برای شهروند متفکر متعهد

Public

مشاهده کانال

نمی‌توانید بپیوندید؟ @MahdiKolahi

۱k عضو

به‌روزرسانی شده: May 15, 2026 at 10:50 PM

برای شهروند متفکر متعهد

شهروندانی متفکر متعهد شویم و چنین افرادی بسازیم مهدی کلاهی استاد دانشگاه فردوسی مشهد رییس شبکه سمن‌های محیط‌زیستی استان دکترای جامعه‌شناسی محیط‌زیست از ژاپن مدیر عامل سمن ملی اتازیس عضو کمیته UNEP-GEO7 و IPBES سازمان ملل ‏@Kolahi

Join @MahdiKolahi for exclusive kolahi and unepgeo7 content and discussions in 23

رتبه‌بندی

رتبه‌بندی جهانی

#456

رتبه‌بندی زبان

#45

رتبه‌بندی دسته‌بندی

#23

-1

رشد مشترکان (امروز)

مجموع: 1.0K

آخرین پست‌ها

برای شهروند متفکر متعهد

۱ خرداد ۱۴۰۵، ۰۸:۴۸

معادن در ایران: از مساحت اندک تا اثرات محیط‌زیستی گسترده — نیاز به بازاندیشی مدیریت و بازتوانی

مهدی کلاهی

۱. مقدمه: داده‌های پایه
در ایران، حدود ۴ تا ۵ درصد از مساحت کشور در مناطق فعال معدنی یا در اختیار فعالیت‌های معدنی است. این گستره نسبی اندک، اغلب به عنوان معیاری از کم بودن اثرات محیط‌زیستی برداشت می‌شود. ولی این دیدگاه اشتباه است و توان ارائه تصویر واقعی اثرگذاری معادن را ندارد، زیرا اثرات فعالیت‌های معدنی، بسیار فراتر از عرصه مکانی معدن دیده می‌شود. از منظر علمی، باید بررسی اثرات را فراتر از مرز جغرافیایی معدن انجام داد. داده‌های معتبر نشان می‌دهند که معادن کوچک نیز حتی اکوسیستم‌های وسیع در نقاط دور را هم تحت تأثیر قرار می‌دهند.

۲. اثرات فراتر از عرصه معدن: آلودگی آب، کاهش پوشش گیاهی و تخریب اکوسیستم‌ها
۲.۱. آلودگی منابع آب سطحی و زیرزمینی
فعالیت‌های معدنی باعث آلودگی آب‌های سطحی و زیرزمینی می‌شوند؛ به‌ویژه در مناطقی که عملیات معدن‌کاری روباز، دپو باطله‌ها، و تخلیه پساب‌ها انجام می‌شود:
• آلودگی آب‌های زیرزمینی: تخلیه پساب‌های فرآوری، جریان‌های اسیدی و فلزات سنگین می‌توانند به سفره‌های زیرزمینی وارد شده و کیفیت آب را در فاصله‌های قابل توجه از معدن کاهش دهند.
• اختلال هیدرولوژیکی: استخراج گسترده سطحی و پمپاژ آب‌های زیرزمینی برای حفظ خشک‌بودن گمانه‌های معدنی باعث کاهش سطح ایستابی آبخوان‌ها، تغییر مسیر جریان‌های طبیعی، و خشک‌شدن چشمه‌ها و تالاب‌ها می‌شود.
بنابراین، اثرات آلودگی منابع آب معمولاً به‌صورت کیلومترها دورتر از محدوده معدن مشاهده می‌شود و این معنی‌دارتر از اندازه «عرصه معدن» است.

۲.۲. تأثیر بر پوشش گیاهی، مراتع و جنگل‌ها
آزادسازی عرصه‌های طبیعی برای عملیات معدنی، جابجایی خاک و سنگ، و انتشار گرد و غبار حاصل از انفجارها و حمل‌ونقل مواد معدنی، باعث موارد زیر می‌شود:
• حذف پوشش گیاهی و تخریب زیستگاه‌های طبیعی — کاهش تنوع زیستی و از بین رفتن مراتع.
• پاشش گرد و غبار و آلاینده‌ها بر گیاهان — کاهش فتوسنتز و نابودی پوشش گیاهی حتی در شعاع کیلومتری معدن.
در بررسی‌های انجام‌شده، مثلا اثرات منفی فعالیت‌های معدن در منطقه سنگان خواف بر محیط فیزیکی و اکوسیستم اطراف و دوردست قابل توجه بوده‌اند، به‌طوری که انتشار ذرات معلق و آلاینده‌ها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین پیامدهای منفی شناخته شده است.

