آینده‌نگر (حسین صداقت)

Public

مشاهده کانال

نمی‌توانید بپیوندید؟ @Sedaaghathossein

۱۴۹ عضو

به‌روزرسانی شده: May 6, 2026 at 12:24 PM

آینده‌نگر (حسین صداقت)

اینجا محلی است برای تحلیل‌ مسائل سیاسی و اجتماعی ایران، گفتگو پیرامون چالش‌های کشور و ارائه پیشنهادات برای ساختن فردایی بهتر‌

Join @Sedaaghathossein for exclusive سیاست content and discussions in 23

رتبه‌بندی

رتبه‌بندی جهانی

#456

رتبه‌بندی زبان

#45

رتبه‌بندی دسته‌بندی

#23

-1

رشد مشترکان (3 روز گذشته)

مجموع: 149

رشد 24 ساعت: +0 0%

آخرین پست‌ها

آینده‌نگر (حسین صداقت)

۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۸:۴۱

در این مقاله کوشیده‌ام به یکی از مسائل بنیادین صنعت انرژی در سال‌های اخیر بپردازم: چالش ناکارآمدی الگوهای سنتی سرمایه‌گذاری در پروژه‌های کلان و ضرورت گذار به حکمرانی نوین سرمایه.

این مقاله با مرور تحولات اخیر در هزینه‌های سرمایه‌ای، زنجیره تامین و محدودیت‌های پیمانکاری، تاکید می‌کند که رویکردهای سنتی همچون قراردادهای EPC مقطوع دیگر پاسخگوی شرایط امروز نیستند. در مقابل، مفاهیمی همچون:

مدل هزینه‌یابی تحلیلی (Should-Cost) برای شفافیت و عدالت در قراردادها،

مدل‌های مشارکتی و تحویل یکپارچه پروژه (IPD) برای تقسیم ریسک و ارتقای کیفیت،

و برنامه‌ریزی سرمایه‌ای مبتنی بر صفر (Zero-Based Capex Planning) برای بهینه‌سازی منابع،

به‌عنوان ابزارهای راهبردی جهت دستیابی به کارآمدی و خلق ارزش پایدار معرفی شده‌اند.
این نوشتار بر آن است تا با طرح مفهوم «حکمرانی سرمایه» به‌جای صرفاً «کنترل هزینه»، زمینه‌ای برای بازاندیشی در سیاست‌ها و رویه‌های سرمایه‌گذاری در صنعت انرژی ایران فراهم آورد. امیدوارم خواندن آن برای فعالان حوزه نفت و گاز، مدیران سرمایه‌ای و پژوهشگران مدیریت استراتژیک سودمند باشد.

https://www.irasin.ir/news/76441/گامی-به-سوی-حکمرانی-نوین-سرمایه

120

آینده‌نگر (حسین صداقت)

۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۸:۴۱

مدتی پیش در یادداشتی نوشتم که جابجایی افراد در راس نهادهای امنیتی، بدون تغییر در ذهنیت راهبردی سران کشور، هیچ گره‌ای از بن‌بست‌های موجود نخواهد گشود. حالا با انتخاب علی لاریجانی به‌عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی و مواضع صریح او، درستی آن تحلیل بیش از پیش آشکار شد.

لاریجانی در نخستین سخنان خود بار دیگر به همان چهره‌ای بازگشت که پیش از سال ۱۳۸۸ می‌شناختیم؛ همان کسی که بعدها در ادبیات رسمی «ساکت فتنه» نامیده شد. بازگشت او به صحنه نه محصول تحول و تعدیل در نظام، بلکه نتیجه عقب‌نشینی‌های گسترده سیاسی‌اش پس از دریافت کارت قرمز شورای نگهبان است. مواضعی که اتخاذ کرد به‌روشنی نشان داد هیچ تغییر بنیادینی رخ نداده است: مذاکره را مشروط به کاهش فشار آمریکا و اسرائیل می‌داند، توقف حمایت از «جبهه مقاومت» را غیرعقلانی توصیف می‌کند، قوانین بین‌المللی را «مزخرف» می‌خواند و تمدید مکانیزم ماشه را مطلقاً رد می‌کند. اینها همان گزاره‌هایی است که سال‌هاست سعید جلیلی بارها تکرار کرده. تنها چهره‌ها عوض شده‌اند، نه خط‌مشی‌ها.
اگر به گذشته نگاه کنیم، تفاوت چندانی میان جلیلی و لاریجانی در این جایگاه دیده نمی‌شود. جلیلی با مواضع سخت‌گیرانه‌اش مذاکرات را به بن‌بست کشاند و اکنون لاریجانی همان خطی را ادامه می‌دهد که پیش‌تر آزموده و شکست خورده است. این تداوم نشان می‌دهد که تغییر افراد در راس شورا هیچ تفاوتی در مسیر کلی ایجاد نکرده است.
واقعیت این است که نظام سیاسی ایران همچنان در چنبره خطاهای راهبردی پیش از جنگ دوازده‌روزه گرفتار است: نادیده‌گرفتن شکاف عمیق اقتصادی، فناورانه و اطلاعاتی با دشمن؛ تداوم هزینه‌های سنگین در جبهه مقاومت؛ بی‌توجهی به قواعد پذیرفته‌شده بازی بین‌المللی و همزمان ناتوانی در ساختن آلترناتیوی موثر؛ و اتکا به بازدارندگی در شرایطی که زیرساخت‌های اقتصادی و علمی آن فراهم نیست. در چنین فضایی، سخن گفتن از «بازسازی بازدارندگی» بیش از آنکه یک ماموریت واقعی باشد، به شعاری توخالی شباهت دارد.
آنچه باید تغییر کند نه نام‌ها و سمت‌ها، بلکه ذهنیت راهبردی در بالاترین سطح تصمیم‌گیری کشور است. تا زمانی که این ذهنیت دگرگون نشود و واقعیت‌های جهان امروز و شکاف‌های موجود صادقانه پذیرفته نشوند، هر تغییر دیگری صرفاً تکرار همان خطاها با امضا و لحن تازه خواهد بود.

