Наконец-то вышла наша новая публикация совместно с Ж.М. Сабитовым.
Из всех моих статей данная статья является наиболее ценной с точки зрения научной новизны. Мы нашли наиболее ранее упоминание казахского Жанибек-хана в китайском источнике "Мин ши". Упоминается в 1437 году как зять чагатаида Ваис-хана, а также то что Абу Саид Жанибек отправил своего посла из Могулистана в Минский Китай вместе с послом чагатаида Есен-Буги, сына Ваис-хана.
Статья называется "Абу Саид Жанибек хан в 1430-1450-х гг.: новые данные китайских источников". Можете ознакомиться с ней на моей странице в Академии: https://independent.academia.edu/AdilbekKaratayev
518
15
0
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 11 қыр., 16:13
📷 Photo
🇹🇷 T078
⚜️ Anatolian Turkish
🔸 Kahramanmaraş / Türkoğlu / Ceceli
🧬 https://www.yfull.com/tree/J-PH1795/
📚 This subclade can be considered a Scytho Siberian branch of the https://www.yfull.com/tree/J-L581/ haplogroup. The presence of this haplogroup among Anatolian Turks is linked to Oghuz migrations, especially the Kayi tribe.
📖 According to our database, the https://www.yfull.com/tree/J-PH1795/ haplogroup has the highest frequency in the regions who formerly known as Paphlagonia, Bithynia and Mysia, while it is found with lower frequency in different regions of Anatolia. The closest and most relevant results are the https://www.yfull.com/tree/J-Y152278/, https://www.yfull.com/tree/J-Y338417/ and https://www.yfull.com/tree/J-Y209312/ subclades found in Anatolian and Balkan Turks.
📜 Paleogenetic DNA (J-PH1795):
🇲🇳⚱️ Xiongnu (1th century BCE)
🇷🇺⚱️ Bulan Koby (4th century)
🇷🇺⚱️ Khazar (8th century)
🇷🇺⚱️ Tujue (8th century)
🇷🇺⚱️ Irtysh Kipchak (11th century)
🇲🇳⚱️ Khitan (11th century)
🇹🇷⚱️ Ottoman Turkic (15th century)
https://t.me/TurkicDnaDatabase
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 11 қыр., 16:13
📷 Photo
❕Өтініш, Alash DNA (FamilyTreeDNA) сайтында кит нөміріңіз болса, ұлтыңызды, руыңызды және ең ерте белгілі ата-бабаңызды жазып қойыңыз. Бұл ақпарат жобаның кестесінде көрініп тұрады және басқа тест тапсырушыларға әрі зерттеушілерге пайдалы болады. 🇰🇿 Елді…
625
10
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 11 қыр., 16:13
ЖИ арқылы тарихи оқиғаларды, мәдениетті насихаттау қызықты бағдарлардың бірі. ——— Использование ИИ для популяризации истории и культуры - одно из самых интересных направлений. 📚 TikTok - AtaJoly kz
562
8
0
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 11 қыр., 16:13
📷 Photo
❕Өтініш, Alash DNA (FamilyTreeDNA) сайтында кит нөміріңіз болса, ұлтыңызды, руыңызды және ең ерте белгілі ата-бабаңызды жазып қойыңыз.
Бұл ақпарат жобаның кестесінде көрініп тұрады және басқа тест тапсырушыларға әрі зерттеушілерге пайдалы болады.
🇰🇿 Елді қойғанда міндетте түрде Қазақстан деп көрсетіңіз.
——
❕Просьба: если у вас есть кит-номер на сайте Alash DNA (FamilyTreeDNA), пожалуйста, укажите свою национальность, род и самого раннего известного предка.
Эта информация будет отображаться в таблице проекта и поможет другим участникам тестирования, а также исследователям.
Суретте инструкция көрсетілген | Инструкция на фото.
Alash DNA сілтеме: https://www.familytreedna.com/groups/alash/about/background?srsltid=AfmBOoqCTfEVV40dYadbCAKDiaryGRJTHPD4P5q6HUpDvJZh46lDrQhp
546
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 11 қыр., 16:13
📷 Photo
Вышли новая работа посвящённой генетическому профилю хазарского население на территории Фанагории, Краснодарского края.
