၂၀ လုံးနှင့် ဆိုလာစွမ်းအင်သုံး လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်သည့်ပစ္စည်းများ ပါဝင်သည်။

စစ်ကော်မရှင်၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ အဆိုပါနေရာတွင် လူနေဆောင်နှင့် လုပ်ငန်းခွင်ဆောင်ပေါင်း ၆၀ ကျော်၊ ဆေးဂိုထောင်၊ ရိက္ခာဂိုထောင်နှင့် ရေသန့်စက်များအထိ စနစ်တကျ တည်ဆောက်ထားသည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်း ဆိုသည်။

၎င်းအပြင် ဆန်အိတ် ၁၀၀ နှင့် အခြားစားသောက်ကုန် အမြောက်အမြားကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ဖမ်းဆီးရမိထားသည့် တရုတ်နိုင်ငံသား ၉၀ ဦးကို ဥပဒေကြောင်းအရ စစ်ဆေးပြီးနောက် လူသားချင်းစာနာမှုနှင့် နှစ်နိုင်ငံချစ်ကြည်ရေးကို ရှေးရှု၍ တရုတ်နိုင်ငံအစိုးရထံ တရားဝင်လွှဲပြောင်းပေးအပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

အလားတူ သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း မိုင်းပန်မြို့နယ် တောတွင်းတစ်နေရာတွင် အခြေစိုက်၍ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု (ကျားဖြန့်) လုပ်ကိုင်နေသည့် တရုတ်နိုင်ငံသား ၅၂ ဦးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံသား ၄ ဦးကို စစ်ကော်မရှင်က ပြီးခဲ့သည့် (မေလ ၄ ရက်) တွင် ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။

သို့သော် ယခုဖမ်းဆီးမှုများသည် အမှန်တကယ် အပြစ်ပြတ်ချေမှုန်းခြင်းထက် နိုင်ငံတကာ၏ ဖိအားများကို လျှော့ချရန် လုပ်ဆောင်သည့် ဟန်ပြတစ်ခုသာ ဖြစ်ကြောင်း သျှမ်းနိုင်ငံရေး သုတေသီ စိုင်းဝမ်းစိုင်းက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို သုံးသပ်ပြောကြားခဲ့ဖူးသည်။

သျှမ်းပြည် မူဆယ်၊ တာချီလိတ်၊ မိုင်းပန်၊ နမ့်စန်၊ သီပေါ၊ မက်မန်းနှင့် အခြားနေရာများတွင် ဖမ်းဆီးပြနေခြင်းမှာ တရုတ်နိုင်ငံကို စိတ်ကျေနပ်စေရန်နှင့် အမေရိကန် ဦးဆောင်သည့် ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှု တိုက်ဖျက်ရေး အပါအဝင် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းကို စစ်ကော်မရှင်အနေဖြင့် ဆန့်ကျင်တိုက်ဖျက်နေသည်ဟု ပြသရန် ဟန်ပြလုပ်ဆောင်ခြင်း သက်သက်သာ ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကုန်ပိုင်းမှစတင်၍ တရုတ်နိုင်ငံသည် နယ်စပ်တစ်လျှောက်ရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းများကို နှိမ်နင်းရန် စစ်ကောင်စီကို ဖိအားပေးခဲ့သည်။

တစ်ဖက်တွင်လည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက Cyber Scam Task Force ကို ဖွဲ့စည်းကာ ဒေသတွင်း အွန်လိုင်းရာဇဝတ်မှုများကို တိုက်ဖျက်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည်။

မြန်မာနိုင်ငံအခြေစိုက် ငွေလိမ်ဂိုဏ်းများကြောင့် အမေရိကန်နိုင်ငံသားများမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ဒေါ်လာ ၇.၂ ဘီလီယံကျော် ဆုံးရှုံးခဲ့ရကြောင်း သိရသည်။

ထို့ကြောင့် အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန (INL) က ကရင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ Tai Chang 1.0, 2.0 နှင့် 3.0 ဟုခေါ်သော ငွေလိမ်စင်တာများ၏ ငွေကြေးခဝါချမှုကွန်ရက်ကို ဖော်ထုတ်နိုင်ရန် ဒေါ်လာ ၁၀ သန်း ဆုကြေးငွေအဖြစ် ပြီးခဲ့သည့် (ဧပြီ ၂၄ ရက်) တွင် ကြေညာလိုက်သည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52718

#SHANBurmese
#ShannewsBurmese
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#whathappeninginshan
#OnlineScam

SHAN News - Burmese Version

May 19, 2026, 07:44 AM

ချင်းရိုင်ရှိ အိမ်တစ်လုံးအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသား ၃၆ ဦးကို ဖမ်းမိ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံရ

သျှမ်းသံတော်ဆင့်၊ ၂၀၂၆ မေ ၁၄

ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းရိုင်ပြည်နယ်၊ ပါအိုဒွန်းချိုင် (Pa O Don Chai) နယ်မြေရှိ နေအိမ်တစ်လုံးအား ထိုင်းလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး အရာရှိများက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းပိုင်းသို့ ပို့ဆောင်ရန် စောင့်ဆိုင်းနေသည့် မြန်မာနိုင်ငံသား ၃၆ ဦးကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း Chiang Mai News တွင်ဖော်ပြသည်။

မေလ ၁၁ ရက်နေ့၊ ညနေ ၃ နာရီခန့်တွင် ရဲမှူး ဝီချိုင် (Pol. Maj. Wichai Panna) ဦးဆောင်သော အဖွဲ့သည် အဆိုပါနေအိမ်ကို ဝင်ရောက်ရှာဖွေခဲ့ရာ စုစုပေါင်း မြန်မာနိုင်ငံသား ၃၆ ဦး (အမျိုးသား ၁၇ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၁၉ ဦး) အား တွေ့ရှိပြီး ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်းဖော်ပြထားသည်။

ပြီးခဲ့သည့် မေလ ၇ ရက်က ချင်းရိုင်၊ Phitsanulok လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာနမှ တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ ၁၄၉ ဦးအား သယ်ဆောင်လာသည့် လူမှောင်ခိုဂိုဏ်းကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။

ထိုမှတဆင့် ကွန်ရက်ချဲ့ထွင် စုံစမ်းစစ်ဆေးရာမှ ဆက်စပ်၍ ဖမ်းဆီးခံရခြင်းဖြစ်သည်။ လူမှောင်ခိုဂိုဏ်းများသည် ချင်းရိုင်ရှိ အဆိုပါနေအိမ်အား ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းပိုင်းသို့ မပို့ဆောင်မီ လူစုဆောင်းရာ "စောင့်ဆိုင်းရာနေရာ" (Waiting Point) အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

ဖမ်းဆီးရမိသူများ၏ ထွက်ဆိုချက်အရ ၎င်းတို့သည် ပွဲစားခအဖြစ် တစ်ဦးလျှင် ဘတ် ၅,၀၀၀ မှ ၁၀,၀၀၀ အထိ ပေးဆောင်ခဲ့ရကြောင်း သိရသည်။

အများစုမှာ တောတွင်း နယ်စပ်ဖြတ်လမ်းများမှတစ်ဆင့် တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာကြသူများဖြစ်ပြီး၊ အချို့မှာ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ခွင့်လက်မှတ် (Border Pass) ရှိသော်လည်း သတ်မှတ်နယ်မြေပြင်ပသို့ ကျော်လွန်သွားလာသဖြင့် ဥပဒေချိုးဖောက်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။

တာဝန်ရှိသူများသည် ဖမ်းဆီးရမိသူများအား မယ်ဆိုင်ရှိ ချင်းရိုင်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးရုံးသို့ ခေါ်ဆောင်၍ ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်းများ ပြုစုခဲ့သည်။

ထို့နောက် ၎င်းတို့အားလုံးကို စောင့်ကြည့်စာရင်း (Watch List) နှင့် နာမည်ပျက်စာရင်းသွင်း (Blacklist) သွင်းခဲ့ပြီးနောက်၊ မယ်ဆိုင်ရှိ အမှတ် (၁) ထိုင်း-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးတံတားမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ကိုးကား - Chiang Mai News

https://burmese.shannews.org/archives/52724

#SHANBurmese
#ShannewsBurmese
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သား

SHAN News - Burmese Version

May 19, 2026, 07:44 AM

ရွာငံတွင် လင်မယာနှစ်ဦး အသတ်ခံရ

သျှမ်းသံေတာ်ဆင့်၊၂၀၂၆ ေမလ ၁၄ ရက်

သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ရွာငံမြို့ စျေးတန်းရပ်ကွက်တွင် အသက် (၄၀)ကျော်အရွယ်ရှိ လင်မယားနှစ်ဦး အသတ်ခံရကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

ယမန်နေ့ (မေလ ၁၃ ရက်) ညနေ (၄)နာရီကျော်တွင် ရွာငံမြို့ စျေးတန်းရပ်ကွက်၌ နေထိုင်သည့် လင်မယားနှစ်ဉီးကို အမည်မသိအဖွဲ့က လာရောက်ပြီး ဓားဖြင့်ထိုးသတ်သွား ကြောင်း ရွာငံမြို့တွင်နေထိုင်သည့် အမျိုးသားတစ်ဉီးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကိုပြောသည်။

အသတ်ခံရပြီး သေဆုံးသွားသည့် လင်မယားမှ အမျိုးသားသည် ယခင်က နွားပွဲစားလုပ်ကိုင်ခဲ့ဖူးသဖြင့် ယခုဖြစ်စဉ်မှာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အရ ရန်ငြိုးရန်စကြောင့် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ၎င်းကဆိုသည်။

“ မနေ့ ညနေပိုင်းက အသတ်ခံရတာ ၊အရင်ကတော့ နွားပွဲစားလုပ်တယ်၊ သူတို့နဲ့ အရင်က ရန်ငြိုးရှိတဲ့သူ ဖြစ်လောက်တယ်။ မြို့ပေါ်မှာလည်း နရောအနှံ့စစ်သားတွေ အပြည့်ပဲ။ လက်နက်ကိုင်တော့မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ မကျေနပ်လို သတ်တာပဲ” ဟု အဆိုပါ အမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။

အဆိုပါ လင်မယားနှစ်ဦး အသတ်ခံရပြီနောက် စစ်ကော်မရှင်တပ် လက်အောက်ခံ စစ်သားနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များက မြို့ပေါ်လမ်းမများနှင့် ရပ်ကွက်အတွင်းရှိ လမ်းကြားများတွင် စောင့်ကြပ် စစ်ဆေးမှဒများပြုလုပ်နေကြောင်း သိရသည်။

လက်ရှိ ရွာငံမြို့နယ်တွင် စစ်ကော်မရှင်တပ် လက်အောက်ခံ စစ်သားများက နယ်မြေစိုးမိုးထားပြီး၊ စစ်ဆေးရေး ဂိတ်များ တွင် စစ်ဆေးမှုများ တင်းကြပ်ထားသည့်အပြင် တောနှင့်နီးစပ်သည့် ကျေးရွာများသို့လည်း နေ့စဉ် စစ်ကြောင်းထိုးလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

သျှမ်းသံတော်ဆင့် မှ ကောက်ယူထားသည့် အချက်အလက်အရ မေလ (၂)ရက်နေ့မှ မေလ (၁၄)ရက်အတွင်း ရွာငံမြို့နယ်တွင် ပျူစောထီး အဖွဲ့ဝင် အပါအဝင် ဒေသခံ (၅)ဦး အသတ်ခံရကြောင်းသိရသည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52728

#ShannewsBurmese

#SHANBurmese

#သျှမ်းသံတော်ဆင့်

#whathappeninginshan

#ရွာငံ #လူသတ်မှု #Crime

255

SHAN News - Burmese Version

May 19, 2026, 07:44 AM

ပတ္တရားလက်နက်တိုက်အမှု - အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်းများနှင့်ဆက်စပ်

သျှမ်းသံတော်ဆင့်၊ ၂၀၂၆ မေ ၁၃

ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ပတ္တရားမြို့အနီးတွင် စစ်ဘက်သုံး လက်နက်အမြောက်အမြား သိမ်းဆည်းရမိသည့် အမှုအား စုံစမ်းစစ်ဆေးရာမှတစ်ဆင့် ကမ္ဘောဒီးယားအခြေစိုက် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ငွေလိမ်ဂိုဏ်း (Scam-gang) များ၏ ဆက်နွယ်မှုများကို ထိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့က ခိုင်မာစွာ ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း The Nation Thailand ‌တွင်ဖော်ပြသည်။

ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် ချမ်းသာသော နိုင်ငံခြားသားများ အသုံးပြုသည့် Elite Visa နှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး စနစ်များကို ပြန်လည်စစ်ဆေးရန် ပြင်ဆင်နေသည်။

အသက် ၃၁ နှစ်အရွယ် တရုတ်နိုင်ငံသား မင်ချန်းစန်း (Mingchen Sun) မောင်းနှင်လာသော ကားသည်ချွန်ပူရီပြည်နယ်အတွင်း တိမ်းမှောက်ရာမှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အဆိုပါ မတော်တဆမှုအပြီး သံသယရှိသူ၏ နေအိမ်အား ရဲတပ်ဖွဲ့က ဆက်လက်ရှာဖွေရာတွင် နေအိမ်အတွင်း ဝှက်ထားသော C4 ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများ၊ M16 ရိုင်ဖယ်များနှင့် လက်ပစ်ဗုံးများ အပါအဝင် စစ်အဆင့်အတန်းမီ စစ်ဘက်သုံး လက်နက်အမြောက်အမြားကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။

ရဲချုပ် ထရိုင်ရွန် (Pol Lt Gen Trairong Phiwphan) ၏ ပြောကြားချက်အရ အွန်လိုင်းရာဇဝတ်မှုများတွင် သံသယရှိသူသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်နှောင်းပိုင်းကတည်းက လက်နက်များ စုဆောင်းနေခဲ့ကြောင်းနှင့် လက်နက်လေ့ကျင့်မှု မှတ်တမ်းများကိုလည်း ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ လက်နက်များသည် ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း တိုက်ခိုက်ရန်၊ အသုံးပြုရန် မဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘောဒီးယားရှိ ပြိုင်ဘက်ငွေလိမ်ဂိုဏ်းများအကြား ပဋိပက္ခများအတွက် ပြင်ဆင်ထားခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု ရဲတပ်ဖွဲ့က ယူဆထားသည်။

သံသယရှိသူသည် တရုတ်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား နိုင်ငံကူးလက်မှတ်နှစ်မျိုးလုံးကို အသုံးပြု၍ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ တရားဝင် ဝင်ရောက်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ငွေကြေး ချမ်းသားသူများအတွက် သတ်မှတ်ထားသည့် Privilege Entry (PE) Visa ကို ကိုင်ဆောင်ထားသူဖြစ်သည်။

ထို့အပြင် ၎င်းသည် နိုင်ငံမဲ့သူများအတွက် ထုတ်ပေးသည့် နိုင်ငံခြားသားများအတွက် ပန်းရောင်မှတ်ပုံတင်ကတ် (Pink ID) ကိုလည်း ကိုင်ဆောင်ထားကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။

ယခုဖြစ်စဉ်ကြောင့် ထိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့သည် နိုင်ငံခြားသားများက ငွေကြေးအမြောက်အများသုံးကာ အထူးနေထိုင်ခွင့် အခွင့်အရေးများကို အလွဲသုံးစားလုပ်နေသည့် ဟာကွက်များကို ပိတ်ဆို့စီစစ်ရန်အတွက် "နိုင်ငံခြားသား အဆင့်သတ်မှတ်ချက်စနစ်" (Foreigner Scoring System) ကို စတင်ရန် စဉ်းစားနေသည်။

ထို့အပြင် ပန်းရောင်မှတ်ပုံတင်ကတ် ထုတ်ပေးရာတွင် ဘတ် ၂,၀၀၀ လာဘ်ယူ၍ အချက်အလက်အတုများ ထည့်သွင်းပေးခဲ့သည့် အစိုးရဝန်ထမ်းအချို့ အပါအဝင် သံသယရှိသူ ၆ ဦးကိုလည်း အမှုတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေကြောင်း ဖော်ထုတ်ထားပြီးဖြစ်သည်။

ရဲချုပ် ထရိုင်ရွန်က ထိုင်းနိုင်ငံသည် တရားမဝင် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများ၏ အခြေစိုက်စခန်း မဟုတ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သော်လည်း၊ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများရှိ ငွေလိမ်ဂိုဏ်းများကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံသည် ကြားခံနယ်မြေအဖြစ် အသုံးချခံရနိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိနေကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် ထိုင်းအာဏာပိုင်များသည် တရုတ်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့နှင့် ပူးပေါင်း၍ အဆိုပါ ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များကို ဖြိုခွင်းရန် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။

သံသယရှိသူ မင်ချန်းစန်း သည် လက်ရှိတွင် ပတ္တရားအကျဉ်းထောင်အတွင်း အစာငတ်ခံဆန္ဒပြမှုကြောင့် ကျန်းမာရေးချို့ယွင်းကာ ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ထားရပြီး အထူးကွန်မန်ဒိုအဖွဲ့၏ ၂၄ နာရီပတ်လုံး စောင့်ကြပ်မှုဖြင့် ကုသမှုခံယူနေရသည်။

ရဲတပ်ဖွဲ့အနေဖြင့် သံသယရှိသူ၏ ခုခံချေပချက်များထက် ခိုင်မာသော ဒစ်ဂျစ်တယ် သက်သေအထောက်အထားများကိုသာ အဓိကထား၍ တရားဥပဒေအတိုင်း အရေးယူဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားထားသည်။

ကိုးကား - The Nation Thailand

https://burmese.shannews.org/archives/52707

#SHANBurmese
#Shannews
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်

SHAN News - Burmese Version

May 19, 2026, 07:44 AM

ကျိုင်းတုံတွင် ရွှေဆိုင်ပိုင်ရှင်အမျိုးသမီး ဓားပြတိုက်ခံရပြီး သေနတ်ပစ်ခံရသေဆုံး၊ ရွှေ ၃ ပိဿ ပါသွား

စိုင်းဆိုင်အိုက်၊၂၀၂၆ မေလ ၁၄ ရက်

သျှမ်းပြည် ကျိုင်းတုံမြို့ နေ ရွှေဆိုင်ပိုင်ရှင် အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို အမည်မသိ လက်နက်ကိုင် လူတစ်စုက သေနက်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး ရွှေ ၃ ပိဿ နှင့် ကားကို ဓားပြတိုက်လုယူခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

