📚«مُلکِ سیاست»📚

Public

مشاهده کانال

نمی‌توانید بپیوندید؟ @RealmOfPolitics

۲.۶k عضو

به‌روزرسانی شده: May 17, 2026 at 11:22 AM

📚«مُلکِ سیاست»📚

📚 تَذَکُّراتی درباب فلسفه، تاریخ، حقوق، سیاست، اقتصاد ➖ ✍«اینکه بدانیم چه‌چیزی در چه‌زمانی به چه‌ضرورتی، کاملا تدریجی ضمن حفظ‌کردن باید تغییر پیدا کند، راز پایبندی به یک محافظه‌کاری موفق است» ➖ 📚 لینک کانال: ☆ @RealmOfPolitics ➖ ☆ @Eule_der_Minerva1807

@RealmOfPolitics is a dedicated channel for eule_der_minerva1807 and realmofpolitics with regular updates in سیاست

رتبه‌بندی

رتبه‌بندی جهانی

#456

رتبه‌بندی زبان

#45

رتبه‌بندی دسته‌بندی

#23

-1

رشد مشترکان (6 روز گذشته)

مجموع: 2.6K

رشد 24 ساعت: +0 0%

آخرین پست‌ها

📚«مُلکِ سیاست»📚

۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۹:۴۲

💠 نظم سیاسی بدون ریشه فرو می‌ریزد -
[سلطنت بدون اشرافیت و جمهوری بدون فضیلت...]

☆

✍ بهروز زواریان

☆ آن زمانی که پاؤل فون هیندنبورگ، قدرت را به آدولف هیتلر سپرد، آیا می‌دانست میراث رایش آلمان به زودی توسط جمهوری بلعیده خواهد شد؟! همان جمهوری که پیتر گی به درستی در وصف آن می‌گوید: این جمهوری [وایمار]، شکست‌خورده متولد شد، در آشفتگی زیست، و در فاجعه مُرد.
****
■ یکی از خطاهای رایج در فهم سیاست این است که گمان کنیم «شکل نظام سیاسی یک کشور» را می‌توان همچون یک کالا وارد کرد؛ گوی‌ا همان‌طور که فناوری یا الگوهای اقتصادی وارد می‌شوند، ساختار قدرت نیز قابل انتقال مکانیکی است. اما نظم سیاسی، پیش از آنکه یک فرم حقوقی باشد، تجلی تاریخ مردم است. هر نظام سیاسی روی بستری از تجربه تاریخی، حافظه جمعی، سنت‌های نهادی و الگوهای قدرت شکل می‌گیرد. اگر مردم در یک کشور این بستر را به هوای ماجراجویی‌های جدید، نادیده بگیرند، شکل سیاسی - حتی اگر در ظاهر پیشرفته و عقلانی باشد - در عمل بی‌ثبات خواهد بود.
■ در وافع، تاریخ هر کشور، صرفا مجموعه‌ای از رویدادها نیست؛ بلکه شبکه‌ای از عادات سیاسی، نوع رابطه دولت و جامعه، جایگاه دین، ساختار قدرت محلی و تجربه‌های بحران و ثبات است. این عناصر در طول زمان رسوب می‌کنند و نوعی «نظم تاریخی» می‌سازند. نظم سیاسی موفق، نظمی است که بتواند این رسوبات تاریخی را در خود هضم کند و اگر ایجاب شد، بتواند آن‌ها را ضمن حفظ‌کردن تغییر دهد، نه اینکه آنها را انکار یا حذف کن‌د. توجه کنید که مضمون این استدلال این است که نظام سیاسی اگر بر ضد تاریخ خود بنا ء شود، ناچار است برای بقا ‌ء به اجبار متوسل شود.
■ بسیاری از پروژه‌های سیاسی مدرن، با این پیش‌فرض آغاز شدند که می‌توان الگویی موفق را از کشوری به کشور دیگر منتقل کرد. اما تجربه حدِّأقل همین باتلاق خاورمیانه نشان داده است که نهادها بدون زمینه اجتماعی و تاریخی، کارکرد اصلی خود را از دست می‌دهند. پارلمان، قانون اساسی، انتخابات یا حتی ساختار ریاستی و پارلمانی، زمانی معنا دارند که روی بستر تاریخی مشخصی قرار گرفته باشند یعنی (Prescription) یا حقانیت تاریخی، بر آن‌ها اطلاق شود . در غیر این صورت، به پوسته‌ای صوری تبدیل می‌شوند که در نخستین بحران یا با تداوم بحران‌ها در منجلاب فروپاشی فرو می‌روند و غرق می‌شوند.
■ نظم سیاسی، به تعبیر ادموند برک، مرد سیاسی و متفکر محافظه‌کار بریتانیا، حاصل فرآیند تدریجی انباشت تجربه است. حتی انقلاب‌ها نیز - آن‌گونه الکسی دوتوکویل فکر می‌کرد - کاملاً گسسته از گذشته نیستند؛ آنها عناصر پیشین را می‌گیرند و دوباره آن را ترکیب می‌کنند. تصور «شروع از صفر» در سیاست، البته توهمی خطرناک است. جامعه‌ای که پیوند تاریخی خود را با ساختار قدرت قطع کند، وارد دوره‌ای از بی‌ثباتی مزمن می‌شود، زیرا مشروعیت سیاسی دیگر از حافظه جمعی تغذیه نمی‌کند.
■ همخوانی نظم سیاسی با تاریخ به معنای ایستایی یا تقدیس گذشته نیست. تاریخ، زندان نیست؛ اما ماده خام سیاست تلقی می‌شود. اصلاح و تغییر باید بر مبنای فهم دقیق همین ماده خام انجام شود. نظامی که به‌طور کامل از بیرون وارد شود، فاقد ریشه در فرهنگ سیاسی جامعه است و در نخستین بحران عمیق، شکاف میان شکل رسمی و واقعیت اجتماعی آن آشکار می‌شود.
■ مشروعیت سیاسی نیز، صرفاً از متن قانون به دست نمی‌آید؛ بلکه از انطباق آن قانون با تجربه زیسته مردم ناشی می‌شود. اگر مردم نتوانند نظم سیاسی را امتداد طبیعی تاریخ خود قلمداد کنند، آن نظم به ساختاری تحمیلی بدل می‌شود. پس، حتی اگر در ظاهر مدرن باشد، در لایه‌های عمیق جامعه احساس بیگانگی ایجاد می‌کند.
■ این یعنی شکل نظام سیاسی باید با نوع پراکندگی قدرت در تاریخ آن کشور سازگار باشد. جامعه‌ای با سنت تمرکز قوی، الگوی متفاوتی با جامعه‌ای با تاریخ فدرالی یا قبیله‌ای خواهد داشت. بی‌توجهی به این تفاوت‌ها، تنش‌های ساختاری تولید می‌کند. سیاست، مهندسی انتزاعی اجتماع نیست؛ بلکه مدیریت نیروهای تاریخی واقعی است.
■ همه آن‌چه می‌خوام برای آن استدلال کنم این است که سیاست بدون تاریخ، همچون ساختمانی بدون پِی است. ممکن است مدتی برپا بماند، اما در برابر زلزله‌های بحران فرو خواهد ریخت. کشوری که می‌خواهد ثبات و دوام داشته باشد، باید نظم سیاسی خود را #فقط از دل تجربه تاریخی خویش استخراج کند. من همچنان اصرار می‌کنم که شما در هر شکلی قرار بگیرید، در نهایت مسئله گریبانگیر شما این است که بدانید در طول تاریخ خود چگونه حکمرانی کرده‌اید؟ و قدرت را چگونه مهار کردید؟ - این یعنی جز به مهار قدرت - حتی در درجه نخست شامل قدرت مردم - به چیزی فکر نمی‌کنم. و هنوز هم به این پرسش نتوانستم پاسخی درخور بدهم که چرا نیروهای حافظ سلطنت می‌بایست به خاطر ماجراجویی‌های مدرن، از میان بروند؟

