Abdu & Hasu

Public

Can't Join? @abduftsemier

4.8k Members

Updated: May 15, 2026 at 9:59 AM

Abdu & Hasu

Abdulhak & Hasenet <የኢቅራእ ቢስሚ ረቢከ /አንብብ በጌታህ ስም/ ትውልዶች እንጂ ፣ የኢቅራእ /የአንብብ / ትውልዶች አይደለንም።> የምንኖረውም: የምንሰራውም : የምናነበውም ለአላህ ነው። አላህ ያወቅነውን የምናሳውቅ ፣ ባወቅነው ደግሞ የምንጠቀም ያድርገን። አሚን!! For any comment ⇄ @ABDU_EMRE

@abduftsemier offers specialized information about abdulhak and abdu_emre for subscribers interested in Politics

Ranking

Global Ranking

#456

Language Ranking

#45

Category Ranking

#23

-1

Participant Growth (Last 6 Days)

Total: 4.8K

24h growth: -39 1%

Latest Posts

Abdu & Hasu

May 23, 2026, 05:51 AM

📷 Photo

የዛሬ 12 አመት በዛሬዋ ቀን ነበር፤ የሳዳቶች ቁንጮ የነቀሽበንዲ አውራ የሰይድ መህዲ አገልጋይ የሆኑት ሸይኽ ሙሐመድ ናዚም ሀቃኒ አል ጂላኒ አል ሩሚ ወደ ሌላኛው አለም የተሸጋገሩት። አል ፋቲሃ!
#አባ_ደዋም

304

Abdu & Hasu

May 23, 2026, 05:51 AM

#የሰይዲና_ኸድር_ቅዳሜ

በአንድ ወቅት አንድ ሰው በበረሃ ውስጥ ብቻውን ሲጓዝ ሰይዲና ኸድርን (ዐ.ሰ) ያገኛቸዋል። ሰውየውም በጣም ደንግጦና ተደስቶ "አንቱ የታላላቅ ወልዮች መምህር ሆይ! ካንቱ የበለጠ ለአላህ ቅርብ የሆነና በዱንያ ላይ ስሙ የገነነ ማን አለ?" ብሎ ጠየቃቸው።
ሰይዲና ኸድርም ፈገግ ብለው እንዲህ አሉት፦
"በበልኽ ከተማ ውስጥ የሚኖር አንድ ሰው አለ፤ እርሱ ከእኔ ይበልጥ ለአላህ ቅርብ ነው። እኔ በየቀኑ ሄጄ እዘይረዋለሁ።"

ሰውየውም በመገረም "ይህ ሰው ማን ነው? ምን አይነት ታላቅ ዒባዳ ቢሰራ ነው?" ብሎ ጠየቀ። ሰይዲና ኸድርም "ሂድና እራስህ እየው" አሉት። ሰውየው ወደ ከተማዋ ሄዶ ሰውን ሁሉ ሲጠይቅ፣ የተባለው ሰው ገበያ ውስጥ ጫማ የሚሰፋ ደሀ ሰራተኛ ሆኖ አገኘው። ሰውየው ግራ ገባው፤ "ይህ ሰው ቀን ከሌሊት በገበያ ጩኸትና በሰዎች መካከል ሆኖ እንዴት ከኸድር በለጠ?" ብሎ አሰበ። ለቀናት ሲታዘበው ግን አንድ ነገር አየ፦ ያ ሰው ጫማውን በሰፋ ቁጥር እጁ በስራ ላይ ቢሆንም፣ ልቡ ግን ዘውትር በአላህ ዚክር ውስጥ ነው። ደንበኛ መጥቶ ሲያናግረው በፈገግታና በአደብ ያስተናግዳል፣ ነገር ግን ደንበኛው እንደሄደ ወዲያውኑ ወደ መንፈሳዊው ዓለም ይመለሳል።
በመጨረሻም ሰውየው ጠጋ ብሎ "ኸድር ስለ አንተ ነግሮኛል፤ ሚስጥርህ ምንድነው?" አለው። ሰራተኛውም እንዲህ አለው፦
"እኔ በሰዎች መካከል የምኖረው ለኑሮዬ ነው፤ ልቤ ግን ከአላህ ጋር ነው (አል-ቀልቡ መዓላህ፣ ወል-የዱ ፊል አማል)። ኸድርን ማየት ፈልጌ አላውቅም፣ ነገር ግን እኔ ባለሁበት ሆኜ አላህን ስላፈቀርኩት፣ ኸድር ወደ እኔ እንዲመጣ አደረገው።"

*በተለይ በዚህ ዘመን ተራ መስለው የሚታዩ በተራራ ተገልለው ሳይሆን በሰዎች መካከል ሆነው ከአላህ የሆኑ ስንት ምርጥ ባሮች አሉ!

በአንድ ወቅት በአንድ ሩቅ መንደር የሚኖር አንድ በጣም ደሀ የሆነ እንጨት ቆራጭ ነበር። ይህ ሰው በየቀኑ ወደ ጫካ እየሄደ እንጨት ይለቅማል፣ ከዚያም በገበያ ሸጦ ለቤተሰቡ ጥቂት እህል ይገዛል። ይህ እንጨት ቆራጭ ግን አንድ ልዩ ልማድ ነበረው፤ በየቀኑ በስራው መሃል የሚያገኛትን አንዲት ሳንቲም ለብቻዋ ያስቀምጣል።
ጎረቤቶቹ "ለምንድነው ይህችን ሳንቲም የምታስቀምጣት?" ብለው ሲጠይቁት፣ "አንድ ቀን ሰይዲና ኸድርን ካገኘሁት ድግስ እጋብዘዋለሁ" ይል ነበር። ሰዎችም "አንተ ደሀ ሆነህ ሳለ ኸድርን እንዴት ታገኛለህ? እርሱስ ቢመጣ ያንተን ድግስ ምን ያደርገዋል?" እያሉ ይሳለቁበት ነበር።
ከብዙ ዓመት በኋላ፣ ያ እንጨት ቆራጭ የሰበሰባት ገንዘብ ለጥቂት ዳቦና ወተት የሚሆን ደረጃ ላይ ደረሰች። በዚያኑ ዕለት አንድ ሽማግሌ መንገደኛ ወደ ቤቱ መጣ። እንጨት ቆራጩም በታላቅ ደስታና አደብ ተቀብሎ ያለውን ጥቂት ምግብ አቀረበለት። ሽማግሌውም ምግቡን በልተው ሲጨርሱ እንዲህ አሉት፦
"ልጄ ሆይ! አንተ ለብዙ ዓመታት ኸድርን ለመጋበዝ ሳንቲም ስትሰበስብ ነበር። ኸድር ግን ያንተን ምግብ ፍለጋ ሳይሆን፣ ያንተን 'ንጹህ ልብ' (ኒያ) ፍለጋ ነው የመጣው። አላህ ያንተን ቅንነት ስለወደደው ኸድርን ወደ ቤትህ ላከው።"

እንጨት ቆራጩም በጣም ተደስቶ "ሰይዲ! እኔማ እርስዎ ይመጣሉ ብዬ አላሰብኩም ነበር" አላቸው። ሰይዲና ኸድርም እንዲህ የሚል ትልቅ ሚስጥር ነገሩት፦
"አላህ ዘንድ ትልቁ ስጦታ የበዛው ምግብ ወይም ውድ ስጦታ ሳይሆን፣ በድህነትና በችግር ውስጥ ሆነህ ለወንድምህ የምታሳየው 'ከልብ የሆነ ፍቅር' ነው። እኔ በየቀኑ በታላላቅ ነገሥታት ግብዣ ላይ እጠራለሁ፣ ነገር ግን እግሬ የሚመራው እንደ አንተ ያለ ቅን ልብ ወዳለው ሰው ቤት ነው።"

#አባ_ደዋም

Abdu & Hasu

May 23, 2026, 05:51 AM

#ለይለተል_ጁሙኣ

ሰይድ ባዑ ሳሊስ አባባ በኪብሪተል አህመር የሰለዋት ኪታባቸው ላይ በጁምዓ ቀን ይህ ሰለዋት እንዲቀራ ይጋብዛሉ።

اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى كُلِّ نَبِيٍّ، وَعَلَى سَيِّدِنَا أَبِي بَكْرٍ وَعَلَى كُلِّ وَلِيٍّ، وَعَلَى سَيِّدِنَا عُمَرَ وَعَلَى كُلِّ تَقِيٍّ، وَعَلَى سَيِّدِنَا عُثْمَانَ وَعَلَى كُلِّ سَخِيٍّ، وَعَلَى سَيِّدِنَا عَلِيٍّ وَعَلَى كُلِّ رَضِيٍّ، وَعَلَى سَيِّدِنَا جِبْرِيلَ وَعَلَى كُلِّ مَلَكٍ (عَشْرَ مَرَّاتٍ).

"አላሁመ ሷሊ ወሰሊም አላ ሰይዲና ሙሀመዲን ወአላ ኩሊ ነቢይ፣ ወአላ ሰይዲና አቢበክሪን ወአላ ኩሊ ወሊይ፣ ወአላ ሰይዲና ዑመር ወአላ ኩሊ ተቂይ፣ ወአላ ሰይዲና ዑስማን ወአላ ኩሊ ሰኺይ፣ ወአላ ሰይዲና ዐሊዪን ወአላ ኩሊ ረዲይ፣ ወአላ ሰይዲና ጅብሪል ወአላ ኩሊ መለክ።"

ይህን ሰለዋት 10 ጊዜ ያለ መልካም እድልና ደስታን ይወፈቃል፤ የጀነት ዛፍም ይተከልለታል፤ አላህ ከመላእክት ጋር ያለውን ግንኙነት ያጠነክረዋል። ይህን ሰለዋት የሚያዘወትር ሰው በጀነት ውስጥ ከነቢያትና ከታላላቅ ሶሃባዎች ጋር የመሆን እድል ያገኛል። በሕይወቱ ውስጥ የሚገጥሙትን መንፈሳዊና ቁሳዊ መሰናክሎች ለማለፍ ይረዳዋል።

የኪብሪተል አሕመር pdf inbox

#አባ_ደዋም

281

Abdu & Hasu

May 23, 2026, 05:51 AM

#ለይለተል_ጁሙኣ

አንድ የጁሙዓ ለይል ላይ ሸይኽ አህመደል-ገዛሊ በብቸኝነት ሆነው ዚክርና ዒባዳ እያደረጉ ሳለ፣ ድንገት በውስጣቸው ትልቅ መንፈሳዊ ጭንቀት ተሰማቸው። ልባቸው እንደለመዱት በብርሃንና በደስታ ሊሞላ አልቻለም። "ያ አላህ! በዚህች ታላቅ ምሽት ምን አጥፍቼ ይሆን የልቤ በር የተዘጋው?" እያሉ ለረጅም ሰዓት ራሳቸውን ፈተሹ።

በመጨረሻም ውዱእ ሲያደርጉ የነበረውን ሁኔታ አስታወሱ።፤ውዱእ ሲያደርጉ አንዲት ትንሽ ጉንዳን በውሃው እንዳትሰምጥ ብለው ከእጃቸው ላይ አውርደው መሬት ላይ አስቀምጠዋት ነበር፤ ነገር ግን ጉንዳኗን ያስቀመጡበት ቦታ ደረቅ ስላልነበረ ጉንዳኗ ስትቸገር አይተው ነበር። ሸይኹም በፍጥነት ተነስተው ጉንዳኗን ያስቀመጡበት ቦታ ሄዱ። ጉንዳኗ አሁንም በጭቃው ውስጥ ስትታገል አገኟት። በታላቅ ርህራሄ አነሷትና በደረቅ ቦታ ላይ፣ ለምለም ቅጠል ባለበት ስፍራ አስቀመጧት። በዚያች ቅጽበት፣ ጉንዳኗ ነጻ እንደወጣች፣ የሸይኹ ልብ በብርሃን ተሞላ። በዚያች የጁሙዓ ለይል ከዚህ በፊት አግኝተውት የማያውቁት መንፈሳዊ ከሽፍ (መገለጥ) ተከፈተላቸው። በወቅቱም እንዲህ አሉ፡-
"አላህ ዘንድ ትልቅ ቦታ የምታገኘው በትላልቅ ስራዎችህ ብቻ ሳይሆን፣ በትናንሽ ፍጥረታቱ ላይ በሚኖርህ እውነተኛ ርህራሄም ጭምር ነው። የጁሙዓ ለይል የእዝነት ምሽት ነው፤ ለፍጥረታቱ የማያዝን ደግሞ እዝነቱን አያገኝም።"

#አባ_ደዋም

284

Abdu & Hasu

May 23, 2026, 05:51 AM

#ሚስባህ_ሳዒሪን ክፍል-6

✍️ባዑ ሳሊስ (ዳግማዊ አብሬት)