ယမန်နေ့ (မေလ ၁၃ ရက်) နေ့လည် ၁ နာရီကျော်တွင် ကျိုင်းတုံမြို့ ၊ ရပ်ကွက် (၃) တွင် ရွှေဆိုင်ပိုင်ရှင် မိသားစု နှစ်ဦး အိမ်သို့ပြန်လာစဉ် အမည်မသိ လက်နက်ကိုင်ဆောင်သူ အမျိုးသား ၄ ဦးသည် ကားတစ်စီးဖြင့် ရောက်ရှိလာပြီး ဓားပြတိုက်လုယက်ကာ သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ရကြောင်း ကျိုင်းတုံမြို့ အသက် ၄၀အရွယ်ရှိ အမျိုးသားတစ်ဉီးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“ရွှေဆိုင်ပိုင်ရှင်ပါ ဆိုင်သိမ်းပြီ အိမ်ပြန်လာတဲ့အချိန် ဓားပြတိုက်တဲ့လူက သူတို့ကိုစောင့်ပြီး လုယက်တာပါ။သူတို့ အိမ်ရှေ့မှာပဲ ဖြစ်သွားတာ။ သေနတ်နဲ့လည်း ပစ်သွားတယ်။သူတို့ကို ကားပေါ်က ဆွဲချပြီးတော့ ကားပါ လုပြေးသွားတယ်။ ကားပေါ်မှာလည်း ရွှေ ၃ ပိဿ ပါလာတယ်။ကားလည်း ယူပြေးသွာတာ”ဟု ၎င်းအမျိုးသားက ပြောသည်။

ထိုသေဆုံးသူ အမျိုးသမီးသည် ကျိုင်းတုံမြိုမစျေးရှိ ခေမာရဋ်ရွှေဆိုင်ပိုင်ရှင် ဖြစ်ကြောင်းသိရပြီး ဓားပြတိုက်ခံရစဉ်တွင် သေနက်ဖြင့် ၃ ချက် ပစ်ခတ်ခံရကာ ရွှေပိဿ ၃၊ ကား နှင့်‌ ငွေသားအချို့ လုယူခံခဲ့ရကြောင်း သိရသည်။

ကျိုင်းတုံမြို့တွင် ပြည်သူများ အတွက် လုံခြုံမှုကင်းမဲ့နေသည့်အပြင် စစ်ကော်မရှင် လက်အောက်ခံ တာဝန်ရှိသူများမှ ခိုးဆိုးလုယက်ခြင်း နှင့် ဓားပြတိုက်မှုများကို ထိရောက်စွာ ဖမ်းဆီး အ‌ရေးယူးဆောက်ရွက်မှုမရှိကြောင်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောသည်။

“လုယူတာတွေ၊ဆိုင်ကယ်ဓားပြတိုက်တာတွေ အများကြီးရှိတယ်။ဖမ်းတာ မိလည်း မမိဘူး။ရဲတွေက အလုပ်မှမလုပ်တာ။ဆိုင်ကယ် လုခံရတာလည်း မြို့လည်ခေါင်ကြီးမှာ။အခု ဓားပြတိုက်ခံရတာလည်း မြို့လည်ခေါင်ကြီးမှာ။ပြည်သူကတော့ စိုးရိမ်ပြီး မလုံခြုံသလိုခံစားရတယ်။သေနက်နဲ့ ပစ်လိုက်၊ဓားနဲ့ ခုတ်လိုက်နဲ့ ခဏခဏဖြစ်တယ်။မမီဘူးလေ။”ဟု အထက်ပါ အမျိုးသားက ကျိုင်းတုံမြို့အခြေအနေကို ပြောပြသည်။

အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု ကင်းမဲ့လာခြင်းအပါအဝင် အခြားအကြောင်းအရင်များကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်းတွင် စီးပွားရေးကျဆင်းလာပြီး စားဝတ်နေရေး ခက်ခဲခြင်းကြောင့် ခိုးဆိုးလုယက်ခြင်း၊ ဓားပြတိုက်ခြင်း၊ ပြန်ပေးဆွဲခြင်းများလည်း နေ့စဉ်နီးပါး ရှိလာသည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52715

#SHANBurmese
#ShannewsBurmese
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#Shannews
#whathappeninginshan

SHAN News - Burmese Version

May 19, 2026, 07:44 AM

ပင်းတယတွင် အုတ်တံတိုင်းပြို စျေးသည် အမျိုးသမီးတစ်ဦး ထိခိုက်သေဆုံး တစ်ဦးဒဏ်ရာရ

သျှမ်းသံတော်ဆင့်၊ ၂၀၂၆ မေလ ၁၃ရက်

သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ပင်းတယမြို့ မြို့မဈေးတွင် အုတ်တံတိုင်းပြို၍ ဈေးသည်အမျိုးသမီးတစ်ဦး သေဆုံးပြီး တစ်ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

ယ‌မန်နေ့ မေလ ၁၂ ရက်နေ့ နံနက် ၇ နာရီ ဝန်းကျင်တွင် ပင်းတယမြို့မဈေးအနောက် မြောက်ဘက် လူနေအိမ် အုတ်တံတိုင်းနားတွင် ဈေးရောင်းနေသည့် အသက် ၆၀ ဝန်းကျင် အမျိုးသမီးနှစ်ဦးပေါ်သို့ အုတ်တံတိုင်းပြိုကျခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးတစ်ဦး သေဆုံးကာ အမျိုးသမီးတစ်ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သတိရသည်။

"သူတို့က ဈေးမှာ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ ဈေးလာရောင်းနေကြပဲ မိုးက ရက်ဆက်ရွာတော့ အဲအုတ်တံတိုင်းက ပြိုကျသွားတာ၊အုတ်တံတိုင်းက ၆ ပေကျော်တယ် အုတ်တံတိုင်း ပိတော့ ‌အမျိုးသမီးနှစ်ယောက် ဆေးရုံရောက်သွားသေးတယ်၊ တစ်ယောက်က ဆေးရုံမှာဆုံးတယ် တစ်ယောက်က ဆေးရုံမှာ က်တက်နေရတုန်းပဲ။"ဟု ဖြစ်စဉ်သိရှိသူ အမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။

အဆိုပါ သေဆုံးသူမှာ ရေဖြူကျေးရွာအုပ်စု ၊ကျောက်တောကျေးရွာတွင်နေထိုင်သည့် အသက် ၆၀ဝန်းကျင် ဒေါ်မြင့်နိုင်သည် ဦးခေါင်း ဒဏ်ရာတို့ဖြင့် ပင်းတယ ဆေးရုံတွင် သေဆုံးသွားခဲ့ကြောင်း ၎င်းအမျိုးသားက ဆက်ပြောသည်။

ထို့အပြင် ဒဏ်ရာရရှိသူမှာ ပင်းတယမြို့ ပေါက်တောရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်သည့် ဒေါ်ခင်ရီသည် မေးစေ့နှင့် ပေါင်ပေါက်ပြဲ ဒဏ်ရာဖြင့် ပင်းတယမြို့ ဆေးရုံတွင် ဆေးကုသမှု ခံယူနေရကြောင်း သိရသည်။

ပင်းတယ အပါဝင် သျှမ်းတောင်တွင် သုံးရက်ဆက်တိုက် မိုးရွာသွန်းမှုကြောင့် မြေသားများပြော့ကာ မြေပြိုမှုများ ရေကြီးရေလျှံမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

"ဒီလို အုတ်တံတိုင်း ပိပြီး သေတယ်ဆိုတာ ဒါပထမဆုံးကြားဖူးတာပဲ၊ သူတို့လည်း ဝမ်းရေးအတွက် ဈေးရောင်းရင်း ဒီလိုဖြစ်တော့ စိတ်မကောင်းဘူး၊အရင်နှစ် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တုန်းက ပင်းတယမှာ မြေပြိုပြီး လူသေကုန်တော့ အခုနှစ်မိုးရာသီလည်း ကြောက်နေရတယ် စိတ်ဖြောင့်ဖြောင့်လည်း မအိပ်ရဲဘူး။"ဟု ပင်းတယ ဒေသခံ အမျိုးသမ္းတစ်ဦးက ပြောသည်။

မိုးဦးရာသီ အစဖြစ်သောကြောင့် မြေသားပြော့သည့် နေရာများ ချောင်း ကမ်းပါးဘေးနှင့် တောင်စောင်းများတွင် သွားလာမှုများ မလုပ်သင့်ကြောင်း အဆိုပါ အမျိုးသမီးက အကြံပြုပြောထားသည်။

မိုးရာသီအစပိုင်းဖြစ်သော်လည်း သျှမ်းတောင်တွင် ရက်ဆက် မိုးရွာသွန်းမှုကြောင့် ရေကြီးကာ ကောက်ပဲသီးနှံနှင့် စိုက်ခင်းများ ရေဝင်ကာ ပျက်စီးကုန်ကြောင်း သိရသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင်လည်း ပင်းတယမြို့နယ် ကုန်းစောင်းကျေးရွာနှင့် အုံအက်ကျေးရွာတွင် ညအချိန် တောင်ကျရေ ရုတ်တရက်ဝင်ရောက်ကာ လူ(၈)ဦးသေဆုံး သွားပြီး စာသင်ကျောင်းများ နေအိမ်အဆောက်ဦးနှင့် လမ်းများ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့သည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52701

#SHANBurmese
#Shannews
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#whathappeninginshan
#ပင်းတယ #အုတ်တံတိုင်းပြို #အမျိုးသမီးသေဆုံး

SHAN News - Burmese Version

May 19, 2026, 07:44 AM

ကျိုင်းတုံ-မိုင်းဖြတ်ကြား လမ်းပြုပြင်မှုကြောင့် ယာဉ်များသွားလာရခက်ခဲ

By Sai Hseng Aai | May 13, 2026

သျှမ်းပြည် အရှေ့ပိုင်း ကျိုင်းတုံမြို့ နှင့် မိုင်းဖြတ်မြို့ကြား လမ်းမကြီးတလျှောက် လမ်းအခြေအနေ ဆိုးရွားနေမှုနှင့် လမ်းပြုပြင်မှုများကြောင့် ယာဉ်များသွားလာရေး အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့နေ ကြကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

အဆိုပါ ကျိုင်တုံး – မိုင်းဖြတ်ကြား ကားလမ်းမကြီးနှင့် မိုင်းပျဉ်းတောင်တက်လမ်းများသည် မိုးတွင်းကာလအတွင်း လမ်းပျက်စီးမှုများ၊ လမ်းချော်မှုများနှင့် တောင်ပြိုမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေသဖြင့် ခရီးသွားလာရန် ခက်ခဲနေကြောင်း တာချီလိတ်မြို့နေ ကုန်ကားသမား ကိုစိုင်းက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“မိုးရွာရင်တော့ ကားတွေ သတိထားပြီး မောင်းနေရတာ။ ကုန်တင်ကားကြီးတွေ၊ ၁၂ဘီးကားတွေဆို သွားလာဖို့ပိုခက်တယ်။ မိုးရွာတဲ့အချိန် လမ်းချော်တာတွေကြောင့် ကား ချော်ကုန်တာတွေဖြစ်တယ်။ ခရီးသည် တင်ကားတွေလည်း မှောက်တာတွေရှိပါတယ်။”ဟု ကိုစိုင်းကဆိုသည်။။

လက်ရှိတွင် ကျိုင်းတုံ- မိုင်းဖြတ်ကြား လမ်းမကြီး နှင့် မိုင်းပျဉ်းတောင်တက်လမ်းပိုင်းများကို သက်ဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများက ပြုပြင်နေသော်လည်း၊မိုးတွင်းကာလ ဖြစ်သည့်အတွက် သွားလာရေး အဆင်မပြေသေးကြောင်း တာချီလိတ်ကားသမားများက ပြောသည်။

“လမ်းတွေက အမြဲ ပြင်ပေးတာပဲ။ ၁၂ဘီး ကားကြီးတွေ အဆက်မပြတ်သွားလာနေကြဆို‌တော့ ပြင်ပြီးတာနဲ့ ပြန်ပျက်ကုန်တာ။ တချို့နေရာတွေကလည်း တပိုင်းတစပဲ ပြင်နိုင်သေးတယ်။အခုလို မိုးတွင်းမှာ လမ်းပြင်တော့ လမ်းအခြေအနေက ပိုဆိုးလာတယ်။ သေချာမပြင်နိုင်သေးတော့ သွားလာရတာ ပိုခက်ခဲနေတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

ထို့အပြင် လမ်းပျက်စီးမှု၊ လမ်းပြုပြင်မှု နှင့် တောင်ပြိုမှုကြောင့် ခရီးသွားလာချိန် ပိုကြာမြင့်လာပြီး၊ ကားသမားများသည် ကာလိမြို့ နှင့် ကျိုင်းတုံမြို့နယ် ပန်ကြူကျေးရွာနှင့် နောင်ချိုကျေးရွာတို့တွင် ညအိပ်ရပ်နားရကြောင်း သိရသည်။

သျှမ်းပြည် အရှေ့ပိုင်းသို့ သွားလာနေသည့် ကုန်တင်ကားကြီးများနှင့် ၁၂ ဘီးကားကြီးများတွင် ကျောက်မီးသွေး၊ ကုန်စိမ်း၊ ကုန်ခြောက်၊ သံတိုသံစများတင်ဆောင်ထားပြီး ကျိုင်းတုံ၊မိုင်းလား နှင့် တာချီလိတ်မြို့များသို့ သွားလာနေသည့် ယာဉ်များဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ထို့ပြင် ပြီးခဲ့သည့် (မေလ ၁ ရက်)မှ စပြီး စစ်အစိုးရ ၏ ရက် ၁၀၀ စီမံချက်ကြောင့် မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ် တာချီလိတ်မြို့ဘက်မှ တင်သွင်းလာသည့် ထိုင်းနိုင်ငံထုတ် ကုန်ပစ္စည်းများကို သံလွင်မြစ်ကူးတံတား တာကော်စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွင် စစ်ဆေးဖမ်းဆီးမှု တင်းကြပ်နေကြောင်း သိရသည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52704

SHAN News - Burmese Version

May 4, 2026, 10:24 AM

ထိုင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦး “ခြင်” အသေများရောင်းကာ စီးပွားဖြစ်

သျှမ်းသံတော်ဆင့်၊ ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၉

ထိုင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် နေ့စဉ်ခြင်ရိုက်ရသည့် အလုပ်ကို စိတ်ကူးသစ်ဖြင့် ပေါင်းစပ်ပြီး ခြင်အသေကောင်များဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် အမှောင်ထဲတွင် အရောင်တောက်သည့် သော့ချိတ်များကို တီထွင်ရောင်းချရာမှ ဝင်ငွေအမြောက်အမြား ရရှိနေကြောင်း Khaosod သတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။

"လီ" ဟု အမည်ရသည့် အမျိုးသမီးသည် TikTok တွင် ခြင်အသေကောင်များကို စုဆောင်းကာ ပလတ်စတစ်လောင်းပြီး သော့ချိတ်များအဖြစ် ပြုလုပ်ရောင်းချနေခြင်းဖြစ်သည်။

၎င်းသော့ချိတ်များတွင် ထူးဆန်းသည့် အမှတ်တရပစ္စည်းများ စုဆောင်းလိုသူများနှင့် နိုင်ငံခြားသားများအကြား အထူးရေပန်းစားနေပြီး လက်ရှိတွင် တစ်ခုလျှင် ၁၄၉ ဘတ် (မြန်မာကျပ် ၁၉,၀၀၀ ခန့်) ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိသည်။

"နေ့တိုင်း ခြင်ရိုက်ရုံနဲ့တင် ကျွန်မ ပိုက်ဆံရှာနိုင်ပါတယ်" ဟုပြောသည်။ “လီ” က အမှောင်ထဲတွင် အရောင်တောက်သည့် သော့ချိတ်များအဖြစ် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုသော့ချိတ်များက အခြားခြင်များကိုပင် ခြောက်လှန့်နိုင်သည်ဟု ‌နောက်ပြောင်ပြောဆိုသည်။

၎င်းသော့ချိတ်များ ပြုလုပ်ရာတွင် ခြင်များကို ပုံမပျက်စေရန် ဂရုတစိုက်ဖမ်းယူရခြင်း၊ ဆေးစိမ်ခြင်းနှင့် စနစ်တကျ အခြောက်ခံခြင်းတို့ အပါအဝင် လုပ်ငန်းစဉ်များစွာ လိုအပ်သဖြင့် ပစ္စည်းတစ်ခုရရန် ရက်ပေါင်းများစွာ အချိန်ပေးရကြောင်း သိရသည်။

"ခြင်နမူနာတွေက အရမ်းနုနယ်တော့ ပျက်စီးသွားတာမျိုးတွေ ခဏခဏဖြစ်တတ်ပါတယ်" ဟု “လီ”က ၎င်း၏ အခက်အခဲကို ရှင်းပြသည်။

လက်ရှိတွင် ပစ္စည်းမှာယူမှု များပြားလာသဖြင့် လီသည် အခြားသူများထံမှလည်း ခြင်အသေကောင်များကို တစ်ကောင်လျှင် ၁ ဘတ်မှ ၂ ဘတ်အထိ ပေးကာ ပြန်လည်ဝယ်ယူနေရသည်။
သို့သော် မွေးမြူထားသည့်ခြင်များကို ဝယ်ယူခြင်းမရှိဘဲ သဘာဝအတိုင်း ရိုက်နှက်ဖမ်းယူထားသည့် ခြင်များကိုသာ ဝယ်ယူခြင်းဖြစ်သည်။

ဤကဲ့သို့ ထူးခြားသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြောင့် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်တွင် လူပြောများနေပြီး၊ အခြားသူများအတွက် မိမိဝါသနာမှာ ထူးဆန်းသည်ဟု မြင်နိုင်သော်လည်း ထိုဝါသနာမှ စီးပွားဖြစ်လုပ်ကိုင်နိုင်ကြောင်း “လီ”က ပြောသည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52568

ကိုးကား - Khaosod English
#SHANBurmese
#Shannews
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#mosquito

SHAN News - Burmese Version

May 4, 2026, 10:24 AM

နမ့်ခမ်းမြို့ထဲ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် Non-CDM များကို စစ်အစိုးရ အသင့်ပြင်ခိုင်းထားဟုဆို

စိုင်းခွမ်မိန်း၊ ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၂၉ ရက်

သျှမ်းပြည် နမ့်ခမ်းမြို့နယ်ရှိ စစ်အစိုးရလက်အောက်ခံ ဌာနဆိုင်ရာရုံးများတွင် တာဝန်ပြန်လည် ထမ်းဆောင်နိုင်ရန် မူဆယ်မြို့ဘက်ရှိ Non-CDM ဝန်ထမ်းများကို အသိပေး ပြင်ဆင်ခိုင်းနေကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