401

📚«مُلکِ سیاست»📚

۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۹:۴۲

■ شیلی: از جهنم اقتصادی تا آزمون خطیر در پرتگاه دموکراسی

☆

✍ بهروز زواریان

■ کشور شیلی پس از بحران عمیق اقتصادی و سیاسی دهه ۱۹۷۰، نشان داد که حتی کشوری که در قعر أسفل‌السافلین «جهنم» فرو رفته، می‌تواند مسیر درست را تجربه کند، به آن شرط که بتواند ساختاری دقیق و کارآمد داشته باشد و از خطاهای خود درس گرفته باشد. می‌دانیم که سقوط دولت آلنده و روی کار آمدن حکومت نظامی در شیلی، در ابتدا وضعیتی خشونت‌آمیز و آشفته ایجاد کرد، اما هم‌زمان، بستر اصلاحات ساختاری اقتصادی فراهم شد. این اصلاحات شامل کنترل تورم، آزادسازی بازار، خصوصی‌سازی صنایع دولتی و جذب سرمایه خارجی بود. این فرآیند باعث شد شیلی بتواند دوره‌ای از رشد اقتصادی و ثبات نسبی را تجربه کند که نمونه‌ای نادر در تاریخ بحران‌ کشورهای آمریکای لاتین بود.
■ تجربه پیشرفت اقتصادی شیلی نشان داد که ایجاد یک ساختار کارآمد می‌تواند کشوری را از فروپاشی کامل برهاند. این موفقیت شیلی، همزمان با ایجاد اعتماد عمومی و سرمایه‌گذاری داخلی، امکان ارتقای رفاه و بهبود شاخص‌های اجتماعی را فراهم آورد و اثبات کرد که بهبود امر اقتصاد بدون نظم ساختاری سیاسی و اقتصادی و مسدودکردن نهادهایی که می‌دانید ورشکسته هستند، ممکن نیست.
■ با این حال، بازگشت دموکراسی در دهه ۱۹۹۰، به تدریج برای این کشور چالش‌ ایجاد کرد. دموکراسی بدون یک ساختار چفت‌وبست مستحکم، بدون مهار قدرت مردم، بستر ناکارآمدی و تنش‌های اجتماعی می‌شود.
■ این‌جا، قرار نیست به ریز جزئیات تجربه شیلی اشاره کنم؛ بالعکس ، ففط می‌خواهم توجهات را به تاریخی جلب کنم که پیش روی ما قرار گرفته است - البته اگر این احساس خطر جدی گرفته شود. تجربه مهم شیلی باید بر همگان ثابت کن‌د که تجدید حیات یک کشور پس از بحران، فقط با شاخص رشد اقتصادی ارزیابی نمی‌شود، بلکه توازن و تعادل میان سیاست، تاریخ و ساختار اجتماعی از جمله مواردی هستند که نباید برای لحظه‌ای از آن‌ها غفلت کرد.
■ من اندازه سلول یک میکروب سر سوزن به دموکراسی هیچ اعتمادی ندارم، هیچ اعتمادی در هیچ دوره‌ای و هیچ کجایی - حتی در ایالات متحده که دیدم چگونه دموکراسی، کشور را وارد بحران کرد، اگرچه سپرهای محافظ آزادی در ایالات متحده با هر بحرانی نمی‌شکنند. به دموکراسی هیچ اعتمادی ندارم؛ البته نه از این جهت که بخواهم مردم را ملامت کرده باشم؛ هرگز. بالعکس، احساس خطر می‌کنم از این جهت که می‌دانم شارلاتان‌ها از چپ و راست، و زمین و زمان، سربرمی‌آورند و درست سر بزنگاه ظاهر می‌شوند تا تا برای رسیدن به نفع خود و ادعای سهم‌خواهی از قدرت، به هر حیله و فریب و وعده‌ای متوسل شوند، و مثلا پارلمان را به محل زدوبندها و وضع قوانین به سود خود تبدیل کنند: یعنی غیر قابل مهار شوند.
■ در این راستا، تاریخ کشور شیلی اساسا تجربه‌ای آموزنده است: کشور می‌تواند از جهنم اقتصادی و سیاسی خارج شود، دوره‌ای از پیشرفت را تجربه کند، اما اگر ساختارها به درستی سر جای خود چفت‌وبست نشوند یا امور ناقص اصلاح شوند، یا اگر تصور کنیم می‌توان با اما و اگر کار پیش برد، و استدلال کنیم فعلا پیش برویم تا ببینیم چه خواهد شد، همان مسیر، دوباره باعث بازشدن زخم بحران‌ها و شکاف‌های عمیق می‌شود. نه تنها شیلی، بلکه آرژانتین، از جمله کشورهایی است که نشان داده می‌توان از جهنم خارج شد، در حالی که باید منتظر بمانیم و مشاهده کنیم که آیا میراث خاور میلی در خاک اقتصاد آرژانتین به طور عمیق ریشه خواهد کرد؟ یا دوباره سوسیالیست‌های دولت رفاهی، همه دستاوردهای میلی را به باد فناء خواهند سپرد؟ نمی‌دانم، منتظر باید بود - اگرچه یک استثنا ء، نفی‌کننده دائمی قاعده نیست.
■ به هر حال، می‌توانم از این تمثیل ساده استفاده کنم که: اگر شخصی یک مرتبه، به اختیار، طعم نواختن چوب سخت بر بدنش را چشیده باشد، بر او عیبی نمی‌توان گرفت؛ اما وای از آن روز که همان شخص بخواهد به اختیار، و دو مرتبه، طعم نواختن چوب سخت بر بدنش را تجربه کند: این مرتبه با این استدلال که این چوب همان چوب قبل نیست و فرق می‌کند؛ در واقع، چوب درخت گردو نیست، بلکه چوب درخت چنار است - پس باید آن را نیز تجربه کند. در این حالت، دیگر مسئله گفتن و نگفتن نیست، بلکه کار از آن گذشته است.