آینده‌نگر (حسین صداقت)

۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۸:۴۱

اختلال GPS؛ تهدیدی ملی برای اقتصاد ایران

✍🏻 حسین صداقت

اختلال اخیر در GPS که حتی در تجربه روزمره شهروندان با افزایش کرایه تاکسی‌های اینترنتی نمود پیدا کرد، فقط یک مشکل فنی یا گذرا نیست؛ این پدیده به‌طور مستقیم و غیرمستقیم ضربه‌ای بزرگ به اقتصاد ملی وارد می‌کند.
برآوردهای ساده نشان می‌دهد اگر تنها ۳ درصد مسیرهای حمل‌ونقل شهری دچار خطا در مسیریابی شوند، نتیجه آن روزانه حدود ۴ میلیون لیتر مصرف اضافه بنزین خواهد بود. با احتساب قیمت واردات بنزین، این یعنی سالانه حدود ۶۰ هزار میلیارد تومان (۶۰ همت) زیان مستقیم فقط در بخش سوخت. این عدد به‌تنهایی معادل بخش قابل‌توجهی از بودجه عمرانی کشور است.
اما این فقط نوک کوه یخ است. خسارت‌های پنهان و غیرمستقیم اختلال GPS در حوزه‌های مختلف به مراتب سنگین‌تر خواهد بود:
هوانوردی: خطاهای ناوبری می‌تواند باعث افزایش مصرف سوخت، تأخیر پروازها و تهدید ایمنی شود.
حمل‌ونقل دریایی: صنعت کشتیرانی و لجستیک به‌شدت وابسته به سیستم موقعیت‌یاب جهانی است و اختلال در آن به معنای افزایش هزینه و کاهش بهره‌وری است.
لجستیک و تجارت: از توزیع کالا تا مدیریت زنجیره تأمین، همه بر پایه GPS کار می‌کنند و خطا در آن، هزینه‌های مضاعفی بر اقتصاد تحمیل می‌کند.
کشاورزی هوشمند: بسیاری از تکنولوژی‌های نوین کاشت و برداشت مبتنی بر GPS هستند و اختلال در آن بهره‌وری بخش کشاورزی را کاهش می‌دهد.

برای مقایسه، ایران سال‌هاست برای آزادسازی ۶ میلیارد دلار پول بلوکه‌شده در کره جنوبی و قطر تلاش می‌کند. حال آنکه فقط اختلال GPS، سالانه زیانی معادل یک‌ششم این رقم به کشور وارد می‌کند؛ بدون اینکه واکنش یا چاره‌اندیشی جدی برای آن دیده شود.
این واقعیت نشان می‌دهد اختلال GPS صرفاً یک موضوع فنی نیست؛ یک تهدید اقتصادی و امنیت ملی است که مستقیماً به جیب تک‌تک مردم ضربه می‌زند. بی‌توجهی به آن یعنی پذیرش هدررفت منابعی معادل چندین پروژه ملی.
ضرورت دارد که سیاست‌گذاران، نهادهای تخصصی و حتی بخش خصوصی به‌طور جدی وارد عمل شوند:

▪️توسعه و بومی‌سازی سامانه‌های موقعیت‌یابی جایگزین.
▪️مذاکره و دیپلماسی فناورانه برای کاهش تهدیدات.
▪️ایجاد سازوکارهای فوری برای پایش و جبران خسارت.

بی‌توجهی به این موضوع، به معنای باز گذاشتن در برای یکی از بزرگ‌ترین اتلاف‌های اقتصادی پنهان در کشور است. اختلال GPS باید به‌عنوان یک مسئله راهبردی ملی مورد بحث و تصمیم‌گیری قرار گیرد، پیش از آنکه زیان‌های آن غیرقابل جبران شود.