۳. معادن و مصرف آب: فشار بر منابع آبی کشور
یکی از ابعاد کمتر دیده‌شده در ایران، مصرف بالای آب در معادن بزرگ به‌خصوص در صنایع فرآوری است:
• برخی معادن بزرگ مانند مجتمع سنگ‌آهن سنگان در خراسان رضوی (با بیش از یک میلیارد تن ذخیره و جایگاهی در جمع ۱۰ معدن بزرگ جهان) برای ارائه فرآوری‌های آهن به کنسانتره و گندله و تامین زنجیره تولید فولاد، وابسته به آب زیادی هستند.
• این عملیات در منطقه‌ای با کم‌آبی شدید و استفاده از سفره‌های زیرزمینی حساس قرار دارد، جایی که تأمین آب برای معدن‌های بزرگ یکی از چالش‌های اصلی مدیریت منابع آبی به شمار می‌آید.
• علیرغم تلاش‌ها برای بهبود بهره‌وری، مصرف آب در واحدهای فرآوری بسیار زیاد است؛ گزارش‌ها حاکی از کاهش مصرف با فناوری‌های جدید مانند فیلترپرس برای بازچرخانی آب هستند، اما تکمیل آن بهینه‌سازی هنوز در مراحل توسعه است.
در زمینه اقتصاد محیط‌زیست، حتی مصرف آب معادن بزرگ می‌تواند با مقیاس حجم آب مورد نیاز شهرها مقایسه شود و فشار مضاعفی روی منابع آب آشامیدنی ایجاد نماید. طبق برآوردی، نیاز آبی یکی از معادن کشور، به اندازه یک ششم آب شرب شهر مشهد گزارش شد.

۴. پیشنهاد راهبردی: پیروی از اصول جهانی بازسازی و بازتوانی
برای کاهش اثرات محیط‌زیستی بلندمدت، لازم است صنایع معدنی ایران:
1. پذیرش الزامات ارزیابی دقیق و کامل اثرات محیط‌زیستی (EIA) نه فقط در مقیاس عرصه معدن، بلکه در مقیاس منطقه‌ای و حوضه آبخیز؛
2. به کارگیری استانداردهای بین‌المللی مثل The International Principles and Standards for the Ecological Restoration and Recovery of Mine Sites برای طراحی و اجرای برنامه‌های بازسازی و بهبود اکوسیستم پس از پایان بهره‌برداری؛
3. توسعه و به‌کارگیری فناوری‌های نوین کاهش مصرف آب، مدیریت پساب و گرد و غبار، و کنترل انتشار آلاینده‌ها؛
4. ایجاد سازوکارهای پایش و پاسخگویی مشارکتی با جوامع محلی و نهادهای محیط‌زیستی.

در کل، اگرچه عرصه مستقیم معادن در ایران کمتر از ۵ درصد مساحت کشور است، اثرات محیط‌زیستی آن در مقیاس آب، خاک، هوا و جوامع طبیعی، بسیار فراتر از حیطه مکانی معدن دیده می‌شود. باید دیدگاه مدیریتی و علمی را از «عرصه صرفاً جغرافیایی» به دیدگاه زنجیره‌ای اثرات محیط‌زیستی منطقه‌ای تبدیل کرد تا سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی نیز در همان چارچوب انجام شود.

920

برای شهروند متفکر متعهد

۱ خرداد ۱۴۰۵، ۰۸:۴۸

همکار ارجمند

با سلام و احترام،

به استحضار می‌رساند انتخابات کارگروه‌های تخصصی برنامه‌ریزی آموزش عالی، در بازه زمانی ۱۴ تا ۱۶ دی‌ماه (یکشنبه تا سه‌شنبه) به‌صورت برخط و از طریق پایگاه اینترنتی
http://vote.ito.gov.ir/
برگزار خواهد شد.