တအာင်း(ပလောင်) အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် TNLA ထိန်းချုပ်ထားသည့် နမ့်ခမ်းမြို့ထဲသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်၍ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား လည်ပတ်ရန် စစ်ကော်မရှင် အသွင်ပြောင်း စစ်အစိုးရမှ မူဆယ်နှင့် လားရှိုးမြို့နယ်တို့တွင် ပူးတွဲတာဝန် ထမ်းဆောင်နေသည့် Non-CDM ဝန်ထမ်းများကို အသင့်ပြင်ဆင်ထားရန် ဧပြီလ နောက်ဆုံးပတ်ထဲတွင် အသိပေး ပြောဆိုမှုများ ရှိနေကြောင်း ဝန်ထမ်းအသိုင်းအဝိုင်းနှင့် နီးစပ်သူများထံမှ သိရသည်။

“မူလနေရပ်ကို တာဝန်ပြန်ကျမယ် ဆိုတာတော့ ကြားနေတာ ကြာပါပြီ။ ဟိုးအရင် ၂ နှစ်ကျော်ထဲက နမ့်ခမ်းကနေ မူဆယ်ဘက်က ခရိုင်ရုံးတွေမှာ ပြောင်းနေရတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေ၊ တချို့လည်း လားရှိုးမှာ ပြည်နယ်နဲ့ တွဲထားတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေကို သင်္ကြန်နောက်ပိုင်းက စပြီးတော့ မိခင်ဌာန ပြန်ရမယ်ဆိုတာ ပြောလာတယ်။ တရားဝင် စာထွက်တာမျိုးတော့ မရှိသေးဘူး” ဟု မူဆယ်မြို့ရှိ ထွေအုပ်အသိုင်းအဝိုင်းနှင့် နီးစပ်သူတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် နမ့်ခမ်းမြို့ကို TNLA ထိန်းချုပ်ထားပြီး အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား လည်ပတ်နေခြင်းကြောင့် စစ်အစိုးရလက်အောက်ခံ Non-CDM ဌာနဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများ တာဝန်ပြန်လည်ထမ်းဆောင်ရန် သတင်းထွက်ပေါ်လာခြင်းကို စုံစမ်းမေးမြန်းနိုင်ရန် TNLA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ လွေးယေဦးထံ သျှမ်းသံတော်ဆင့်မှ ဆက်သွယ်မေးမြန်းခဲ့သော်လည်း အဆက်အသွယ် မရရှိခဲ့ပါ။

ပြီးခဲ့သည့် သင်္ကြန်ကာလ ဧပြီလ ၁၅ ရက်တွင် အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲမှတဆင့် အသွင်ပြောင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သော စစ်အစိုးရကို ကြိုဆိုကြောင်း TNLA ဘက်မှ ဂုဏ်ပြုသဝဏ်လွှာ ပေးပို့ခဲ့ခြင်းကြောင့် နမ့်ခမ်းမြို့မှ TNLA တပ်ဆုတ်ခွာရန် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဒေသခံများက သုံးသပ်ပြောဆိုသည်။

“နမ့်ခမ်းကို စကစ ပြန်သိမ်းမယ်ဆိုတာ သတင်းထွက်တာလည်း ကြာပြီလေ။ သင်္ကြန်တုန်းက မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အစိုးရသစ်ကို ကြိုဆိုပါတယ်လို့ TNLA က စာထုတ်တော့ တပ်ဆုတ်ဖို့က ပိုပြီးဖြစ်နိုင်တာပေါ့။ တရုတ်ဖိအားကြောင့်ပဲဖြစ်ဖြစ် စကစ နဲ့ သဘောတူလို့ပဲဖြစ်ဖြစ် မိုးကုတ်နဲ့ မိုးမိတ်လိုမျိုး နမ့်ခမ်းကနေ တပ်ဆုတ်ဖို့ ထပ်ဖြစ်လာနိုင်တာပဲ၊ ပြည်သူကတော့ သေနတ်ကိုင်ထားတဲ့ ဘယ်အဖွဲ့ကို ပိုကောင်းတယ် ဆိုပြီးတော့ ရွေးချယ်လို့မှ မရတာ” ဟု နမ့်ခမ်းဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး” ပထမပိုင်းအတွင်း ၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာလ ၁၉ ရက်တွင် နမ့်ခမ်းမြို့ကို TNLA တပ်ဖွဲ့မှ အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် လက်ရှိအချိန်ထိ TNLA အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား ၂ နှစ်ခွဲခန့်ကြာ လည်ပတ်နေသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီလ (၁၇) ရက်နေ့မှ စတင်၍ မတ်လအထိ နမ့်ခမ်းမြို့တွင်းရှိ ရပ်ကွက်အသီးသီးတွင် ပျက်စီးယိုယွင်းနေသည့် လမ်းတံတားနှင့် ရေမြောင်းများကို PSLF/TNLA မြို့နယ်စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့မှ ပြန်လည်ပြုပြင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ကုန်ကျငွေ စုစုပေါင်း ကျပ်သိန်း တစ်သောင်းငါးထောင်ကျော် အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း ဧပြီလ (၉) ရက်တွင် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ကို ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ MNDAA ဘက်မှ မတ်လ (၁၆) ရက်တွင် အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီးနောက် TNLA ထိန်းချုပ်ထားသည့် နမ့်ခမ်းမြို့နှင့် နမ္မတူမြို့ဘက်သို့ ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်မည်ဟု သတင်းများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထွက်ပေါ်ခဲ့စဉ် နှစ်ဘက်တပ်ဖွဲ့မှ ဗဟို ခေါင်းဆောင်များ လောက်ကိုင်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။

ထိုစဉ်က နမ့်ခမ်းမြို့ဘက်ရှိ TNLA လက်အောက်ခံ ဌာနဆိုင်ရာ ရုံးများနှင့် ပြည်သူ့ဆေးရုံမှ ပစ္စည်းများကို ဘေးလွတ်ကင်းရာ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောဆိုသော်လည်း အဆိုပါ သတင်းများကို TNLA ဘက်မှ ငြင်းဆိုပြီး ပုံမှန်အတိုင်း လည်ပတ်နေကြောင်း TNLA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ လွေးယေဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ဖြေကြားထားသည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52571

#SHANBurmese
#Shannews
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#whathappeninginshan
#TNLA #NonCDM #စစ်ကော်မရှင် #နမ့်ခမ်း #NamKham

SHAN News - Burmese Version

May 4, 2026, 10:24 AM

တရုတ်ပြည် အလုပ်လုပ်ရန် မူဆယ်(လဝက) အသက်စာရင်းပြင် မှောင်ခိုစျေးကွက်နှင့် လာဘ်စားမှု

စိုင်းဟန်လင်း၊ ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၂၉ ရက်

မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ရေး ပဋိပက္ခနှင့် စီးပွားရေး ကျဆင်းမှုကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ အလုပ်သွားလုပ်မည့် လူငယ်များသည် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ခွင့် ကန့်သတ်ချက်များလာပြီး၊ ဌာနဆိုင်ရာအသီးသီးက အဆမတန် ငွေညှစ်မှုနှင့် ခေါင်းပုံဖြတ်မှုများကို ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

စစ်ကောင်စီ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေအရ အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၃၅ နှစ်အတွင်း အမျိုးသားများကို ပြည်ပအလုပ်အကိုင်ဖြင့် ထွက်ခွာခွင့် ပိတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

အဆိုပါကန့်သတ်ချက်များကို အခြေခံ၍ နယ်စပ်ရှိ အာဏာပိုင်များနှင့် ပွဲစားများသည် ငွေကြေးအမြတ်ထုတ်သည့် မှောင်ခိုဈေးကွက်တစ်ခုကို ဖန်တီးနေကြောင်း တရုတ်ပြည်သို့ သွားရောက် အလုပ်လုပ်ကိုင်မည့် လူငယ်များက ပြောသည်။

အသက်မပြည့်သည့် လူငယ်တစ်ဦးသည် တရုတ်ပြည်ဘက်သို့ ဝင်ရောက်နိုင်ရန်အတွက် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန (လဝက) အပါအဝင် ဌာနဆိုင်ရာများကို အသက်စာရင်း ပြင်ဆင်ခအဖြစ် တရုတ်ယွမ်ငွေ ၃,၅၀၀ (မြန်မာကျပ်ငွေ သိန်း ၂၀ ကျော်) အထိ လာဘ်ထိုးနေရကြောင်း အခြေအနေကို သိရှိသူ လူငယ်တစ်ဦးက ပြောသည်။

“အသက် ၂၇ နှစ်မပြည့်ရင် ပြည့်အောင် လုပ်ပေးတာပေါ့။ ဌာနဆိုင်တွေ ပေါင်းပြီး လုပ်ပေးတာ။ အခုသူတို့ လာဘ်စားတာ အရမ်းများတယ်၊ လွန်လွန်းတယ်” ဟု လူငယ်တစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

အလုပ်သမားတစ်ဦးသည် တရုတ်ပြည်တွင်းရှိ အထည်စက်ရုံများသို့ အလုပ်လုပ်ရန်အတွက် မြန်မာပြည်ဘက်ခြမ်းတွင် ဌာနဆိုင်ရာများကို စုစုပေါင်း ယွမ် ၂,၃၀၀ ခန့် ပေးရသည့်အပြင် တရုတ်ပြည်ဘက်ခြမ်းရှိ နေထိုင်ခွင့်နှင့် ဆေးစစ်ခများအတွက် နောက်ထပ် ယွမ် ၂,၅၀၀ ခန့် ထပ်မံပေးဆောင်ရကြောင်း ဆိုသည်။

အဆိုပါ ကုန်ကျစရိတ်အချို့ကို စက်ရုံပိုင်ရှင်များက ကြိုတင်စိုက်ထုတ်ပေးလေ့ရှိသော်လည်း အလုပ်သမားများ၏ လစာမှာ တစ်လ ယွမ် ၁,၄၀၀ မှ ၁,၈၀၀ အထိသာ ရရှိကြောင်း သိရသည်။

ထို့အပြင် စက်ရုံပိုင်ရှင်ကို တစ်လလျှင် ယွမ် ၅၀၀ မှ ၇၀၀ အထိ ပြန်လည်ဆပ်ပေးနေရကြောင်း တရုတ်ပြည်သို့ သွားရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်သည့် အလုပ်သမားထံမှ သိရသည်။

၎င်းအခြေအနေသည် အလုပ်သမားများကို အကြွေးနွံထဲသို့ တွန်းပို့လိုက်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေကြောင်း မူဆယ်မြို့ခံတစ်ဦးက ပြောသည်။

“ကျနော် ပြောချင်တာက လူငယ်တွေကို ခေါင်းပုံဖြတ်တာ၊ အခု တရုတ်ပြည်မှာ အလုပ်သွားလုပ်ရတဲ့ လူငယ်တွေ အရမ်း ဒုက္ခရောက်နေတယ်။ ရှာထားသမျှ ပိုက်ဆံတွေအားလုံး အကြွေးတွေပဲ ဆပ်နေရတာ” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

တရုတ်ပြည်သို့ ရောက်ရှိသွားသော မြန်မာလုပ်သားများသည် ၇ ရက်သက်တမ်းရှိ ယာယီစမတ်ကတ်များဖြင့်သာ လုပ်ကိုင်နေရပြီး စက်မှုဇုန်ဝင်းအတွင်းမှ အပြင်သို့ ထွက်ခွင့်မရှိဘဲ ပိတ်လှောင်ခံထားရသည့် အခြေအနေမျိုး ကြုံတွေ့နေရကြောင်း ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

၎င်းတို့သည် စက်ရုံအတွင်း၌သာ စား၊ အိပ်၊ အလုပ်လုပ် ကြရကာ လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့် ဆုံးရှုံးနေကြကြောင်း ဆိုသည်။

တရုတ်ပြည်သို့ သွားရောက် အလုပ်လုပ်ကိုင်သည့် လူငယ်အများစုမှာလည်း အောက်မြန်မာပြည်မှ လူငယ်များနှင့် သျှမ်းမြောက်ပိုင်းရှိ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည့် သီပေါ၊ ကျောက်မဲနှင့် နောင်ချို မြို့နယ်များမှ ဒေသခံလူငယ်များ ဖြစ်ကြကြောင်း သိရသည်။

လက်ရှိတွင် တရုတ်ယွမ်ငွေ ၁,၀၀၀ လျှင် မြန်မာကျပ်ငွေ ၆ သိန်း ၃ သောင်းကျော်အထိ ပေါက်ဈေးရှိနေသဖြင့် လူငယ်များပေးဆောင်နေရသည့် ကုန်ကျစရိတ်မှာ သာမန်မိသားစုများအတွက် မတတ်နိုင်သည့် ပမာဏဖြစ်သော်လည်း အလုပ်အကိုင်ရှားပါးမှုနှင့် လုံခြုံရေးအခြေအနေများကြောင့် ၎င်းတို့သည် ခေါင်းပုံဖြတ်ခံရမှုများကို သိလျက်နှင့်ပင် စွန့်စားနေကြရသည်။

ပြီးခဲ့သည့် (မတ်လ ၂၃ ရက်) ညပိုင်းတွင် မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ် မူဆယ်မြို့တွင် အလုပ်အကိုင် ရရှိမည်ဟုဆိုကာ လိမ်လည်ခေါ်ဆောင်ခြင်းခံရပြီး ပြည့်တန်ဆာအလုပ်သို့ အဓမ္မစေခိုင်းခံရသည့် အသက် (၂၀) ဝန်းကျင် အမျိုးသမီးငယ် ၃ ဦးကို လူမှုကူညီရေး ပရဟိတအသင်းက ကယ်တင်ခဲ့သည်။

အလားတူ တရုတ်နိုင်ငံသို့ အလုပ်အကိုင် ရရှိမည်ဟုဆိုကာ ပွဲစားများက မူဆယ်မြို့သို့ လိမ်လည်ခေါ်ဆောင်ခဲ့သည် အသက် (၂၀) အရွယ် အမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦးကို (ဧပြီလ ၆ ရက်) ညပိုင်းတွင် လူမှုကူညီရေး ပရတိတအသင်းက ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52556

#SHANBurmese
#Shannews
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#whathappeninginshan

SHAN News - Burmese Version

May 4, 2026, 10:24 AM

ချင်းမိုင်တွင် ထိုင်းအမည်ခံပြီး ငွေကြေးခဝါချခိုင်းသည့် တရုတ်ဂိုဏ်းကို ဖမ်းဆီးရမိ

သျှမ်းသံတော်ဆင့်၊ ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၉

ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်မြို့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံသားများကို အလုပ်အကိုင်အတုများဖြင့် လှည့်ဖြားကာ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ပြီး အွန်လိုင်းငွေလိမ်မှုမှ ရရှိသောငွေများကို ငွေကြေး
ခဝါချခိုင်းနေသည့် တရုတ်ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင်နှင့် အဖွဲ့ဝင်များကို ထိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့က စီးနင်းဖမ်းဆီးလိုက်ကြောင်း Chiang Mai News တွင်ဖော်ပြသည်။

ယနေ့ (ဧပြီလ ၂၉ ရက်) တွင် အမှတ်် (၅) ခရိုင် ရဲတပ်ဖွဲ့မှူး ရဲချုပ် ကရစ်သဖွန် (Krittapon Yisakorn) နှင့် အခြားအဆင့်မြင့်အရာရှိများ၊ သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ရာဇဝတ်မှုနှိမ်နင်းရေးအဖွဲ့ဝင်များ ဦးဆောင်ကာ အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းများကို ဦးဆောင်နေသည့်် တရုတ်ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအား ဖမ်းဆီးရမိမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ယခုဖမ်းဆီးရမိသည့် ဂိုဏ်းသည် အိမ်အကူအလုပ် သို့မဟုတ် အွန်လိုင်းထီလုပ်ငန်းများဖြင့် Facebook မှတစ်ဆင့် စည်းရုံးပြီးနောက် သားကောင်ဖြစ်သူများကို ဟိုတယ်နှင့် အိမ်ငှားများတွင် ပိတ်လှောင်ထားကာ ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဘဏ်အကောင့်များမှတစ်ဆင့် ငွေလွှဲခိုင်းခြင်း၊ မျက်နှာစကင်ဖတ်ခိုင်းခြင်းတို့ကို အတင်းအဓမ္မ ပြုလုပ်ခိုင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုကဲ့သို့ လူကိုဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ပြီး ဘဏ္ဍာရေးရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်ခိုင်းသည့် နည်းလမ်းမှာ ချင်းမိုင်ဒေသတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ရှိရခြင်း ဖြစ်သည်။

အဆိုပါဂိုဏ်းသည် လိမ်လည်ရရှိသော ငွေများကို ခြေရာဖျောက်ရန်အတွက် တန်ဖိုးကြီး iPhone 17 Pro Max ဖုန်းများနှင့် ရွှေတုံးများကို ဝယ်ယူလေ့ရှိပြီး ၎င်းပစ္စည်းများကို လက်လီဆိုင်များသို့ ပြန်လည်ရောင်းချကာ ငွေသားအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ကြသည်။

ရဲတပ်ဖွဲ့၏ စီးနင်းမှုအတွင်း တရုတ်အမျိုးသားနှစ်ဦးနှင့် ၎င်းတို့အား ကူညီပေးခဲ့သည့် ထိုင်းအမျိုးသမီးတစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ပြီး iPhone အလုံး ၂၀ ထပ်မံဝယ်ယူမည့် အထောက်အထားများကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။
ထို့အပြင် တရားမဝင်ငွေများ လက်ခံရန် အသုံးပြုခဲ့သည့် ထိုင်းနိုင်ငံသားများ၏ မှတ်ပုံတင်ဓာတ်ပုံများ (အဆိုပါပိုင်ရှင်များမှာ ထိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့၏ အွန်လိုင်းစနစ် (TPO) တွင် သံသယရှိသူများအဖြစ် စာရင်းသွင်းခံထားရသူများ ဖြစ်သည်) ကိုလည်း သက်သေအဖြစ် သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် ပစ်မှတ်ထားခံခဲ့ရသည့် နစ်နာသူ အနည်းဆုံး ၃ ဦး ပေါ်ထွက်လာပြီး ၎င်းတို့အားလုံးမှာ ခြိမ်းခြောက်ခံရ၍ ငွေလွှဲပေးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။