ሸይኽህ ቢጓዝም ወይም ወደ ቀጣዩ አለምም ቢሻገሩ ልክ ከፊትህ እንዳለ አድርገህ አስብ። አንድ ሙሪድ ወደ መንፈሳዊው ጉዞ ከመግባቱ በፊት፣ መጽሐፍትን በማንበብና የቀመሱትን (ባለ ዘውቆችን) በመጠየቅ ስነ-ምግባርን ሊማር ይገባል። ሰይዲ ጀማሉዲን አል-አኒ እንዲህ ብለዋል፦ "አንድ ሙሪድ በሸይኾች እጅ ለመሰልጠን (ሱሉክ) ከፈለገ፣ መጀመሪያ ከነገሥታት ጋር የሚደረገን ስነ-ምግባር ለሁለት ዓመታት ይማር፤ ምክንያቱም ነገሥታት በሥርዓታቸው ላይ ጥብቅ ስነ-ምግባር አላቸውና።"
* ኢማም አቡል ሐሰን አሽ-ሻዙሊ እንዲህ ብለዋል፦ *"ከጥቅማቸው ይልቅ ጉዳታቸው የሚበልጥብን (ስነ-ምግባር የሌላቸው ሙሪዶች) በዙብን።"

* በአላህ ወዳጆች ፊት ስነ-ምግባር ማጣት ወደ መባረር ያደርሳል። "በምንጣፉ ላይ (በቅርበት) ሆኖ ስነ-ምግባር ያጓደለ ወደ ደጃፉ ይመለሳል፤ በደጃፉ ላይ ሆኖ ስነ-ምግባር ያጓደለ ደግሞ ወደ ከብቶች በረት ይታሰራል (ከሰው ተርታ ይወጣል)።" የዱንያ ነገሥታት እንዲህ ከሆኑ፣ የሐቁ (የአላህ) ነገሥታትማ እንዴት ይሆኑ? ስለዚህ ከአላህ ወሊይ ጋር ያለ አደብ ከመገናኘት ተጠንቀቅ። ከሁሉ የሚከፋው መከልከል የአላህ ወሊይን አግኝቶ ተቀባይነትን (ቀቡል) አለማግኘት ነው።

* የሸይኾች አደብና መስፈርት ብዙ ቢሆንም፣ ለባለ ማስተዋል ጥቂት ምልክት ይበቃዋል። ከሁሉም ዋናው ልብን ከሸይኽ ጋር ማሰር (ረብጡል ቀልብ) ነው።
* ይህ ትስስር እውቀትን ለመቅሰም መሰረት ነው። ይህም የሚሆነው በታላቅ አክብሮት፣ ግርማ ሞገስን (ሀይባን) በመላበስ፣ በፍቅርና በናፍቆት ነው። ፍቅር የሌለው ሰው ትስስር (ራቢጣ) የለውም።
* የሸይኹ ፍቅርና ታዛዥነት ልክ እንደ አላህና መልክተኛው ፍቅርና ታዛዥነት እንደሆነ ማመን።
*ሸይኹን ከጓደኞቹና ከልጆቹ በላይ ሊወደው ይገባል።
* ወደ ሸይኹ ጓደኝነት ሲገባ ለጥቅም ሳይሆን በፍላጎትና በጉጉት ሊያገለግለው ይገባል።
* ከሸይኹ የተቀበለውን ዚክር አዘውትሮ ሊል ይገባል። ዚክሩ ውጤት የሚሰጠው በቋሚነት ሲያደርጉት ነው። ከሸይኹ ዘንድ ተቀባይነት ካገኘ በኋላ ዚክር እንደ ግዴታ ሰላት ነው፤ ካመለጠውም ቀዷ ሊያወጣ ይገባል።
* ሌላ ሰው ለሸይኹ የላከውን ሰላምታ ተሸክሞ ማድረስ ወይም ወደ ሸይኹ ሰላምታ መላክ ከስነ-ምግባር ጉድለት ይቆጠራል። ነገር ግን ጉዳይ ኖሮት መሄድ ካልቻለ፣ ጉዳዩን በወረቀት ጽፎ መላክ ይቻላል፤ ይህም በአዋቂዎች (ዓሪፎች) ዘንድ የተለመደ ነው።

* የአውሊያዎች አገልግሎት በረከቱ ዘላቂ ነው። በዚህ በመጨረሻው ዘመን እንደ አውሊያዎች አገልግሎትና ጓደኝነት ያለ በረከት የለም። ምክንያቱም የነቢዩን (ሰ.ዐ.ወ) ስነ-ምግባር መላበስ የሚቻለው እነርሱን በመቀላቀል ብቻ ነው።
* ታላቁ ሸይኽ አብዱልቃድር አል-ጂላኒ (አላህ ይውደድላቸው) ለልጃቸው አብዱረዛቅ በሰጡት ወሲያ እንዲህ ብለዋል፦ *"በዚህች ዓለም የአውሊያዎች ጓደኝነትና የደሆች ፍቅር ይበቃሃል።"*

* ሸይኽ አህመድ አል-መርዙቂ እንዲህ ብለዋል፦ "ሷሊሆች በሚዘከሩበት ጊዜ አላህ ከንግግሩ ደመናን ይፈጥራል፤ አላህ ወደ ፈቀደው ሀገርም ይነዳታል። ከደመናዋ አንዲት ጠብታ ዝናብ የደረሰው ሁሉ የአላህ እዝነት (ራህማ) ይወርድበታል።"
* አውሊያዎችን እንደ መውደድና እንደ ማገልገል ወደ አላህ የሚያቃርብ ነገር የለም። ምክንያቱም አውሊያን መውደድ አላህን መውደድ ነው፤ አውሊያን መበደል ደግሞ አላህን መበደል ነው። እነርሱ ወደ አላህ አድራሾችና የነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) ተተኪዎች (ኸሊፋዎች) ናቸው።

* ሙሪዱ "እስካሁን ምንም ለውጥ አላገኘሁም (ሰዓቱ አልደረሰም)" ማለት የለበትም። ምክንያቱም አንዳንዶች በአይን ጥቅሻ ውስጥ፣ አንዳንዶች በሶስት ወይም በአራት ቀን ውስጥ፣ ሌሎች ደግሞ በከባድ ትግል (ሙጃሀዳ) ወደ ደረጃው ይደርሳሉ።
* ወደ ግቡ (ወደ አላህ መድረስ) የቀረው አንድ ወይም ሁለት እርምጃ ብቻ ሊሆን ይችላል። አላህ በድንገት በመንፈሳዊ ስበት ወደ ራሱ ሊያቀርበው ይችላልና።
* ምሳሌ፦ ወተት አንዴ ወይም ሁለቴ ስለተነቀነቀ ቅቤ አይወጣም፤ ቅቤ የሚወጣው ደጋግሞ በመነቅነቅ (በመጽናት) ነው። በተመሳሳይ መልኩ መንፈሳዊ ውጤት የሚገኘው ከሸይኹ የተሰጠውን ተግባር (ወዚፋ) በቋሚነት በማዘውተር ነው።

ወደ አንድየውና መሃሪው ጌታ የመጣ ሰው፣ ያለ ምንም መዘግየትና መሰናክል ምስጢራት ይገለጡለታል። ከልብ ካልሆኑ ነገሮችና ከድብልቅልቅ ስሜቶች የጸዱ ታላላቅ ሰዎችን (አውሊያዎችን) መንገድ ተከተል።
ሰይዱ-ጧኢፋ ጁነይድ እንዲህ ብለዋል፦ "የእኔ የሙራቀባ መምህር ድመት ናት። አንዲት ድመት የአይጥ ጉድጓድ ላይ አድፍጣ ስትጠባበቅ አየሁ፤ አንዲት የፀጉር ዘር እንኳ ሳታንቀሳቅስ በአይጧ ጉድጓድ ላይ ሙሉ በሙሉ ተመስጣ ነበር። በሁኔታዋ ተደንቄ በውስጤ እንዲህ አልኩ፡ 'አንተ ዝቅተኛ ፍላጎት ያለህ ሰው ሆይ! ያንተ አላማ ከአይጥ ያነሰ አይሁን፤ አንተም ከድመቷ ያነሰ ትኩረት ሊኖርህ አይገባም።' በዚህም ነቃሁና የሙራቃባን መንገድ በቆራጥነት ያዝኩ፤ ያሰብኩትንም አገኘሁ።"

አንድ ሰው ጌታውን በማውሳት (ዚክር) ውስጥ ሰምጦ ራሱን፣ ስሙን፣ ባህሪውንና ማንነቱን ከረሳ፣ ያ ደረጃ ፈናእ ይባላል። አንድ ሰው አዲስ መንፈሳዊ ደረጃ በገባ ቁጥር የድሮ ማንነቱ ይጠፋል፤ እዚያ ደረጃ ላይ ሲጸና ደግሞ በቃእ (መቆየት) ይባላል።
የፈናእ ደረጃዎች አራት ናቸው፦
1. ተጀሊ አል-አፍዓል፦ የአላህ ስራዎች ብቻ በምድር ላይ እንደሚንቀሳቀሱ ማየት።
2. ተጀሊ አል-አስማእ፦ የአላህ ስሞች ምስጢር መገለጥ።
3. ተጀሊ አስ-ሲፋት፦ የአላህ ባህሪያት መገለጥ።
4. ሹሁድ ዛት (ታላቁ ደረጃ)፦ የጌታን ማንነት (ዛት) መመስከር።
ይህ ደረጃ ሲድረቱል ሙንተሃ (የመጨረሻዋ ወሰን) ይባላል። እዚህ የደረሰ ሰው በ"አንድነት ባህር" (ባሕሩል ወሕዳ) ውስጥ ይሰምጣል። ይህንንም "ገሪቅ" (ሰምጦ የጠፋ) ይሉታል። ከዚያም ወደ በቃእ (በአላህ መኖር) ደረጃ ይሸጋገራል።

አንዳንዶች እንደሚሉት "ሲድረቱል ሙንተሃ" ለአሪፎች የጉዞ መጨረሻ ሳይሆን የጉዞ መጀመሪያቸው ነው። ከፍጡራን ወደ አላህ የሚደረገው ጉዞ ወሰን ቢኖረውም፣ "በአላህ ታግዞ ወደ አላህ የሚደረግ ጉዞ" ግን መጨረሻ የለውም።

አንድ ሙሪድ (ተማሪ) በስልጠናና በትምህርት (ተርቢያ) ስር እስካለ ድረስ፣ ያለ ሸይኹ ፈቃድና ክትትል በራሱ በሙራቃባ ብቻ ተገልሎ መጓዝ የለበትም። ሸይኹ "ልጄ ሆይ! አሁን ጌታህን አውቀሃል፣ ከአላህ ጋር ሁን" ብሎ ፈቃድ እስኪሰጠው (መቃመ አል-ፈጥም) ድረስ በመሪው ስር መቆየት ግዴታው ነው። *ለሙሪድ ከሼሁ ሀሪማ ውጭ ወደ ሌላ ሼሆች ሀድራ ያለ ሼኹ ፍቃድ መግባት ሀራም ነው፤ አንድ ሼኽ የበላይ ወደሆነው ሼኽ እራሱንና ሙሪዶቹን ማስገባት አለበት፤ እንደዚያ ካላደረገ በነፍሲያው ነው ሚሰራው።

*እንግዲህ ወንድሞቼ የሼሆችን ኪታብና የጦሪቃ መመሪያችንን በትንሹ ለመዳሰስ ሞክሬያለው፤ በቀጣይ ከሚስባህ የተለያዩ ቂሳዎችን እናወጋለን!
*እውነተኛ የሼሀችን ባሪያ መሆንን አላህ ይወፍቀን!
*አላሁመ ሷሊ ወሰሊም አላ ዘይኒል ውጁድ፤ ወአላ አሊሂ፤ ወሷህቢሂ፤ ወከዛ ሰላም ኻተሙል አውሊያ!
*ሙሉ ኪታቡን pdf ከፈለጋቹ inbox!
#አባ_ደዋም

Abdu & Hasu

May 23, 2026, 05:51 AM

#መገርገቢያ

ማክሰኞ በመንፈሳዊ ትርጉም "አል-የውሙል አህመር" (ቀይ ቀን) ይሉታል። ይህም ከጦርነት፣ ከኃይል እና ከጥንካሬ ጋር ይያያዛል።
* በዚህ ቀን አላህ ጀሀነምን እንደፈጠረ፤ መጥፎ የተባሉ ነገሮች ሁሉ የተፈጠሩበት እንዲሁም ደም መፍሰስ የጀመረባቸው ክስተቶች የቃቢልና ሀቢል ታሪክ የተፈጸሙበት ቀን እንደሆነ ይነገራል።

* ይሁን እንጂ ይህ ማለት "ክፉ ቀን" ነው ማለት አይደለም፤ ይልቁንም የሰው ልጅ በውስጡ ያለውን "ነፍሰል አማራ" (ክፉ አዛዥ ነፍስ) የሚዋጋበት የጀግንነት ቀን ነው።
* ለዛም ነው አባባ በዚህ ቀን ዱዓን፣ ኢባዳን ማብዛትን የሚመክሩት። ለታመመ ሰው፣ ሀጃ ለገጠመው፣ ለተቸገረ ሰው ዱዓ ማድረግ በዚህ ቀን ትልቅ ምንዳ አለው ይላሉ።
* በአጭሩ የመንፈሳዊ ውጊያ ቀን ነው፤ በውስጣችን ያለውን ቁጣ እና ትዕቢት አጥፍተን፣ በትህትና እና በዚክር የምናሸንፍበት ቀን ማለት ነው።

#አባ_ደዋም

455

Abdu & Hasu

May 23, 2026, 05:51 AM

📎 File

"አዝራኢል ሆይ የእኔ ህዝቦች ደካማ ናቸው በየዋህነትና በተረጋጋ ሩሀቸውን ውሰድ?" ስል በትህትና ጠየቅኩት እርሱም፦ "የሞት ጌታ በሆነው አላህ እምላለሁ የነቢይነት ማህተም የሰጠህ ሀያሉ ጌታ በአንድ ቀንና ለሊት ሰባ ጊዜ ያነጋግረኛል እንዲህም ይለኛል፦ "የውዱ ሙሀመድ ህዝብ ነፍስ በብርሀንና በቀላል ሁኔታ ውሰድ።" ስለዚህ እኔ ከነሱ በፊት ከነበሩት ይልቅ ለህዝብህ እዝነት አሳያለው!