اینجانب به‌عنوان یکی از نامزدهای این دوره، خلاصه‌ای از سوابق علمی و حرفه‌ای خود را در سامانه مذکور بارگذاری نموده‌ام.

خواهشمند است در صورت صلاحدید و پس از ملاحظه رزومه، چنانچه حضور اینجانب را برای فعالیت مؤثر در کارگروه بین‌رشته‌ای محیط‌زیست مفید ارزیابی می‌فرمایید، با مشارکت در فرآیند انتخابات و رأی ارزشمند خود، اینجانب را مورد حمایت قرار دهید.

پیشاپیش از توجه و همراهی بزرگوارانه شما صمیمانه سپاسگزارم.

با تقدیم احترام
مهدی کلاهی

4,820

برای شهروند متفکر متعهد

۱ خرداد ۱۴۰۵، ۰۸:۴۸

📷 Photo

تمديد مهلت ارسال درخواست اعتبار مالياتي در چهارچوب ماده 13 قانون جهش توليد دانش بنيان تا پايان سال

830

برای شهروند متفکر متعهد

۱ خرداد ۱۴۰۵، ۰۸:۴۸

🎥 Video

دانشگاه به عنوان R&D

راهنمای جامع اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه

نقش دانشگاه در اجرای ماده 11 و 13 قانون جهش دانش بنیان

963

برای شهروند متفکر متعهد

۱ خرداد ۱۴۰۵، ۰۸:۴۸

📎 File

تبدیل هزینه مالیات به سرمایه نوآوری

پوشه صوتی راهنمای جامع اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه

نقش دانشگاه در اجرای ماده 11 و 13 قانون جهش دانش بنیان

354

برای شهروند متفکر متعهد

۱ خرداد ۱۴۰۵، ۰۸:۴۸

آیا #آب واقعاً «منبع تجدیدپذیر» است؟
(بازاندیشی یک تصور رایج در علوم آب)

مهدی کلاهی

در ادبیات عمومی و حتی بسیاری از اسناد رسمی، آب به‌عنوان یک «منبع تجدیدپذیر» معرفی می‌شود. این گزاره در نگاه نخست، بدیهی به نظر می‌رسد، زیرا آب در چرخه هیدرولوژیک دائماً در حال گردش است. اما بررسی دقیق‌تر از منظر فیزیک، هیدرولوژی و اقتصاد منابع، نشان می‌دهد که این گزاره، بدون قید و شرط، علمی و دقیق نیست.

۱. واقعیت فیزیکی
از دیدگاه ترمودینامیک و علوم زمین، جرم کل آب موجود در کره زمین تقریباً ثابت است. آب نه خلق می‌شود و نه نابود؛ تنها بین حالت‌های مختلف (مایع، بخار، یخ) و مکان‌های گوناگون (اقیانوس، جو، خشکی، آبخوان‌ها) جابه‌جا می‌شود. بنابراین اگر «تجدیدپذیری» به‌معنای تولید ماده جدید تلقی شود، آب اصولاً تجدیدپذیر نیست.

۲. آنچه تجدید می‌شود: دسترس‌پذیری آب شیرین
در چرخه هیدرولوژیک، آنچه واقعاً تجدید می‌شود، ذخیره‌ی آب شیرینِ قابل دسترس برای انسان و اکوسیستم‌ها است، نه خودِ ماده‌ی آب. بارش، رواناب و تغذیه آبخوان‌ها باعث بازتوزیع آب می‌شوند و امکان استفاده مجدد از آن را فراهم می‌کنند.

۳. شرط بنیادین تجدیدپذیر بودن
در اقتصاد منابع طبیعی، یک منبع تنها زمانی تجدیدپذیر تلقی می‌شود که:
نرخ برداشت ≤ نرخ بازتولید طبیعی
اگر برداشت از این حد فراتر رود، حتی منبعی که ذاتاً در چرخه طبیعت بازتولید می‌شود، از منظر مدیریتی به منبعی غیرتجدیدپذیر تبدیل می‌شود.