آینده‌نگر (حسین صداقت)

۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۸:۴۱

🟡 بحران‌هایی که حل نمی‌شوند: حکمرانیِ بر پایه‌ی انکار، تاخیر و بی‌صلاحیتی

✍️ حسین صداقت


مقدمه: حکمرانی در دایره‌ی بحران‌های مزمن

در تاریخ معاصر ایران، به‌ویژه در دهه‌های اخیر، نوعی الگوی تکرارشونده و ساختاری در مواجهه با بحران‌ها شکل گرفته که امروز به یکی از اصلی‌ترین موانع توسعه تبدیل شده است. این الگو به‌جای حل مساله، آن را در چرخه‌ای از انکار، تاخیر، بی‌عملی و انباشت قرار می‌دهد تا آن‌گاه که یا بحران به شکلی مزمن و بی‌سرانجام در بطن جامعه ته‌نشین شود، یا در انفجاری تازه، جامعه را دچار فرسایش و فراموشی کند.
در برابر این وضعیت، پرسش اساسی این است: چرا مسائل اصلی کشور حل نمی‌شوند؟ چرا جامعه همواره در حالت تعلیق و اضطراب زیستن در دل بحران‌های بی‌پایان است؟
پاسخ را می‌توان در سه شرط کلیدی جست‌وجو کرد که هر فرآیند حل مساله‌ واقعی به آن‌ها نیاز دارد:

۱. درک صادقانه از بحران،
۲. اراده‌ی واقعی برای حل آن،
۳. توانمندی علمی، فکری و اجرایی لازم برای عبور از بحران.

نبود یا ضعف هرکدام از این سه مولفه، به معنای ادامه یافتن بحران و فرسایش سرمایه اجتماعی خواهد بود. در این یادداشت، این سه‌گانه را با رویکردی تحلیلی بررسی می‌کنیم.

۱. انکار واقعیت: وقتی بحران دیده نمی‌شود یا تعمداً نادیده گرفته می‌شود

نخستین گام برای حل یک مساله، درک آن است. اما در نظام تصمیم‌گیری ایران، مواجهه با بحران اغلب با نوعی انکار سازمان‌یافته همراه است. مسئولان بسیاری از بحران‌ها را یا کوچک‌نمایی می‌کنند، یا منشأ آن را به بیرون فرافکنی می‌نمایند، یا اساساً آن را به‌عنوان یک «توطئه دشمن» معرفی می‌کنند.

نمونه‌ها فراوانند:
در بحران آب، به‌جای بازنگری در الگوی توسعه کشاورزی یا اصلاح ساختار مدیریت منابع، صرفاً از مردم خواسته می‌شود که صرفه‌جویی کنند.
در بحران صندوق‌های بازنشستگی، کسی درباره‌ی ریشه‌های ناترازی و سیاست‌های غلط استخدامی و بازنشستگی صحبت نمی‌کند، بلکه سن بازنشستگی را بالا می‌برند.
در بحران نظام سلامت، همچنان اولویت با ساخت بیمارستان است، نه پیشگیری و اصلاح نظام بیمه‌ای.
وقتی بحران درست دیده نشود، هر نسخه‌ای که برای آن پیچیده می‌شود، ناقص، بی‌اثر و بعضاً ضدتوسعه خواهد بود. این وضعیت در حقیقت فقر ادراک ساختاری بحران است که در سطح بالای حاکمیتی نهادینه شده.

۲. فقدان اراده‌ی حل مساله: منطق بقا در برابر منطق اصلاح

در گام دوم، حتی اگر بحرانی پذیرفته شود، این به‌تنهایی کافی نیست. شرط دوم، وجود اراده‌ی واقعی برای حل آن است. اما ساختار قدرت در ایران، نه بر اساس حل مسأله، بلکه بر اساس «اداره‌ی بحران» عمل می‌کند.
این اداره‌ی بحران اغلب معادل است با:
تعویق در تصمیم‌گیری واقعی،
انتقال بار بحران به مردم از طریق صرفه‌جویی و تاب‌آوری،
و در نهایت بهره‌برداری از بحران به‌عنوان ابزار کنترل سیاسی.

برای مثال، بحران‌های اقتصادی عمدتاً به تورم، رکود و بیکاری مزمن منجر شده‌اند، اما هیچ‌گونه اصلاحات ساختاری در نظام مالیاتی، نظام بانکی، یا نظام تخصیص منابع صورت نگرفته است. چرا؟ چون تصمیم‌گیری در این حوزه‌ها مستلزم تعارض با منافع برخی کانون‌های قدرت یا بازنگری در ساختارهای نهادینه‌شده‌ی ناکارآمد است؛ و این چیزی است که اراده‌ی کافی برای آن وجود ندارد.
درواقع، در بسیاری از موارد، ادامه‌ی بحران برای گروهی خاص سودآور و برای نظم حاکم قابل‌تحمل‌تر از اصلاح است.