ရဲချုပ် ကရစ်သဖွန်က မိမိ၏ ကိုယ်ပိုင်ဘဏ်အကောင့် သို့မဟုတ် Banking App များကို အသုံးပြုခိုင်းသည့် မသင်္ကာဖွယ် အလုပ်ခေါ်စာများကို မယုံကြည်ကြရန်နှင့် အဆိုပါကွန်ရက်တွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသူအားလုံးကို ဆက်လက်ဖော်ထုတ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးပြောကြားခဲ့သည်။

ကိုးကား - Chiang Mai News

https://burmese.shannews.org/archives/52559

#SHANBurmese
#Shannews
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#OnlineScam #ကျားဖြန့် #Thailand

SHAN News - Burmese Version

May 4, 2026, 10:24 AM

လူငယ်များကြား Happy Pod မူးယစ်ဆေး ခေတ်စားလာ

စိုင်းဆိုင်အိုက်၊၂၀၂၆ ဧပြီလ ၂၉ ရက်

သျှမ်းပြည်တွင် တားမြစ်ထားသည့် အီးစီးကရက်အပြင် “ Happy Pod” ဟုခေါ်သော မူးယစ်ဆေးပစ္စည်းများလည်း ရောင်းဝယ်သုံးစွဲမှုယခင်ကထက်ပိုများရှိလာကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အီးစီးကရက် နှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများကို တားမြစ်ကုန်စည်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး၊ ရောင်းဝယ်သုံးစွဲလျှင် အရေးယူခံမည် ဖြစ်ကြောင်းကို စစ်ကော်မရှင် လက်အောက်ခံ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ၂၀၂၆ ခုနစ်ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

သို့သော် အဆိုပါထုတ်ပြန်ချက် ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် သျှမ်းပြည်အတွင်း အီးစီးကရက်သုံးစွဲမှု လျော့နည်း သွားခြင်းမရှိသည့်အပြင် “Happy Water” နှင့်ဆင်တူ စိတ်ကြွဆေးပစ္စည်းတမျိုးဖြစ်သည့် “Happy Pod”များသည် လူငယ်များကြား တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလာကြောင်း အသက် ၂၀ ဝန်းကျင် အရွယ်ရှိ Happy Pod သုံးစွဲဖူးသည့် လူငယ်တစ်ဉီးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“Happy pod က ရိုးရိုး‌သောက်နေကြ အီးစီးကရက်တွေနဲ့တော့မတူးဘူး။ ပြင်းလည်းပိုပြင်းတယ် ကွာတယ်။ Happy podက စွဲလည်း စွဲတယ်။ တခုကို ၂ သိန်းအထက်ကနေစပြီးရောင်းတာ။ ဈေးလည်း ကြီးတယ်။ ရိုးရိုး အီးစီးကရက်တွေကပုံမှန် ဆိုပေမယ့် ဒီ Happy podက သောက်လိုက်ရင် Happy Water ထက် နည်းနည်းဆိုးတယ်”ဟု ၎င်းလူငယ်ကဆိုသည်။

Happy Pod တွင် MDMA (Ecstasy)၊ မက်သာဖက်တမင်း၊ ဒိုင်ယာဇီပင်နှင့် ကက်တမင်းတို့ ပါဝင်ပြီး အရည်ပုံစံဖြစ်သောကြောင့် အီးစီးကရက်မှတဆင့် လွယ်ကူစွာ ရှူရှိူက်သုံးစွဲနိုင်သော စိတ်ကြွဆေး တစ်မျိုးဖြစ်သည်။

လက်ရှိ သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း နှင့် သျှမ်းပြည် အရှေ့ပိုင်းရှိ ဘားများ၊ KTVများနှင့် ကလပ်များတွင် Happy Pod နှင့် Weed Podများကို လူငယ်များအကြား ပုံမှန်သုံးစွဲနေကြပြီး အချို့လူငယ်များသည် အဆိုပါ Happy Pod နှင့် Weed Pod တို့ကို စွဲလမ်းမှုရှိကြောင်း အသက်၂၀ ဝန်းကျင်ရှိ လူငယ်အမျိုးသမီးတစ်ဉီးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကိုပြောသည်။

“တာချီလိတ်က KTV မှာအလုပ်လုပ်တဲ့ အသိတစ်ယောက် အဲ့ Happy Podသုံးပြီး စွဲနေတယ်။ မသောက်ရရင် မနေနိုင်သလိုဖြစ်တယ်လို့လည်း သူပြောပြတယ်။ တခြားအီးစီးကရက်တွေ ထပ်တော့ ပိုဖြတ်ရခက်မယ်နဲ့ တူတယ်။”ဟု ၎င်းကပြောသည်။

ထို့အပြင် Vape နှင့် Pod ကို တားမြစ်ထုတ်ကုန်အဖြစ်သတ်မှတ်ထားသော်လည်း လက်တွေ့တွင် အရေးယူခြင်းမရှိသည့်အပြင် အီးစီးကရက် နှင့် ဆက်စပ်သည့် ပစ္စည်းများကို အွန်လိုင်းမှတဆင့် ဆက်လက် ရောင်းဝယ်နေကြောင်း သိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသုံးပြုနေသော Vape၊ Pod နှင့် အီးစီးကရက်များသည် တရုတ်၊ မလေးရှားနှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံများမှ ထုတ်လုပ်သည့် ပစ္စည်းများဖြစ်ပြီး၊ Happ Pod နှင့် Weed Pod များသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ ထုတ်ကုန်များဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် သျှမ်းပြည်အတွင်းရှိ KTVများ၊ ဘားများနှင့် ကလပ်များတွင် Happy water၊ Ketamine (K)နှင့် Ecstasy (E) စသည့် မူးယစ်ဆေးများ ယခင်ကထက် ပိုရေပန်းစားလာပြီး လွယ်ကူစွာ ဝယ်ယူသုံးစွဲလာကာ မကြာခဏ သေဆုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း သိရသည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52563

#SHANBurmese
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#Shannews
#drug #happywaterdrug #happypod

SHAN News - Burmese Version

May 4, 2026, 10:24 AM

ရွာငံ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် မိုးရွာသွန်းမှုကြောင့် ကောက်ပဲသီးနှံပျက်

သျှမ်းသံတော်ဆင့်၊၂၀၂၆ ဧပြီလ ၂၉ ရက်

သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ရွာငံမြို့နယ် မြို့ကြီးကျေးရွာ အုပ်စု ဆည်ကျေးရွာတွင် နှစ်ရက်ဆက်တိုက် မိုးရွာသွန်းမှုကြောင့် ရေများဝင်ရောက်ကာ ကောက်ပဲသီးနှံများ ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလ (၂၇)နှင့် (၂၈)ရက်နေ့တွင် ရွာငံမြို့နယ် အပါအဝင် သျှမ်းတောင် တွင်မိုးများ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ရွာသွန်းမှုကြောင့် တောင်ပေါ်မှ ရေများသည် ရွာငံမြို့နယ် အောက်ဘက် ဆည်ကျေးရွာအတွင်းသို့ စီးဆင်းမှုကြောင့် အဆိုပါကျေးရွာအတွင်း ရေများဝင်ရောက်ခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။

“ရေတွေက ရုတ်တရက်ကြီး ဝင်လာတာ တချို့နေရာဆို ခါးအထိရောက်တာ၊ စပါးတွေဆို မရွှေ့လိုက်ရတော့ အကုန်ရေစိုကုန်တယ်၊ တောင်ပေါ်ကနေ ရေက အလုံးရင်းကျလာတော့ တချို့ဆို ဘေးရွာမှာ ရွှေ့အိပ်ရတယ်၊ ဒါတောင် မိုးနှစ်ရက် ပဲ ရွာသေးတာ မိုးရာသီဆို မတွေးရဲဘူး။”ဟု ဆည်ကျေးရွာဒေသခံ အမျိုးသမီးတစ်ဦးက ပြောသည်။

ထိုသို့ ရေများရုတ်တရက် မြင့်တက်လာသောကြောင့် သီးနှံမျိုးစေ့များ အပါဝင် ရာသီပေါ် သီးနှံစိုက်ခင်းများ ပျက်စီးကုန်ကြောင်းနှင့် ယနေ့အထိ ‌ရေအနည်းငယ်သာ ကျသေးကြောင်း သိရသည်။

ဆက်လက်ပြီး အောင်ပန်းမြို့တွင်လည်း ယမန်နေ့ ဧပြီလ(၂၈)ရက်နေ့တွင် မိုးသက်လေပြင်း ကျမှုကြောင့် ၁၀၈ တောင်ဘုရား ထီးတင်ပွဲအတွင်း မှဈေးဆိုင်များ အမိုးလန်ခြင်း ဆိုင်းဘုတ်များ ပြုတ်ကျခြင်း အပါဝင် မိုးကြိုးပစ်ခံရမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

“မနေ့က ထီးတင်ပွဲမှာ ဈေးသွားရောင်းတာ မိုးတွေရွာ၊ လေတွေတိုက်တော့ အဆင်မပြေခဲ့ဘူး၊ ကြားထဲက မိုးကြိုးတွေပါ ပစ်တာ၊ တော်တော်အခြေနေဆိုးတယ်၊ ရာသီဥတုက ဖောက်လွဲဖောက်ပြန်နဲ့ နွေရာသီမှာတောင် မိုးကြိုးတွေ ပစ်နေတာ မိုးရာသီဆို မိုးများအုံးမယ် ထင်တယ်။”ဟု ဈေးသည် အမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။

ထို့အပြင် အောင်ပန်းမြို့ ဘုရားပွဲမှ ဈေးသည်အချို့မှာ ရောင်းကုန်ပစ္စည်းများ ဆုံးရှုံးမှုများရှိကြောင်းနှင့် ဘုရားပွဲအတွင်း အိမ်ပြန်ခဲ့ရကြောင်း ၎င်းအမျိုးသားတစ်ဦးက ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလ (၂၇) ရက်ည ထိုင်း-မြန်မာနယ် တာချီလိတ်မြို့တွင်လည်း လေပြင်းတိုက်ခတ်ပြီး မိုးရွာသွန်းမှုကြောင့် ဓာတ်အားလိုင်းများ ပြတ်တောက်မှုဖြစ်ပွားခြင်း၊ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံနှင့် အိမ်ခြေအချို့ ပျက်စီးထိခိုက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52550

#SHANBurmese
#Shannews
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#whathappeninginshan
#ရွာငံ #ကောက်ပဲသီးနှံပျက်

SHAN News - Burmese Version

May 4, 2026, 10:24 AM

၂၀၂၆ ခုနှစ်သည် အပူဆုံးနှစ်ဖြစ်လာနိုင်ဟု WMO သတိပေး

သျှမ်းသံတော်ဆင့်၊ ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၉

လာမည့် သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အတွင်း အယ်လ်နီညို (El Niño) ရာသီဥတုဖြစ်စဉ် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာတော့မည်ဖြစ်သည့်အတွက် ကမ္ဘာ့အပူချိန် စံချိန်တင်မြင့်တက်မှုများနှင့်အတူ ပြင်းထန်သည့် မိုးလေဝသဖြစ်စဉ်များ ကြုံတွေ့ရနိုင်ကြောင်း ကမ္ဘာ့မိုးလေဝသအဖွဲ့ (WMO) က အရေးပေါ် သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်သည်။

ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ အရှေ့ပိုင်းတွင် ရေမျက်နှာပြင် အပူချိန်များ ထူးခြားစွာ မြင့်တက်နေသဖြင့် မေလမှ ဇူလိုင်လအတွင်း အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ် စတင်ရန် သေချာသလောက် ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ဧပြီလ ၂၁ ရက်ထုတ် WMO ၏ အစီရင်ခံစာအရ သိရသည်။

ယခုဖြစ်ပေါ်လာမည့် အယ်လ်နီညိုသည် "ပြင်းထန်သော အဆင့်" သို့ ရောက်ရှိနိုင်သဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်သည် ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် အပူဆုံးနှစ်တစ်နှစ် ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။

အယ်လ်နီညိုဆိုသည်မှာ အီကွေတာအနီးရှိ ပစိဖိတ်သမုသဒ္ဒရာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အပူချိန်များ ပုံမှန်ထက်သိသိသာသာ မြင့်တက်လာပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ မိုးလေဝသနှင့် ရာသီဥတုများ ပြောင်းလဲဖောက်ပြန်စေသော သဘာဝဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။

WMO ၏ ရာသီဥတုခန့်မှန်းရေးဆိုင်ရာ အရာရှိချုပ် ဝီလ်ဖရန် (Wilfran Moufouma-Okia) က ထိုဖြစ်စဉ်သည် လာမည့်လများတွင် ပိုမိုအားကောင်းလာမည်ဖြစ်ရာ နိုင်ငံတကာအစိုးရများအနေဖြင့် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အထူးသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍများတွင် ထိခိုက်မှု၊ ရေရှားပါးမှုနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဘေးအန္တရာယ်များကို လျှော့ချနိုင်ရန် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး အစီအမံများကို အမြန်ဆုံး အကောင်အထည်ဖော်ကြရန် ကျွမ်းကျင်သူများက တိုက်တွန်းထားသည်။

အယ်လ်နီညို၏ ရိုက်ခတ်မှုကြောင့် ကမ္ဘာ့ဒေသအများစုတွင် ပုံမှန်ထက် ပိုမိုပူပြင်းမည်ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် ဥရောပ၊ မြောက်အာဖရိကနှင့် အမေရိကတိုက် အချို့ဒေသများတွင် ပြင်းထန်သော အပူလှိုင်းများ၊ ကာလရှည် မိုးခေါင်မှုများနှင့် တောမီးဘေးအန္တရာယ်များကို ရင်ဆိုင်ရနိုင်ဖွယ် ရှိသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အချို့သော ဒေသများ၌ မိုးရွာသွန်းမှုပုံစံ မမှန်ခြင်းကြောင့် ကပ်ဘေးဖြစ်နိုင်သည့် ရေကြီးရေလျှံမှုများလည်း ဖြစ်ပွားနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။

ဧပြီလအတွင်း ၎င်းလက္ခဏာရပ်များကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတကာ အစိုးရများနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် ရေရှားပါးမှု၊ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍများတွင် ထိခိုက်မှုနှင့် အပူရှိန် အလွန်အမင်းပြင်းထန်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဘေးအန္တရာယ်များအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများကို လုပ်ဆောင်ရန် တိုက်တွန်းထားသည်။

ယခုဖြစ်ပေါ်လာမည့် အယ်လ်နီညိုသည် ယခုဆယ်စုနှစ်အတွင်း အပြင်းထန်ဆုံး ရာသီဥတုဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်သဖြင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များအနေဖြင့် အထူးသတိပြု စောင့်ကြည့်ကြရန်လည်း တိုက်တွန်းထားသည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52553

ကိုးကား - Thai PBS / WMO
#SHANBurmese
#Shannews
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#environmentalawareness #environment

SHAN News - Burmese Version

May 4, 2026, 10:24 AM

PNLA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၆၁ ဦး အလင်းဝင်လာဟု PNO ဆို

သျှမ်းသံတော်ဆင့်၊၂၀၂၆ ဧပြီလ ၂၈ ရက်

ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (PNLA) တပ်ဖွဲ့ဝင် (၆၁)ဦးသည် စစ်ကော်မရှင်တပ်နှင့် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) ထံ အလင်းဝင်လာကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလ (၂၅)ရက်နေ့ ညနေအချိန်တွင် ဗန်းမတ်ဒေသတွင် ခွန်တန်(ခ)ဇာတ်လိုက် ဦးဆောင်သော PNLAတပ်ရင်း (၃၅၉)မှ တပ်ဖွဲ့ဝင် (၆၁)ဦးသည် စစ်ကော်မရှင်တပ်နှင့် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ်(PNO)ထံတွင် လက်နက်ချ အလင်းဝင်ရောက်ခဲ့ကြောင်း PNO မှ အရာရှိတစ်ဉီးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကိုပြောသည်။

ထိုသို့ လက်နက်ချ အလင်းဝင်ရောက်ပြီးနောက် ဧပြီလ (၂၆)ရက် ညနေ (၅)နာရီအချိန်တွင် ဗန်းမတ်ဒေသ တောင်ဘက် ရေသပြေ ကျေးရွာဘက်တွင် PNLA တပ်ဖွဲ့နှင့် PNOတို့ ထိတွေ့တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သေးသည်။
“သူတို့လက်နက်ချ အညံ့ခံပြီး နောက်ရက်မှ တိုက်ပွဲဖြစ်တာ။ တိုက်ပွဲက နာရီဝက်ကြာတယ်။ PNLAတပ်က တပ်ဖွဲ့ဝင် (၆၁) ဦး ကို ဒီနေ့ ဧပြီလ (၂၈) ရက် ဟိုပုံးမှာ မိသားစုတွေ ဆွေမျိုးသားချင်းတွေနဲ့တွေ့ပြီးတော့ လက်မှတ်ထိုး ခိုင်းတယ် ပြီးရင် နေရပ်ပြန်ပို့ပေးတယ်။” ဟု ၎င်းအရာရှိကပြောသည်။

ထို့အပြင် လက်နက်ချ အညံ့ခံရာတွင် PNLA တပ်ရင်း (၃၅၉)မှ လက်နက်တို (၂၇)လက်နှင့် လက်နက်ရှည် (၃)လက်နှင့်တကွ အလင်းဝင်ရောက်လာကြောင်း ၎င်း အရာရှိတစ်ဦးက ပြောသည်။

အဆိုပါ PNLA တပ်ရင်းတစ်ခု လက်နက်ချရသည့်အကြောင်းမှာ စားနပ်ရိက္ခာခြားပါးမှု ကြောင့် လက်နက်ချအလင်းဝင်ရောက်လာသည်ဟု ထင်မြင်မိကြောင်း PNO တပ်ဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူ တစ်ဦးက ပြောသည်။

“စားတာသောက်တာ အဆင်မပြေတာက တပိုင်း ၊ဒီလိုစားတာ သောက်တာ အဆင်မပြေတော့ တောထဲမှာ ရေရှည်နေဖို့အဆင်မပြေဘူး၊ ဒါကြောင့် သူတို့က အလင်းဝင်လာတာ၊ ဒီမှာက သူတို့မိဘတွေလည်းရှိတော့ ပြန်လာတာ။ ဗန်းမတ်ကတော့ ကျနော်တို့ PNO တပ်ဖွဲ့ပြန်ထိန်းချုပ်ထားတယ်၊ စစ်ရှောင်တွေကတော့ မရှိတော့ဘူး၊ အခုတော့ တိုက်ပွဲငြိမ်ပြီ ဘာမဖြစ်တော့ဘူး။”ဟု အဆိုပါ PNO တပ်ဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောသည်။