۴. نقش مقیاس زمانی
تجدیدپذیری آب وابسته به مقیاس زمانی است. آب در مقیاس زمین‌شناسی، پایدار است، اما در افق برنامه‌ریزی انسانی و نسل‌ها، می‌تواند به‌شدت آسیب‌پذیر و حتی عملاً غیرقابل تجدید شود؛ به‌ویژه در مورد آب‌های زیرزمینی عمیق که زمان تغذیه آن‌ها گاه هزاران سال طول می‌کشد.

جمع‌بندی تحلیلی
آب از نظر فیزیکی تجدیدپذیر نیست؛ از نظر هیدرولوژیک در چرخه طبیعت بازتوزیع می‌شود؛ و از نظر اقتصادی و مدیریتی، منبعی تجدیدپذیرِ مشروط، وابسته به نرخ برداشت، مکان و مقیاس زمانی است.
بنابراین آب ذاتاً تجدیدپذیر نیست؛ آنچه تجدید می‌شود، دسترس‌پذیری آب است، و آن هم تنها در صورتی که بهره‌برداری در محدوده ظرفیت طبیعی باقی بماند.

برای شهروند متفکر متعهد

۱ خرداد ۱۴۰۵، ۰۸:۴۸

📣 نام پکیج: کارگاه آموزشی صفر تا 100 مقاله نویسی ISI با رویکرد مجلات Q1

👌 برگزار کننده: انجمن علمی دانشجویی مرتع و آبخیزداری دانشگاه ارومیه با همکاری مدیریت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه ارومیه و حمایت انجمن آبخیزداری ایران

🧑‍🏫 مدرس: جناب آقای دکتر ادریس معروفی نیا (دانش آموخته دکتری عمران آب دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران و کارشناس شرکت آب منطقه ای آذربایجان غربی)

⏳ مدت کل آموزش: 10 ساعت

🛠 فرمت فایل: ویدئو (MP4)

💣 توضیحات :
کارگاه آموزشی مقاله نویسی صفر تا 100 مقاله نویسی ISI بصورت کاملا عملی و فشرده با حمایت دانشگاه ارومیه و گروه مرتع و آبخیزداری در بستر مجازی در دیماه 1404 در 5 جلسه برگزار گردید. آشنایی با انواع همایش ها و مجلات- ارسال مقاله به همایش و مجلات معتبر علمی پژوهشی و نکات مهم داوری- دسته بندی انواع مقالات ISI ( Q1 تا Q4)- اعتبار سنجی مجلات معتبر و نامعتبر- مراحل صفر تا 100 نوشتن یک مقاله ISI بصورت کاملا عملی و قدم به قدم- ارسال و سابمیت مقاله- ریوایز و اصلاحیه مقالات- استفاد از ایجنت های هوش مصنوعی در مقاله نویسی- آموزش رفرنس دهی مقالات- آموزش ترسیم نمودار و گراف های تخصصی و... بخش هایی بود که در این دوره تدریس گردیده شد.

لذا در راستای سنت حسنه زکات علم انتشار علم می باشد، با اخذ مجوز لازم از دانشگاه ارومیه و معاونت فرهنگی دانشگاه، کلیه فایل های آموزشی و ویدئویی جلسات این کارگاه آموزشی بصورت کاملا رایگان در اختیار جامعه علمی کشور قرار می گیرد. استفاده از محتویات این کارگاه با ذکر نام برگزار کنندگان بلامانع می باشد. در انتها نیز از همه عزیزان تقاضا می گردد در صورت رضایت از دوره با ذکر 10 صلوات بر حضرت محمد و آل محمد (ص) ما را خوشحال نموده و از دعای خیر خود محروم نفرمایید.
ارادتمند و خاک پای همه فرزندان ایران زمین- دکتر ادریس معروفی نیا- دیماه 1404

✅ فیلم جلسه اول:

https://s34.picofile.com/d/8488760684/586f9313-3afc-4376-8c30-a4bce38f340b/Part_1_ISI_Course.mp4

✅ فیلم جلسه دوم:

https://s34.picofile.com/d/8488776334/9544be6e-5829-481f-b9da-bf1b826de6ba/Part_2_ISI_Course.mp4

✅ فیلم جلسه سوم:

https://s34.picofile.com/d/8488848642/27944b8b-f04c-4dc5-be0e-9d000cfcd453/Part_3_ISI_Course.mp4