*ከዚህ በፊት በ39 ክፍል ያየነውን የኢስራእና ሚዕራጅ ጉዞ በpdf አዘጋጅተነዋል!
#አባ_ደዋም

276

Abdu & Hasu

May 23, 2026, 05:51 AM

#ለይለተል_ጁሙኣ

በአንድ ወቅት ከኢማሙ ሻፊዒ ተማሪዎች አንዱ በጁሙዓ ለይል በሕልሙ ነቢዩን (ሰ.ዐ.ወ) ያያቸዋል። በሕልሙም ነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) እጅግ በጣም ተደስተውና ፊታቸው በፈገግታ በርቶ ይመለከታቸዋል። ተማሪውም የነቢዩን ደስታ አይቶ እንዲህ ሲል ይጠይቃቸዋል፡- "የአላህ መልእከተኛ ሆይ እንዲህ ያስደሰቶት ምንድነው?" ሲል ይጠይቃቸዋል።

​ነቢዩም (ሰ.ዐ.ወ) እንዲህ ብለው መለሱለት፡- ​"መሐመድ ኢብኑ ኢድሪስ (ኢማሙ ሻፊዒ) በኔ ላይ በሚያወርደው ለየት ያለ ሶለዋት ምክንያት ነው ተደስቼ ያየኸኝ።"

​ተማሪው ከእንቅልፉ ሲነቃ በነገሩ ተደንቆና ተደስቶ ወደ ኢማሙ ሻፊዒ ዘንድ ይሄዳል። ያየውን ሕልም ሁሉ ይነግራቸዋል፤ ኢማሙ ሻፊዒም ይህንን ሲሰሙ አላህን አመስግነው ማልቀስ ጀመሩ። ተማሪውም ያ በነቢዩ ዘንድ ተወዳጅነትን ያስገኘላቸው "ለየት ያለ ሶለዋት" የትኛው እንደሆነ ጠየቃቸው።
​ኢማሙ ሻፊዒም በጽሑፎቻቸው መጀመሪያ ላይ የሚጠቀሙትንና ዛሬም ድረስ በብዙ ኪታቦች መግቢያ ላይ የሚገኘውን የሚከተለውን ሶለዋት ነገሩት፡-
​"اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ كُلَّمَا ذَكَرَهُ الذَّاكِرُونَ، وَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ كُلَّمَا غَفَلَ عَنْ ذِكْرِهِ الْغَافِلُونَ"
​
​"አላህ ሆይ! አውሺዎች ባወሱት ቁጥር በሙሐመድ ላይ እዝነትህን አውርድ፤ ዘንጊዎች ደግሞ ከእሳቸው ዚክር በዘነጉ ቁጥር በሙሐመድ ላይ እዝነትህን አውርድ።"
​
#አባ_ደዋም

321

Abdu & Hasu

May 23, 2026, 05:51 AM

#የሰይዲና_ኸድር_ቅዳሜ

በአንድ ወቅት አንድ ትልቅ ሼኽ ነበሩ፤ እኚህ ሼኽ ሁልጊዜም ዱዓቸው "ያ አላህ! ሰይዲና ኸድርን (ዐ.ሰ) አንድ ጊዜ እንኳ በአካል እንዳገኘውና ካንተ ዘንድ የተሰጠውን ጥበብ እንዲያካፍለኝ አድርገኝ" የሚል ነበር።
ከዕለታት አንድ ቀን ሼኹ መስጂድ ውስጥ ተቀምጠው ሳለ፣ አንድ በጣም የቆሸሸ ልብስ የለበሰ፣ ጠጉሩ የተንጨባረረና ድሀ የሚመስል ሰው ወደ መስጂዱ ዘለቀ። ይህ ሰው በቀጥታ ወደ ሼኹ መጥቶ አጠገባቸው ተቀመጠ። ሼኹ በልባቸው "ይህ ሰው ምነው እንዲህ ጠጋ ይላል? ልብሱም አይጸዳም" ብለው በመጠኑ ተጸየፉት።
ያ ሰው ግን ፈገግ ብሎ ሼኹን እንዲህ አላቸው፦
"ሼኽ ሆይ! ሁልጊዜ ኸድርን ለማየት ዱዓ ታደርጋለህ፤ ነገር ግን ኸድር መጥቶ አጠገብህ ሲቀመጥ ልብሱ ለምን ቆሸሸ ብለህ ትጠላለህ?"

ሼኹ ደነገጡ፤ ወዲያውኑ ይህ ሰው ሰይዲና ኸድር መሆኑን ተረዱ። እጃቸውን ለመሳምና ይቅርታ ለመጠየቅ ሲሞክሩ ሰይዲና ኸድር እንዲህ የሚል ትልቅ ምክር ሰጥተዋቸው ተሰወሩ፦
"አላህን በታላላቅ ሰዎችና በታላላቅ ስፍራዎች ብቻ አትፈልገው። ይልቁኑ በሰው ልጆች ሁሉ ውስጥ የአላህን ሚስጥር ፈልግ። 'ኩሉ መን ተልቃሁ ኸድር' (ያገኘኸው ሰው ሁሉ ኸድር ሊሆን ይችላል ብለህ አስብ)። የሰው ልጅን ልብስና ውጫዊ ገጽታ አይተህ ክብርን አትለካ።"

#አባ_ደዋም

304

Abdu & Hasu

May 23, 2026, 05:51 AM

#ሚስባህ_ሳዒሪን ክፍል-5

✍️ሰይድ ባዑ ሳሊስ (ዳግማዊ አብሬት)

አንድ ዛኪር ሊያሟላቸው የሚገቡ ስነ-ስርዓቶች የሚከተሉት ናቸው፦
*መጀመሪያው ከማንኛውም ወንጀልና ከማይረባ ነገር የጠራ እውነተኛ ተውበት ማድረግ።
*ከተቻለ ጨለም ባለና ንጹህ ቦታ መሆን፤ አካሉንና ልብሱን ማጽዳት።
*ዓይኖችን ጨፍኖ መከናነብ እና ዚክር በሚያደርግበትና ሌላም ዒባዳ በሚፈጽምበት ጊዜ ሸይኹ በፊቱ እንዳሉና እያዩት እንደሆነ አድርጎ ማሰብ።
*ብቻውን ከሆነ ወደ ቂብላ ዞሮ፣ ለሶላት እንደሚቀመጠው መቀመጥ አለበት።
* ሲጀምር "አዕተሲሙ ቢስሚላሂ ራሕማኒ ራሒም ሚን ሸሪን ነፍሳኒያ ወሽ-ሸይጧኒያ" ማለት አለበት።
በመቀጠል ለሸይኹ ዱዓ ያደርጋል የተላለፈው ዱዓ የሚከተለው ነው፦
( اللهم اني أسألك بذاتك العليةوبصفاتك السني وبمحمدحبيبك وخليلك وصفيك صلى الله عليه وسلم ان تجعل شيخي ومربي وقرةعيني وثمرةفؤادي وحيات روحي وزينةظاهري وباطني خليفةلرسول الله صلى الله عليه وسلم ومرشدالجميع خلقك وان تزين ظاهرهم بالمجاهدةوباطنهم بالمشاهدةوان ترزقهم توبة
الصدقين وتوصلهم إلى توبةالمقربين وان تبلغهم في مقام الا صطفائيةلكي يكونوااكسيرابمعرفتك وراضيالقضائك ومتوجها اليك ومتشوقاللقائك ومطيعابك لوجهك الكريم وان تلحقهم بالذين تقدموامن الصالحين وارزقهم كمارزقتهم وكن لهم كماكنت لهم وارزقني حبهم ووجه قلبهم الي لكي ينقلوني من الحالة الحسيسةالى الحالةالنفسيةومن الذميمةإلى المحمودةومن البشريةالى الروحانيةلكي أكون اكسيرابوحدانيتك وشاربابكأس ودادك من شراب حبك لكي أصيل اليك بواسطةأبي وحياةروحي بحرمةنبيك الواسطةالكبرى وصلى الله على سيدنامحمدكلما ذكره الذاكرون وذكرانذكره الغافلين)

ከዚህ በኋላ ሁለት ጊዜ ፋቲሓ ይቀራል፤ አንደኛው ለነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ)፣ ሁለተኛው ደግሞ ለሸይኾቹ ይበረከታል።
የመጀመሪያውን ፋቲሃ ሲቀራ እንዲህ ይላል፦
(لحضرت زين العالمين وسيدالمرسلين وخاتم النبين وامام الواصلين سيدناومولانامحمد صلی الله علیہ وسلم وعلى اله وصحبه وأمدنابمددهم وجمعنافي الحضرةالأحمدية بواسطةخليفتهم أبي وشيخي لهم (الفاتحه

በሁለተኛው ፋቲሃ ሲቀራ እንዲህ ይላል፤
( اللهم اني أسألك أن توجه قلب شيخي وكفيلي ومرءاةتجلي الحضرةالاحمديةالي لكي ينقلوني من دارالاغيارالى مطالعةالانواروتنزلهم منازل الصدقين والمقربين بنهايةالبشرى والتجليات الكبرى وتجعلهم حرزي أحترزبهم من كلوالعوائق والوسائط والحواسدعن مشاهدةخالقي وربي وانتجعل فيضاتهم عميقة واصله لجمع الخليقةوتجعلهم من الذين تقدمواخليفةلرسول الله صلى الله عليه وسلم وتمدنابمددهم الفاخروجنتهم الحاضر وتطول حياتهم مستمدين من بحرسيدنامحمدصلى الله عليه وسلم بحق الفاتحه

ከዱዓውና ከፋቲሐው በኋላ፣ በመጀመሪያ እስቲግፋርን፣ በመቀጠል ደግሞ ተህሊልን ይጀምራል።
* ጭንቅላቱን በ"ላ ኢላሀ" ጊዜ በጥቂቱ ወደ ቀኝ፣ በ"ኢለላህ" ጊዜ ደግሞ ወደ ግራ ዘንበል በማድረግ መሆን አለበት።
* ከሸይኹ ከተፈቀደለት ገደብ (ቁጥር)" ማለፍ የለበትም፤ ሰይጣን ምስጢሩን እንዳይቀማው።

1. አላህ "እናንተንም የምትሰሩትንም የፈጠረ ነው" (ሱረቱ አስ-ሷፋት፡ 96) ማለቱን ማስታወስ። "እኔ ዛኪር ነኝ" ብሎ ራሱን ማጥራት የለበትም፤ ራስን ማጥራት የከሳሪዎች ምልክት ነውና።
2. ዚክሩ ለሽልማት ፍላጎት ወይም ለቅጣት ፍራቻ ሳይሆን፣ ለአላህ ያለውን ውዴታና ናፍቆት ለመግለጽና ባሪያነቱን ለማረጋገጥ ብቻ መሆን አለበት።

የመሪዎች መሪ፣ የሊቃውንት ዘውድና የታላቅ ስነ-ምግባር ባለቤት የሆኑት ሰይድ ባዑ ሳኒ (አላህ በረከታቸውን ያፍስብን) እንዲህ ብለዋል፦
"ሰዎች በዒባዳ ረገድ የተከፋፈሉ ናቸው። አንዳንዶቹ ቀንና ሌሊት አላህን በማውሳት ተጠምደዋል። ጊዜው እንኳ አይበቃቸውም። ለምግብ ወይም ለጡሃራ ሲሉ ዚክራቸውን ለጥቂት ጊዜ ቢያቋርጡ፣ አላህን ታላቅ አመጽ ያመጹ ይመስላቸዋል። ልባቸው ሁልጊዜም ከአላህ ጋር የተቆራኘ ነው። ለዓይን ጥቅሻ እንኳ ከአላህ መለየት በእነርሱ ዘንድ እርም ነው።">