ခွန်တန်(ခ)ဇာတ်လိုက် သည်ယခင်က ဗန်းမတ်ကျေးရွာတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ပြီး PNOတပ်ဖွဲ့နှင့်ပူးပေါင်းကာ ပင်လောင်းမြို့နယ် ဆောင်းပြောင်းတိုက်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး သဘောထားခြင်း မတိုက်ဆိုင်သည့်အတွက် PNLAတပ်ဖွဲ့ထံတွင် ခိုလှုံခဲ့သည်ဟုလည်း သိရသည်။

ထို့နောက် PNOတပ်ဖွဲ့က ဗန်းမတ်ကျေးရွာကို ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် ခွန်တန်တို့အဖွဲ့သည် လက်နက်များဖြင့် PNOတပ်ဖွဲ့ထံ ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလ (၂၅)ရက်က လက်နက်ချ အလင်းဝင်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ PNLAတပ်ရင်း (၃၅၉)မှာ လက်နက်ချသည့် အကြောင်းရာနှင့် ပတ်သက်၍ PNLAတပ်ဖွဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူကို သျှမ်းသံတော်ဆင့်က ဆက်သွယ်မေးမြန်းရာ ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်းမရှိခဲ့ပေ။

ဆက်လက်ပြီး ပြီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီလ ပထမပတ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ပွဲကြောင့် ကဒူးကြီးဒေသမှ ဒေသခံ တစ်ထောင်ကျော် စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပြီး ယခု ဧပြီလအတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်နှင့် တော်လှန်ရေး အင်အားစုတို့ ကြား စစ်ရေးအခြေနေတင်းမာမှုများ ဖြစ်နေသောကြောင့် ထပ်မံနေရာရွှေ့ပြောင်းနေရကြောင်း သိရသည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52544

#SHANBurmese
#Shannews
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#whathappeninginshan
#PNLO #PNO #အလင်းဝင် #ဟိုပုံး

SHAN News - Burmese Version

May 4, 2026, 10:24 AM

လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ရုတ်တရက်ဖျက်သိမ်းမှုကြောင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းရှင်များ ဆုံးရှုံးမှုကြီးမား

သျှမ်းသံတော်ဆင့်၊ ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၈

လောင်စာဆီဈေး မြင့်တက်မှုကြောင့် ထိုင်းနှင့် ပြည်ပလေကြောင်းလိုင်းများက လေယာဉ်ခရီးစဉ်များကို ရုတ်တရက် ဖျက်သိမ်းနေခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။​

ထိုဖျက်သိမ်းမှုကြောင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းရှင်များမှာ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားစရိတ်များ ဆုံးရှုံးနေရသဖြင့် အစိုးရက ကြားဝင်ဖြေရှင်းပေးရန် ထိုင်းခရီးသွားလုပ်ငန်းကိုယ်စားလှယ်များအသင်း (TTAA) က တောင်းဆိုကြောင်း ဘန်ကောက်ပို့စ်တွင် ဖော်ပြသည်။

ယခုလအတွင်း Thai AirAsia X၊ Vietjet Thailand နှင့် China Airlines အပါအဝင် လေကြောင်းလိုင်း အများအပြားသည် ဆီဈေးတက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဆုံးရှုံးမှုများကို လျှော့ချရန်အတွက် နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ယာယီရပ်ဆိုင်းခြင်း သို့မဟုတ် အကြိမ်ရေလျှော့ချခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ထိုသို့ ခရီးစဉ်များ ရုတ်တရက် ဖျက်သိမ်းခြင်းကြောင့် ခရီးသွားကုမ္ပဏီများသည် မိမိတို့ဘာသာကုန်ကျခံကာ ကြိုတင်ပေးချေထားသော ဟိုတယ်ခနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်များကို ပြန်လည်မရရှိတော့ဘဲ ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်လာရခြင်း ဖြစ်သည်။

ခရီးသွားကုမ္ပဏီများသည် လုပ်ငန်းဂုဏ်သိက္ခာအတွက် လေကြောင်းလိုင်းများမှ ပြန်အမ်းငွေမရသေးမီ ဘိုကင်တင်ထားသူများကို ကိုယ်ပိုင်လက်ကျန်ငွေများထဲမှ လျော်ကြေးပေးနေရကြောင်း သိရသည်။

ထို့ပြင် လေကြောင်းလိုင်းအချို့က ငွေသားပြန်အမ်းမည့်အစား ခရီးသွား Credit အမှတ်များဖြင့်သာ ပေးလျော်ခြင်းကြောင့် ခရီးသွား ကုမ္ပဏီများ၏ ငွေကြေးလည်ပတ်မှုကို သိသိသာသာ ထိခိုက်လျက်ရှိသည်။

လေကြောင်းလိုင်းများ၏ လုပ်ငန်းချိန်ညှိမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများကို ခရီးသွားလုပ်ငန်းများကသာ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်နေရသည့်အတွက် တရားမျှတသော အကာအကွယ်ပေးရန် လိုအပ်နေကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့အတူ မြန်မာနိုင်ငံမှ ပြေးဆွဲနေသော လေကြောင်းလိုင်းအချို့တွင်လည်း ရုတ်တရက် ခရီးစဉ်ပြောင်းလဲမှုများကြောင့် ဟိုတယ်ဘိုကင်များပြောင်းလဲရမှု နှင့် ခရီးစားရိတ် ပိုမိုကုန်ကျမှုများရှိလာနေကြောင်း လူမှုကွန်ယက်စာမျက်နှာများတွင် မျှဝေမှုများရှိနေသည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52547

#SHANBurmese
#Shannews
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#OilCrisis #airlines #thailand #tourism

SHAN News - Burmese Version

May 4, 2026, 10:24 AM

သျှမ်းရှေ့ သတ္တုကြောင့် မြစ်ရေအဆိပ်—ဂျပန်၊ သြစတြေးလျဖြေရှင်းပေးရန် ထိုင်းဖိတ်ခေါ်

သျှမ်းသံတော်ဆင့်၊ ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၇

မြန်မာနိုင်ငံ၊ သျှမ်းပြည်အတွင်းရှိ မြေရှားသတ္တု (Rare Earth) တူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း မြစ်ကြီးများအတွင်း အဆိပ်သင့် အာဆင်းနစ် (Arsenic) ညစ်ညမ်းမှု ပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန် ဂျပန်နှင့် သြစတြေးလျနိုင်ငံတို့ကို ကြားနေညှိနှိုင်းရေးမှူးများအဖြစ် ပါဝင်ရန် ထိုင်းအစိုးရက တိုက်တွန်းကြောင်း Thai PBS တွင်ဖော်ပြသည်။

ဧပြီလ ၂၀ ရက်က ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အကြီးစား ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုအစည်းအဝေးတွင် သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဆူချတ် (Suchart Chomklin) ၏ ပြောကြားချက်အရ နမ့်ခုတ် (Kok) မြစ်၊ မယ်ဆိုင် (Sai) မြစ်၊ ရုအက် (Ruak) မြစ်နှင့် မဲခေါင်မြစ်များအတွင်း ရေထုညစ်ညမ်းမှုမှာ စိုးရိမ်ရသည့် အနေအထားတွင် ရှိနေကြောင်း သိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံမှ တိုက်ရိုက်တောင်းဆိုမှုများထက် ၎င်းတို့၏ သတ္တုများကို အဓိကဝယ်ယူနေသည့် ဂျပန်နှင့် သြစတြေးလျနိုင်ငံတို့၏ နည်းပညာဆိုင်ရာ တင်ပြချက်များကို ပိုမိုလက်ခံနိုင်ခြေရှိသောကြောင့် ယခုကဲ့သို့ ဖိတ်ခေါ်ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဝန်ကြီးက ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။

“တတိယနိုင်ငံတွေရဲ့ ပါဝင်မှုဟာ သံတမန်ရေးဆိုင်ရာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနှင့် ရေရှည်ဖြေရှင်းနိုင်မှု လုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် အဓိကကျတဲ့အခန်းကဏ္ဍမှာပါဝင်နေပါတယ်” ဟု ဝန်ကြီးကပြောသည်။

ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုထိန်းချုပ်ရေးဦးစီးဌာန (PCD) ၏ စစ်ဆေးချက်များအရ ရုအက်နှင့် မဲခေါင်မြစ်များအတွင်း အာဆင်းနစ်ပါဝင်မှုမှာ ဘေးကင်းလုံခြုံသည့်အဆင့်ထက် ကျော်လွန်နေသည်။ အထူးသဖြင့် ရေပမာဏနည်းပါးသည့် နွေရာသီကာလတွင် အနည်အနှစ်များ ပိုမိုသိပ်သည်းလာကာ အာဆင်းနစ်ပါဝင်မှုနှုန်း ပိုမိုမြင့်တက်လာလေ့ရှိကြောင်း သိရသည်။

ထိုကဲ့သို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများမှဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ မြစ်များ၏ ရေအရည်အသွေး စစ်ဆေးခွင့်ရရှိရန်၊ မြစ်အတွင်းရှိ အဆိပ်သင့်အနည်အနှစ်များကို ဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်းများအဖြစ် ပြောင်းလဲပစ်မည့် အဆင့်မြင့်နည်းပညာများ အသုံးပြုရန်နှင့် သောက်သုံးရေ၊ ငါးနှင့် သီးနှံများ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုအပေါ် ပြည်သူများ၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို လျှော့ချရန်တို့ကို အဓိကထား လုပ်ဆောင်မည်ဖြစ်သည်။

ထို့အပြင် ပြည်သူများအား အချိန်နှင့်တပြေးညီ သတင်းအချက်အလက်ပေးနိုင်ရန် နမ့်ခုတ်၊ မဲခေါင်နှင့် သံလွင်မြစ်များတစ်လျှောက် ၂၄ နာရီပတ်လုံး စောင့်ကြည့်နိုင်မည့် အလိုအလျောက် ရေအရည်အသွေးစစ်ဆေးရေးစခန်း ၁၈ ခုကို အရေးပေါ်တပ်ဆင်သွားမည်ဖြစ်သည်။

“ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင် ကတော့ ရေဟာ ကျေးရွာတိုင်းအတွက် ဘယ်အချိန်မှာဘေးကင်းတယ်၊ မကင်းဘူးဆိုတာကို တိတိကျကျသိစေနိုင်ဖို့ပါပဲ” ဟု ဝန်ကြီးက ပြောသည်။

မြစ်ရေကြမ်းပြင််တွင် အနည်အနှစ်များ များပြားနေသော်လည်း ထိုင်းကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနကမူ လက်ရှိသောက်သုံးနေသည့် ပိုက်လိုင်းရေ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် အသားငါးများမှာ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု စံနှုန်းအတွင်း ရှိနေသေးကြောင်း အတည်ပြုထားသည်။ သို့သော်လည်း အန္တရာယ်ရှိသည့် မြစ်ကမ်းနားဒေသများရှိ ဒေသခံ ၁,၄၀၀ ကျော်၏ ကျန်းမာရေးကို အထူးစောင့်ကြည့် စစ်ဆေးမှုများ စတင်နေပြီဖြစ်သည်။

ထိုကဲ့သို့ ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းရသည့် အဓိကအကြောင်အရင်းတစ်ခုမှာ ခေတ်မီအီလက်ထရွန်နစ် ပစ္စည်းများတွင် အသုံးပြုရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည့် မြေရှားသတ္တု ဒြပ်စင်များတူးဖော်မှုကြောင့် ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း မီးမောင်းထိုးပြနေသည်။

တရုတ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးထုတ်လုပ်သူအဖြစ် ရှိနေသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံသည် နောက်ထပ်အရေးပါသော ရင်းမြစ်တစ်ခုဖြစ်လာနေပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှ သတ္တုရိုင်းအများစုမှာ ထိုင်းနိုင်ငံကို ဖြတ်သန်းပြီး ဂျပန်နှင့် ဩစတြေးလျဈေးကွက်များသို့ တင်ပို့နေခြင်းဖြစ်ကြေင်း Thai PBS တွင် ဖော်ပြထားသည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52541

ကိုးကား - Thai PBS
#SHANBurmese
#Shannews
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#whathappeninginshan
#thailand #environment #RareEarthMinerals

SHAN News - Burmese Version

Apr 30, 2026, 10:26 AM

ဖြေ။ ။ စစ်တပ်က MNDAA တပ်ဆုတ်ခွာဖို့ ဖိအားတည့်တည့်ပေးတာ၊ ဒါမှမဟုတ် တပ်အင်အားနဲ့ပေးတာတော့မရှိဘူး။ ဒါပေမဲ့ သွယ်ဝိုက်ပြီးတော့ သိန္နီကနေ ဆုတ်ခွာရမယ်လို့ပြောတာတော့ရှိတယ်။ MNDAA ကိုမောင်းထုတ်ပြီး သူကဝင်ရောက်အခြေချနိုင်ဖို့ သူမှာလုံလောက်တဲ့အင်အားမရှိလို့လည်းဖြစ်နိုင်တယ်။

နောက်တစ်ခုကတော့ MNDAA လက်ထဲမှာထားလည်း သူအတွက် ဘာမှမဖြစ်လာဘူး။ MNDAA ဖြစ်ဖြစ် ၊ TNLA ဖြစ်ဖြစ် အဲဒါတွေကို ထိန်းချုပ်တာဟာ သူအတွက် အဓိက ပြဿနာမဟုတ်ဘူး။ အဓိက ပြဿနာကပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးကို EAOs ကင်းရှင်းတဲ့လမ်းမကြီးအဖြစ်လုပ်ပြီး နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး မူဆယ် ၊ နမ့်ခမ်း ၊ MNDAA ထိန်းချုပ်တဲ့နယ်မြေကနေ မန္တလေးအထိ ပေါက်သွားအောင် သူအတွက် အဓိကလိုးလာချက်ဖြစ်တယ်။ အဲဒါကြောင့် MNDAA ကို ဘာကြောင့်မဆုတ်ခိုင်းတာလဲဆိုတာလည်းဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ကျနော်ကတွက်ဆလို့ရတယ်။

မေး။ ။ သင်္ကြန် ကာလမှာ တရုတ်က သျှမ်းမြောက်မှာ လှုပ်ရှားနေတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ တွေ့ဆုံမှုတွေရှိခဲ့တယ်။ အဓိကအားဖြင့် သျှမ်းမြောက်မှာ တရုတ်စီမံကိန်း (BRI)ကိစ္စကို ဆွေးနွေးတယ်လိုကြားတယ်။ တရုတ်၊ စစ်ကော်မရှင်တပ်နဲ့ MNDAA တပ်တို့ က သဘောထားကိုက်ညီ ညှိလို့ရရင် ရှေ့လအတွင်းမှာ BRI ကပြန်စနိုင်ပြီးလို့လည်း အခြားနိုင်ငံရေးလေ့လာသူကလည်းသုံးသပ်ထားတာရှိတော့ ဒီကိစ္စရောဘယ်လိုမြင်မိပါသလဲ။

ဖြေ။ ။ တရုတ်၊ စစ်ကောင်စီနဲ့ MNDAA တို့ ပေါင်းပြီး ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွေကို ပြန်ဖွင့်ချင်ကြတာ အသိသာကြီးပါ။ အဲဒါကို တစိုက်မက်မက်ဆက်လုပ်ဖို့အတွက်လည်း တရုတ်ကလည်း MNDAA ကို အသုံးပြုပြီး လမ်းရှင်းတာတွေလုပ်ပြီပြီဆိုတော့ သူဆက်လုပ်မယ်လို့ ကျနော်တို့ ယုံကြည်လို့ရတယ်။ ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းဖွင့်မှ ယူနန်ပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေလည်း လည်ပတ်မယ်။ ကုန်သွယ်ရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ အကျိုးအမြတ်ရနိုင်တဲ့ MNDAA ကလည်း အကျိုးအမြတ်ရမယ်။ စစ်အုပ်စုကလည်း အကျိုးအမြတ်ရမယ်။ တရုတ်ကလည်းသူဖြစ်စေချင်တဲ့ China – Myanmar Economic Coordinator ကိုလည်းအကောင်ထည်ဖော်လို့ရမယ်။ အဲဒီအတွက်ကြောင့်မလို့ သူတို့ကဒီ Project ကြီးကို မဖြစ်မနေလုပ်ဖို့ အားလုံးကလည်း မြင်နေတယ်။ ကျနော်ကလည်း အဲဒီလိုဖြစ်လာလိမ့်မယ်လို့ ပြောလို့ရတာပေါ့။

မေး။ ။ ဒီလထဲမှာလည်း အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကလည်း သမ္မတအသစ်ဖြစ်လာပြီ။ လွှတ်တော်လည်းပြန်ပေါ်ပေါက်လာပြီးဆိုတော့ သျှမ်းပြည်တွင်းက စစ်ရေးအခြေအနေက ဘယ်လိုမျိုးဆက်ရှိလာနိုင်မယ်လို့ ထင်ပါသလဲ။

ဖြေ။ ။ အရင်တုန်းက ကျနော်တစ်ခါပြောဖူးသလိုပါပဲ။ မြောက်ပိုင်းမှာတော့ စစ်ရေးပဋိပက္ခကတော့ တောင်ပိုင်းလောက်မမြင့်မားလာနိုင်ဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုရင်တော့ အခုမြောက်ပိုင်းမှာဖြစ်နေတဲ့ စစ်ရေးပဋိပက္ခက MNDAA နဲ့ TNLA တို့ဖြစ်မယ်။ အခု TNLA က နောက်ဆုတ်ပေးလိုက်ပြီးတော့ မြောက်ပိုင်းမှာတော့ စစ်မီးငြိမ်သွားပြီးလို့တောင်ပြောလို့ရတယ်။ မြောက်ပိုင်းရဲ့ စစ်ရေးပဋိပက္ခကတော့ တရုတ်လိုချင်တဲ့ အခြေနေတော့ဖြစ်လောက်ပြီးလို့ ပြောလိုရတယ်။ ဒါပေမဲ့ တောင်ပိုင်းကျတော့ KNDF တို့နဲ့ သျှမ်းတပ် SSNDF တို့နဲ့ ဆက်ပြီးတိုက်ပွဲဝင်နေတဲ့အခါကျတော့ ဗမာစစ်တပ်နဲ့ PNO နဲ့ပေါင်းပြီးတော့ ဆင်နွဲနေတဲ့စစ်က ပိုပြီးတော့ မြင့်မားလာနိုင်တဲ့ အနေထားမျိုးရှိတယ်လို့ ကျနော်တို့တွေ့ရတဲ့အခြေနေကိုကြည့်ပြီး ခန့်မှန်းလို့ရတာပေါ့။