Образцы в целом показывает 70-40% восточно-азиатского компонента что типично для населения Хазарского каганата, также ято интересно в найденным образце находится в том же кладе где и турки из племени чепни, что потверждает данные о том что часть групп хазар участвовала в этногенезе огузов что допалняется о схожести погребальных обрядов огузов и хазар.
544
25
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 11 қыр., 16:13
📎 File
Сам файл на работу
517
8
0
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 11 қыр., 16:13
📷 Photo
Казахи за чаем. Начало ХХ в.
647
30
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 11 қыр., 16:13
📷 Photo
Представители казахской общины слушают проповедь имама во внутреннем дворе Ак мечети. г. Павлодар, 1920-е гг.
https://lifepvl.kz/2022/11/18/4365/
501
24
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 11 қыр., 16:13
«Мәскеудегі көне актілер мұрағатындағы 1789 жылы 15 желтоқсанда тапсырылған құжатта Кіші жүздегі Өтебас би, Қосыбай би, Жалтыр, Ескене, Қаракөбек, Орманның Қайып ханға қарағандары көрсетілген. Бұлар – Әйтекенің балалары. Осы жылдардағы әлім руының биі – Өтебас Әйтекеұлы болса, одан кейін Әйтеке бидің немересі Қаракөбек Қосыбайұлы сайланған. 1794 жылғы құжаттарда старшын Жаныс Өтебасұлы деп жазылған. Соған қарағанда 1794 жылы Өтебас би өмірден өтіп, орнына Жаныс би сайланады. Өтебас бидің зираты Арал ауданындағы Қосым қожа қорымында. Жанында жақайым Сартай батыр, керейт Қосым қожа жерленген».
820
8
0
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 27 там., 15:52
📷 Photo
Шлем Алтай-батыра Ебескіұлы из рода ақ кете. 18 век. Видимо, трофейный, ойратского происхождения.
296
14
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 27 там., 15:52
Омбы архивінен табылған құжаттар Қазыбек бидің 1667 жылы дүниеге келіп, 1763 жылы көктемде 96 жасында дүниеден озғанын айғақтайды.
234
14
0
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 27 там., 15:52
Қытайтанушы Клара Хафизованың деректері бойынша Төле би 1675 жылы дүниеге келіп, 1758 жылдары өмірден озған болуы мүмкін. 1758 жылы қытай елшілерімен кездесе отырып, Төле би өзінің 83 жасқа келгенін айтады. Сонда Төле би Қазыбек биден 7-8 жас кіші. 1733–1734 жылдардағы мұрағат құжаттарында Төле Ұлы жүздің биі ретінде Қойайдар биден кейін тұр.
242
5
0
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 27 там., 15:52
📷 Photo
Субклад N-M2019>M2016>BY178126 у жалайыр-сырманақтардың арасында, по-видимому, имеет предковое происхождение, связанное с хунну. Впервые этот субклад обнаружен у представителей культуры плиточных могил в памятнике Бурентогтох в аймаке Хувсгел на севере Монголии. Его также обнаруживали в образцах хунну из Эгийн-Гола и Ар-Гунта.
В средневековый период данный субклад встречается у представителей различных тюркских этнических групп, таких как хазары, мадьяры-кабары, османы, куманы и другие. По сути, это одна из наиболее архаичных тюркских ветвей, которая встречается практически у всех тюркских народов.
1,150
17
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 27 там., 15:52
Оказывается Сельджук - предок основателей империи Великих Сельджуков похоронен в Дженде.
Средневековый город Дженд - столица огузов находился в нижнем течении Сырдарьи - в нынешней Кызылординской области.
Это городище именуется Жанкала, оно располагается на правом берегу Жанадарьи, в 115 км к западу от современного города Кызылорда Республики Казахстан.
472
15
0
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 27 там., 15:52
🎥 Video
ЖИ арқылы тарихи оқиғаларды, мәдениетті насихаттау қызықты бағдарлардың бірі.