📚«مُلکِ سیاست»📚

۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۹:۴۲

💠 سقوط قطعی حکومت‌ها چه زمانی آغاز می‌شود؟! - اهمیت اصل اعتدال از نظر منتسکیو

☆

بهروز زواریان ✍️

■ در قلمرو امر سیاسی این یک اصل قطعی است که هر نظمی اگر از حالت تعادل خارج شود، دیر یا زود فرو می‌ریزد. همچنین، تاریخ و سیاست نیز نه با شعار که با رعایت اصل اعتدال حرکت می‌کنند. اما آن‌جا که قدرت مهار نشود، آن‌جا که قانون - (منظورم قانون پارلمان‌های تهی مدرن نیست) - از روح جامعه فاصله بگیرد، و آن‌جا که سیاست از اعتدال عبور کند، نتیجه ثبات اقتدار نیست؛ بالعکس، نتبجه حاصل‌شده فرسایش خاموشی است که ناگهان به بحران بدل می‌شود، در حالی که همگان شگفت‌زده می‌پرسند پس چرا این‌گونه شد؟ گویا هیچکسی نمی‌خواهد مسئولیت اعمال خود را بپذیرد - علی‌الخصوص روشنفکران که هیچ‌وقت مسئولیت عواقب فاجعه‌بار ایده‌های خود را نمی‌پذیرند.
■ در همین راستا، منتسکیو در کتاب سترگ «روح‌القوانین» هشدار می‌دهد که هر شکل حکومت فقط زمانی پایدار می‌ماند که از حد خود تجاوز نکند. در واقع، او می‌گوید حتی بهترین ساختارها اگر به سوی افراط بلغزند، به ضد خود تبدیل می‌شوند. جمهوری بدون #فضیلت به هرج‌ومرج می‌رسد، سلطنت بدون شرف (و اشرافیت) به جبّاریت می‌لغزد. اما اعتدال، به معنای ضعف یا سازش نیست؛ اعتدال از نظر منتسکیو یعنی نیروهای سیاسی بناءِ بر اصل عدالت به‌ گونه‌ای سر جای خود قرار بگیرند که هیچ‌کدام نتواند دیگری را ببلعد
■ امروز، مسئله بسیاری از کشورها که نظم طبیعی خود را نابود کرده‌اند دقطقا از دست رفتن توازن و اعتدال در ساختار قدرت سیاسی آن‌ها است. در حالی که شما در عمل هیچ نیرویی باقی نگذاشته‌اید، طبیعتا به تدریج این نیرو در همه جا رسوخ می‌کند. می‌خواهم بگویم صرف یک متن، نمی‌تواند کاری از پیش ببرد، در حالی که باید تأمل کنید در عمل چه راهکاری وجود دارد؟
■ اعتدال در حکومت یعنی ساختار قدرت را بشکنید، البته نه برای نمایش، بلکه برای مهار واقعی قدرت. آن‌چه من پس از مطالعه روح‌القوانین منتسکیو دریافتم این است که در غیاب اصل اعتدال و توازن، سیاست به قلمرو یک صدای واحد تبدیل می‌شود؛ این صدای واحد، اگرچه در کوتاه‌مدت منظم به نظر می‌رسد، اما در بلندمدت گوش جامعه را کَر می‌کند.
■ از نظر منتسکیو، آزادی سیاسی نه در شعار، بلکه در سایه امنیت ناشی از این اعتدال ممکن می‌شود. آزادی یعنی این‌ که مردم در عمل بداند هیچ مقام و نهادی نمی‌تواند خارج از قاعده عمل کند، زیرا نیروی قوی در مقابل او قرار گرفته است. وقتی با نابودکردن نیروها اعتدال از میان برود، آزادی امری تصادفی است، البته وابسته به میل اشخاص، نه قائم بر ساختار. چنین وضعی شاید برای مدتی با ابزارهای کنترل و سرکوب گسترده پایدار بماند، اما در سطح عمیق جامعه، شکاف میان حکومت و مردم را عمیق‌تر می‌کند.
■ نباید این اصل را به طاق نسیان سپرد که اعتدال یعنی پذیرش این حقیقت بنیادین که هیچ قدرتی - حتی با نیت خیر - نباید مطلق باشد. اساسا تجربه قرن‌ها حکمرانی حکومت‌ها در جهان نشان داده است که تمرکز قدرت، نه کارآمدی می‌آورد و نه مشروعیت پایدار. بالعکس، آن‌چه جوامع را از بحران‌های بزرگ عبور داده، وجود سازوکارهایی بوده است که در آن‌ها قدرت مهار شده است.
■ اگر اعتدال وجود نداشته باشد، سیاست به دو قطب افراطی تقسیم می‌شود: سرکوب بی‌وقفه برای حفظ نظم، یا انفجار بی‌مهار برای تغییر آن. هر دو مسیر، نتیجه فقدان اصل اعتدال هستند. اعتدال در واقع همان مسیری است که اجازه می‌دهد اصلاح درون ساختار رخ دهد، پیش از آنکه جامعه به نقطه گسست برسد. منتسکیو به‌ روشنی می‌گوید حکومتی که امکان اصلاح درونی را از دست بدهد، در برابر فشارهای بیرونی به شدت متزلزل می‌شود.
■ منتسکیو می‌خواهد به همه هشدار دهد زمانی که ساختار قدرت انعطاف نداشته باشد، و زمانی که توازن و اعتدال میان نهادها جای خود را به تمرکز قدرت بدهد، نتیجه چیزی جز انباشت نارضایتی نیست. سیاست بدون اصل اعتدال، حتی اگر ظاهراً مقتدر باشد، در واقع در حال تولید بحران برای آینده است.
■ اصل اعتدال به ما یادآوری می‌کند که نظم سیاسی نه با سرکوب ، بلکه با همان اعتدال پایدار می‌شود. پس حکومتی که قدرت را مهار می‌کند، ضمن حفظ اقتدار خود، بقای آینده را تضمین کرده است.
■ اگر این تحلیل جدی گرفته شود، روشن می‌شود که آینده فقط با میدان‌دادن به اعتدال رقم می‌خورد. آن‌چه امروز بیش از هر چیز اهمیت دارد، فهم این نکته است که یک سیاست پایدار، نه با قرار دادن اشخاص در کانون سیاست، که با اصل اعتدال ممکن می‌شود. در واقع، منتسکیو به ما می‌آموزد که قدرت نباید متمرکز باشد. اساسا، بدون نظم‌دادن به ساختار سیاسی، نه اقتصاد خواهید داشت، نه فرهنگی می‌ماند، و نه زندگی ممکن می‌شود! دست‌کم بر ما مبرهن است که اعتدال با وجود نیروها در عمل ممکن می‌شود، نه صرفا یک متن به نام قانون اساسی.