1. ዛኪሩ የ"ላ ኢላሀ ኢለላህ"ን ትርጉም በሚገባ ሊያውቅ ይገባል።
2. በዚክር ወቅት ቃላትን እንዳያዛባ መጠንቀቅ አለበት።
3. በ"ላ" ላይ እንደ አስፈላጊነቱ መሳብ (መድ) ይገባል። አንዳንዶች መሳቡን ማርዘም ሁሉንም ተቃራኒ ሐሳቦች ከልብ ለማስወጣት ይረዳል ይላሉ፤ ይሁን እንጂ አብዛኞቹ ሊቃውንት በ"ላ" ላይ ከመጠን በላይ ሳይሳብ በ"አላህ" (ለፍዘል ጀላላህ) ላይ መሳቡ የተሻለ እንደሆነ ይስማማሉ።
4. ከ"ላ ኢላሀ" በኋላ ያለችዋን "ኢለላህ" የምትለዋን ሀምዛ (ኢ) በሚገባ ማጥበቅ (ተህቂቅ) ያስፈልጋል። ብዙዎች "ኢ" የሚለውን ድምፅ ወደ "ይ" በመቀየር "የለላህ" ይላሉ፤ ይህ ግን ስህተት ከመሆኑም በላይ ከመለኮታዊው ረድኤት የሚያቋርጥ ተግባር ነው።

በዚክር መሃል መናገር ካስፈለገ መጀመሪያ አላህን ምሕረት መጠየቅ፣ ንግግሩን ጨርሶ ወደ ዚክሩ ሲመለስ ደግሞ እንደ ማበሻ ቢያንስ አንድ ጊዜ እስቲግፋር ማድረግ ይገባል።
* በዚክርም ሆነ በሌላ ዒባዳ ላይ እያለ እንቅልፍ ካሸነፈው፣ ተረጋግቶ ማረፍ ይሻላል።
ከነገሥታት ጋር ተቀምጦ ስነ-ስርዓት  የጎደለው ሰው ደግሞ በግርፋትና በእስራት ተቀጥቶ እንደሚባረር እወቅ።
ለዚህም ነው ሰይድ ባዑሳኒ (ረ.ዐ) በሁሉም ሁኔታቸው ውጫዊና ውስጣዊ ስነ-ስርዓትን የሚጠብቁት። እርሳቸው እግራቸውን ዘርግተው አይታዩም ነበር። ልብሳቸውን እንኳ ቢሆን በቆመ ወይም በተቀመጠ ሁኔታ እንጂ ተኝተው አይቀይሩም ነበር። የታላላቅ አውሊያኦች መሪ የሆኑትም እግራቸውን ሳይዘረጉ እስከ 60 ዓመት እንደቆዩ ይነገራል።
ሰይዲ ሰቀጢ (ረ.ዐ) እንዲህ ብለዋል፦
"አንድ ቀን በመስገጃዬ ውስጥ ዚክር እያደረግሁ እግሬን ዘርግቼ ነበር። በዚያን ጊዜ ከሰማይ፦ 'ያ ሲሪ! ከነገሥታት ጋር እንዲህ ነው የሚቀመጠው?' የሚል ድምፅ ሰማሁ። ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ለሃያ ዓመታት እግሬን ዘርግቼ አላውቅም።">

* ከሁሉ በላይ አስፈላጊው ነገር ዚክሩ ደረጃው ከደረሰና ፍጹም ከሆነ (ዓሪፍ ቢላህ) መሪ የተገኘ የፈቃድ ወይም የትምህርት ውጤት መሆን አለበት። ያለ ፈቃድ የሚደረግ ዚክር ጥቅሙና ተጽዕኖው አነስተኛ ነው።
*ሲጨርስም "ላ ኢላሀ ኢለላህ ሙሐመዱን ረሱሉላህ (ሰ.ዐ.ወ)" በማለት ማሳረግ አለበት።
* ዚክሩን እንደጨረሰ ወዲያው ንግግር ሳይጀምር ለአንድ ወይም ለሰዓታት ዝም ብሎ፣ አላህ የሚለግሰውን መንፈሳዊ ስጦታ መጠባበቅ አለበት።
* ሲጨርስ"ኢላሂ አንተ መቅሱዲ ወሪዳከ መጥሉቢ" ማለት አለበት።
ይቀጥላል...
#አባ_ደዋም

Abdu & Hasu

May 8, 2026, 09:04 PM

#ሚስባህ_ሳዒሪን   (ክፍል-2)
مِصْبَاحُالسَائِرِين
✍ባዑ ሳሊስ (ዳግማዊ አብሬትዬ)

#ማሳሰቢያ፦ ኪታቡን በተወሰነ መልኩ ብቻ ነው የምንመለከተው!

ምዕራፍ አንድ፦ ስለ ጠሪቃ (መንገዱ) ምንነት

ወንድሜ ሆይ! አላህ እኔንም አንተንም ለተመረጡትና ለተሳካላቸው ባሮቹ ወዳጅ ያድርገንና እወቅ፦ ጠሪቃን መፈለግና መያዝ ያለምንም ልዩነት በዑለማዎች ስምምነት (ኢጅማዕ) ግዴታ ነው። ያ ካሚል የሆነው አላህን አዋቂ ሸይኽ በቻይና ምድር እንኳ ቢሆን መፈለግ ይገባል። በሀገሩ ሸይኽ ካላገኘና በተለያዩ ምክንያቶች መጓዝ ካልቻለ ግን፣ በነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) ላይ ሶላትና ሰላም በማውረድ፣ የሱፊያ ሊቃውንት መጻሕፍትን በማንበብና በእነርሱም በረካ በመሻት ነፍሱን ሊታገላት ግዴታ ይሆንበታል።
ይህን ካደረገ ሸይኹ ከሩቅ ሆኖ ሊያስተምረው ተስፋ ይደረጋል። ሊቃውንት እንዳሉት፦ ታዘው የቀረቡትን በመፈጸም እና የተከለከሉትን በመራቅ በነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) ላይ ሶላት ማውረድ ልብን ለማብራት ሲባል የ"ሙረቢ ሸይኽን" ቦታ ይተካል። ነገር ግን ወደ ታላላቅ ሰዎች መንፈሳዊ ማዕረግ (መቃማት) ለመድረስ የግድ ወደ ግቡ የደረሰ፣ አላህን ያወቀና የነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) መንፈሳዊ ወራሽ የሆነ ሸይኽ ያስፈልጋል።
አላህ እንዲህ ብሏልና፦
< "...ከባድ ዝናብ ባይመታው እንኳ ካፊያ (ጥቂት ዝናብ) ይበቃዋል። አላህም የምትሠሩትን ሁሉ ተመልካች ነው።" (ሱረቱል በቀራህ 2፡265)>

ስለዚህ ነፍሱን የማያውቅ ሰው ዘንድ ነፍስህን አትጣል። ነገር ግን ፍለጋው ላይ ስስት ካሳየህ (ቁርጠኛ ካልሆንክ) ሸይኹን አታገኘውም። በበሽታው የሚደሰት በሽተኛ እንዴት ፈውስን ያገኛል?

ኢማም አል-ጀርጃኒ ጠሪቃን ሲተረጉሙ፦ "ወደ አላህ ለሚጓዙ ሰዎች የተለየ ጉዞ ሲሆን፣ ይህም ደረጃዎችን በመሻገርና ነፍስን ከመጥፎ ስነ-ምግባር በማጽዳት የሚገኝ ነው" ብለዋል።
ወይ ጉድ! ያለ መርከብ ባህር ውስጥ እንዴት ይገባል? ያለ መርከብ የገባ ሰው ሞቱ የታወቀ ነው። ወደ አላህ የሚደረገው ጉዞ ደግሞ ከባህር የበለጠ መስመጥ ያለበት መንገድ ነው።

ለዚህም ነው እንደ ኢማም ነወዊ፣ ኢማም ራፊዒ፣ ኢማም ገዛሊ፣ ኢብኑ ሀጀርና ዘከሪያ አል-አንሷሪ ያሉ ታላላቅ ዑለማዎች የውጭውን እውቀት (ዒልመ ዟሂር) ካጠኑ በኋላ መንፈሳዊ ሸይኽን የያዙት፤ ገና አሁን አወቅን አሉ።
*ጃሚዐል ኡሱል* በተሰኘ መጽሐፍ ላይ እንዲህ ተብሏል፦ "ወደ ግቡ የደረሰ ሸይኽ ያልያዘ ሰው ከሰረ፤ ሸይኽ ይዞ በስነ-ስርዓቱ በአደብ ያልተመራ ደግሞ የባሰ ከሳሪ ነው"። ያለ መሪ የተጓዘ ሰው ይጠፋል እንጂ ግቡ ላይ አይደርስም።

እወቅ! ያለ ንጹሕና ክቡር መሪ (ሸይኽ) በቁርኣንና በሱና መስራት፣ በዒባዳ ላይ ኢኽላስ ማግኘትና በአንተና በጌታህ መካከል ያሉትን የጨለማ መጋረጃዎች መግፈፍ እጅግ አስቸጋሪ ነው። ምንም እንኳ አዋቂ ብትሆንም የሷሊሆችን ስነ-ምግባር መላበስ አለብህ።
ነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) እንዲህ ብለዋልና፦ "እርግጠኝነትን (የቂንን) ከባለቤቶቹ ተማሩ።"
ኢማም ማሊክ እንዲህ ብለዋል፦
"ተሰውፍን ተቀብሎ ፊቅህን (ህግጋትን) ያልተማረ ሰው ከመንገድ መውጣት ውስጥ ይወድቃል፤ ፊቅህን ተምሮ ተሰውፍን ያልያዘ ደግሞ አመጸኛ (ፋሲቅ) ይሆናል፤ ሁለቱንም የሰበሰበ ግን እውነታውን አገኘ።"

መንፈሳዊ እውቀት የተጋረደባቸው (መህጁቢን) ሰዎች ግን፦ "በእውቀት ፍለጋና በንባብ ተጠመዱ፣ ገና ወጣቶች ናችሁ፣ እድሚያችሁ ሲገፋ ትገባላችሁ ጠሪቃን አትያዙ" ይላሉ። ይህ ትልቅ ስህተት ነው።
በአላህ ይሁንብኝ! ሰይጣን ስራቸውን አጌጦ አሳያቸው፣ ተውባንና መንፈሳዊ ጉዞን እንዲያዘገዩ አደረጋቸው፣ ልባቸውም ደረቀ፣ ተስፋቸውም ልክ አጣ። ወይ ጉድ! ለመሆኑ እነዚህ ሰዎች እውቀትን ሁሉ አዳርሰው እስኪጨርሱና ከዚያም በኋላ ግዴታ የሆኑ መንፈሳዊ ስራዎችን (ፈርደል ዐይን) ለመስራት ቀጠሮአቸውን (አጀላቸውን) በእጃቸው ይዘውታልን?
አላህ በቁርጥ መጽሐፉ እንዲህ ብሏልና፦
"...ቀጠሮአቸውም በመጣ ጊዜ አንዲትን ሰዓት እንኳ አይቆዩም፤ (ከጊዜውም) አይቀደሙም።" (ሱረቱል አዕራፍ 7፡34)>

ሰይጣን *"አላህን ከእውቀት በላጭ በሆነ ነገር አትገዙም"* በሚለው ንግግር አታልሏቸው ይሆናል። ይህም ንግግር ብቻውን ስራ እንደሚጠቅም፣ ስራም ያለ ተሰውፍ (ልብን ሳያጠሩ) ሊኖር እንደሚችል አስመሰለባቸው። ይህ ግን በፍጹም የማይታሰብ ነው ምክንያቱም ሸሪዓ እንደ ስር ነው፤ ተሰውፍ ደግሞ የዛፉ አካል፣ ቅጠሉና ቅርንጫፉ ነው፤ መልካም ስራ ደግሞ ፍሬው ነው። ታዲያ የዛፉ አካል በሌለበት ፍሬው ከየት ሊገኝ ይችላል? ይህ በፍጹም አይሆንም!