۳. فروپاشی شایسته‌سالاری: بحران ناتوانی در حل بحران

سومین مولفه، وجود دانش، تجربه، و ظرفیت لازم برای حل بحران است. حتی اگر بحران درک شود و حتی اگر اراده‌ای برای حل آن وجود داشته باشد، بدون صلاحیت و شایستگی حرفه‌ای، هیچ مسأله‌ای به‌درستی حل نخواهد شد.
در دهه‌های اخیر، با افول نهادهای کارشناسی، تضعیف دانشگاه‌ها، بی‌اثر شدن نهادهای مشورتی و فربه شدن بوروکراسی وفادارمحور، ما با یک شکاف عمیق در ظرفیت حکمرانی مواجه هستیم.

پیامد چیست؟

تصمیمات هیجانی، سیاست‌گذاری‌های بی‌ثبات، غیاب تفکر سیستمی، و ناتوانی در طراحی و اجرای برنامه‌های میان‌مدت و بلندمدت.
بسیاری از مدیران، بیش از آن‌که «حل‌کننده‌ی مساله» باشند، «توجیه‌گر وضع موجود» یا «مدیر روابط عمومی بحران» شده‌اند. در چنین ساختاری، بحران نه‌تنها حل نمی‌شود، بلکه عمیق‌تر و پیچیده‌تر نیز می‌گردد.

نتیجه‌گیری: سه‌گانه‌ی گمشده در حکمرانی ایران

اکنون می‌توان گفت که مساله‌ در ایران حل نمی‌شود، چون سه عنصر حیاتی برای حل آن در کنار هم قرار نمی‌گیرند:
۱. صداقت در درک بحران،
۲. شجاعت در پذیرش هزینه‌های حل آن،
۳. و توانمندی در طراحی و اجرای راه‌حل.
در غیاب این سه‌گانه، آنچه باقی می‌ماند، جامعه‌ای است که در انتظار «عبور موقتی از بحران» به سر می‌برد، اما هر بار در بحران‌های جدیدتری فرو می‌رود.

آینده‌نگر (حسین صداقت)

۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۸:۴۱

راه نجات، بازگشت به همین سه مولفه است: بازسازی عقلانیت در حکمرانی، احیای ظرفیت‌های فکری و کارشناسی کشور، و شکل‌گیری نسل جدیدی از مدیران که هم مسأله را ببینند، هم بخواهند حلش کنند، و هم بلد باشند آن را حل کنند.
تا آن روز، سیاستِ صبر، صرفه‌جویی، قناعت و تحمل، تنها به‌معنای ادامه‌ی زجرِ مردم، فرسایش جامعه، و عقب‌ماندگی تاریخی خواهد بود.

118

آینده‌نگر (حسین صداقت)

۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۸:۴۱

بحران آب جدی‌تر از حد تصورات ماست (بخش اول)
اول مرداد
🖊سمیه توحیدلو

💦 وقتی از توسعه حرف می‌زنیم یعنی باید وضعیت اقتصاد و سیاست و فرهنگ و محیط زیست به پایداری‌ای برسد که رفاه برای ساکنین امروز و فردای این سرزمین قابل تصور باشد. طبیعتا کشور توسعه‌یافته برنامه‌های بلندمدت و دورنماهای جدی برای خودش دارد. برای منابعش به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی می‌کند که نه نیاز امروز که پاسخگوی نیاز فردای ساکنین این سرزمین باشد. تصوری که از جمعیت و زیست‌پذیری خاک و سرزمین دارد مطابق با داشته‌هاست. حالا وضعیت جامعه امروز را ببینید:

🔥در عرصه انرژی‌های هیدروکربنی و سوخت‌ها، علیرغم محدود بودن و مشترک بودن ذخایر،تاسیساتمان قدیمی و تحریم مانع سرمایه‌گذاری جدی شد؛ و رقابت بر سر میدان‌های مشترک را از دست دادیم. گاز مایع که می‌شد خوراک نیروگاه‌های برقی باشد، تبدیل شد به وسیله گرمایشی که تا دوردستها کشیده شد و بدان افتخار کردیم. حواسمان نبود که صرفه در دسترسی به برق است نه گاز با شبکه‌ای که افت فشارش در زمستان سرحدات مرزی را در سرما و یخبندان با مشکل مواجه می‌کند.

⚡️از طرفی نیروگاه‌های برقمان هم روز به روز دچار استهلاک شدند. کسی فکر نکرد سرزمینی که ۲۰ و ۵۰ و ... میلیون جمعیت داشته با سرزمین نود میلیونی تفاوت دارد. برای غلبه ایدئولوژیک به ۱۲۰ میلیون جمعیت نیاز داشتند، ولی کسی فکر زمین و هوای لازم برای این تعداد نبود. از همین رو زیرساخت‌های انرژی به قول خودشان یکی یکی دچار ناترازی شد. تهرانی که نهایت ظرفیت زیست‌پذیری‌اش ۴ میلیون بود، از سر مهرورزی یا بخاطر کیسه‌های دوخته شده سرمایه‌داران درمناطق حاشیه‌ای به ۱۵ میلیون جمعیت رسید. نتیجه‌اش در آب و خاک و هوا کاملا مشهود است.