📚«مُلکِ سیاست»📚

۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۹:۴۲

💠 آزمون فضیلت شهریار در امر خطیر سیاست

☆

✍ بهروز زواریان

■ چندسال قبل، طبق برنامه‌ای که برای مطالعات اندیشه سیاسی چیده بودم سعی کردم نسخه انگلیسی کتاب شهریار ماکیاولی را مطالعه کنم؛ همانجا در حین مطالعه، مفهومی بسیار اساسی توجهم را جلب کرد: مفهوم بخت! من دریافتم فضای فکری ماکیاوللی به گونه‌ای است که در آن، «بخت»(fortuna)، نه حاشیه‌ای در متن و نه یک شعار است؛بالعکس، یکی از دو مُهره اصلی فهم چینش ستون فقرات سیاست است؛ ستون دیگر، که در پیوند با بخت قرار می‌گیرد، «فضیلت»(virtù) است.

■ ماکیاوللی میگوید: شهریار اگر بخواهد دولت داشته باشد و مهم‌تر از آن دولت حفظ شود، لاجرم باید نسبت خود را با بخت روشن کند. روی‌آوردن بخت به شهریار در این چارچوب، نه هدیه‌ای آسمانی و نه تصادفی کور است؛ بلکه لحظه‌ای تاریخی است که در آن شرایط امکان یک فعل بزرگ پدید می‌آید. اما این امکان فقط برای آن‌ کسی از قوّه به فعلیت می‌رسد که شخص، فضیلت لازم برای بیشترین بهره‌گیری از بخت را داشته باشد.

■ از نظر ماکیاوللی، بخت، نیرویی سیال، متغیر و تاحدی مهارنشدنی است. او در فصلی از شهریار، بخت را به رودی خروشان تشبیه می‌کند که اگر مهار نشود، همه‌ چیز را ویران می‌‌کند؛ اما انسان عاقل می‌تواند با ساختن سد و سیل‌بند، حدِّأقل شدت آن را کاهش دهد. این تمثیل نشان می‌دهد که بخت اگرچه قاهر است، اما مطلق نیست. روی‌آوردن بخت به شهریار یعنی فراهم‌شدن شرایطی تاریخی ـ اجتماعی که امکان صعود سیاسی را مهیاء می‌کند که خود مستلزم فراهم‌شدن شرایطی است که در صورت‌های متفاوتی ظاهر می‌شود.

■ با این حال، مستحضر هستید که بسیاری از اشخاص در قلمرو امر سیاسی به تقدیر باور راسخ دارند؛ و آنچه ماکیاوللی را از آن‌ها جدا می‌کند، تأکید او بر فضیلت است. اما فضیلت نزد ماکیاوللی به معنای معتقدبودن به اخلاق مسیحی یا تقوای فردی نیست، بلکه توانایی تصمیم‌گیری قاطع، شهامت، تدبیر و قدرت تطبیق با اوضاع متغیر است. اگر بخت درب فرصت را بگشاید، اما شهریار فاقد فضیلت باشد، این فرصت به سرعت از میان می‌رود - دقیقا هم‌چون آهویی تیزپا که اگر لحظه‌ای چشم بگردانید دیگر در همان جای قبلی نیست. از این‌ رو، روی‌آوردن بخت به شهریار نه پایان کار، بلکه آغاز آزمون او است. نکته مهم این است که او نمونه‌هایی تاریخی را برای توضیح این نسبت ذکر می‌کند. در طول تاریخ  کسانی بودند که فقط صرفا به بخت تکیه کردند و از حمایت دیگران یا شرایط مساعد بهره بردند، اما فاقد فضیلت بودند، لذا با تغییر اوضاع و اموری که در امر سیاسی پیش‌بینی‌ناپذیر هستند، سقوط کردند.