በአላህ ይሁንብኝ! እነዚህ ተሰውፍን የሚጠሉ ሰዎች ወደ አሪፎች (አላህን አዋቂዎች) እንዳይጠጉ የሚከለክሉ "አሊም ተመሳይ" ሰዎች ቁርኣንን ቢያነቡም በልባቸው አይሰሙትም፣ ትርጉሙንም አያስተነትኑም። እንዲያውም ሰይጣን የክርክርና የጭቅጭቅ ጉዳዮችን ብቻ ያስረዳቸዋል። ሶላት በሚሰግዱበት ጊዜም ልባቸው አላህን ከማውሳትና ቁርኣንን ከማስተንተን ይልቅ በነዚያው የክርክር ጉዳዮች ሲዋዥቅ ያድራል።

ይህ ሁኔታ እያለባቸው ራሳቸውን ከሱፊያዎች (ተሰውፍን ከሚከተሉ) በላጭ አድርገው ያስባሉ። አንተ እውቀትን የምትመካ ሰው ሆይ! ልብህ ሙቶ እያለ እንዴት ዓሊም (አዋቂ) ትባላለህ? እውነተኛ ዑለማዎችማ ከፍጡራን ርቀው ወደ ነገሮቹ ሁሉ ፈጣሪ (አላህ) የተጠጉ ናቸው።
አላህ እንዲህ ብሏል፦
"..አላህን ከባሮቹ ውስጥ የሚፈሩት ዑለማዎች (አዋቂዎች) ብቻ ናቸው።..." (ሱረቱ ፋጢር 35፡28)

ሊቃውንት ይህን አንቀጽ ሲተረጉሙ፦ "እውነተኛ ዑለማዎች ማለት አላህን ያወቁ (ዐሪፎች) ናቸው" ብለዋል። ዐሪፍ ማለት ደግሞ ልቡ ሕያው የሆነ ሰው ነው።
"አንተ በወንጀል ብዛትና በልብ ድርቀት ልብህ የሞተብህ ሆይ! ልብህ ከድንጋይም የጠነከረ ነው። እንግዲህ ይህን የሞተ ልብ በፀጸትና (በእንባ) ዝናብ አለምልመው። ሁለቱን እውቀቶች (የውጭውንና የውስጡን እውቀት) በአንድ ላይ ያዝ፤ በአንዱ ውስጣዊ ማንነትህን (ልብህን) ታጥባለህ፣ በሁለተኛው ደግሞ ውጫዊ ማንነትህን ታጸዳለህ።"
ይቀጥላል...
#አባ_ደዋም

Abdu & Hasu

May 8, 2026, 09:04 PM

ፍቅርህ እየቀዘፈኝ
ከእዝነትህ አስዋኘኝ፤
አንተነት ሲመጣ
እኔነቴን አጣሁኝ..
#አባ_ደዋም

183

Abdu & Hasu

May 8, 2026, 09:04 PM

#ሚስባህ_ሳዒሪን  ክፍል-3
مِصْبَاحُالسَائِرِين

✍️ባዑ ሳሊስ (ዳግማዊ አብሬት)

#ማሳሰቢያ፦ ኪታቡን በተወሰነ መልኩ ብቻ ነው የምንመለከተው!

ወዳጄ ሆይ! የፍቅር መጠጥ እጅግ ጣፋጭ ነው፤ በእርሱ መጠጣትም ነው ህይወታችን ያማረው። አንተ ፊቅህ አዋቂው (ፈቂህ) ሆይ! የእኛን እውቀት ብታውቅ ኖሮ አትወቅሰንም ነበር፤ ይልቁንም ከእኛ ዘንድ ለመቅሰም ትመጣ ነበር። የእናንተ እውቀት የእኛን እውቀት አሥር እጅ (አስረኛውን) እንኳ አይስተካከልም፤ የእኛን ጭንቀትና ጥረት ብንነግራችሁ ኖሮ ትደነግጡ ነበር። እናንተ የምታነቡትን እውቀት እኛም አንብበነዋል፤ በብልህ አእምሮም ያለ ምንም ጥርጥር ተረድተነዋል።

ወንድሜ ሆይ! ይህን መንገድ ከሚቃወሙት ሰዎች አትሁን፤ ያቃለለና የተቃወመ ከደጃፉ ይባረራል። ወደ አላህ ከሚያቀርቡ መንገዶች ሁሉ በላጩና ቅርቡ የቃዲሪያ መንገድ መሆኑን እወቅ፤ ለዚህም ብዙ ማስረጃዎች አሉ። የሀበሻ ግዛትም ለዚህ ጠሪቃ ተሰጥቷል፤ ለዚህም ነው መሪዬ ባዑ ሳኒ እንዲህ ያሉት፦ "ለሀበሻ ምድር ከቃዲሪያ በስተቀር የሚጠቅም ጠሪቃ የለም።" ይህም የሆነው የቃዲሪያ ሸይኾች መንፈሳዊ ስልጣኑን (ዊላያውን) ይዘው ስለቆዩና አንዳንዶቹም በዚያ ግዛት ውስጥ የ"ገውስነት" (ከፍተኛ መንፈሳዊ እርከን) ማዕረግ ስለተሰጣቸው ነው።

*ሰይዳችን ጀማሉዲን አል-አኒ (ረ.ዐ)፦ ታላቁ ሰይድ መሐመድ ዑስማን አል-ሚርገኒ (የራትባ ባለቤት) መካ ውስጥ በሞቱበት ሌሊት እርሳቸው የ"ገውስነትን" ማዕረግ ተረከቡ።
*ሰይዲ ሽሀቡዲን አድ-ዳኒ (ረ.ዐ)፦ ከሰይድ ጀማሉዲን በኋላ ይህን ታላቅ አደራና ኸሊፋነት ተረከቡ።
*ሰይድ አል-ባእ አል-ሳኒ (ረ.ዐ)፦ ከሰይድ ዳኒ በመቀጠል መንፈሳዊ ውርስ ተረክበዋል።

እነዚህ ታላላቅ መሪዎች የጠሪቃውን ምስጢር በሙሉ የሰበሰቡ፣ ከባህሩም ውስጥ ዕንቁውን ፈልገው ለባለቤቶቹ ያከፋፈሉ ናቸው። አለቃዬ ሺሀቡዲን ዳኒ እንዲህ ብለዋል፦ "በሀበሻ ምድር ከቃድሪያ ውጭ ሌላ መንገድ የገባ እንደሆነ እንደ አደይ አበባ ናት፤ ቶሎ ታብባለች፣ ከዚያም ወዲያው ትረግፋለች።"

አንድ ሙሪድ ራሱን አሳልፎ ሊሰጠው የሚገባው ካሚል የሆነ ሸይኽ አምስት መስፈርቶችን ሊያሟላ እንደሚገባ ሊቃውንት ገልጸዋል።
1ኛ. የታወቀና የተያያዘ የዘር ሐረግ (ሲልሲላ)፦ ሸይኹ በግልጽ የሚታወቅ፣ ሰንሰለቱ እስከ አላህ መልክተኛ (ሰ.ዐ.ወ) የሚደርስ፣ የፍጽምናን ማዕረግ የወረሰና ከታላላቅ ሸይኾች ውክልና ያለው ሊሆን ይገባል። ምክንያቱም እውነተኛ ሸይኽ የሚገኘው በሌላ ሸይኽ እጅ አልፎ ሲመረቅ ብቻ ነው። (አልፎ አልፎ ሸይኽ ሳይዝ ወሊይ የሚሆን ሰው ቢኖርም) እንዲህ ያለው ሰው ግን ሌላውን ለማስተማርና መንገድ ለማስያዝ ብቁ አይደለም፤ ምክንያቱም የተረጋገጠ ፈቃድ (ኢጃዛ) የለውም። ያለ ሸይኽ "ሸይኽ ነኝ" የሚሉ ብዙዎችን አይተናል፤ እነርሱ የመለኮታዊ ረድኤት የተቋረጠባቸው ናቸው፤ ታዲያ እንዴት ሊያስተምሩህ ይችላሉ? ምንም እንኳ ምስጢራትን ቢያሳዩህም፣ ሰንሰለታቸው ከነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) ስላልተያያዘ አይታመኑም።

2ኛ. ግልጽ የሆነ መንፈሳዊ ጣዕም (ዘውቅ) ሊኖረው ይገባል።
3ኛ. ትክክለኛ እውቀት (ዒልም) ሊኖረው ይገባል፦ ለተማሪዎቹ የሚያስፈልገውን የፊቅህ እና የዐቂዳ (የከላም) እውቀት ሊኖረው ይገባል። ለምሳሌ፦ በፊቅህ "ሩብዐል ዒባዳትን"፣ በዐቂዳ ደግሞ "ኡሙል በራሂንን" (የሰኑሲያን መጽሐፍ) ያወቀ ሰው ሸይኽ ሊሆን ይችላል። "መዓኒ" (የንግግር ውበት) ወይም "መንጢቅ"  ባያውቅ እንኳ ችግር የለውም፤ ምክንያቱም የእኛ መንገድ መጻሕፍት ከመጻፋቸው በፊት ራሱ በመንጢቅና በመዓኒ ላይ የተገነባ ነበር። ይህም "ፈትሐል ወሀብ" (ከአላህ የሚሰጥ ስጦታ) ነው።

እንደ አንዳንድ ሞኞች አትታለል፤ "ከሰው ዘንድ የተማረ ይበልጣል ወይስ ከአላህ ዘንድ የተማረ?" ብለህ እራስህን ጠይቅ። አላህ ለወሊዮች በመስማትና በማንበብ የሚገኝ እውቀትን ሳይሆን (ወህቢ) የተሰኘ መለኮታዊ ስጦታን ይሰጣቸዋል። ለምሳሌ፦ ሰይዲ አቡ መድየን አል-መግሪቢ ፊደል ያልቆጠሩ (ኡሚይ) ነበሩ፤ ነገር ግን አላህ ማንም የማያውቀውን እውቀት ስላስተማራቸው የቁርኣንንና የሐዲስን ምስጢራት ይተረጉሙ ነበር። እንዲሁም የሀገራችን ሊቅ ፈቂህ ዙበይር (አላህ ይውደድላቸውና) እንዲህ ነበሩ።
"ጃሂልን (መሃይምን) አትከተል" ተብሎ የተነገረህ "ከሰው ዘንድ ያልተማረን አትከተል" ማለት አይደለም። እውነተኛ አጥኚዎች ተውሂድን በምልክቶች፣ የዲን ቅርንጫፎችን በኢልሃም በልብ መነሳሳት፣ መሰረታዊ ነገሮችን ደግሞ በግልጽ ማስረጃዎች ይማራሉ። ታዲያ ከአላህ የተማረን ሰው "አልተማረም" ይባላልን? ብዙዎች "እገሌ የመንጢቅና የመዓኒ መጻሕፍትን አልቀራም" እያሉ እውቀትን ለራሳቸው ብቻ ይሰጣሉ፤ በእውነት አላህን የሚያውቁትን ሰዎች ግን "መሃይም" ይሏቸዋል። ይህ ትልቅ ስህተት ነው።

አንዳንድ ግብዞች በሰዎች ዘንድ ለመታየት ሲሉ ብቻ እውቀትን ይፈልጋሉ፤ መልካም ነገር ባዩ ጊዜ ግን (በቅናት) ይጨነቃሉ፣ ይከለክላሉም። ይህ በጃሂልነታቸው ምክንያት የኩራት ምልክት ነው። ለዚህም ነው "አንድ ሰው አለማወቁ በጨመረ ቁጥር ኩራቱ ይጨምራል፤ እውቀቱ በጨመረ ቁጥር ግን ትሕትናው ይጨምራል" የተባለው።

* 4ኛው መስፈርት፦ ሸይኹ የተመሰገነ ስነ-ምግባር (አኽላቅ) ባለቤት ሊሆን ይገባል።
* 5ኛው መስፈርት፦ ጥልቅ የሆነ መንፈሳዊ እይታ እና የላቀ ዓላማ  ሊኖረው ይገባል። ነገር ግን አንተ ሳትፈልግ እንዴት ታገኘዋለህ? እውነቱማ (አውሊያኦች) በምድር ላይ የተደበቁና የተሰወሩ ናቸው። አንተ ግን "ወሊዮች ጠፉ" ትላለህ፤ እንዲህ አትበል! ምክንያቱም አንዱ ወሊይ ሲያርፍ አላህ በእርሱ ምትክ ሌላ ተተኪ (ኸሊፋ) ያደርጋልና እነርሱ ሁልጊዜም አሉ። "የት ናቸው?" አትበል፤ ይልቁንም "የልቤ ብርሃን ጠፋ፣ ጨለመብኝ" በል።

"ሌሊት ወጥቶ የሚበር ወፍ ንጋት ሲተካ ሌሊቱ ጨለመ፣ ተኙ ይላል" (ብርሃኑን ማየት ስለማይችል)። ነገር ግን አላህ የፈለገውን ይመራል፤ የፈለገውንም ያጠማል። አላህ አንድን ባሪያ ሊመራውና ወደ እርሱ ሊያቀርበው ካሰበ፣ ወደ አንዱ ወሊዩ ደጃፍ ያቀርበዋል፤ በእርሱም አማካኝነት ከቆሻሻ ያጸዳዋል፣ የፍቅርን ጽዋ ያጠጣዋል፣ በደስታው ምንጣፍ ላይም ያስቀምጠዋል። ይህን ካወቅህና ወደ ደጃፋቸው ከደረስክ፣ ከእነርሱ ዕንቁዎችን እስክታገኝ ድረስ በዚያው ተቀመጥ። ያን ጊዜ ዓይን ያላየችውን፣ ጆሮ ያልሰማቸውንና በሰው ልብ ውስጥ ያልታሰቡ ምስጢራትን ታገኛለህ።

ወንድሜ ሆይ! አላህ እኔንም አንተንም የሷሊሆችን ስነ-ምግባር እንድንከተልና እንድንወዳቸው ይርዳን። "ከሸይኼ ዘንድ ይህን ሰማሁ" በማለት ብቻ ንግግርህን ማሳመር አይጠቅምህም፤ የሚጠቅምህ የሸይኽህን መንገድ መከተል ብቻ ነው። ሸይኻችን (ሰይድ አስማ) እንዲህ ብለዋል፦ "በውስጥም ሆነ በውጭ በምንም አይነት መልኩ ሸይኽህን አትቃረን።"
የዘመኑ ታላቅ መሪ (ቁጥብ) ቢኖርና ከእርሱ ጋር ብትገናኝ እንኳ፣ ለእርሱ ዝቅ ካላልክና በፊቱ ልክ በሰው እጅ እንዳለ ሬሳ ክልሆንክ መገናኘቱ አይጠቅምህም።
በቀጣይ ምዕራፍ ሁለት....
#አባ_ደዋም