———
Использование ИИ для популяризации истории и культуры - одно из самых интересных направлений.
📚 TikTok - AtaJoly kz
634
10
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 27 там., 15:52
📷 Photo
Бір қызығы, Алтын Орда мен Шағатай ұлысы көшпенділеріне қатысы бар халықтарда арасында C2a1a3-F1918 тармағының үлесі жоғары:
⚜️ Қазақтарда — шамамен 20–25% (Қытай қазақтарында — ~50%);
⚜️ Қарақалпақтарда — шамамен 20%;
⚜️ Ноғайларда — шамамен 15%;
⚜️ Өзбектерде — шамамен 10–15% ;
⚜️ Қырғыздарда — шамамен 10% (Қытай қырғыздарында — ~30%);
📌Бұл тармақ Моңғол империясы кезінде Шығыстан келген көшпенділердің басты тармақтарының бірі болып табылады.
———
Интересно, что среди народов связанных с кочевниками Золотой Орды и Чагатайского улуса доля линии C2a1a3-F1918 высока:
⚜️ У казахов — около 20–25% (у казахов Китая — ~50%);
⚜️ У каракалпаков — около 20%;
⚜️ У ногайцев — около 15%;
⚜️ У узбеков — около 10–15%;
⚜️ У кыргызов — около 10% (у кыргызов Китая — ~30%).
📌 Эта линия является одной из основных ветвей кочевников, пришедших с Востока во времена Монгольской империи.
Сурет: Wei et al. 2018
526
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 27 там., 15:52
📷 Photo
N-M2019>M2016>BY178126 субкладының Жалайыр-Сырманақтардағы ата-тектік шығу тегі ғұндармен байланысты. Бұл субклад алғаш рет Солтүстік Моңғолиядағы Хөвсгөл аймағында орналасқан Бүрэнтогтох ескерткішіндегі тақта қабірлер мәдениетінің өкілдерінен анықталған. Сонымен қатар, ол Эгийн-Гол және Ар-Гунт аймақтарынан табылған ғұн үлгілерінен де анықталған.
Ортағасырлық кезеңге жататын үлгілерден бұл субклад хазарлар, мадияр-қабарлар, османдар, қыпшақтар және басқа да көптеген түркі этникалық топтарының өкілдерінен кездеседі. Негізінде, бұл — түркі халықтарының барлығында дерлік кездесетін ең көне әрі архаикалық түркі тармақтарының бірі.
539
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 27 там., 15:52
📷 Photo
🇺🇿🇰🇿2026 жылы қарақалпақтардың ғылыми Y-ДНҚ таңдамасы жарияланды.
📖 Ең жиі кездесетін гаплогруппалар — C2 (29,8%) және R1a (18,2%), олар бірге бақыланған әртүрліліктің 48%-ын құрайды. Басқа маңызды желілерге O2 (14%), J2 (11,6%), N1 (7,4%), R1b (4,5%) және R2 (4,5%) жатады.
👤 Зерттеуге Қарақалпақстанда туылған (Өзбекстан) 242 адам қатысты.
———
🇺🇿🇰🇿В 2026 году была опубликована научная Y-ДНК выборка каракалпаков.
📖 Наиболее часто встречаются гаплогруппы C2 (29,8%) и R1a (18,2%), которые вместе составляют 48% наблюдаемого разнообразия. К др. значимым линиям относятся O2 (14%), J2 (11,6%), N1 (7,4%), R1b (4,5%) и R2 (4,5%).
👤 В исследовании приняли участие 242 человек родом из Каракалпакстана (Узбекистан).
📚 Zhunussova A., et al., 2026.
1,400
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 27 там., 15:52
📷 Photo
⚜ https://www.instagram.com/tukatimurid/p/DaeWfG6DTrn/https://www.instagram.com/tukatimurid/p/DaeWfG6DTrn/ арнасынан:
Ата-баба дәстүрімен өмір сүріп келе жатқан қазақтар. Бүркітшілердің өмірін бейнелейтін бұл фотосуреттерді 2016 жылы австралиялық журналист Палани Мохан түсірген.