■و در مقابل این، کسانی که توانستند از فرصت‌هایی که می‌توان گفت (سر سوزنی در ریگزار امر سیاسی هستند بهره گیرند) و ساختار قدرت را به سود خود تثبیت کنند، به پایداری دست پیدا کردند. بنابراین می‌توانم بگویم بخت نزد ماکیاوللی همچون باد موافق است: باد موافق هرگز کشتی بی‌سکان را به مقصد نمی‌رساند، اما برای ناخدای ماهر، شرایط را فراهم می‌کند و پس از آن تجربه و پختگی است که نشان می‌دهد ناخدا چگونه می‌تواند کشتی را از تلاطم‌های وحشتناک که دریای طوفانی تجربه می‌کند، موقتا به ساحل امن برساند -یعنی کشتی سیاست دائما در تلاطم است.

■ همچنین، روی‌آوردن بخت به معنای لحظه گسست از نظمی است که می‌خواهد حیاتش تجدید شود؛ در این شرایط، شهریار باید تشخیص دهد که آیا زمان، زمان جسارت است یا حزم و احتیاط؟! اگر زمان جسارت باشد و او حزم را پیشه کند، بخت از کف او می‌رود.

■ ماکیاوللی می‌خواهد بگوید بخت به سود جوانان جسورتر است تا پیران محتاط؛ زیرا زیرا جهان دائما در تغییر است و آنکه خود را با تغییر، یعنی با روح زمانه هماهنگ نکند، از میدان بیرون می‌رود. در این معنا، بخت به مردمی رو می‌آورد که همواره آمادگی تغییر را در خود پرورانده باشد - گذشته از اینکه جوانان جسورتر می‌توانند افقی داشته باشند تا اصول را درست بچینند، که در غیر این صورت باز هم بنیاد سیاست‌شان بر باد فناء می‌رود.

■ آن‌چه من دریافتم و آن را بناءِ بر عادت در دفتری مکتوب کردم این است که توجه کنید که ، تأكيد مي كنم، بخت هرگر به‌ طور دائمی در کنار کسی نمی‌ماند؛ بخت هرگز آرام‌وقرار ندارد، بلکه متغیر و بی‌ثبات است. هنر شهریار این است که باید همواره آماده تغییر باشد، قدرت سامان یابد، خودش محدود شود، نیروها را سرکوب نکند و ساختار دولت چنان استوار شود که وقتی بخت کار را انجام داد، در فقدان شخص، ساختار پابرجا بماند.

■ دقیقا در لحظه‌ای که روح در حال تجدید حیات خودش است و می‌خواهد خود را بازسازی کند، فقط آنان که شجاعت و تدبیر دارند، می‌توانند شرایط را به سود خود پیش ببرند - روح با هیچکسی عهد نبسته، روح منتظر هیچکسی نمی‌ماند، و روح یک تجربه را دو مرتبه پشت سر هم تکرار نمی‌کند.

📚«مُلکِ سیاست»📚

۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۹:۴۲

💠 شارلاتان‌های روایت را خوب بشناسید؟ - چه کسانی شما را فریب می‌دهند؟

☆ https://t.me/denkenfurdenken

✍️ بهروز زواریان

☆ همیشه کسانی هستند که داستان را از نیمه ماجرا برای شما مردم تعریف می‌کنند؛ نه از ابتدا، نه با یک تصویر کامل. آن‌ها شما را ناچار می‌کنند که فقط بخشی از واقعیت را ببینید، و با همین دید محدود که به شما می‌دهند، برداشت شما را شکل می‌دهند تا به پشتوانه شما به اهداف خود در قدرت برسند. استدلال درباره یک واقعیت اما از نیمه، بزرگ‌ترین ابزار فریب است.

■ وقتی کسی فقط گوشه‌ای از ماجرا را روایت می‌کند، ذهن شما مجبور است ناگفته‌های او را پر کند. و این همان جایی است که تحریف رخ می‌دهد؛ جایی که شما احساس می‌کنید اطلاعات کامل دارید، اما در واقع، در بازی دامی قرار می‌گیرید که او پهن کرده است

■ نمونه روشن: شخصی به نام آق سید یاسر جبرائیلی است که مدعی است که «بازار آزاد» اقتصاد ایران را نابود کرده است.

■ اما واقعیت این است که اقتصاد ایران هیچگاه آزاد نبوده؛ همه مداخلات دولتی، یارانه‌ها، قیمت‌گذاری‌ها و انحصارات دولتی و...، مانع شکل‌گیری یک بازار واقعی شده‌اند. بنابراین روایت او، فقط نیمه‌ حقیقتی است که با جا انداختن بخشی از واقعیت، مخاطب خودش را به سمت نتیجه‌ای نادرست هدایت می‌کند.

■ یاسر جبرائیلی (شارلاتان) و همپالکی‌های او که مدعی اصلاح هستند، می‌گویند ببینید مردم: ایران‌خودرو و سایپا به بخش خصوصی واگذار شده، و اولیگارش فاسدی شکل داده که پدر شما را درآورده است! عجب؟! بله، به طور اسمی واگذار کرده‌اید، اما به طور رسمی دولت همچنان سوبسید می‌دهد تا این دو شرکت زیان‌ده به هر قیمتی، حتی با ایجاد تورم، سروپا بمانند.

■ در اینجا، این شارلاتان به شما نمی‌گوید در منطق بازار، اشتباه مساوی با شکست است! اما چرا این دو شرکت تعطیل نمی‌شوند؟ چون همچنان دولت مداخله می‌کند! از کدام بازار آزاد صحبت می‌کنید؟!