မေး ။ ။ အခုလည်း လွှတ်တော်ပြန်ရှိလာပြီဆိုတော့ လက်ရှိ နိုင်ငံရေးအကြပ်တည်အတွက် ထွက်ပေါက်တစ်ခုဖြစ်မယ် လို့ထင်ပါသလား။ ဒီလွှတ်တော်ကိုယ်စာလှယ်တွေ လူထု အသံကို တကယ်ရော နားထောင်ပြီး ပုံဖော်နိုင်မှာလား။ လူထုက နစ်နာမှုတွေပဲဆက်ရှိနေမှာလား ဘယ်လိုသုံးသပ်ပါသလဲ။

ဖြေ။ ။ အခု လွှတ်တော်အခင်းအကျင်းကို ကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ စစ်တပ်က လုံးဝကြီးစိုးထားတဲ့ လွှတ်တော်လို့ ကျနော်တို့ပြောလို့ရတယ်။ အခုအချိုးကျ တိုင်းရင်းသားနိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်း ၊ အချို့ကိုယ်စာလှယ်တွေ ၊ နောက်ပြီး ပြည်မမှာရှိတဲ့ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းတွေက ရာခိုင်နှုန်းနည်းနည်းပဲပါတယ်။ အဲဒါကြောင့်မလို အခုမင်းအောင်လှိုင်ဦးစီးတဲ့ စစ်အစိုးရဟာ ဦးသိန်းစိန်လက်ထက်မှာ NLD ဝင်မလာခင်အချိန်ထက်တောင် ပိုပြီးတော့ ဆိုးတယ်လို့ ကျနော်တို့ ပြောလို့ရတယ်။ အဲဒါကြောင့်မလို့ အခုဖြစ်နေတဲ့ လွှတ်တော်အခင်းအကျင်းက ပြည်သူလူထုကို ဖိနှိပ်ဖို့ ၊ ဖိစီးမှုတွေ လျော့ပါးသက်သာလာဖို့အတွက် ဦးဆောင်လုပ်ကိုင်လိမ့်မယ်လို့ကျနော်တို့ မြင်လို့မရဘူး။ အခုလည်း သင်္ကြန်အတွင်းမှာ ဗုံးကြဲနေတာတွေရှိတယ်။ သူတို့ရဲ့ စစ်ရေးဗျူဟာအရ တဖက်က ဗုံးကြဲမယ်။ တဖက်က ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲခေါ်မယ် ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးကို သူချိုးထားတာလေ။ ပြီးခဲ့တဲ့နေ့က မင်းအောင်လှိုင်က ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ ရက် ၁၀၀ အတွင်းမှာခေါ်တာတွေပြောဆိုလာခဲ့တယ်။ ချုပ်ပြီးပြောရမယ်ဆိုရင် စစ်ရေး ၊ နိုင်ငံရေးကော သူတို့စစ်အုပ်စုချမှတ်ထားတဲ့ လမ်းစဉ်အတိုင်း ဆက်သွားမယ်လို့ ယူဆရတဲ့အတွက်ကြောင့်မလို့ ဒီလွှတ်တော်မှာလည်း သူတို့စိုးမိုးထားတဲ့အတွက်ကြောင့် ကျနော်အနေနဲ့တော့ ဘာမှ ထူးထူးခြားခြား ပြောင်းလဲစရာအကြောင်းမရှိဘူးလို့ ကျနော်သုံးသပ်ချင်ပါတယ်။

SHAN News - Burmese Version

Apr 30, 2026, 10:26 AM

မေး။ ။ ကျနော်တို့ မျှော်လင့်နေတဲ့ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုဆိုတာကော ဘယ်လောက်အလှမ်းဝေးနေဦးမလဲ။

ဖြေ။ ။ ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံဆိုတာကတော့ ၁ နှစ် ၂ နှစ်အတွင်းဖြစ်ဖို့ကတော့ ခက်တယ်လို့ ယေဘုယျအားဖြင့် ခန့်မှန်းလို့ရတယ်။ အခုတော်လှန်ရေးအင်းအားစုတွေဖြစ်တဲ့ EROတွေ ၊ NUG ဦးစီးတဲ့ PDF တွေကော SCEF (Steering Committee for National Revolution) လို ဖယ်ဒရယ်ကောင်စီတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး အဲဒါကို စုပေါင်းအင်အားအနေနဲ့ စစ်တပ်ကို တန်ပြန်ဖို့အတွက် ကြိုးစားနေတဲ့အချိန်ကာလဖြစ်တာပေါ့။ ဆိုတော့ ၅ နှစ်လောက်တိုက်ပြီးမှ ဒီအဆင့်ကိုရောက်လာတယ်ဆိုတော့ နောက်ထပ်ပိုပြီးဆက်လုပ်ဖို့လည်းလိုတာပေါ့။ သူတိုရဲ့ချမှတ်ထားတဲ့ လမ်းစဉ်တွေက အရင်NUCC ချမှတ်ထားတဲ့ လမ်းစဉ်ထက်ဘာမှသိပ်ပြီးကွာမှာမဟုတ်ဘူး ။

နောက်ပြီးအခုဖွဲ့စည်းထားတဲ့အဖွဲ့စည်းတွေကလည်း အရင်ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ အဖွဲ့စည်းအတိုင်း ဆိုင်ဘုတ်ပြောင်းပြီး ပြန်ပြီးဝင်လာတယ်ဆိုတဲ့ ပုံစံဖြစ်တယ်လို့ ဝေဖန်သုံးသပ်သူတွေကလည်း ဝေဖန်ကြတယ်။အဓိက အရေးကြီးတာကတော့ တပ်ပေါင်းစုလို့ခေါ်တဲ့ SCEF ပေါ့၊ ကျန်ရှိနေသေးတဲ့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေကို ဘယ်လောက်များများ စည်းရုံနိုင်မလဲ ၊ သူကျယ်ပြန့်လာအောင်ဘယ်လို လုပ်နိုင်မလဲ၊ နောက်ပြီး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မျက်နှာစာမှာ သူတို့က ဒီထက်ပိုပြီး အားကောင်းလာအောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲဆိုတဲ့အပေါ်မှာပဲ မူတည်တယ်။ အဲဒီအတွက်ကြောင့်မလို့ ဒီတိုက်ပွဲက ကြည့်ရတာကြာအုံးမယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုရင်တော့ စစ်အုပ်စုကို တရုတ် ၊ ရုရှားတို့ကလိုအပ်တဲ့ အကူအညီတွေကို အားပေးနေတဲ့အတွက်ကြောင့်မလို့ သူမှာ သူကိုတော်လှန်နေတဲ့သူတွေကိုခြေဖျက်ဖို့အတွက် အင်အားရှိတယ်။ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေကလည်း လူထုရဲ့အားပေးထောက်ခံမှုရှိတယ်။ ဆိုတော့ဘယ်သူမှ ဘယ်သူကို အချိန်တိုအတွင်းမှာ အပြီးသတ်နိုင်ဖို့ မမြင်ရတဲ့အတွက်ကြောင့် ကျနော်ထင်တာ ပြည်တွင်းစစ်ကတော့ နည်းနည်းပိုပြီးဆက်ကြာအုံးမယ်လို့ ကျနော်ကတော့ သုံးသပ်လို့ရပါတယ်။

မေး ။ ။ ၁၀၂၇ တော်လှန်ရေးကိုစတင်ခဲ့တဲ့အချိန်မှာဆိုရင် ညီနောင်မဟာမိတ် MNDAA, TNLA , AA တို့ ၃ ဖွဲ့ပေါင်းပြီးစတင်ခဲ့တယ်။ အခုကျတော့ MNDAA နဲ့ TNLA တို့က စစ်တပ်နဲ့ပြန်ပူးပေါင်းနေတဲ့အရိပ်ယောင်မျိုးလည်း တွေ့ရပြန်တယ်ပေါ့။ ဒါကြောင့် သူတို့ပြောခဲ့တဲ့ စစ်အာဏာရှင်ကို အမြစ်ဖြုတ်သွားမယ်လို့ ကြွေးကြော်ခဲ့ပြီး အခုတော့ ပြည်သူတွေကို သစ္စာဖောက်သွားတဲ့ အဖွဲ့စည်းမျိုးပြန်ဖြစ်နေပြီးလား။

ဖြေ ။ ။ MNDAA နဲ့ TNLA တို့ကိစ္စမှာ လူတွေကတော့ သဘောထားနည်းနည်းကွဲလွဲတာပေါ့နော်။ ဒါမဲ့ ကျနော်တို့ သေချာပြန်စမ်းစစ်ကြည့်ရင်တော့ သူတို့ပေးခဲ့တဲ့ နိုင်ငံရေးကြွေးကြော်သံ ၊ နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်ကို သူတို့က သွေးဖည်တယ်လို့ မညာတမ်းပြောရရင် အဲလိုပဲပြောရမှာပေါ့။ သူတို့က စစ်တပ်အမြစ်ဖြုတ်ရေး ၊ ဖယ်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေး ၊ အဲဒီ ၂ ချက်နဲ့ ဒီတိုက်ပွဲထဲကို သူတို့ကဝင်လာခဲ့တယ်။ အခုက စစ်တပ်အမြစ်ပြုတ်ရေးကို သူတို့က လုံးဝလက်လွှတ်လိုက်တဲ့ပုံစံမျိုးပေါက်တယ်။

စစ်တပ်ရှိနေသ၍ ဖယ်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ် မဖြစ်နိုင်ဘူးဆိုတာ လူတိုင်းသိထားပြီးသား။ သူတို့က စစ်တပ်ကို ထောက်ခံလိုက်တယ်ဆိုတော့ ဖယ်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ကိုလည်း အားမပေးဘူး ၊ ဆန့်ကျင်တယ်ဆိုတဲ့သဘောမျိုးကို သူကသက်ရောက်သွားတာပေါ့။

အချို့တွေကလည်း အဲ့နှစ်ဖွဲ့ကို ပစ်မထားပါနဲ့ ၊ သူတို့ကလည်းကျနော်တို့က ကျောသတ် ၊ ရင်သတ်လုပ်ပြီးတော့ အဖွဲအ့စည်းလုံးဝမပျက်စီးသွားအောင်လုပ်လိုက်ရတာပါ။

အဲတာကိုနားလည်ပေးပါ ၊ ဘာညာတွေတော့ ပြောတာပဲ။ ဒါမဲ့ သူတို့ရဲ့ အဓိကနိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်ကို ဖောက်ဖျက်လိုက်တဲ့အတွက်ကြောင့် လူထုက သူတို့ကို သစ္စာဖောက်လို့ပြောရုံကလွှဲပြီး တခြားလမ်း မရှိတော့ဘူးဖြစ်နေတာ။

အဲဒါကြောင့်မလို့ SCEF တို့ အစည်းရုံကောင်စီက သူတို့တော်လှန်ရေးအမြစ်ဖြတ်ဖို့လိုမယ်လို့ ကျနော်တော့ထင်တယ်။ မလုပ်နိုင်တဲ့သူကို ကျနော်တို့သွားပြီးတော့ ကျောသတ် ၊ ရင်သတ်လုပ်နေရင်လည်း ဘာမှအကျိုးရှိမှာမဟုတ်ဘူး။ သူတို့လုပ်သင့်တာက ဘာလဲဆိုရင်တော့ အရက္ခိုင်တပ်တော် (AA) လို အပြတ်တိုက်နေတဲ့အဖွဲ့မျိုးကို သူတို့ထဲပါလာအောင်စည်းရုံဖို့လိုတယ်။ AA က အခုတိုက်နေတာကလည်း မြို့နယ် ၃ ခုလောက်ပဲကျန်တော့တယ်။ ကျန်တဲ့ဟာတွေကလည်း သိမ်းပြီးသား။ အဲဒီကျန်တဲ့ မြို့နယ် ၃ ခုကလည်း စစ်တွေ ၊ ကျောက်ဖြူတို့က အဓိကပေါ့။

အဲဒီ ၂ ခုကလည်း တရုတ်က စီးပွားရေးအခြေစိုက်ထားတဲ့နေရာ၊ Gas (ဂတ်စ်) နဲ့ ရေနံပိုက်လိုင်းတွေရှိတဲ့နေရာ ၊ စီးပွားရေးဇုန်တွေတည်ဆောက်မဲ့နေရာဆိုတော့ တရုတ်က AA နဲ့ ဘယ်လိုအပေးအယူလုပ်မလဲဆိုတာကိုတော့ စမ်းစစ်ကြည့်ရမှာပေါ့။

နောက်ပြီးနေပြည်တော်မှာထိုင်နေတဲ့ စစ်အုပ်စုနဲ့လည်း G to G ဆက်ဆံရေးကလည်း ဆက်ဆံနေရမယ်။ ဆိုတော့ လမ်း ၂ လမ်းကို သူကကိုင်ပြီးတော့သွားနေမယ်လို့သုံးသပ်လို့ရတယ်။

မေး။ ။ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေထဲမှာ AA ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေအပေါ် ဘယ်လို သုံးသပ်ပါသလဲ။

SHAN News - Burmese Version

Apr 30, 2026, 10:26 AM

ချင်းရိုင်တွင် စိတ်ကြွဆေးပြား ၃ သိန်း သိမ်းဆည်းရမိ

သျှမ်းသံတော်ဆင့်၊ ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၇

ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ချင်းရိုင်ခရိုင်အတွင်း အကြီးစား မူးယစ်ဆေးဝါး သယ်ဆောင်နေသည့် ဂိုဏ်းတစ်ခုကို မူးယစ်ဆေးဝါး နှိမ်နင်းရေးရဲတပ်ဖွဲ့ (NSB) က ကြားဖြတ်ဖမ်းဆီးရာမှ အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး သံသယရှိသူတစ်ဦး သေဆုံးကာ စိတ်ကြွဆေးပြား ၃ သိန်း သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ကြောင်း Chiang Mai News တွင်ဖော်ပြသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီ ၂၅ ရက်တွင် ချင်းရိုင်ခရိုင်၊ မယ်ဆွယ်မြို့နယ်အတွင်းရှိ Doi Wawee ဒေသမှ ချင်းမိုင်မြို့သို့ မူးယစ်ဆေးဝါးများ သယ်ဆောင်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြိုတင်သတင်းရရှိခဲ့သzဖြင့် ရဲတပ်ဖွဲ့က စောင့်ဆိုင်းဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုသို့ စောင့်ဆိုင်းနေစဉ် ဘန်ကောက်လိုင်စင်နံပါတ်တပ်ထားသည့် တိုယိုတာ ပစ်ကပ်ကားတစ်စီးကို ဘန်တင်ဒွိုင် (Ban Tin Doi) ကျေးရွာအနီးတွင် တားဆီးစဉ် ကားပေါ်ပါလာသူများက လက်နက်များဖြင့် စတင်ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး မူးယစ်မှောင်ခိုဂိုဏ်းဝင် တစ်ဦးသေဆုံး၊ တစ်ဦးဖမ်းမိပြီး အခြားနှစ်ဦးမှာ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားခဲ့ကြောင်းသိရသည်။

ထို့နောက် ရဲတပ်ဖွဲ့က ၎င်းတို့၏ ကားပေါ်တွင်ပါလာသော အိတ်ထဲ ထည့်ထားသည့် စိတ်ကြွဆေးပြား (ယာဘ) စုစုပေါင်း ၃ သိန်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် မယ်ဆွယ်ရဲစခန်းနှင့် သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများ ပူးပေါင်းကာ ထွက်ပြေးသွားသည့် သံသယရှိသူများကို လိုက်လံရှာဖွေလျက်ရှိပြီး ယခုမူးယစ်ဆေးဝါးများ ဆက်စပ်သူများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ တိုးမြှင့်ထားသည်။

ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနယ်စပ်ဒေသများသည် မူးယစ်ဆေးဝါး မှောင်ခိုကူးမှု အများဆုံးဒေသများဖြစ်သဖြင့် အာဏာပိုင်များက လုံခြုံရေးနှင့် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှုများကို ပိုမိုတင်းကျပ်ထားကြောင်း သိရသည်။
ကိုးကား - Chiang Mai News

SHAN News
#SHANBurmese
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#Drug

245

SHAN News - Burmese Version

Apr 30, 2026, 10:26 AM

စစ်မှုထမ်း ခေါ်ဆောင်ခံရပြီး ပြန်လွတ်လာသည့် ရွာငံလူငယ်(၃)ဉီးသာရှိ

သျှမ်းသံတော်ဆင့်၊၂၀၂၆ ဧပြီလ ၂၇ရက်

သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ရွာငံမြို့နယ်တွင် စစ်မှုထမ်း အမှတ်စဉ်(၁)အတွက် မဲနှိုက်ရာမှ ပါရှိသွားသည့် ရွာငံမြို့နယ် အမျိုးသား (၃)ဦးသည် သုံးနှစ်အကြာမှ ပြန်လွတ်လာကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၀)ရက်တွင် စစ်ကော်မရှင်တပ်က စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြဌာန်းပြီးနောက် စစ်မှုထမ်းအမှတ်စဉ်(၁)အတွက် ကျေးရွာများအတွင်း မဲနှိပ်ခြင်း၊ ပေါ်တာဆွဲခြင်း စသည့် နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် စစ်သားစုဆောင်းခဲ့သည်။

ထိုသို့ စစ်သားစုဆောင်းသည့်ထဲတွင် ရွာငံမြို့နယ်မှ ဒေသခံများကို မဲနှိပ်ခိုင်းစေပြီး စစ်မှုထမ်း အမှတ်စဉ်(၁)အတွက် ဒေသခံ (၅)ဦးကို ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လတွင် မဲနှိပ်ရွေးချယ်ခဲ့ရာ ထိုထဲမှ (၃)ဉီးသည် ပြန်လွှတ်လာပြီး ကျန်နှစ်ဉီးသည် တိုက်ပွဲအတွင်းကျဆုံးသွားကြောင်း စစ်မှုထမ်းမှ ပြန်လွတ်လာသည့် ရွာငံမြို့နယ် မှ ဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဉီးကပြောသည်။

“ကျနော်တို့ ရွာငံဘက်က (၅)ယောက်မှာ (၃)ယောက်ပဲ အိမ်ပြန်လာနိုင်တယ်။ နှစ်ယောက်က ရှေ့တန်းမှာ ဆုံးသွားတယ်။ မိသားစုနဲ့ ပြန်မတွေ့ရတော့ဘူးလို့ထင်ခဲ့တာ၊ အခုကတကယ်အိပ်မက်ပါပဲ” ဟု စစ်မှုထမ်းမှ ပြန်လွတ်လာသသူက ပြောသည်။