✅ فیلم جلسه چهارم:

https://s34.picofile.com/d/8488840418/f147043e-6b0a-4eb5-8b70-2680d11bffa4/Part4_ISI_Course.mp4

✅ فیلم جلسه پنجم:

https://s34.picofile.com/d/8488843800/860a9eb1-f11a-4dbc-9809-2c6bd80c6e7c/Part_5_ISI_Course.mp4

✅ فایل جلسات دوره:

https://s34.picofile.com/d/8488849768/b4a01dfc-9750-49c2-8600-734140ab4f00/فایل_جلسات.rar

✅ فیلم نرم افزار مندلی برای رفرنس دهی:

https://s34.picofile.com/d/8488850368/e5e69be9-f679-4936-81ef-6b265d490e43/Mendely_Desktop.rar

✅ فیلم آموزش برنامه رفرنس دهی مقالات با مندلی:

https://s26.picofile.com/file/8460433576/Mendely.rar.html

برای شهروند متفکر متعهد

۱ خرداد ۱۴۰۵، ۰۸:۴۸

🎥 Video

تبدیل هزینه مالیات به سرمایه نوآوری

راهنمای جامع اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه

نقش دانشگاه در اجرای ماده 11 و 13 قانون جهش دانش بنیان

710

برای شهروند متفکر متعهد

۱ خرداد ۱۴۰۵، ۰۸:۴۸

📷 Photo

📌آیین اختتامیه هفته پژوهش و فناوری دانشگاه در سال ۱۴۰۴

🗓۸دی ۱۴۰۴
#روابط_عمومی_دانشگاه_فردوسی_مشهد

536

برای شهروند متفکر متعهد

۱ خرداد ۱۴۰۵، ۰۸:۴۸

📎 File

🔹 مشاهیر سازمان منابع طبیعی

زندگی‌نامه زنده‌یاد استاد کریم ساعی

بنیان‌گذار علوم منابع طبیعی و تشکیلات جنگلبانی در ایران

☘

336

برای شهروند متفکر متعهد

۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۲۲:۵۰

📷 Photo

امشب آخرین فرصت ثبت نام در دوره آموزشی آنلاین

📍 «تهیه طرح مرتعداری»

🧑‍🏫 مدرس دوره: دکتر حامد سنگونی

🗓 زمان‌بندی دوره:
چهارشنبه — ساعت 14 تا 19
شروع: 10 دی ۱۴۰۴
پایان: 10 دی ۱۴۰۴
مهلت ثبت‌نام: تا 9 دی ۱۴۰۴

💻 محل برگزاری: غیرحضوری (آنلاین)

🎯 مزایا:
✔️ ارائه گواهی معتبر از کالج دانشگاه فردوسی مشهد
✔️ مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

🌐 لطفاً از مرورگر فایرفاکس استفاده شود.

🔗 تارنمای ثبت‌نام
https://college.um.ac.ir/index.php/fa/?option=com_events&view=event&id=9566


☎️ شماره تماس:
📞 05138805474

🆔

1,180

Showing 11 of 11 posts

No more posts

رتبه‌بندی

ورود لازم است

نظرات کاربران (0)

هنوز هیچ نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که نظر خود را به اشتراک می‌گذارید!

کانال‌های تلگرام مرتبط

Loading recommended channels...

برای شهروند متفکر متعهد

برای شهروند متفکر متعهد

رتبه‌بندی

رشد مشترکان (امروز)

آخرین پست‌ها

رتبه‌بندی

نظرات کاربران (0)

کانال‌های تلگرام مرتبط

Middle East Spectator — MES

RT Arabic - برنامج أبعاد روسية

Pax Iranica

Fotros Resistance

کمیته پیگیری وضعیت بازداشت‌شدگان

مردم بروجرد

ما برای رهایی میهن✊

وزير اسبق

کانال‌های تلگرام مرتبط

Middle East Spectator — MES

RT Arabic - برنامج أبعاد روسية

Pax Iranica

Fotros Resistance

کمیته پیگیری وضعیت بازداشت‌شدگان

مردم بروجرد

ما برای رهایی میهن✊

وزير اسبق

نظرات کاربران (0)

آخرین پست‌ها