■ کل این جماعت دقیقا همان کسانی هستند که با ظاهری «علمی» و «تحلیلی» پشت سر قضایا می‌ایستند، اما از حقایق حیاتی چشم‌پوشی می‌کنند، دقیقاً همان کاری را می‌کنند که شارلاتان‌ها انجام می‌دهند: القای اعتماد کاذب و هدایت مخاطب به سمتی که خود می‌خواهند.

■ اساسا تعریف داستان از نیمه، ذهن شما را در قلاب نگاه می‌دارد. وقتی این استراتژی در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها فراگیر شود، نه تنها درک شما از واقعیت تحریف می‌شود، بلکه تصمیم‌گیری‌های اجتماعی و سیاسی شما نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

■ پیام واضح این است: هر اطلاعاتی که می‌شنوید یا می‌خوانید، حتی از منابع به ظاهر معتبر، باید با دقت و شک و تردید بررسی شود. دنبال تصویر کامل باشید، نه فقط بخش جذاب یا تکان‌دهنده آن.

■ توجه کنید که: حتی یک خطای جزئی یا کم‌توجهی، وقتی به جمعیت بزرگ منتقل شود، اثرات فاجعه‌باری بر جا می‌گذارد: ایده‌ها پیامد دارند. بنابراین مسئولیت شما به عنوان مخاطب، پیگیری حقیقت کامل و پرسشگری دائم است، نه پذیرفتن روایتی ناقص.

☆ https://t.me/denkenfurdenken

📚«مُلکِ سیاست»📚

۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۹:۴۲

💠 بخشی از یادداشت هگل خطاب به مردم وورتمبرگ در سال ۱۷۹۸:

💠

✍ گئورگ فریدریش ویلهِلم هگل

■ «اين احساس كه این ساختمان عظيم، آن‌گونه كه امروزه وجود دارد، ‌نمی‌تواند تداوم يابد، احساسی فراگير و ريشه‌دار است.

■ همچنين، اين نگرانی نيز نگرانی‌ای فراگير [و همگانی] است كه ساختمان مزبور در حال فرو ریختن است و با فروريختنش ممکن است به همه صدمه بزند.

■با وجود باور ما به اين مسئله، آيا اين ترس آنچنان نيرومند می‌شود كه فرصتی برای اتخاذ تصميم در اين خصوص باقی نماند كه چه‌چيز می‌بايست ساقط شود؟ و چه‌چيز می‌بايست حفظ شود؟

■ و چه‌چيز می‌بايست بماند و چه‌چيز می‌بايست برافتد؟

■ آيا ما نمی‌بايست بكوشيم تا خودمان، [از پيش] ‌آنچه را كه نمی‌تواند تداوم يابد، رها سازيم و با نگاهی بی‌طرفانه عاملی را بررسي کنيم كه آن را تداوم‌نيافتنی می‌سازد؟

■ تنها ملاكِ [ما براي] چنين داوری‌ای عدالت است و شهامت اجراي چنين عدالتی تنها نيرويی است كه مي‌تواند به‌ نحوي شرافتمندانه و مسالمت‌جويانه اين ساختمان عظيم و ناپايدار را از ميان برداشته و وضعيتي مطمئن و استوار را جايگزين آن كند.

■ چه‌قدر كور هستند آنان كه نمي‌خواهند باور كنند که نهادها، ساختارها و قوانينی كه ديگر هيچ تطابقی با آداب و رسوم، نيازها و ديدگاه‌های بشر ندارند و روح از آنها رخت بربسته است، می‌توانند به حياتشان ادامه دهند...

💠 ... يا كسانی كه گمان می‌كنند آن صورت‌هایی كه احساس و فاهمه ديگر هيچ رغبتی به آنها ندارند، به‌ ميزان كافی نيرومند هستند تا برای يك ملت پيوندی پايدار را فراهم آورند.

■ تمام تلاش‌های فخرفروشانه و ناشيانه براي بازسازی اطمينان [ازدست‌رفته] نسبت به عناصر قانونی، و تمهيداتی كه ديگر هيچ‌كس به آنها باور ندارد، و مخفي‌كردن #گوركن‌ها پشت نقابی از واژگان فاخر و زيبا، نه‌تنها انگيزه‌ها و اغراض حساب‌شده آنها را با شرمساری [موقتاً] مخفی می‌كند، بلكه همچنين راه را بر طغيانی بسيار عظيم‌تر می‌گشايد كه در آن [ميل به] #انتقام،ْ خود را با نياز به اصلاح همراه خواهد كرد و توده همواره فريب‌خورده و همواره سركوب‌شده، مجازات رياكاری و بی‌صداقتی را تعيين خواهدكرد.

■ اگر آنگاه كه زمينِ زير پای ما به‌ لرزه می‌افتد، هيچ عملی انجام ندهيم، بلكه به‌ طرزی كوركورانه و سرخوشانه در انتظار فروپاشی ساختمان قديمی‌ای باشيم كه سرشار از شكاف، و تا عمق بنيادش پوسيده است، همچون زماني كه اجازه دهيم فردی زير الوارِ در حال‌ سقوط له شود، نه‌تنها به خلاف شرافتمندی است، بلكه با عقل و حزم نيز منافات دارد.»

💠

📚«مُلکِ سیاست»📚

۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۹:۴۲

✍ بهروز زواریان

☆ https://t.me/denkenfurdenken

■ اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی تصور می‌کرد با بمب‌ اتمی فوق‌سنگین تزار با وزن ۲۷ تُن می‌تواند در میان رابطه نیروها یا در میان قدرت‌های بلامنازع جهان جایی داشته باشد!