ထိုသူသည် စစ်မှုတမ်းသွားချိန်တွင် အသက် (၂၄)နှစ်အရွယ်သာရှိသည်။

စစ်မှုထမ်းခေါ်ခံရပြီးနောက် တောင်ကြီးခရိုင် ဟိုပုံးမြို့တွင် စစ်သင်တန်း တစ်လတက်ရပြီး၊ ရပ်စောက်မြို့ရှိ တပ်ထဲတွင် နှစ်လနေထိုင်ရကာ ရခိုင်ပြည်ဘက်သို့ ပို့ခံရကြောင်း ၎င်းကပြောပြသည်။

“ ရခိုင်ပြည်ရောက်တော့ ရှေ့တန်းပို့တာပဲ။ အတွေ့အကြုံမရှိတော့ ကြောက်တယ်။ ကိုယ်နဲ့အတူရှေ့တန်းရောက်တဲ့ ပဲခူးတိုင်းကကောင်လေးဆိုရင် ကိုယ့်ရှေ့မှာ သေဆုံးသွားတာမြင်တော့ ကျနော် စိတ်မခိုင်ခဲ့ဘူး။ ကျနော်ရဲ့ ဗိုလ်ကြီးက သဘောကောင်းလို့ ကျနော်ပြန်လွတ်လာတာ” ဟု ၎င်က ထပ်လောင်းပြောသည်။

ထိုသို့ စစ်မှုထမ်းပြန်လာသော လူငယ် (၃)ဉီးသည် ငရဲခန်းမှ ပြန်လွှတ်မြောက်လာပြီး မိသားစုများကို ပြန်တွေ့ရသည့်အတွက် ပျော်ရွှင်သော်လည်း စစ်မှုထမ်းကာလတလျောက်လုံး ကြုံခဲ့သည့် အခက်အခဲများကြောင့် စိတ်ဒဏ်ရာ ကိုယ်စီဖြစ်နေကြောင်း ပြန်လွတ်မြောက်လာသည့် လူငယ်တစ်ဉီး၏ မိသားစုဝင်များက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကိုပြောသည်။

“ ပြန်မတွေ့တော့ဘူးလို့ ဆုံးဖြတ်ထားတာ အခုပြန်လာတော့ ဝမ်းသာတယ်။ ဒါပေမယ့် အခု သူတို့တွေက ညဆို ထထငိုတာ၊ ထထအော်တာတွေ အိပ်မက်ဆိုးမက်တာလားမသိဘူး။ နောက် တခုခုဆိုရင် ထိတ်လန့် ခြောက်ခြားနေတာတွေရှိတယ်။ ကျမတို့ကတော့ သူတို့ အကောင်းဆုံးပုံမှန်ပြန်ဖြစ်လာအောင် နေပေး ထောက်ပံ့ပေးရမှာပဲ” ဟု ၎င်းလွတ်မြောက်လာသည့် လူငယ်တစ်ဉီး၏ မိသားစုဝင် အမျိုးသမီးက ဆိုသည်။

ဆက်လက်ပြီး လက်ရှိ စစ်ဝတ်စုံမှ အရပ်သားဝတ်စုံသို့ ပြောင်းလဲ ဝတ်ဆင်သည့် စစ်ခေါင်းဆောင် သမ္မတ ဉီးမင်းအောင်လှိုင်အနေဖြင့် အရပ်သားများကို စစ်မှုထမ်းဖမ်းဆီးခြင်း၊ ခေါ်ဆောင်ခြင်း ထပ်မံမပြုလုပ်ရန်လည်း တောင်းဆိုခြင်းကြောင်း စစ်မှုထမ်း မိသားစုဝင် အမျိုးသမီးက ပြောသည်။

“ စစ်မှုထမ်းတွေ ထပ်မခေါ်စေချင်တော့ဘူး၊ သား(ပြန်လွတ်လာတဲ့သူ)ပြောပုံအရဆို သူတို့အသုတ်ထဲက အိမ်မပြန်နိုင်တဲ့သူတွေများတော့ မိသားစုတွေ ကလေးတွေကလည်း စိတ်ဒဏ်ရာတွေနဲ့ပေါ့” ဟု ၎င်းအမျိုးသမီးကဆိုသည်။

အရပ်ဝတ်ပြောင်းလဲလာသည့် စစ်ကော်မရှင် အစိုးရသစ်အဖွဲ့သည် ပြောင်းလဲမှုရှိနိုင်သော်လည်း အများကြီးမျှော်လင့်ချက် မရှိကြောင်း စစ်မှုထမ်းရက်စေ့ ပြန်လွတ်လာသည့် လူငယ်ကဆိုပြန်သည်။

“ကျနော်ကတော့ အများကြီးလည်း မမျှော်လင့်ရဲဘူး။ အခြေအနေက ပိုဆိုးရင် ဆိုးလာမှာ။ ကျနော်ကတော့ စစ်မှုထမ်းလို့ ရက်စေ့တဲ့သူအကုန်လုံးကို အိမ်ပြန်ခွင့်ရေစချင်တယ်၊ စစ်တပ်ကလည်း ကတိ တည်စေချင်တယ်၊”ဟု ၎င်းလူငယ်က ပြောဆိုလိုက်သည်။

ယခုလက်ရှိ ရွာငံမြို့နယ်အတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်က ရနဲကျေးရွာအုပ်စုဘက်နှင့် ကျောက်ငှက်ကျေးရွာ အုပ်စုဘက်တို့တွင် တပ်စွဲထားပြီး အနီးနားတောတောင်ဘက်သို့ စစ်ကြောင်းထိုးမှုများ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း သိရသည်။

စစ်မကောင်မရှင်တပ်၏ စစ်မှုထမ်း ဥပဒေအရ ယခုလက်ရှိတွင် အမှတ်စဉ် (၂၁)အထိရှိလာပြီး ဒေသတွင်းမှ လူငယ်များလည်း စစ်မှုထမ်းဥပဒေကြောင့် ပြည်ပထွက်မှုများ များပြားလာကာ အဆိုပါ စစ်မှုထမ်းနေရာအစားထိုးရန်အတွက် နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပေါ်တာဆွဲ ဖမ်းဆီးမှုများလုပ်ဆောင်နေသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင်လည်း တောင်ကြီးမြို့၊ လမ်းမတော်ရပ်ကွက်မှ အသက် (၃၁)နှစ်အရွယ် မောင်ချမ်းမြေ့အောင်သည် စစ်ကောင်စီ၏ အမှတ်စဉ်(၁) သင်တန်းကို ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၄ခုနစ် ဧပြီ ၂၈ရက်တွင် ဟိုပုံးမြို့ စစ်သင်တန်းကျောင်းတွင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီးနောက် (၆)လတွင် ရှေ့တန်းတိုက်ပွဲတစ်နေရာတွင် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52531

#SHANBurmese
#Shannews
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#whathappeninginshan
#ရွာငံ​#စစ်မှုထမ်း #စစ်ကော်မရှင် #ရွာငံလူငယ်

SHAN News - Burmese Version

Apr 30, 2026, 10:26 AM

“စစ်ရေး ၊ နိုင်ငံရေးက သူတို့စစ်အုပ်စုချမှတ်ထားတဲ့ လမ်းစဉ်အတိုင်း ဆက်သွားမယ်”

By Sai Hseng Leng | April 27, 2026

အာဏာသိမ်း စစ်တပ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ၅ နှစ်အကြာမှာ ၎င်းပုံဖော်ထားတဲ့အတိုင်း နိုင်ငံတော် သမ္မတရာထူးယူလိုက်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် စစ်ဝတ်စုံကနေ အရပ်သားဝတ်စုံပြောင်း စစ်ခေါင်းဆောင် သမ္မတ ဉီးမင်းအောင်လှိုင် တက်လာပြီး သျှမ်းပြည် နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲတွေ ဘယ်လိုဖြစ်လာခဲ့ပါသလဲ။ အစိုးရသစ် စစ်ခေါင်းဆော်င သမ္မတ ဉီးမင်းအောင်လှိုင်တက်လာချိန်မှာလည်း စစ်အာဏရှင်ကို အမြစ်ဖြတ်တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းမည်ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့သည့် တအာင်း(ပလောင်)အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) က ကြိုဆိုကြောင်း စာထုတ်ပြန်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒီထုတ်ပြန်စာနဲ့အတူ လူထု တရပ်လည်း အံ့သြခဲ့ရပြီး TNLA အနေနဲ့ ဘာကြောင့် သမ္မတကို ကြိုဆိုကြောင်းထုတ်ပြန်လဲ။ ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) အနေနဲ့ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေ ဘယ်လိုဆက်ရှိလာနိုင်လဲ။ သျှမ်းမြောက်စစ်ရေးအခြေအနေဘယ်လိုဆက်ဖြစ်လာမလဲဆိုတာကို သျှမ်းနိုင်ငံရေးသုတေသီ စိုင်းဝမ်စိုင်ကို သျှမ်းသံတော်ဆင့် သတင်းထောက် စိုင်းဆိုင်လျန်က ဆက်သွယ် မေးမြန်ထားပါတယ်။

မေး။ ။ လက်ရှိ သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး အပြောင်းအလဲတွေအပေါ် ဘယ်လို သုံးသပ်မိပါသလဲ။

ဖြေ။ ။ သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းရဲ့ အခြေအနေ အဓိကဇာတ်မြစ်က တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ CMEC (China-Myanmar Economic Coordinator) နဲ့ BRI (Belt and Road Initiative) အစီအစဉ်ကြောင့်ဖြစ်တယ်လို့ ယေဘုယျအားဖြင့် ကျနော်တို့ ပြောလို့ရတယ်။ နောက်ပိုင်း သျှမ်းပြည်မြောက်မှာရှိတဲ့ EAOs အပေါ် တရုတ်ရဲ့ လွှမ်းမိုးမှု၊ အမိန့်ပေးမှုတွေက အဓိကအခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်နေတယ်လို့ ကျနော်တို့ ပြောရမှာပါ။ MNDAA ကိုးကန့်တပ်နဲ့ TNLA တို့ကတော့ အဓိကအခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်တာပေါ့။ UWSA ကလည်း တရုတ်ရဲ့ Proxy နံပါတ် (၁) ဖြစ်ပြီး NDAA ကတော့ ဒုတိယ တပည့်ကျော်လို့ ပြောလို့ရတာပေါ့။ အဲတော့ စစ်အစိုးရ မင်းအောင်လှိုင်ကတော့ Government to Government (G to G) အနေထားကို တရုတ်က အသုံးချဖို့အတွက် EAOs တွေနဲ့ မင်းအောင်လှိုင်ကို တရုတ်က ညွှန်ကြားထားတဲ့အတိုင်းလုပ်ဖို့ အတွက် ပြင်ဆင်လုပ်ဆောင်တယ်လို့ ယေဘုယျအားဖြင့်ပြောလို့ရတယ်။

မေး။ ။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ (၁၅) ရက်က TNLA က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် သမ္မတဖြစ်လာတာကို ကြိုဆိုတဲ့စာ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ TNLA အနေနဲ့ ဘယ်လို အကျပ်အတည်းတွေရှိနေလို့လဲ၊ ဘာကြောင့် အခုလို လုပ်ဆောင်ရတာလဲ။

ဖြေ။ ။ ဒါက အဖွဲ့အစည်းအချင်းချင်း အားပြိုင်မှုလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ အထူးသဖြင့် MNDAA နဲ့ TNLA ကြား အားပြိုင်မှုတွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။ MNDAA ရဲ့ အပေါ်စီးရနေမှုကို ခြေဖျက်ဖို့အတွက် TNLA က ကြိုစားတယ်လို့ ကျနော်တို့ ခန့်မှန်းလို့ရတယ်။

TNLA အနေနဲ့ သူတို့ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နယ်မြေတွေကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းနိုင်ဖို့၊ စစ်ကောင်စီရဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတွေရန်က ကာကွယ်ဖို့နဲ့ မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ သနားညှာတာမှုကို ရဖို့အတွက် အခုလို ထုတ်ပြန်တာလို့ ပြောရမှာပါ။ ပြီးတော့ သူရဲ့နယ်မြေချဲ့ထွင်မှုကို အသိမှတ်ပြုဖို့ကို သူကလိုလားတာလည်းဖြစ်နိုင်တယ်။ အဲဒီတော့ TNLA ရဲ့ ကြိုးစားမှုက ပြည်သူလူထုရဲ့ စားဝတ်နေရေး ၊ ငြိမ်းချမ်းသာယာရေးဟာ ပထမနေရာမှာမနေဘဲ သူတို့အဖွဲ့အစည်း ရပ်တည်ရေးကို ဦးစားပေးတဲ့ သဘောမျိုး သုံးသပ်နိုင်ပါတယ်။

မေး ။ ။ TNLA က သမ္မတအသစ် မင်းအောင်လှိုင်ကို ကြိုဆိုလိုက်တဲ့အပေါ်မှာ အနာဂတ်မှာ မဟာမိတ်တွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအတွက် ဘယ်လိုဖြစ်လာနိုင်မယ်လို့ ထင်ပါသလဲ။

ဖြေ။ ။ TNLA ကတော့ တရုတ်အစိုးရ နဲ့ စစ်အစိုးရ မင်းအောင်လှိုင်တို့ရဲ ပူးပေါင်းပြီးတော့ ဖိအားပေးမှုကြောင့် ရပြီးသား နယ်မြေတွေကို ဆုတ်ပေးရတာကို ဆက်တိုက်လုပ်လာပေမဲ့ အချို့ သူသိမ်းထားတဲ့နယ်မြေတွေကို ဆက်ပြီးသိမ်းထားနိုင်ဖို့အတွက် ကြိုးစားတဲ့အပိုင်းလည်းရှိတာပေါ့။ MNDAA က ပြန်ဆုတ်ဖို့သူက ဘာကြောင့်မလို့မလုပ်လဲဆိုတော့ MNDAA ကို တရုတ်က သုံးဖို့အတွက် လိုအပ်နေသေးတယ်။ နောက်ပြီး SSPP ၊ KIA စသဖြင့် EAO တွေက အဲဒီကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွေကို မပိတ်ဆို့ဖို့အတွက် တရုတ်က သူကိုလိုလားနေတာရယ်၊ တရုတ်ရဲ့ထောက်ခံအားပေးမှုကိုရနေတယ်ဆိုတဲ့ဟာလည်း ထင်ရှားနေတယ်။ အဲ့ဒီအတွက်ကြောင့် SSPP နဲ့ KIA တို့ကလည်း MNDAA ကို အားနာပါနာနဲ့ ပြန်ပြီး တုံ့ပြန်တာမလုပ်ဘူးလို့ ကျနော်တို့ ယူဆလို့ရတယ်။

မေး ။ ။ လက်ရှိ MNDAA ကလည်း တရုတ်ကျောထောက်နောက်ခံရထားတယ်လို့ ပြောလို့ရတာပေါ့။ ဆိုတော့ တရုတ်အနေနဲ့ကလည်း G to G သွားမယ်လို့လည်းပြောတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း MNDAA ကို အသုံးချဖို့လည်း ထားတယ်။ နောက်တစ်ခုကတော့ MNDAA ဟာ သျှမ်းမြောက် နယ်မြေအများအပြားကိုထိန်းချုပ်ထားနိုင်တယ်။ အခုဆိုရင် ကွတ်ခိုင်မြို့ကိုပါ ထပ်မံထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့တယ်။ ဒီတော့ စစ်တပ်ကကော ဘာကြောင့်မလို့ MNDAA ကို နယ်မြေဆုတ်ခွာဖို့အတွက် ဖိအားမပေးတာလဲ။

SHAN News - Burmese Version

Apr 30, 2026, 10:26 AM

ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် TLEC ကျောင်းကို MNDAA ပိတ်သိမ်း စားထိုး ဖွင့်လှစ်သွားမည်

စိုင်းဆိုင်အိုက်၊၂၀၂၆ ဧပြီလ ၂၅ ရက်

သျှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်း ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ တအာင်းစားသင်ကျောင်း (TLEC)ကို ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ (MNDAA)ကပိတ်သိမ်းပြီး အစားထိုး ဖွင့်လှစ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ လဆန်ပိုင်းတွင် တအာင်း(ပလောင်) အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (TNLA) နှင့် MNDAA တို့သည် ကွတ်ခိုင်းမြို့နယ်အတွင်း အချင်းချင်းကြား ပဋိပက္ခစတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့်။
ထို့နောက် MNDAAသည် မတ်လမှစတင်းကာ ကွတ်ခိုင်မြို့ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။

ထိုကြောင့် လက်ရှိတွင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်း တအာင်းပြည်ပညာရေးကောင်စီ (TLEC) ကျောင်းများကို ပိတ်သိမ်းကာ MNDAAဘက်မှ စာသင်ကျောင်းများကို အစားထိုး ဖွင့်လှစ်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် ဒေသခံ အမျိုးသားတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“ (TLEC) ကျောင်းတွေကို ပိတ်ပြီး သူတို့ နည်းစနှစ်အတိုင်း ဖွင့်သွားမယ်လို့တော့ ဦးလေးတို့က ကြားထားတယ်။ သင်ကြားရေးက ဘယ်လိုဖြစ်မလဲတော့ ကောင်းကောင်းကြီး မပြောတက်သေးဘူး။ အခုဟာက ကျောင်းလည်းမဖွင့်သေးဘူး”ဟု ၎င်းအမျိုးသားက ဆိုသည်။

လက်ရှိ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ကို ကိုးကန့်တပ်ဖွင့် MNDAA က ထိန်းချုပ်ထားခြင်း‌ကြောင့် (TLEC) ကျောင်းများ ပိတ်သိမ်းလိုက်ရသည့် ကိစ္စနှင့် ပတ်သတ်ပြီး TLEC မှ သတင်းအရင်းမြစ်တစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို အတည်ပြုပြောဆိုထားသည်။

“ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA သိမ်းပိုက်သွားပြီးကတည်းက ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်မှာရှိတဲ့ ကျနော်တို့ရဲ့ (TLEC) ကျောင်းတွေအားလုံးကို ရပ်တန့်ထားရတဲ့ အခြေနေတော့ရှိပါတယ်။ MNDAAဘက်က ပညာရေး ကော်မတီတွေနဲ့ တွေ့ဖို့ကြိုးပမ်နေတာတွေရှိတယ်။”ဟု TLEC မှ သတင်းအရင်းမြစ်တစ်ဦး ကပြောသည်။

ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ကို ကိုးကန့်တပ်ဖွင့် MNDAA ဆက်လက် ထိန်ချုပ်မှုကြောင့် လာမည့် စာသင်နှစ်တွင် ပညာရေးသင်ကြားရေးစနစ်ပြောင်းလဲမှု ရှိလာနိုင်ခြင်းကြောင့် ကလေးငယ်များအတွက် စိုးရိမ်မှုရှိနိုင်ကြောင်း TLEC နှင့် ကွတ်ခိုင်ဒေသခံများက ပြောဆိုခဲ့သည်။