💧 تا امروز که به موضوع آب رسیدیم. وضعیت آب کشاورزی که معلوم است. سالیان زیادی است که حرف از اصلاح کشت و روش آبیاری زده می‌شود، اما هنوز در بسیاری از نقاط ایران سیستم غرق‌آبی است. محصولاتمان منطبق با کشورهایی که دیم دارند تنظیم شده و چون باران نیست، آبیاری می‌شوند. بدترین ایده هم وهم خودکفایی برای کشور خشکی مثل ایران بود. آنقدر آب را ارزان می‌دانستیم که متوجه نبودیم چه ضرر بزرگ و پردامنه‌ای به فردای آبی این سرزمین خواهد رسید. عدم نظارت و حفر چاه‌های بی‌رویه و اجازه‌هایی که یک‌دفعه در دهه هشتاد صادر شد، سفره‌های زیرزمینی را چنان خالی کرد که دیگر هیچ دریاچه‌ای باقی نمایند. نمونه‌اش همین دریاچه ارومیه.

🏭 در زمینه صنعت هم موضوع بسیار مهم جایابی صنایع بود. دهه ۴۰ که مشاوران هاروارد برای برنامه‌ریزی توسعه به ایران آمده بودند، در عجب بودند از علاقمندی حکمرانان برای پراکنده کردن صنایع در کل سرزمین. در نقد حاکمان دوره پهلوی نوشته بودند که فولاد و پتروشیمی و صنایع آب‌بر را درمناطق خشک دایر می‌کنند و فکر می‌کنند که می‌شود آب را و نظامات آبی را تغییر داد و منتقل کرد. همین موضوعات این مشاوران را از برنامه‌ریزی برای ایران باز داشت. اما هم دوره پهلوی و با شدت بیشتری پس از آن صنعت همچنان جایی که می‌بایست نبود. متاسفانه زور اینکه کدام نماینده مجلس بتواند صنایع را به سمت منطقه خودش بکشاند و یا رییس جمهور اهل کجاست؛ یک نقشه بی‌قواره و بی‌منطق صنعتی برایمان ساخت. تبعاتش هم که بسیار دیده‌ایم. اثری که بر آب و هوا در مناطق مختلف گذاشته، بازگشت‌ناپذیر است.

#بحران_آب
#ناکارآمدی

#روزنوشته‌های_سمیه_توحیدلو
https://t.me/smtohidloo

آینده‌نگر (حسین صداقت)

۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۸:۴۱

بحران آب جدی‌تر از حد تصورات ماست (بخش دوم)
اول مرداد
🖊سمیه توحیدلو

🏘اما در زمینه شرب خانگی هم موضوع جالب توجه است. آنقدر که به فکر قیمت بنزین و گاز بوده‌اند، حواسمان به آب نبوده است. آب شرب را در شیرهای لوله‌کشی حتی برای استحمام دریافت می‌کنیم و عملا هیچ بازدارنده قیمتی هم برای صرفه‌جویی نیست. آیا واقعا کشورهای کم آب شبکه آب شرب و آب مصرفی یکسانی دارند؟ از طرفی خود ما مردمان هم دست‌کمی از حاکمانمان نداشتیم. تغییر سبک زندگی و مدرن شدن ساختار خانه‌ها گویا به‌جای صرفه‌جویی بیشتر و توسعه‌مداری جدی‌تر، رهاتر و مصرفی‌ترمان ساخته است. فقط کافیست شیوه‌های استحمام امروز و دیروز را ببینیم. مدل رفتار ما با سرمایش را توجه کنیم. درجه هوایی که بعد از آن در هرکشور توسعه‌یافته استفاده از کولر ضروریست را بدانیم. خودمان باورمان نمی‌شود برخی کشورها خانه‌هایشان کولر ندارد.


🏢 بدترین قسمت واقعیت دردناک انرژی و ناکارآمدی در کشورمان این است که همیشه دیر تصمیم می‌گیریم. همیشه باهم درباره بحران‌ها روضه می‌خوانیم. مدام از چه هست‌ها و چقدر بد بودن‌ها حرف می‌زنیم؛ اما وقتی به پای عمل می‌رسد یا فراموش می‌شود؛ یا متخصصان واقعی‌اش دفع بلد می‌شوند و با سیاست پس زده می‌شوند؛ یا به فردا و یا به لطف خدا واگذار می‌شود. ما منتظریم که با نماز باران ما کشورمان سیراب شود، نه با کنش معقول و علمی و آگاهانه و از طرفی پیشگیرانه. بازار سیاست هم آنقدر خنده‌دار است که در دعواها اگر یکی از خشکسالی می‌گفت متهم به سیاه‌نمایی می‌شد و می‌گفتند اتفاقا شروع دوره‌های ترسالی ایران است!