■ البته شوروی سوسیالیستی بناءِ بر علل مختلف که جای اشاره به آن نیست، فروپاشید، زیرا آن‌چه در مناسبات‌اش دیده نمی‌شد و ایدئولوژی سوسیالیسم - کمونیسم اجازه نمی‌داد متوجه واقعیت مناسبات سیاسی شود، این بود که بمب اتمی تزار آخرین پله نردبان بازدارندگی شوروی بود، در حالی که یک عامل اصلی بازدارندگی، در میان پُرشُمار عوامل دیگر، این است که با به کار گرفتن عقل، #منافع_اقتصادی خودت را طی قراردادهای چفت‌وبست‌شده اقتصادی، به منافع اقتصادی اَبَرقدرت‌ها گره بزنی (یعنی امتیاز بدهی و امتیاز بگیری)، طوری که بروز نزاع برای او هزینه‌بردار باشد؛ اگرچه به دلیل پیش‌پینی‌ناپذیری وقایع، این امر نمی‌تواند به طور مطلق مانع از بروز نزاع باشد، اما دستکم قیدی ایجاد می‌کند تا بتوان سطح تنش را کنترل کرد.

☆ https://t.me/denkenfurdenken

572

📚«مُلکِ سیاست»📚

۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۹:۴۲

📷 Photo

■اگر کسی از من بخواهد کتابی به او معرفی کنم که ریشه تنومند محافظه‌کاری در خاک آن قرار دارد، کتاب آقای ریجارد ا. ویور را معرفی می‌کنم.

■ عنوان کتاب را باید با آب الماس نوشت و بر سر درب هر خانه‌ای نصب کرد: ایده‌ها پیامد دارند...

■ و «ایده‌ها پیامد دارند»، یعنی از سطح نظری فراتر می‌روند و به عمل اجتماعی بدل می‌شوند. مثلاً تفسیرهای علی شریعتی از تشیع و عدالت اجتماعی در دهه ۱۳۵۰ که مستقیما از داخل حسینیه به خیابان سرازیر می‌شد. اگرچه هرگز انکار نمی‌کنم که ساختار اجازه داده است که امثال علی شریعتی فرصت ظهور داشته باشند.

■ امروز کار علی شریعتی تمام‌شده و دفتر او بسته‌شده است؛ اما باید توجه کرد که کفتار ایدئولوژی هرگز نمی‌میرد، بلکه هر بار لباس میش بر تَن می‌کند؛ و چون به مقصود رسید، انسان را تکه‌وپاره می‌کند.

■ کسانی که به جای گوش جان سپردن به ایده‌های متفکران برجسته و سوق‌دادن ساختار به سمتی که فرصت ظهور این شیاطین را بگیرد، افرادی را به رسمیت می‌شناسند که کوچک‌ترین درکی از مناسبات سیاسی و ساختار پیچیده قدرت سیاسی ندارند، هرگز نمی‌توانند در آینده انتظار داشته باشند که درخت گَز و تاغ که کاشته‌اند میوه بدهد!

567

📚«مُلکِ سیاست»📚

۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۹:۴۲

https://t.me/denkenfurdenken

✍ بهروز زواریان

■ دو سه سال قبل، درس‌گفتارهای فلسفه تاریخ جهانی هگل را از روی نسخه اصلی آلمانی زورکامپ، که برای دانشجویانش ایراد کرده است، خواندم، و یک جمله بسیار عجیب در آنجا، هرگز ذهنم را رها نکرد، هگل (شاید به نقل از شیللر) می‌گوید: تاریخ جهانی، دادگاه جهانی است!

■ همیشه از خودم می‌پرسیدم آیا منظور او این است که طرحی الهی از بیرون تاریخ، ملت‌ها را مجازات می‌کند؟ هرگز این نبود. و آیا نهادی وجود دارد که مردم و دولت‌ها را مجازات می‌کند؟ هیچ وقت این گونه نیست.

● پس منظور او چه بود؟

■ بخشی از پاسخ را در ادموند برک و بخشی دیگر را در خود کتاب خطوط اساسی فلسفه حق پیدا کردم که در واقع مضمون مشابهی دارند: دولت‌های که حامل اصل عقلانی (یا به اصطلاح واجد خصیصه #عقل_دولت) هستند دوام می‌آورند و دولت‌هایی که نمی‌توانند با روح زمانه به سازش برسند، بلاتردید دچار انحطاط و سقوط می‌شوند.

■ با این حال نباید نادیده گرفت که هگل حکمی اخلاقی و مبنی بر وجدان فردی صادر نمی‌کند: ممکن است ستمکاران بمانند و افراد درستکار نابود شوند، زیرا فرآیند تاریخ، دفتر حساب‌وکتاب فضیلت‌های فردی نیست؛ و اساسا وقایع تاریخ مبتنی بر تصادف نیست.

■ این جمله، معنای نهفته دیگری هم خطاب به مردم دارد که البته هگل نمی‌گوید بلکه فقط به نظر خودم می‌رسد و دستکم بناءِ بر صد سال ما درست به نظر می‌رسد: چرخ‌دنده‌های تاریخ بسیار بی‌رحم است و چه انسان‌هایی که بیگناه لای چرخ‌دنده‌های تاریخ له شدند؛ پیام واضح است: در صورت خطا، در صورت انتخاب نادرست مسیر و زیاده‌خواهی، در صورت داشتن توهمات عجیب‌وغریب در سیاست، و عدم دیدن واقعیت امور، و ماجراجویی برای برهم‌زدن نظم طبیعی امور و ساختن نهادهای جدید و عدم مسدودکردن راه نهادها و مسیرهایی که می‌دانید (یا نمی‌دانید اما باید می‌فهمیدید) خطا است اما اصرار می‌کنید به هرنحوممکن پابرجا بمانند، به هر حال خود تاریخ حکم می‌کند و خود تاریخ هم حکم را اجراء می‌کند، در واقع، خود ما تاریخ را با انتخاب‌های انجام‌شده، به علاوه سایر عوامل دخیل در جهتی که باید پیش برود هدایت می‌کنیم.