“စိုးရိမ်ဖွယ်တော့ရှိတယ် လက်ရှိကျောင်တွေက (TLEC) ကနေ ပေးတဲ့ပညာရေးဝန်းဆောင်မှုတွေပဲ ဆက်ပေးသွားဖို့ ကျေးရွာတွေက မိဘပြည်သူ လူထု ကျောင်းသား ဆရာဆရာမတို့က ဆန္ဒရှိကြတယ်။ သွားနေတဲ့ ပညာရေးစနစ်တစ်ခုကို တခြားပညာရေးစနစ်နဲ့ အစားထိုးလိုက်ပြီး မသင်မနေရ စနစ် ဖြစ်လာရင် ကလေးတွေအတွက် စိုရိမ်ဖွယ်ရှိတယ်။”ဟု TLEC သတင်းအရင်းမြစ်တစ်ဦးက ပြောသည်။

ဆက်လက်ပြီး စစ်ရေးပဋိပက္ခကြား ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်းနေထိုင်သည့် ကလေးငယ်များ၏ ပညာရေးအတွက် စိတ်မကောင်းကြောင်း၊ ပညာသင်ကြားရမည့်အရွယ်တွင်ကောင်းမွန်စွာ မသင်ကြားရသည့်အတွက် အနာဂတ်အတွက် ရင်းလေးရကြောင်းလည်း ကွတ်ခိုင်ဒေသခံ အမျိုးသားက ဆိုပြန်သည်။

“ ကလေးတွေ ကျောင်းတက်ရမယ့် အရွယ်မှာကျောင်းမတက်ရဘူး။ ကလေးတွေရဲ့ ပညာရေးအတွက် နောင်ရေးအတွက် ရင်လေးစရာကြီး။ ပညာရေးက နိုင်ငံရေးနဲ့ ဘာမှ မဆိုင်ဘူးလို့မြင်တယ်” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောသည်။

အဆိုပါ TLEC ကျောင်းပိတ်သိမ်းသည့်ကိစ္စနှင့်ပတ်သက်ပြီး သျှမ်းသံတော်ဆင့်အနေဖြင့် MNDAA ဘက်ကို ကြိုးစားဆက်သွယ်သော်လည်း မရရှိခဲ့ပေ။

TNLAက ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ကို “၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး” အတွင်း သိမ်းပိုက်နိုင်ပြီးနောက် အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားကို လည်ပတ်ကာ မူဆယ်မြို့ အနီး ၁၀၅ မိုင်ထိ တအာင်းပြည်ပညာရေးကောင်စီ (TLEC) စာသင်ကျောင်းများ ကိုဖွင့်နိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ထို့အပြင် ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလ ဒုတိယပတ်တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ကို MNDAA တအောင်းရွာများရှိ ဆိုင်းဘုတ်များကို တအောင်းစာများဖျက်ကာ တရုတ်စာ နှင့် မြန်မာစာ အစားထိုး ပြောင်းလဲ ရေးလိုက်သည်။

သို့သော် တဖက်တွင်လည်း အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဧပြီ ၂၃ရက်တွင် “၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး” အတွင်း တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ထားသည့် သျှမ်းမြောက်ဒေသရှိ နမ္မတူ၊ မဘိမ်း၊ ကွတ်ခိုင်၊ နမ့်ခမ်း၊ သိန္နီ၊ ကွမ်းလုံ၊ နမ့်ဆန်၊ မန်တုံ၊ ဟိုပန်၊ လောက်ကိုင်၊ ကုန်းကြမ်း၊ မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ သီပေါ နှင့် အထူးဒေသ (၄) မိုင်းလားမြို့နယ် အပါအဝင် မြို့နယ် ၅၀ကျော်ကို အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52527

#SHANBurmese
#Shannews
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#whathappeninginshan
#MNDAA #TNLA #ကွတ်ခိုင်

SHAN News - Burmese Version

Apr 30, 2026, 10:26 AM

ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် လူကုန်ကူးခံရမှု မြင့်တက်၊ မသွားကြရန် တရုတ်သံရုံး အထူးသတိပေး

By SHAN | April 24, 2026

ထိုင်းနိုင်ငံရောက် တရုတ်နိုင်ငံသားအများအပြား လစာကောင်းသော အလုပ်အကိုင်များနှင့် လှည့်ဖြားခြင်းခံရပြီး ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ တရားမဝင် အွန်လိုင်းငွေလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများအတွင်းသို့ လူကုန်ကူးခြင်းခံနေရသဖြင့် အထူးသတိပြုကြရန် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ တရုတ်သံရုံးက အရေးပေါ်သတိပေးချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ထားသည်။

ယနေ့ (ဧပြီလ ၂၄ ရက်) တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ တရုတ်သံရုံး ဝက်ဆိုက်ဒ် မှ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများသည် လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများနှင့် ဗီဒီယိုအတိုများ တင်ဆက်သည့် App များမှတစ်ဆင့် “လစာကောင်းသော အလုပ်အကိုင်”၊ “အခမဲ့ ခရီးသွားလာရေး” စသည့် ခေါင်းစဉ်များဖြင့် မြှူဆွယ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံသားများကို ထိုင်းနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် နယ်စပ်ဒေသများသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခံရမှုများရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

အဆိုပါ လှည့်ဖြားခံရသူများသည် နယ်စပ်သို့ ရောက်ရှိသွားသည့်အခါ အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းများတွင် အဓမ္မခိုင်းစေခြင်းခံရသည့်အပြင် ကိုယ်ထိလက်ရောက် အကြမ်းဖက်ခံရခြင်း၊ တရားမဝင် ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံရခြင်းနှင့် အသက်အန္တရာယ် ခြိမ်းခြောက်ခံရခြင်းများကိုပါ ကြုံတွေ့နေနိုင်ကြောင်းဖော်ပြထားသည်။

ထို့ကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ လာရောက်ကြမည့် တရုတ်နိုင်ငံသားများအနေဖြင့် အောက်ပါအချက်များကို အထူးဂရုပြုရန် သံရုံးက တိုက်တွန်းထားသည်။

အွန်လိုင်းပေါ်တွင် “မည်သည့်အရည်အချင်းမျှ မလိုအပ်ဘဲ လစာကောင်းကောင်းရမည်” ဟူသော ဖိတ်ခေါ်မှုများနှင့် အွန်လိုင်းမှ တဆင့် မိတ်ဆွေဖွဲ့ပြီး ရင်းနှီးသူများအဖြစ်ဟန်ဆောင်ကာ ထောင်ချောက်ဆင်ဖိတ်ခေါ်ခြင်း (Acquaintance Traps) များကို သတိထားရန်။

နယ်စပ်ဒေသများသို့ စွန့်စားသွားလာခြင်းနှင့် တရားမဝင် လမ်းကြောင်းများမှ ဝင်ထွက်ခြင်းများ မပြုလုပ်ရန်။

မိမိ၏ အရေးကြီး Passport ကဲ့သို့သော အထောက်အထားများကို အခြားသူများလက်သို့ မအပ်နှံရန်။

မိမိရောက်ရှိနေသည့် နေရာနှင့် ခရီးစဉ်ကို မိသားစုထံ အမြဲအသိပေးထားရန်။
အကယ်၍ အန္တရာယ်ရှိသည့် အခြေအနေနှင့် ကြုံတွေ့ရပါက ဒေသခံရဲတပ်ဖွဲ့ သို့မဟုတ် တရုတ်သံရုံးထံ အမြန်ဆုံး ဆက်သွယ်အကူအညီတောင်းခံရန်လည်း ညွှန်ကြားထားသည်။

ထို့ပြင် အွန်လိုင်းငွေလိမ်လည်မှုများတွင် ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ကျူးလွန်ပါကလည်း တရုတ်နိုင်ငံနှင့် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများ၏ ဥပဒေအရ ပြင်းထန်စွာ အရေးယူခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း သံရုံးက သတိပေးထားသည်။

လက်ရှိတွင် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ဒေသများ၌ အွန်လိုင်းရာဇဝတ်မှုဂိုဏ်းများ၏ လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် ဒေသတွင်း လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လျက်ရှိပြီး သက်ဆိုင်ရာ အစိုးရများကလည်း နှိမ်နင်းမှုများ ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ကိုလည်း တရုတ်သံရုံး၏ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

https://burmese.shannews.org/archives/52521

#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#SHANBurmese
#ShannewsBurmese
#တရုတ်သံရုံး #ထိုင်းမြန်မာ #လူကုန်ကူးခံရမှု

SHAN News - Burmese Version

Apr 30, 2026, 10:26 AM

ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အသည်းရောင်အသားဝါ (A) ပိုး ကူးစက်မှု မြင့်တက် ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် တိုက်တွန်း

သျှမ်းသံတော်ဆင့်၊ ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၇

ထိုင်းနိုင်ငံ အတွင်း အသည်းရောင်အသားဝါ (A) ဗိုင်းရပ်စ် (Hepatitis A) ကူးစက်မှုများ ယခုနှစ်အတွင်း သိသိသာသာ မြင့်တက်လာနေသဖြင့် အလုပ်သမားများနှင့် အစားအသောက်ကိုင်တွယ်သူများအနေဖြင့် ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံကြရန် ချူလာလောင်ကွန်းတက္ကသိုလ် ဗိုင်းရပ်စ်ဗေဒပညာရှင် ပါမောက္ခ ယောင်း (Yong Poovorawan) က သတိပေးတိုက်တွန်းကြောင်း ဘန်ကောက်ပို့စ်တွင် ဖော်ပြသည်။

ယခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့အထိ ကူးစက်ခံရသူ စုစုပေါင်း ၆၇၂ ဦး ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၏ အချက်အလက်များအရ သိရသည်။

အထူးသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းခရိုင်များတွင်အဖြစ်များနေပြီး ကူးစက်မှုအများဆုံးခရိုင်များမှာ ချွန်ဘူရီ (Chon Buri) ဖြစ်ပြီး ရယောင် (Rayong)၊ ဘန်ကောက်နှင့် ချန်သဘူရီ (Chanthaburi) ခရိုင်တို့တွင်လည်း ကူးစက်မှုများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည်။

လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း တကိုယ်ရည်သန့်ရှင်းမှုကောင်းမွန်လာမှုကြောင့် သဘာဝအလျောက် ဗိုင်းရပ်စ်နှင့် ထိတွေ့မှုနည်းပါသွားသော်လည်း ၎င်း၏နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် လက်ရှိတွင် အသက် ၄၀ အောက်လူငယ်အများစုမှာ ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံ့မှု မရှိကြတော့သည့်အတွက် ခုခံကာကွယ်နိုင်စွမ်းမရှိကြောင်း ပါမောက္ခ ယောင်းက ပြောသည်။

သို့သော် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် အသက် ၄၀ မှ ၅၀ ကြားရှိ လူထု ထက်ဝန်ခန့်တွင် ဗိုင်းရပ်စ်အား ခုခံနိုင်သည့်ကိုယ်ခံအားရှိနေပြီး အသက် ၆၀ ကျော်အရွယ်အများစုမှာ ငယ်ဘဝတွင် ဗိုင်းရပ်စ်နှင့် ထိတွေ့ဖူးသူများကြောင်း ပါမောက္ခကပြောသည်။

အသည်းရောင်အသားဝါ (A) ဗိုင်းရပ်စ် (Hepatitis A) သည် မစင်မှတစ်ဆင့် အစားအသောက်နှင့် ရေအတွင်းသို့ ရောက်ရှိကာ ပျံ့နှံ့တတ်သဖြင့် စက်ရုံများနှင့် လူထူထပ်သော လုပ်ငန်းခွင်များတွင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ကူးစက်မှုများ (Clusters) ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းဖြစ်သည်။

ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားမှုများမှာ များသောအားဖြင့် မိုးရာသီအစတွင်ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော်လည်း ယခုနှစ်အတွင်း နွေရာသီအတွင်းပင် ကူးစက်မှုများရှိလာသောကြောင့် လာမည့်လများအတွင်း ကူးစက်မှုအန္တရာယ် ပိုမိုမြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။

ထို့ပြင် အဆိုပါဗိုင်းရပ်စ်သည် ပင်လယ်ရေထဲတွင် အသက်ရှင်နိုင်ပြီး ခရုကဲ့သို့သော အခွံမာရေသတ္တဝါများတွင် စုဝေးနေတတ်သဖြင့် မကျက်တကျက် ချက်ပြုတ်ထားသော ပင်လယ်စာများကို စားသုံးခြင်းသည်လည်း ကူးစက်နိုင်ခြေ အလွန်မြင့်မားကြောင်း သတိပေးထားသည်။ ဗိုင်းရပ်စ်ကို သေစေရန်အတွက် ၈၅ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ်စ်အထက် အပူချိန်ဖြင့် ကျက်အောင်ချက်ပြုတ်ရန် လိုအပ်သည်။

ကျန်းမာရေးတာဝန်ရှိသူများက ရောဂါလက္ခဏာများ မပေါ်ပေါက်မီအချိန်တွင်ပင် ကူးစက်မှု ဖြစ်ပွားနိုင်ကြောင်း၊ အဖြစ်များသော လက္ခဏာများမှာ ဖျားခြင်း၊ မောပန်းခြင်း၊ ဗိုက်အောင့်ခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်းနှင့် မျက်စိဝါခြင်း (jaundice) တို့ဖြစ်သည်။

ကျန်းမာရေးအာဏာပိုင်များက ပြည်သူများအနေဖြင့် အစားအသောက်များကို "သန့်ရှင်းစွာထားရန်၊ ကျက်အောင်ချက်ရန်နှင့် ပူပူနွေးနွေးစားသုံးရန်၊ အိမ်သာတက်ပြီးတိုင်း လက်ကို စင်ကြယ်စွာ ဆေးကြောရန်၊ အထူးသဖြင့် အစားအသောက်လုပ်ငန်းခွင်မှ ဝန်ထမ်းများနှင့် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုများသည့် ဒေသမှ သူများအနေဖြင့် အသည်းရောင်အသားဝါ (A) ကာကွယ်ဆေး ထိုးနှံထားရန် တိုက်တွန်းထားသည်။

လက်ရှိတွင် ရောဂါကြောင့် သေဆုံးသူ မရှိသေးသော်လည်း ရောဂါလက္ခဏာမပြမီအချိန်ကတည်းက ကူးစက်နိုင်စွမ်းရှိသဖြင့် တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းမှုကို အထူးဂရုစိုက်ကြရန် ကျန်းမာရေးဌာနက သတိပေးနှိုးဆော်ထားသည်။

ကိုးကား - Bangkok Post/ The Nation Thailand

#SHANBurmese
#Shannews
#သျှမ်းသံတော်ဆင့်
#အသည်းရောင်အသားဝါ #HepatitisA

SHAN News - Burmese Version

Apr 30, 2026, 10:26 AM

🎥 Video

စစ်ကောင်စီက ဖော်ဆောင်နေတဲ့ "လွှတ်တော်နဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲတွေဟာ နိုင်ငံရေးထွက်ပေါက်အစစ်အမှန် မဟုတ်"

သျှမ်းသံတော်ဆင့် ၊ ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၅

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ၅ နှစ်အကြာမှာတော့ နိုင်ငံတော် သမ္မတရာထူးကိုတက်ယူခဲ့ပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သမ္မတဖြစ်လာတော့ သျှမ်းပြည်နိုင်ငံရေးအပြောင်းလဲတွေဘယ်လိုဖြစ်လာမလဲ။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က သမ္မတဖြစ်လာတော့လည်း TNLA က ကြိုဆိုကြောင်းစာထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ဘာကြောင့် TNLA က သမ္မတအသစ်ကို ကြိုဆိုကြောင်း ထုတ်ပြန်ရတာလဲ။ MNDAA အနေနဲ့ကော ဘယ်လိုလှုပ်ရှားမှုဆက်ရှိနေအုံးမှာလဲ။ သျှမ်းမြောက်စစ်ရေးအခြေအနေဘယ်လိုဆက်ဖြစ်လာမလဲဆိုတာ သျှမ်းနိုင်ငံရေးသုတေသီ စိုင်းဝမ်စိုင်ကို သျှမ်းသံတော်ဆင့် သတင်းထောက် စိုင်းဆိုင်လျန်က မေးမြန်ထားပါတယ်။

161

SHAN News - Burmese Version

Apr 30, 2026, 10:26 AM

🎥 Video

သျှမ်းပြည် ရဲ့ စိန်ခေါ်မှု၊ အကြပ်တည်း လူထုအတွက် ခက်ခဲမှုများစွာရှိနေတဲ့ “သိန္နီ”မြို့အကြောင်း

သျှမ်းသံတော်ဆင့် ၊ ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၅

သိန္နီက သျှမ်းသမိုင်းတွင်တဲ့မြို့၊ သိန္နီက မြောက်ပိုင်းသျှမ်းစော်ဘွားတွေ အုပ်ချုပ်ခဲ့ရာ မြို့။ သိန္နီက သျှမ်းယဉ်ကျေးမှုတွေ ပြည့်တဲ့မြို့တမြို့ပါ။

ဒါတင်မကဘူး သိန္နီက မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းပေါ်မှာ တင်ရှိတဲ့မြို့ပါ။

အခုချိန်မှာတော့ သိန္နီမြို့က ဘယ်လိုတွေပြောင်းလဲသွားလဲဆိုတာ Podcast ထဲမှာ ဆွေးနွေးထားတာဖြစ်ပါတယ်။

#SHANBurmese
#shannews
#Podcast
#Shanstates

153

Showing 30 of 40 posts

Loading posts...

Rating

User Reviews (0)

No reviews yet. Be the first to share your experience!

Loading reviews...

Related Telegram Channels

Loading recommended channels...

SHAN News - Burmese Version

SHAN News - Burmese Version

Ranking

Participant Growth (Last 6 Days)

Latest Posts

Rating

User Reviews (0)

Related Telegram Channels

🦅 Aquila 🦅

OKX Announcements

Yelegram Escrow Universe 🔥

TLMKRPM

Official Dear Sir

Posolstvo.eu 🇪🇺 – Bulgarian Citizenship & Immigration 🇧🇬

Free Plugins

WAR CORRESPONDENT

Related Telegram Channels

🦅 Aquila 🦅

OKX Announcements

Yelegram Escrow Universe 🔥

TLMKRPM

Official Dear Sir

Posolstvo.eu 🇪🇺 – Bulgarian Citizenship & Immigration 🇧🇬

Free Plugins

WAR CORRESPONDENT

User Reviews (0)

Latest Posts