🚰واقع اینجاست که ماجرای ناکارآمدی امری طولانیست. یک شبه و یک ساله و ده ساله و ... اتفاق نیفتاده، همگان سهمی بر تشدیدش داشته‌اند. ضرورت اقدام درست و عالمانه مدیریتی هم هست. اما به قدری بحران آب جدیست که به تعطیلی بعضی روزها خواهد انجامید. آنقدر جدیست که برنامه‌های موقت حفر چاه و تهاجم به زیرینی‌ترین سفره‌ها در دستور کار است. اماماجرا آنقدر جدیست که باید برای اصلاح مصرف کار فرهنگی جدی کرد.
ما مردم برای عبور از این بحران چه باید بکنیم؟

#بحران_آب
#ناکارآمدی

#روزنوشته‌های_سمیه_توحیدلو
https://t.me/smtohidloo

آینده‌نگر (حسین صداقت)

۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۸:۴۱

قانون مشاغل سخت و زیان‌آور؛ میراثی که تامین اجتماعی را زمین‌گیر کرد

✍🏻 حسین صداقت

در تیرماه ۱۳۸۰، قانونی با عنوان «بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان‌آور» به تصویب رسید که هدف آن حمایت از کارگران در رسته‌هایی بود که ماهیت کار آنان، سلامت جسمی و روانی‌شان را در معرض تهدید جدی قرار می‌داد. در ظاهر، این قانون گامی در راستای تحقق عدالت اجتماعی و توجه به شان نیروی کار محسوب می‌شد، اما در عمل، به‌واسطه طراحی ضعیف، عدم تامین منابع مالی کافی، و اجرای نادرست، به یکی از اصلی‌ترین عوامل ناترازی منابع و مصارف سازمان تامین اجتماعی بدل شد.

بر اساس مفاد این قانون، شاغلان در مشاغل سخت و زیان‌آور می‌توانند با ۲۰ سال سابقه کار بازنشسته شوند؛ یعنی حدود ۱۰ سال زودتر از موعد متعارف. این تصمیم به‌ظاهر انسانی، در واقع معادله‌ی منابع و مصارف بیمه‌ای را به‌هم ریخت. چرا که این افراد نه‌تنها سال‌های کمتری حق بیمه پرداخت می‌کنند، بلکه سال‌های بیشتری نیز از مستمری بازنشستگی برخوردار می‌شوند. این اختلال ساختاری، وقتی بحرانی‌تر می‌شود که بدانیم بسیاری از کارفرمایان و حتی دولت، سهم ۴ درصدی حق بیمه مازاد مقرر در قانون را نیز پرداخت نکرده‌اند یا با تأخیر و تخفیف‌های بی‌مبنایی از آن شانه خالی کرده‌اند.
افزون بر این، نبود نظام دقیق ارزیابی و نظارت بر تشخیص مصادیق مشاغل سخت، باعث شد که طی سال‌های پس از تصویب قانون، تعداد مشمولان آن به‌شدت افزایش یابد. به‌گونه‌ای که در برخی صنایع، بخش زیادی از پرسنل—حتی کارکنان بخش‌های اداری یا دفتری—نیز در زمره‌ی مشاغل سخت و زیان‌آور قلمداد شدند. فشار تشکل‌های صنفی، فقدان سازوکار علمی برای تعیین سختی کار، و ضعف بدنه کارشناسی در مواجهه با اراده‌های سیاسی، سبب شد تا عملاً شاهد تورم شغلی در فهرست مشاغل سخت باشیم؛ پدیده‌ای که مستقیماً منابع صندوق بازنشستگی را تحت فشار قرار داده است.
یکی از تبعات نگران‌کننده‌ی این قانون، نقض عدالت بین‌نسلی است. نسلی که به موجب این قانون زودتر از موعد بازنشسته شده و سال‌های بیشتری مستمری دریافت می‌کند، در واقع هزینه‌ی این مزیت را از نسل‌های بعدی گرفته است؛ نسل‌هایی که اکنون یا در آستانه ورود به بازار کار هستند و یا به‌سختی می‌توانند آینده‌ای مطمئن در افق نظام بازنشستگی برای خود تصور کنند. این وضعیت، ساختار اعتماد عمومی به صندوق‌های بیمه‌ای را فرسوده می‌کند و خطر فروپاشی تدریجی نظام تامین اجتماعی را افزایش می‌دهد.