Живущие по заветам предков казахи. Данные фотографии, запечатлевшие жизнь беркутчи, были сделаны австралийским журналистом Палани Моханом в 2016 году.
Kazakhs living according to the traditions of their ancestors. These photographs depicting the lives of eagle hunters were taken by Australian journalist Palani Mohan in 2016.
https://www.instagram.com/tukatimurid/p/DaeWfG6DTrn//
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 30 шіл., 02:07
В начале изучения ДНК казахского народа, опираясь на шежире, я полагал, что многие казахи происходят от небольшого числа родоначальников. После ознакомления с результатами многолетних исследований могу сказать: отчасти это верно, но есть и важные уточнения.…
799
20
0
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 30 шіл., 02:07
В настоящее время мы можем заключить следующее:
1. До конца XIV века, даже до начала XV века, ханская канцелярия использовала уйгурский алфавит;
2. С XIII века арабский алфавит был знаком и использовался частью администрации (легенды монет в большинстве на арабском языке);
3. Официальным джучидским языком с XIII до конца XIV века был монгольский, затем быстро им стал тюркский, написанный уйгурскими буквами.
В течение XV века тюркский оставался официальным языком, но перешел с уйгурской письменности на арабскую;
4. Арабский и персидский языки использовались как языки канцелярии, но в редких случаях.
702
17
0
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 30 шіл., 02:07
📷 Photo
Реконструкции лиц трёх сибирских скифов возрастом около 2 500 лет из могильника Доге-Баары II, Тува.
Памятник относится к раннему этапу уюк-саглынской культуры VI–IV вв. до н. э., одного из вариантов скифо-сакского мира Южной Сибири. Он расположен недалеко от Кызыла, на правом берегу Большого Енисея.
Антропологически эти люди отличались более вытянутыми черепами, относительно узкими и высокими лицами, а также сильнее выступающими носами по сравнению с более ранними кочевниками региона.
В одном из погребений был найден мужчина с вероятной гипофизарной карликовостью. Несмотря на тяжёлые проблемы со здоровьем и следы травм, он дожил как минимум до 45 лет, что было необычно долгой жизнью для такого состояния.
———
Taxminan 2 500 yil avval yashagan uch nafar Sibir skifining yuz rekonstruksiyalari. Ular Tuvadagi Doge-Baari II qabristonidan topilgan.
Yodgorlik miloddan avvalgi VI–IV asrlarga oid uyuk-sag‘li madaniyatining ilk bosqichiga mansub bo‘lib, Janubiy Sibirdagi skif-sak dunyosining bir qismi hisoblanadi. U Qizil shahri yaqinida, Katta Yenasoy daryosining o‘ng sohilida joylashgan.
Antropologik jihatdan bu odamlar mintaqaning oldingi ko‘chmanchilariga qaraganda cho‘ziqroq bosh suyagi, nisbatan tor va baland yuz, shuningdek, ancha bo‘rtib chiqqan burun bilan ajralib turgan.
Qabrlardan birida ehtimoliy gipofizar pakanalik bilan yashagan erkak topilgan. Og‘ir sog‘liq muammolari va jarohat izlariga qaramay, u kamida 45 yoshgacha yashagan, bu esa bunday holat uchun juda uzoq umr hisoblanadi.
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 30 шіл., 02:07
Казахстанский историк Жаксылык Сабитов https://kz.kursiv.media/2026-07-17/shlc-ne-tolko-han-mladshego-zhuza-istorik-razveyal-glavnyj-mif-ob-abulhair-hane/ главный миф об Абылхаир хане. По его словам, Абылхаир был правителем не только Младшего жуза, но и всего Казахского ханства.
619
30
0
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 30 шіл., 02:07
Қазақ халқының ДНҚ-сын зерттеудің басында мен шежіреге сүйене отырып, көптеген қазақтар аз ғана негізін қалаушы аталардан тараған болады деп ойладым. Жылдар бойы жүргізілген зерттеулермен танысқанан кейін айтарым: бір жағынан рас, бір жағынан қосатын жерлер…
676
17
0
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 30 шіл., 02:07
Прото-түркілік прокси деген не?