■ این یعنی در صورت کنونی، هرگونه انتخابی از سوی مردمان روی آینده تاریخ مؤثر خواهد بود، اگرچه به خاطر جهل به علل آینده نمی‌توانیم جزء به جزء را پیش‌بینی کنیم، اما از صورت کلی یک نظم می‌توان تا حدودی فرآیند آتی آن را دریافت- فراموش نکنیم که تاریخ بی‌رحم است و چه‌بسا انسان‌های بیگناهی که به خاطر انتخاب مسیر نادرست توسط دیگران قربانی شده‌اند. این یعنی، مسئولیت مستقیما روی دوش همان کسانی است که می‌خواهند انتخاب کنند؛ سیاست عرصه بازی و شوخی‌های دموکراتیکِ دموکراسی، و بازی با ایدئولوژی نیست... ؛ سیاست، مرد سیاسی پخته، مرد سیاسی می‌خواهد که تجربه و زمان او را در کوره خود پخته باشد: مثل آقای لُرد چرچیل - در واقع می‌خواهم بگویم اگر آقای چرچیل نباشد، فضا برای کوتاه‌قامتانی (حتی شامل پرشمار تحلیلگران سیاسی) باز می‌شود که معلوم نیست از زیر کدام بوته به تعداد زیاد پیداشده و وارد سیاست شده‌اند.

■ و مهم‌تر اینکه فراموش نکنید که ما با پدیده‌ای سخت تحت عنوان #قدرت_سیاسی مواجه هستیم که شناخت ذات آن به سادگی ممکن نیست!* لذا پرسش اصلی ما این است که ماهیت این قدرت سیاسی چیست؟ و ثانیا چگونه باید قدرت را مهار کرد؟ چه دولت، چه مردم. خواهش می‌کنم این کلمات را از سر دلسوزی جدی بگیرید، هیچ فرصتی برای هیچ آزمون و خطایی وجود ندارد - و تاریخ یعنی زمان صحت و یا کذب این گزاره را ثابت خواهد کرد.

====
* برای فهم بهتر این پدیده سلسله مقالاتی از برتران دووژونل در مجله قلم‌یاران چاپ شده است؛ این صرفا واقعا تبلیغ نیست، یک پیام واضح است که جز دلسوزی مرکز ثقل آن را تشکیل نمی‌دهد .

در صورت خطا، در صورت انتخاب نادرست مسیر و زیاده‌خواهی، در صورت داشتن توهمات عجیب‌وغریب در سیاست، و عدم دیدن واقعیت امور، و ماجراجویی برای برهم‌زدن نظم طبیعی امور و ساختن نهادهای جدید و عدم مسدودکردن راه نهادها و مسیرهایی که می‌دانید (یا نمی‌دانید اما باید می‌فهمیدید) خطا است اما اصرار می‌کنید به هرنحوممکن پابرجا بمانند، به هر حال خود تاریخ حکم می‌کند و خود تاریخ هم حکم را اجراء می‌کند، در واقع، خود ما تاریخ را با انتخاب‌های انجام‌شده، به علاوه سایر عوامل دخیل در جهتی که باید پیش برود هدایت می‌کنیم.
☆ https://t.me/denkenfurdenken
مهم‌تر اینکه فراموش نکنید که ما با پدیده‌ای سخت تحت عنوان #قدرت_سیاسی مواجه هستیم که شناخت ذات آن به سادگی ممکن نیست! لذا، پرسش اصلی ما این است که ماهیت این قدرت سیاسی چیست؟ و ثانیا چگونه باید قدرت را مهار کرد؟ چه دولت، چه مردم. خواهش می‌کنم این کلمات را از سر دلسوزی جدی بگیرید، هیچ فرصتی برای هیچ آزمون و خطایی وجود ندارد .
☆ https://t.me/denkenfurdenken

📚«مُلکِ سیاست»📚

۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۹:۴۲

✍ بهروز زواریان

☆ https://t.me/denkenfurdenken

■ تنها مسئله واضح ما در مهار قدرت و تمرکز قدرت در یک شخص، اشخاص یا نهادها، این است که دوباره تعریف و معنای انسان را پیش چشمانمان قرار دهیم! و بفهمیم انسان خیر مطلق نیست، بلکه خیر و شر در وجود او در هم آمیخته هستند.

■ همان انسان - (منظورم هیچ شخص خاصی نیست)- که پیش چشم شما سرشار از خیر به نظر می‌رسد، می‌تواند سرشار از شر باشد و تجربه بر این گزاره مُهر تأييد مي‌کوبد.

■ آن‌چه مردم امروز باید هر دقیقه‌ای که می‌گذرد درباره آن تأمل کنند ،این نیست که چه کسی سرشار از خیر است؛ بالعکس، باید بپرسیم این انسان که امکان بروز شر را دارد، نیازمند چه سازوکارهایی است که در ساختار قدرت، او را مهار کند؟!

■ آیا صرفا یک سند مکتوب چنین وظیفه‌ای را انجام می‌دهد؟ واقعیت چنین چیزی را نشان نمی‌دهد.

☆ https://t.me/denkenfurdenken

462

Showing 10 of 10 posts

No more posts

رتبه‌بندی

ورود لازم است

نظرات کاربران (0)

هنوز هیچ نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که نظر خود را به اشتراک می‌گذارید!

کانال‌های تلگرام مرتبط

Loading recommended channels...

📚«مُلکِ سیاست»📚

📚«مُلکِ سیاست»📚

رتبه‌بندی

رشد مشترکان (6 روز گذشته)

آخرین پست‌ها

رتبه‌بندی

نظرات کاربران (0)

کانال‌های تلگرام مرتبط

Middle East Spectator — MES

RT Arabic - برنامج أبعاد روسية

Pax Iranica

Fotros Resistance

کمیته پیگیری وضعیت بازداشت‌شدگان

مردم بروجرد

ما برای رهایی میهن✊

وزير اسبق

کانال‌های تلگرام مرتبط

Middle East Spectator — MES

RT Arabic - برنامج أبعاد روسية

Pax Iranica

Fotros Resistance

کمیته پیگیری وضعیت بازداشت‌شدگان

مردم بروجرد

ما برای رهایی میهن✊

وزير اسبق

نظرات کاربران (0)

آخرین پست‌ها