در کنار این تبعات مالی، نباید از نقش تصمیم‌گیران آن زمان نیز غافل شد. مدیران وقت سازمان تامین اجتماعی، اگرچه احتمالاً تحت فشار سیاسی و اجتماعی قرار داشتند، اما می‌توانستند با موضع‌گیری کارشناسی، مستندسازی تبعات مالی و بیمه‌ای، و استفاده از ظرفیت‌های قانونی نظیر شورای نگهبان یا هیئت تطبیق، نسبت به اجرای بی‌قید و شرط این قانون مقاومت بیشتری نشان دهند. سکوت یا انفعال نهاد کارشناسی در آن زمان، میراثی زیان‌بار برای امروز ماست؛ و ما اکنون وارثان این ناترازی هستیم.

واقعیت این است که هر قانون حمایتی، در صورتی که فاقد پشتوانه مالی و ارزیابی واقع‌گرایانه باشد، نهایتاً به ضدخود تبدیل می‌شود. قانون مشاغل سخت و زیان‌آور نیز با نیت حمایت از کارگران تدوین شد، اما بدون پیش‌بینی منابع پایدار و نظارت موثر، سازمان تامین اجتماعی را به سمت بحران برده است. امروز این قانون نه‌تنها عدالت اجتماعی را تقویت نمی‌کند، بلکه پایداری مالی سازمان، اعتماد نسل جوان، و آینده صندوق‌ها را تهدید می‌کند.
اصلاح این قانون باید به عنوان یک اولویت فوری در دستور کار دولت و مجلس قرار گیرد. بازنگری در مصادیق مشاغل سخت با اتکا به شاخص‌های فنی و پزشکی، الزام به پرداخت کامل سهم دولت و کارفرما، ایجاد سامانه‌های شفاف برای ارزیابی سالانه، و بازگشت به اصول بیمه‌ای در طراحی قوانین بازنشستگی، گام‌هایی ضروری برای نجات تأمین اجتماعی هستند.
امروز باید با شجاعت سیاسی و تعهد کارشناسی به میدان اصلاحات ساختاری بیاییم. اگر امروز با درک مسئولانه نسبت به گذشته، این اصلاح را آغاز نکنیم، فردا شاید مجبور شویم هزینه فروپاشی یکی از بزرگ‌ترین نهادهای اجتماعی کشور را بپردازیم.

آینده‌نگر (حسین صداقت)

۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۸:۴۱

❗️این کارزار زیر دوهزار امضا کم دارد؛ همت کنید تا انجام شود.

✳️ایجاد کارزار ازسوی بازنشستگان، بیمه‌شدگان و همه ذی‌نفعان تامین‌اجتماعی برای بازگرداندن بانک‌رفاه به تامین‌اجتماعی و تقاضا برای امضای آن.

📌ما بیمه‌شدگان، بازنشستگان، کارشناسان حقوقی و صاحب‌نظران و همه ذی‌نفعان بانک‌رفاه‌کارگران، اعتراض خود را با دلابل ذیل نسبت به واگذاری این‌بانک به دولت اعلام داشته و بیان می‌کنیم:

1⃣بانک‌رفاه از ابتدا با سرمایه‌گذاری و مشارکت مستقیم کارگران و بازنشستگان، تحت مدیریت صندوق‌بازنشستگی‌تأمین اجتماعی تأسیس شده و مالکیت آن به‌صورت شفاف متعلق به جامعه‌کارگری است. واگذاری این بانک به دولت، بدون طی مراحل قانونی و بدون رعایت حقوق ذی‌نفعان، نقض آشکار قوانین مربوط به نهادهای عمومی و قوانین حمایت از حقوق کارگران است.

2⃣ بانک‌رفاه نهادی عمومی غیردولتی و متعلق به صندوق بازنشستگی تأمین اجتماعی کارگران است و مشمول قوانین خصوصی‌سازی اصل ۴۴ نیست؛ لذا واگذاری آن به دولت برخلاف قانون بوده و هیچ مصوبه یا مجوز شرعی و قانونی جهت واگذاری سهام یا کنترل بانک به دولت صادر نشده وحقوق قانونی و مالکیتی‌کارگران و بازنشستگان که سرمایهٔ اصلی بانک را تأمین کرده‌اند رعایت نشده و واگذاری بدون اطلاع‌رسانی شفاف و بدون جلب رضایت ذی‌نفعان، صورت گرفته است که با اصول حقوق شهروندی و قانون اساسی مغایرت دارد.

3⃣تقاضا داریم دولت نسبت به بررسی قانونی بودن این بانک، اقدام کرده و در صورت عدم رعایت قوانین، دستور توقف واگذاری و بازگشت مالکیت قانونی و اصلی بانک صادر گردد و حقوق قانونی ذی‌نفعان (کارگران و بازنشستگان) حفظ و تضمین گردد.