Дэниел Табиннің анықтамасы бойынша, Core Xiongnu тегі прото-түркілік тектің проксиі (генетикалық баламасы) болып саналады және оғыр (Lir) мен жалпы түркі (Shaz) тармақтарын байланыстырады. Core Xiongnu құрамында шығыс азиялық тектің үлесі өте жоғары (шамамен 80–100%) және ол хунну құрамындағы сақ-сармат текті аутлайерлерден ерекшеленеді.
——
Что такое прото-тюркский прокси?
Согласно определению Дэниела Табина, происхождение Core Xiongnu является прокси (генетическим эквивалентом) прото-тюркского происхождения, объединяющим шазскую (Shaz) и лирскую (Lir) ветви тюркских языков. Core Xiongnu характеризуется очень высокой долей восточноазиатского происхождения (около 80–100%) и отличается от скифо-сарматских аутлайеров, встречающихся среди населения хунну.
(Источники: указаны на изображении.)
Пост Авторы - https://x.com/aboutadna/status/2071132267141869630?s=46 (Х).
The TMRCA of G-FTB22321 is estimated to live around 2230 BCE, corresponding to the onset of BMAC period.
It is expected that two Uzbeks (from Bukhara and Taraz), one Pashto, Gondal Jat and chinese Hui (Dungan) all tested with G-L830 will eventually fall into G-FTB22321 subclade.
799
15
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 30 шіл., 02:07
📷 Photo
🇰🇿Рақмет қолдауларыңызға! Біраз адам ұлтын, руын және елін дұрыс көрсетіпті. Бұл ақпарат ертең өз руының тарихын зерттейтін адамдарға өте пайдалы болады. Бұл ең алдымен өзіміз үшін қажет. Әрбір ДНҚ-тест — құнды.
———
🇰🇿Спасибо за вашу поддержку! Многие уже правильно указали свой этнос, род и страну. Эта информация в будущем будет полезна людям, которые изучают историю своего рода. Прежде всего это нужно нам самим. Каждый ДНК-тест имеет большую ценность.
* суретте Алшын кластері тармағы (мысал ретінде, тек ашық нәтижелер)
1,210
21
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 30 шіл., 02:07
Казахстанский историк Жаксылык Сабитов раскрыл имя правителя Казахского ханства, которого долгое время https://kz.kursiv.media/2026-07-10/shlc-tajnyj-pravitel-kazahov-istoriki-nashli-eshhe-odnogo-zabytogo-hana/amp/ старшим ханом. Теперь упоминания о Бахадур хане и его правлении появятся в новых научных трудах отечественных исследователей.
670
27
0
Qazaq DNA 🧩
2026 ж. 30 шіл., 02:07
📷 Photo
🇷🇺🇰🇿 K0051
▫️Род / Clan: Жагалбайлы — Бозбет — Шыны
🧬 https://discover.familytreedna.com/y-dna/G-FTJ64125/tree (BIG-Y)
📚 Время образования субклада G-FTJ64125 пока неизвестно, так как это первый результат, относящийся к данной ветви. Он является частью ветви G1b-L830.
🧬 Ранее у рода Бозбет (Жагалбайлы) уже выявлялась гаплогруппа G1b. Родство с другими носителями этой ветви превышает 3300 лет. Среди них есть представители Индии, каренов Таиланда, Палестины, Турции, Армении и других стран.
📜 Согласно одной из версий шежире, род Шыны происходит от Ырыса, который был купцом в Бухаре и Самарканде.
📖 Субклад G-FTJ64125 также обнаружен у образца периода Казахского ханства, найденного в Куйгенжар. С высокой вероятностью этот образец также принадлежал роду Шыны. Кроме того, на более дальнем уровне родства в коллекции Акбари выявлены восточноевропейские и западноазиатские образцы.
📄 Палео-ДНК (G1b):
🇮🇷⚱️Seh-Gabi 21 (3800 BCE)
🇮🇷⚱️Dinkha-Tepe (1700 BCE)
🌍⚱️I36124 (II в.)
🌍⚱️I20245 (XII в.)
🇰🇿⚱️Kuygenzhar (XVIII в.)