Abdu & Hasu

May 8, 2026, 09:04 PM

#ሚስባህ_ሳዒሪን   (ክፍል-1)
مِصْبَاحُالسَائِرِين

*በአላህ ስም ምስጋና ለአላህ ይገባው! ሰላትና ሰላም በክብር ባላቃቸው የነቢያት መደምደሚያ በሆኑት በሙሐመድ (ሰዐወ) እንዲሁም ቤተሰቦቻቸውና ባልደረቦቻቸው እና በወዳጃቸው በሸይኻችን ዘማንዩ በሆኑት ኻተሙል አውሊያ በአባራሙዝ ላይ ይስፈን።

*ይህ #የተጓዦች_ፋኖስ የተባለው ኪታብ በዚህ ዓለም እንግዳ ለሆነውና ወደ ፈጣሪው ለሚጓዘው የሰው ልጅ ነፍስ፣ በጨለማ ውስጥ መንገድ የሚያሳይ ብርሃን ሆኖ ተዘጋጅቷል። ይህ ትርጉም በዘፈቀደ የተጀመረ ሳይሆን፣ የኪታቡን ጥልቅ ምስጢርና ለዛ ከሚያውቁት ከታላቁ ሼኻችን በረከት ተገኝቶበት የቀረበ ነው። ይህም ትርጉሙ ከመንፈሳዊው ምንጭ እንዳይርቅና ጥበቡ እንዳይዛባ ዋስትና ይሆነዋል። ዓላማውም በቋንቋ መራቅ ምክንያት ይህን ታላቅ መመሪያ መቅመስ ላልቻሉ አማኞች፣ የሼኾቹን ጥበብና የመንገዱን ስነ-ምግባር በቀላል አማርኛ እንዲረዱ ለማድረግ ነው።
*ይህ ኪታብ የቃዲሪያ ጠሪቃ መመሪያ ሲሆን፤ በታላቁ ዐሪፍ ሰይድ ሙሐመድ ቡደላ የተፃፈ ነው። ፅሁፉ እጅግ ጥልቅ በሆነ የተሰውፍ ቋንቋና ስነ-ፅሁፍ ውበት የተሞላ ነው።

#ማሳሰቢያ፦ ኪታቡን በተወሰነ መልኩ ብቻ ነው የምንመለከተው!

እርሱ (ሸይኹ) እጅግ የላቀ ረድኤት የሚፈስባቸው፣ የአሪፎች ዘውድ፣ የተጓዦች ደስታና ወደ ቅዱሱ መለኮታዊ እርከን መሸጋገሪያ መሰላል ናቸው። የመልካም እሴቶች፣ የእውቀት፣ የካሚልነት፣ የማስረጃንና የመለኮታዊ ማንነት (ዛት) መገለጫ ምስጢራትን የሰበሰቡ ናቸው። ፍጡራን ሁሉ በእርሱ ታላቅነት መስክረዋል፤ መላእክትና ወሊዮች እሱን ለማክበር ተሽቀዳድመዋል፤ ተጓዦችም ስለ ትሩፋቱ እያወሩ ተጉዘዋል። እርሱ የሰውና የጂን ሸይኽ፣ የወሊዮች መሪ፣ ሰይድ አል-ባእ አል-ሳኒ (ሁለተኛው "ባእ") አላህ ይውደድላቸውና! ከፍቅራቸው ጽዋ አጠጡን፣ ከበረከታቸውም አፈሰሱብን። አሚን!

ይህ የተወሰደው ከሸይኻቸው ሰይድ ሺሀቡዲን አህመድ አደም (ዳኒዩል አወል) ሲሆን፣ በልባቸው ውስጥ በፈሰሰ እውቀትና እኔም (ጸሐፊው) ዘንድ አላህ በጨመረልኝ ተጨማሪ እውቀት ነው።

እኔ ከሸይኼ ያረጋገጥኩትን እንጂ አልናገርም፤ ታዲያ የሸይኽ ልጆች ነን የሚሉ ሰዎች እንዴት በራሳቸው አስተያየት ይናገራሉ? በሸይኻቸው ላይስ እንዴት ይቀጥፋሉ? በገዛ ንግግሩ አውቆ ሸይኹ እንዳሉ አድርጓ ለቀጠፈና ለዋሸ ሙሪድ ወዮለት! አላህ እንዲህ ብሏልና፦

<"በእኛ ላይ (ያልነውን) አንዳንድ ቃላት ቢቀጥፍ ኖሮ፣ በቀኝ እጁ በያዝነው ነበር፤ ከዚያም የልቡን ደም ስር በቆረጥነው ነበር። ከእናንተም ውስጥ ማንም ከእርሱ (ከቅጣቱ) ከልካይ አይሆንም ነበር።"> (ሱረቱል ሐቃህ፡ 44-47)

ረሱል (ሰ.ዐ.ወ) እንዲህ ብለዋል፦  <"በገዛ አስተያየቱ የሰራ ሰው የቀጥተኛውን መንገድ ስቷል!">

#የዘመኑ_ፈተና

አንዳንድ ጊዜ በሌሎች ዘንድ የማይገኝ ነገር ግን ከቁርኣን፣ ከሱና እና ከሊቃውንት ስምምነት (ኢጅማዕ) ጋር የሚገጥም ነጥብ አነሳለሁ። አንዳንዴ ማስረጃ እጠቅሳለሁ፣ አንዳንዴ ደግሞ ለባለ አእምሮዎች ግልጽ ስለሆነ ዝም እላለሁ።
በዚህ ዘመን ግን እውነትን በሀሰት የሚቀይሩ፣ ትክክለኛውን ንግግር "ስህተት ነው" የሚሉ ሰዎች በዙ። የተሰውፍን (የመንፈሳዊ መንገድ) እውቀት በተግባር የሚያውቅ ሰው ጠፋ፤ ከምሁራንም ሆነ ከተራው ሕዝብ፤ እንዲያውም አንዳንድ የዘመኑ ዑለማዎች ወደ አላህ የሚያደርሰውን ትልቁን መንገድ "የተከለከለ ነው" በማለት ተማሪዎች እንዲተዉ ያዛሉ። እውቀቱ ሳይኖራቸውና ሳይመራመሩ እንዴት አንድን ግዴታ ተግባር እንዲተው ይፈርዳሉ? ይህ በስሜት መመራትና እውነትን መጥላት የከሳሪዎች መንገድ መከተል ነው።

ይህን መንገድ የማያውቁ ሰዎች  መናገር አይችሉም፤ ልክ እንደ ዲዳዎች እውነትን ይደብቃሉ፣ ሲናገሩም አይሰሞቸውም። በአላህና አሪፎች መንገድ በተግባር የሚሰሩ ዑለማዎች ግን ለእውነት መቆም ተግባራቸው ነው፤ እውነትን ለመግለጽ ይቸኩላሉ። እውነትን ሲያገኙም ስህተት ውስጥ ከነበሩ ወዲያውኑ ይታረማሉ።

<"...እነዚያ የሚያውቁና እነዚያ የማያውቁ እኩል ይሆናሉን?..."> (ሱረቱል ዙመር 39:9)

እኔ በዚህ መጽሐፍ ላይ የጨመርኳቸው ነጥቦች ከታወቁ የተሰውፍ መጻሕፍት የተወሰዱና ለአንባቢ ግልጽ የሆኑ ናቸው። አላማዬም ለወንድሞቼ (ለተጓዦቹ/ሳሊኪን) ጥቅም ማበርከት ነው። ምንም እንኳን ለዚህ ሜዳ ብቁ ባልሆንም፣ የሸይኻችን መንገድ ፈላጊዎች ፍላጎት ስለጨመረና የላቀ ዓላማ ያላቸው ሰዎች በመመናመናቸው ምክንያት ይህን ለማብራራት ተገደድኩ። ዓለም እስካለች ድረስ ብቁ የሆኑ ሰዎች ሙሉ በሙሉ አይጠፉም፤ ይህ ጽሑፍም ከሩቅም ቢሆን ለሚገባቸው ሰዎች እጅ ይደርሳል ብዬ ተስፋ አደርጋለሁ።
ይቀጥላል...
#አባ_ደዋም

Abdu & Hasu

May 8, 2026, 09:04 PM

#ለይለተል_ጁሙኣ

አንድ ወቅት በጁሙዓ ለይል (ሀሙስ ምሽት) አንድ ደግ ሰው ተኝቶ በህልሙ ወደ ቀብር ስፍራ ይሄዳል። በዚያም የሚገርም ነገር ተመለከተ፤ የቀብሩ ነዋሪዎች ሁሉ ከመቃብራቸው ወጥተው በደስታ ተቀምጠዋል፣ በመካከላቸውም በብርሃን የተሞሉ ሳህኖች አሉ። እያንዳንዱ ነፍስ ከነዚያ ሳህኖች ላይ የበረከት ስጦታዎችን ይወስዳሉ።
ነገር ግን በአንድ ጥግ ላይ አንዲት አሮጊት ሴት ብቻዋን አዝናና ተክዛ ተቀምጣለች። ምንም አይነት የብርሃን ሳህን አልደረሳትም። ደጉ ሰውዬ ቀረብ ብሎ "እናቴ፣ ሁሉም በደስታ ስጦታ ሲቀበሉ አንቺ ለምን አዘንሽ?" ብሎ ጠየቃት።

እሷም እንዲህ ስትል መለሰችለት፦
<"እነዚህ የምታያቸው ሰዎች በዱንያ ላይ የቀሩ ቤተሰቦቻቸው፣ ልጆቻቸውና ወዳጆቻቸው በዚህች በጁሙዓ ለይል ዚክር አድርገው፣ ሶደቃ ሰጥተውና ቁርኣን ቀርተው 'ሀድያ' (ስጦታ) የላኩላቸው ናቸው። እኔ ግን በዱንያ ላይ አንድ ልጅ ብቻ ነው ያለኝ፤ እሱም ቢሆን እኔን ዘንግቶኛል። ለኔ የሚሆን ዱዓም ሆነ ዚክር አያደርግም፤ ለዛ ነው ባዶ እጄን የቀረሁት።">

ሰውየውም "ልጅሽ የት ነው የሚኖረው? ማንስ ይባላል?" ሲል ጠየቃት። እሷም ያለበትን ሀገርና ስሙን ነገረችው። ሰውየው ከእንቅልፉ ሲነቃ በህልሙ የተነገረውን ቦታ ፈልጎ ሄደ። ልጁን ሲያገኘው በንግድ ስራ የተጠመደና መንፈሳዊውን ነገር ዘንግቶ የሚኖር ሰው ሆኖ አገኘው። ሰውየውም ያየውን ህልም ነገረው። ልጁ ይህን ሲሰማ ክው ብሎ ቀረ፤ በእጅጉም አለቀሰ። ከዚያን ቀን ጀምሮ በየጁሙዓ ለይሉ ለእናቱ ሶደቃ መስጠትና ዱዓ ማድረግን ተግባሬ ብሎ ያዘ። ከጥቂት ጊዜ በኋላ ያ ደግ ሰው በድጋሚ በጁሙዓ ለይል በህልሙ ያቺን እናት አያት። በዚህ ጊዜ ፊቷ እንደ ጨረቃ ይበራ ነበር። ወደ እሱ ቀርባም እንዲህ አለችው፦
"አላህ ይዘንልህ! ለልጄ ነገርከውና ዛሬ እኔም እንደ ጓደኞቼ የብርሃን ስጦታ ደረሰኝ።"

*ሞት ማለት መጥፋት ሳይሆን መቀየር መሆኑንና በህይወት ያሉ ሰዎች ለሞቱት የሚያደርጉት ዱዓ ልክ እንደ ስጦታ ይደርሳቸዋል። በአብሬት ሆነ በሳዳቶቹ ሀድራ በጁሙዓ ለይል፣ በመውሊድ፣ በአውራድ ወይም በሀድራ፣ ላለፉ ወላጆችና መሻይኾች የሚደረገው ዱዓ መሰረቱ ይህ የፍቅርና የትዝታ ትስስር ነው።
#አባ_ደዋም

350

Abdu & Hasu

May 8, 2026, 09:04 PM

📎 File

መዲነቲ ኑሪና ያዘይኑ አሽያኢ pdf

279

Abdu & Hasu

May 8, 2026, 09:04 PM

#የሰይዲና_ኸድር_ቅዳሜ

ታላቁ ዐሊም ሸይኽ ሙህዪዲን ኢብኑ ዓረቢ ገና ወጣት ሳሉ፣ ከአንድ መምህራቸው ጋር በነገሮች ላይ ይከራከሩ ነበር። መምህራቸው አንድን ነገር "እንዲህ ነው" ሲሉ፣ ኢብኑ ዓረቢ ደግሞ በሐሳብ ተቃወሟቸው። መምህራቸውም "ገና ልጅ ነህ፣ ገና ብዙ ይቀረሃል" በሚል ሐሳባቸውን ውድቅ ያደርጉባቸው ነበር። ኢብኑ ዓረቢ በዚህ ነገር አዝነው ባሕር ዳርቻ ላይ ለብቻቸው ተቀምጠው ሳለ፣ አንድ ሰው ከሩቅ በባሕሩ ላይ ሲራመድ አዩት። ሰውየው በባሕሩ ላይ እየተራመደ መጣና ኢብኑ ዓረቢ ፊት ሲደርስ ቆመ።

ያ ሰውዬ ልክ መሬት ላይ እንደሚቆም ሰው፣ በውኃው ላይ ምንጣፉን ዘረጋና ሁለት ረከዓ ሰገደ። ከዚያም ወደ ኢብኑ ዓረቢ ዞር ብሎ እንዲህ አላቸው፦
<"ኢብኑ ዓረቢ ሆይ! መምህርህ የነገረህ ነገር እውነት ነው። እሳቸው ያሉትን ተቀበል፣ አትከራከራቸው።">
ኢብኑ ዓረቢ በጣም ደነገጡ። ምክንያቱም የነበረው ክርክር በሼሁና በእርሱ ብቻ የነበረ ምስጢር ነው። ሰውየውም ይህን ተናግሮ ልክ እንደመጣበት በውኃው ላይ እየተራመደ ተሰወረ። ኢብኑ ዓረቢ በፍጥነት ወደ መምህራቸው ዘንድ ሮጡ። ገና መምህራቸው ጋር ሲደርሱ፣ መምህራቸው ፈገግ አሉና እንዲህ አሏቸው፦ "ኢብኑ ዓረቢ ሆይ! እኔ ያልኩህን ለማመን የግድ ኸድር መጥቶ በባሕር ላይ ሰግዶ ሊነግርህ ይገባ ነበርን?"