🔷 https://www.karzar.net/236245

365

آینده‌نگر (حسین صداقت)

۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۸:۴۱

‏🔴 تغییر هندسه بحران: رویکرد تصاعدی ایران و سرگیجه راهبردی در واشنگتن و تل‌آویو

🔹 در تحلیلی پرنکته از نشریه‌ی آمریکایی نشنال اینترست، الکساندر لنگلوا، پژوهشگر ژئوپلیتیک غرب آسیابه واکاوی وضعیت فعلی پرونده هسته‌ای ایران در سایه جنگ ۱۲روزه می‌پردازد. او در آغاز تصریح می‌کند که آنچه از این درگیری باقی مانده، نه یک پیروزی و نه حتی یک آتش‌بس، بلکه خلأی استراتژیک است؛ چراکه سازوکار بازدارندگی پیشین در منطقه عملاً فرو ریخته است.

🔹 در این میان، تصمیم ایران به توقف همکاری با آژانس انرژی اتمی، به‌زعم نویسنده، نه از سر شتاب‌زدگی بلکه در قالب یک طراحی هوشمندانه برای ورود به فاز «ابهام هسته‌ای» صورت گرفته است؛ فازی که در آن، تهران به‌جای خروج فوری از NPT، نردبانی از پیام‌ها و واکنش‌های تدریجی ساخته است تا در برابر فشارهای نظامی یا سیاسی، مسیر پاسخ‌گویی داشته باشد. از نگاه او، ایران در شرایطی قرار دارد که دیگر نه به فریب‌های گذشته تن می‌دهد، نه به تهدیدات بی‌پشتوانه واکنش نشان می‌دهد؛ بلکه در حال ساختن نردبانی از گزینه‌های تصاعدی برای مواجهه احتمالی با اقدامات آینده آمریکاست.

🔹 در لایه‌های عمیق‌تر این تحلیل، پنج نقطه‌ی کانونی ترسیم می‌شود:

- نخست، ایران با ابهام‌سازی هسته‌ای، خود را از بازی دوسویه فشار و عقب‌نشینی آزاد می‌سازد؛

- دوم، آمریکا به‌رغم تمایل به مذاکره، همچنان از زبان تهدید برای پیش‌برد توافق استفاده می‌کند؛

- سوم، اسرائیل با تکیه بر راهبرد تغییر رژیم، خواهان خروج ایران از قواعد و تبدیل بحران به جنگ باز است؛

- چهارم، حملات نظامی اخیر علیه ایران، برخلاف اهداف طراحان آن، منجر به افزایش انسجام داخلی در کشور شده و مفهوم «حمله به نظام» را در ذهن جامعه ایرانی به «حمله به ایران» تبدیل کرده است.

- و پنجم، فقدان شفافیت در مواضع غرب، به‌ویژه در تفاوت بین بلوف و تهدید واقعی، ایران را به‌سوی بازآرایی هوشمندانه در موضع مذاکره سوق داده است. اینها مؤلفه‌هایی هستند که نه‌فقط روند دیپلماتیک را تبیین می‌کنند، بلکه دلالت‌های راهبردی برای آینده نظم امنیتی منطقه نیز دارند.

🔹در نتیجه‌گیری، نویسنده بی‌پرده هشدار می‌دهد که شکست در بازگشت به مذاکره، راه را برای تکرار جنگی دیگر هموار می‌کند؛ جنگی که در آن، ایران ممکن است به‌سوی سلاح برود، اسرائیل میدان را به سمت درگیری فراگیر بکشاند، و آمریکا ناخواسته وارد یک «جنگ ابدی» دیگر شود. آن‌گونه که لنگلوا تحلیل می‌کند، اگر صلح از راه احترام و مذاکره حاصل نشود، مسیر باقی‌مانده تنها مسیر ویرانی خواهد بود. این تحلیل نه‌تنها روایت فروپاشی بازدارندگی غرب است، بلکه سندی است بر رشد بلوغ استراتژیک ایران در برابر فشار، فریب و تهدید.

https://nationalinterest.org/blog/middle-east-watch/what-comes-next-in-us-iran-talks

Showing 10 of 10 posts

No more posts

رتبه‌بندی

ورود لازم است

نظرات کاربران (0)

هنوز هیچ نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که نظر خود را به اشتراک می‌گذارید!

کانال‌های تلگرام مرتبط

Loading recommended channels...

آینده‌نگر (حسین صداقت)

آینده‌نگر (حسین صداقت)

رتبه‌بندی

رشد مشترکان (3 روز گذشته)

آخرین پست‌ها

رتبه‌بندی

نظرات کاربران (0)

کانال‌های تلگرام مرتبط

Middle East Spectator — MES

RT Arabic - برنامج أبعاد روسية

Pax Iranica

Fotros Resistance

کمیته پیگیری وضعیت بازداشت‌شدگان

مردم بروجرد

ما برای رهایی میهن✊

وزير اسبق

کانال‌های تلگرام مرتبط

Middle East Spectator — MES

RT Arabic - برنامج أبعاد روسية

Pax Iranica

Fotros Resistance

کمیته پیگیری وضعیت بازداشت‌شدگان

مردم بروجرد

ما برای رهایی میهن✊

وزير اسبق

نظرات کاربران (0)

آخرین پست‌ها