* "ትልቅ ዕውቀት ቢኖርህም፣ አደብ ግን ከሁሉም በላይ ነው"።
*አላሁመ ሷሊ ወሰሊም አላ ሸፊዒና ሙሀመድ!
*አላሁመ ሷሊ አላ ሰይዲና ኸድር!
#አባ_ደዋም

266

Abdu & Hasu

May 8, 2026, 09:04 PM

#ጌቶች

ከእለታት አንድ ቀን ሠይዲ አባራሙዝ ከተወሰኑ ሙሪዶቻቸው ጋር በተቀማመጡበት አንድ ገሪብ የሆነ ሰው ወደ ሐልዋ መጥቶ ገባ... ጌቶችን አውራድ እንዲሰጡት ጠየቀ... እሳቸም አሁን የምትለው ዚክር(አውራድ) የለህምን? ሲሉ ጠየቁ... አለኝ አላቸው:: ምን ትላለህ?
እኔ አንድ እላለው... አንተ አንድ ትላለህ... እኔ ያልኩት ይቀራል ...አንተ ያልከው ይሆናል:: ይህንን ነው የምለው አላቸው:: በቃ እሱ ይበቃሀል አሉት::

ሰውዬው ተነስቶ ወጣ... ከአፍታ ቆይታ በሁዋል ለሙሪዶቻቸው ያሁኑን ሰውዬ አውቃችሁታል? ሸኾች ጠየቁ.. የለም አላወቅነውም:: እገሌ... ነው:: ሲሏቸው ሰውዬውን ለመዘይር ይሁን ለማየት እንጃ እየተራወጡ ፍለጋ ወጡ... ከመሀል አንዱ ፍለጋ የወጡ ሰዎችን ሁኔታ አይቶ "ሊዘይሩት የመጡለት እዚሁ አጠገባቸው እያለ ለመዘየር የመጣውን ፍለጋ ይወጣሉ?" ሲል ግርምታውን ተናገረ:: ፍለጋ የወጡ ሰዎችም በአራቱም አቅጣጫ ፈልገው አጥትውት ተመለሱ::

ሰይዲ አባራሙዝ የሚያስተምሩን አንድ ትልቅ ሀቅ አለ፦ መንፈሳዊ መንገድ በቃል ብዛት ሳይሆን በልብ ንጽህናና በትህትና የሚገኝ መሆኑን ነው። ያ ሰውዬ "አንተ ያልከው ይሆናል" ሲል ራሱን ባዶ ማድረጉ፣ ከሺህ ዚክሮች በላይ የጌታውን በር ከፍቶለታል።

سيدى ابالرموز    كنوز بحر العزيز
#አባ_ደዋም

370

Abdu & Hasu

May 8, 2026, 09:04 PM

📎 File

ተብሊግ፣ ተሪም እና ተሰውፍ

302

Abdu & Hasu

May 8, 2026, 09:04 PM

#ጌቶች

ጊዜ ይበራል... መጨረሻ ያለው ነገር ሁሉ ጊዜው ቢዘገይም ይደርሳል... መጀመሪያ ያለው ነገር መሀል አለው... መሀል ያለው ነገርም መጨረሻ አለው... መጨረሻ ያለው ነገር ሁሉ መጨረሻው ቶሎ ይደርሳል::
ከመላይካ ብዙ ዘመን የሚኖሩ አሉ... በብዙ ሚሊየን አመት የሚቆጠር አመት የሚኖሩ... ቢቆዩም መጨረሻቸው ያው ሞ^ት ነዉ::
ሰው ሀሳቡ ምኞቱ ብዙ ነው... ይመጣል የተባለው ዘመን የሚመጣ አይመስለውም... ልጅ የሆነ እንደሆነ አድጌ ፂም አበቅላለው ብሎ አይልም... ደርሼ ሽማግሌ እሆናለሁ ብሎ አይልም... ሁሉም ግን ይደርሳሉ::

ከሰው ብዙ የኖረው 1000 አመት ነው:: አንድ ሁለት ሰዎች ከዛ የጨመሩ አሉ እንጂ... ሺ አመት የቆየውም ጨርሶ ሄዷል... ሰው የሆነ እንደሆነ እንደ እንጨት ቆሞ የሚኖር ነገር የለም:: እድሜው ትንሽ ነው... የሰራበት ከሆነ ያተርፍበታል ካልሰራበት እድሜው ቢበዛም አይጠቅመውም... ዛሬም የሞተ ሰው በነብዩሏህ አደም(አ.ሰ) ግዜ ከሞተ ሰው ጋር ሄዶ ይቀላቀላል...

ሠይዲ አባራሙዝ ከተናገሩት

ሺህ አመት መኖር ብቻውን ዋጋ የለውም። እድሜ የሚለካው በፀሐይ መውጣትና መግባት ሳይሆን፣ በዚያ ጊዜ ውስጥ በፈጠርነው አሻራ እና በሰራነው በጎ ስራ መሆኑን ያስገነዝባሉ። ሺህ አመት ኖሮ ምንም ያልሰራ ሰው፣ ጥቂት አመታትን በስራ ካሳለፈ ሰው ያነሰ እድሜ እንዳለው ነው የሚቆጠረው እያሉን ነው ሼሆቹ!
#አባ_ደዋም

292

Abdu & Hasu

May 2, 2026, 12:21 AM

#ለይለተል_ጁሙኣ

ቢሽር አል-ሀፊ ገና ወደ መንፈሳዊው መንገድ (ተውባ) ሳይገቡ በፊት፣ በአንድ የጁሙኣ ሌሊት ሰክርር መንገድ ላይ እየወደቁ እየተነሱ ሲሄዱ አንድ ወረቀት መሬት ላይ ተጥላ ያገኛሉ። ወረቀቷን አንስቶ ሲመለከቷት "ቢስሚላሂ ረህማኒ ረሂም" የሚል ጽሑፍ አለባት።
ቢሽር ምንም እንኳን በወቅቱ በዝንጋቴ ውስጥ ቢሆኑም፣ የጌታው ስም መሬት ላይ መውደቁ ልባቸው ይነካል። ወረቀቷን አቧራዋን ጠርገው፣ በሚያምር ሽቶ አጥኖት ከፍ ባለ ቦታ ላይ ሰቀሎት። በዚያኑ ሌሊት አንድ ታላቅ ዓሊም በህልማቸው እንዲህ የሚል ድምፅ ሰሙ፦
<"ቢሽርን ንገሩት! እሱ የእኛን ስም ስላከበረና ስላስዋበ፣ እኛም የእሱን ስም በዚህች ዓለምም ሆነ በመጪው ዓለም እናከብረዋለን፣ እናጥነዋለን።">

ይህ ክስተት የተፈጸመው በጁሙኣ ሌሊት ነበር። ቢሽር ከዛች ሌሊት በኋላ ካሉበት የጥፋት መንገድ ተመልሶ የታላቅ ማዕሪፋ (የእውቀት) ባለቤት ሆኑ።
የተሰውፍ ሊቃውንት ይህን ታሪክ ሲያወሱ እንዲህ ይላሉ፦
*"በጁሙኣ ሌሊት የምታደርገው ትንሿ መልካም ስራ፣ በጌታህ ዘንድ ትልቅ ዋጋ አላት። ቢሽር አንድን ወረቀት አክብሮ ትልቅ ደረጃ ላይ ከደረሰ፣ በዚህች ሌሊት በሰለዋትና በዚክር ጌታውን የሚያከብር ልብማ ምንኛ የታደለ ነው!"*

የጁሙኣ ሌሊት "የመለወጫ ሌሊት" ናት። ልክ እንደ ቢሽር የጠፋው የሚመለስባት፣ የራቀው የሚቀርብባት፣ የልብ ዝገት የሚለቅባት ሌሊት ናት። ጌታችን በዚህች በተባረከች ሌሊት ከባህር ፍቅሩ የሚጎነጩ፣ ስማቸው በሰማይ ቤት በክብር የሚጠራ ባሮቹ ያድርገን። ጁሙኣ ሙባረክ!
#አባ_ደዋም

373

Abdu & Hasu

May 2, 2026, 12:21 AM

#ትልቆቹ

"አንድ ጊዜ ሱፊው መንሱር አል-ሃላጅ እንዲህ ተብሎ ተጠየቀ፡ 'የተሰውፍ ጥንካሬውና ጣራው ምንድነው? በሱፊ ውስጥ ሊደረስበት የሚችል ትልቁ ልምድስ የትኛው ነው?'
መንሱርም 'ነገ ናና በዓይንህ ታየዋለህ' ብሎ መለሰ።
ሰውየውም 'አያለሁ? ምን አያለሁ? ለምን አሁኑኑ በቃላት አትነግረኝም?' አለው።
መንሱርም እየሳቀ 'በቃላት ሊገለጽ የሚችል ነገር ሁሉ ሱፊይነት አይደለም። ነገ ናና ራስህ ተመልከት' አለው።

በማግስቱ ሰውየው የመንሱርን መልስ 'ለማየት' ወደ ቤቱ ሲሄድ ምን ቢያይ ጥሩ ነው? መንሱር በወታደሮች ቁጥጥር ስር ውሎ፣ በገመድ ታስሮ እየተጎተተ ነበር። ሰዎችም ሊገደል እንደሆነ ይናገሩ ነበር። ለምን? ምክንያቱም መንሱር 'አነል ሃቅ' (እኔ እውነት ነኝ / እኔ አምላክ ነኝ) እያለ ይደጋግም ስለነበር ነው። ይህ ደግሞ ለእነሱ ክህደትና ድፍረት ነበር።
መንሱር በደም ተጠምቆ ሳለ ሰዎች በድንጋይ ይወግሩት ነበር። እሱ ግን ይስቅ ነበር! በተመልካቹ መሃል መንሱር ያን የጠየቀውን ሰውዬ በዓይኑ ለይቶ አወቀውና 'እይ! የሱፊነት ጣራው ይህ ነው!' ብሎ ጮኸ።

ጥያቄውን የጠየቀው ሰውዬ ደነገጠ፤ መንሱር ወደ እሱ ሲመለከት፣ እንዳይታወቅና አብሮ እንዳይገደል በመፍራት ወዲያው ወደ ህዝቡ መሃል ገብቶ ተሸሸገ። መንሱር ግን ሳቁን አላቋረጠም ነበር፤ መንሱር የቆመበት የግድያ መድረክ በደሙ ረጥቦ ነበር። ሰዎች አሁንም ድንጋይ ይወረውሩበታል፣ እሱ ግን መሳቁን አላቆመም። ገዳዩ ሰይፉን መዘዘ፤ የቆረጣትም ጭንቅላት ወደ መሬት እየተንከባለለች 'አነል ሃቅ!' ብላ ተጣራች። ጭንቅላቱ ከተቀላ በኋላም እንኳን 'አነል ሃቅ' የሚለው ድምፅ ያስተጋባ ነበር።

ይህ ሞት ራሱ የደስታ በዓል የሚሆንበት ትልቁ የሱፊይነት ደረጃ ነው። መንሱር ለምን ይስቅ ነበር? የሚስቀው እነዚህ ሰዎች ሊገድሉት የሚሞክሩት አካል የእርሱ 'እውነተኛ ማንነት' እንዳልሆነ ያውቅ ስለነበር ነው። የገዳዩ ሰይፍ ወደ እውነተኛው 'እኔ' ሊደርስ አይችልም።
'እነዚህ ሟች ፍጥረታት ምን ዓይነት ጨዋታ ነው የሚጫወቱት! እኔን ለመግደል እየሞከሩ ነው፤ ነገር ግን እኔን ሊነካ ወይም ሊያቆስል የሚችል ስለታም ሰይፍ እስካሁን አልተሰራም። ቢገድሉ ቢገድሉ ይህን አካሌን ነው የሚገድሉት። ይህን የሚጠፋ አካል በማጥፋት እኔን መግደል የሚችሉ ይመስላቸዋል እነዚህ ሞኞች!' ይል ነበር። መንሱር ይስቅ የነበረው ለዚህ ነው። በመንሱር ሳቅ ውስጥ የነበረው ያ ከፍተኛ ደስታ የሱፊ ጥንካሬና ጣራው ነው።"
#አባ_ደዋም

410

Abdu & Hasu

May 2, 2026, 12:21 AM

#የሰይዱና_ኸድር_ቅዳሜ

አንድ ታላቅ ሸይኽ በረሃ ላይ ብቻቸውን ሲጓዙ ሰይዲና ኸድርን ያገኟቸዋል። ሸይኹም በጣም ደስ አላቸውና "ያ ኸድር! አብረን እንድንቆይና ጥቂት ጥበብ እንድታስተምሩኝ እፈልጋለሁ" አሏቸው። ሰይዲና ኸድርም "አብረን መቆየት እንችላለን፣ ነገር ግን ዛሬ እኔ አንድ የማደርገው ሥራ አለኝ። እሱን ሥራ ስሠራ ልታግዘኝ ትችላለህ?" አሏቸው። ሸይኹም "በደስታ!" አሉ፤ ወደ አንድ መንደር ገቡ። መንደሩ ውስጥ አንድ በጣም አርጅተው የደከሙ፣ ልብስ የሚያጥቡ ሴት አሉ። ኸድርም ወደ ሴቷ ቀረቡና "እናት ሆይ! ይህን ሁሉ ልብስ እኔና ወዳጄ እናጥብልዎታለን" አሏቸው። ሸይኹም "ጥበብ ይነግሩኛል ብዬ ልብስ ልጠብ?" ብለው በልባቸው ቢያስቡም፣ ቃላቸውን ላለማጠፍ አብረው ማጠብ ጀመሩ።

ልብሱን አጥበው ሲጨርሱ፣ ሴትየዋ በጣም ተደስተው "አላህ ይስጣችሁ! ልጆቼ፣ አሁን ደግሞ ይህንን ልብስ ተሸክማችሁ ቤቴ ድረስ አድርሱልኝ" አሏቸው። ሸይኹ በልባቸው "አሁን ደግሞ ተሸካሚ ሆንኩ?" እያሉ ቢብሰለሰሉም፣ ኸድር ግን በፈገግታ ያንን ከባድ ሸክም ተሸክመው መጓዝ ጀመሩ። መንገዱ ላይ ሲደርሱ ሸይኹ መታገስ አቃታቸውና "ያ ኸድር! እኔ የመጣሁት ጥበብና ሚስጥር ፍለጋ እንጂ፣ ልብስ ለማጠብና ሸክም ለመሸከም አልነበረም" አሏቸው።
ሰይዲና ኸድርም ሸክሙን መሬት ላይ አኖሩና ወደ ሸይኹ ዞረው እንዲህ አሏቸው፦
< "ልጄ ሆይ! እውነተኛው ጥበብ እኮ ይህ ነው። አላህ እኔን የላከኝ 'ወደ ሰማይ ተመልከት' ሊለኝ ሳይሆን፣ 'ወደ መሬት ተመልከት' ሊለኝ ነው። ያዘኑትን ማጽናናት፣ የደከሙትን ማገዝ፣ የሰውን ሸክም መሸከም... ይህ ነው ትልቁ ዒባዳ። አንተ የሰውን ሸክም መሸከም ካልቻልክ፣ የአላህን ሚስጥር እንዴት ልትሸከም ትችላለህ?">
ሸይኹም በዚያን ጊዜ ትልቅ ትምህርት አገኙ። ሰይዲና ኸድርን ማግኘት ማለት ተአምር ማየት ሳይሆን፣ እንደ እሳቸው ለሰው ልጅ መራራትና ትሁት መሆን መሆኑን ተረዱ።
#አባ_ደዋም

480

Abdu & Hasu

May 2, 2026, 12:21 AM

#ሰላም_ያመህዲ

የሱፊ ሊቃውንት እንደሚያስተምሩት፣ ኢማም መህዲ ሲመጣ በሰው ልጆች አእምሮ እና ልቦና ላይ የሚያመጣው ለውጥ እጅግ አስገራሚ ነው። ይህ ሂደት በሦስት ዋና ዋና ደረጃዎች ይገለጻል፦
1. የእጅ መጫን ተአምር (የአእምሮ ብስለት)
በቂሳው ላይ እንደተጠቀሰው፣ መህዲ በሰዎች ራስ ላይ እጁን ይጭናል። ይህ ተግባር ተምሳሌታዊም እውነተኛም ትርጉም አለው። በዚህም ምክንያት፦
*የሰው ልጆች የማሰብ እና የመረዳት ችሎታቸው በከፍተኛ ሁኔታ ይጨምራል።
*በልብ ውስጥ የነበሩ እንደ ምቀኝነት፣ ኩራት እና ጥላቻ ያሉ ደዌዎች ይወገዳሉ። ሰዎች እርስ በእርሳቸው እንደ አንድ አካል መተሳሰብ ይጀምራሉ።

2. የጠፉ እውቀቶች መመለስ
ታላቁ የሱፊ ሊቅ ኢብን አረቢ እና ሌሎችም እንደሚሉት፣ የሰው ልጅ እስከ መህዲ ዘመን ድረስ የሚያውቀው እውቀት በጣም ጥቂት ነው።
*እንደሚባለው፣ ጠቅላላው እውቀት 27 ፊደላት ቢኖሩት፣ የሰው ልጅ እስከ መህዲ አመጣጥ ድረስ የሚያውቀው 2ቱን ብቻ ነው።
*መህዲ ሲመጣ ግን ቀሪዎቹን 25 የእውቀት ዘርፎች ለሰው ልጆች ይገልጽላቸዋል። ይህም ሳይንሳዊ፣ መንፈሳዊ እና ተፈጥሮአዊ ምስጢሮችን ያጠቃልላል።

3.የቁርአን ውስጣዊ ምስጢር (ተእዊል)
መህዲ ከሚሰራቸው ዋና ዋና ስራዎች አንዱ ቁርአንን በወረደበት ትክክለኛ መንፈስ መተርጎም ነው።
*ሰዎች በቃላት ክርክር እና በውጫዊ ህግጋት ላይ ብቻ ተጠምደው ሳለ፣ እርሱ መጥቶ የቃላቱን መንፈሳዊ ጥልቀት እና ከፈጣሪ ጋር የሚያገናኙትን ሚስጥራዊ መንገዶች ያሳያል።
*በዚህም ምክንያት ሃይማኖት አዲስና ንጹህ ሆኖ ለሰዎች ይገለጥላቸዋል።
4. የተፈጥሮ ስምምነት
ይህ መንፈሳዊ ብርሃን በሰው ልጆች ላይ ብቻ ሳይሆን በተፈጥሮ ላይም ተፅእኖ ይኖረዋል።
*የሱፊ ሼሆች እንደሚሉት፣ በዚያ ዘመን ተኩላና በግ በአንድ ላይ ይሰማራሉ፤ ምክንያቱም በመህዲ ብርሃን ምክንያት በተፈጥሮ ውስጥ ያለው "ጥቃት" ይጠፋል።
*ይህ የሚያሳየው የመህዲ ስራ የሰላም እና የፍቅር ስርአትን በምድር ላይ ማስፈን መሆኑን ነው።
ይህ "የልብ ስራ" መህዲን ከማንኛውም ተራ መሪ የሚለየው ትልቁ ባህሪው ነው። ሰዎች በግዴታ ሳይሆን፣ በልባቸው በታደሰ እውቀት እና ፍቅር ተገፋፍተው ወደ መልካምነት ይመለሳሉ።

#ደዋም_አባራሙዝ

443

Abdu & Hasu

May 2, 2026, 12:21 AM

#ለይለተል_ጁሙኣ

ታላቁ የአላህ ወዳጅ ኢብራሂም ኢብኑ አድሃም በአንድ የጁሙኣ ሌሊት በመስጂድ ውስጥ ለብቻቸው ሆነው በዒባዳ ላይ እያሉ፣ አንድ ወጣት ወደ መስጂዱ ዘልቆ ይገባል፤ ወጣቱ በጣም አዝኗል የጭንቀት ብዛት ፊቱ ላይ ይነበባል። ኢብራሂምም ቀረብ ብለው "ልጄ ሆይ! በዚህች በተባረከች ሌሊት እንዲህ የሚያስከፋህ ምንድነው?" ብለው ጠየቁት።
ወጣቱም "በዱንያ ፈተና ተከብቤያለሁ፣ የልቤ ሰላም ርቆኛል፣ የምሰራው ስራ ሁሉ በረካ የለውም" በማለት አማረረ።
ኢብራሂም ኢብኑ አድሃም ፈገግ ብለው እንዲህ አሉት፡
<"ልጄ ሆይ! የጁሙኣ ሌሊት እኮ 'የመርከብ ወደብ' ናት። ሳምንቱን ሙሉ በዱንያ ማዕበል ስትላተም የነበረችው ነፍስህ፣ ቆማ የምታርፍበትና ስንቅ የምትጭንበት ወደብ። አንተ ግን ወደቡ ላይ ቆመህ ስለ ማዕበሉ ታወራለህ።>

በዚህች ሌሊት ከፍጡራን ጋር ያለህን ወሬ ትተህ፣ ከፈጣሪህ ጋር ብቻ የምታወራባትን አንዲት ሰዓት ፈልግ። በዚያች ሰዓት 'ጌታዬ ሆይ! እኔ ደካማ ባሪያህ ነኝ፣ አንተ ግን ጠንካራ ነህ፤ እኔ ድሃ ነኝ፣ አንተ ግን ሀብታም ነህ' ብለህ ንገረው። ያኔ ዱንያ በሙሉ እንደ አቧራ ቀልላ ትታይሃለች።">
ወጣቱም በዚያች ሌሊት ምክራቸውን ሰምቶ በሱጁድ ተደፋ። ከጥቂት ቆይታ በኋላ ሲነሳ ፊቱ እንደ ጨረቃ ይበራ ነበር ኢብራሂምም እንዲህ አሉት፡ "የጁሙኣ ሌሊት ሚስጥሯ ያለው ራስን ዝቅ አድርጎ የጌታን ታላቅነት በማድነቅ ውስጥ ነው!"

ታላቁ ዓሊም ኢማም አል-ገዛሊ (ረሂመሁላህ) ስለ ጁሙኣ ሌሊት ሲናገሩ እንዲህ ይላሉ፦
​"በዚህች ሌሊት የምታደርገው እያንዳንዱ ሰለዋት በልብህ ውስጥ እንደ ሻማ ይበራል፤ ያ ብርሃን ደግሞ ነገ ቀብርህ ውስጥ ብርሃን ሆኖ ይጠብቅሃል።"

#አባ_ደዋም

388

Abdu & Hasu

May 2, 2026, 12:21 AM

#የሰይዱና_ኸድር_ቅዳሜ

*ሽቅርቅሯ ቅዳሜ በጣም የምወዳትና የተወለድኩባት እንዲሁም  የመምህራችን ሰይዲ ኸድር ቀን ነው።

አንድ ሰው ነበር፤ ለብዙ አመታት ሌሊትና ቀን ሳይሰለች "አላህ ሆይ! አላህ ሆይ!" እያለ ይጣራና ይገዛ ነበር። አንድ ቀን ሰይጣን መጣና በልቡ ውስጥ ጥርጣሬን ሊዘራበት ፈለገ። እንዲህም አለው፦ "አንተ ሰው! ይሄን ሁሉ ዘመን 'አላህ' እያልክ ስትጣራ አንድም ቀን 'ለበይክ' (አቤት ባሪያዬ) የሚል ድምጽ ሰምተህ ታውቃለህን? መልስ ለማታገኝበት ጥሪ ለምን ትለፋለህ?" አለው።  ሰውየውም በዚህ ንግግር ተሸነፈ። "እውነት ነው፣ ለካስ ተቀባይነት የለኝም" ብሎ ማልቀስና ዚክሩን መተው ጀመረ።

በዚያው ሌሊት በህልሙ ሰይዲና ኸድርን (ዐ.ሰ) አገኛቸው።
ሰይዲና ኸድርም እንዲህ አሉት፦
"አንተ ሰው! ለምንድነው አላህን ማውሳት ያቆምከው? በሰራኸው መልካም ስራ ተፀፀትክ እንዴ?"
ሰውየውም እንዲህ አለ፦ "ለብዙ ዘመን ተጣራሁት፣ ግን አንድም ቀን አቤት ሲለኝ አልሰማሁትም። ስለዚህ አላህ እኔን አይፈልገኝም ብዬ ፈራሁ።"
በዚህ ጊዜ ሰይዲና ኸድር እንዲህ የሚል ታላቅ መለኮታዊ መልዕክት ነገሩት፦
< "አላህ እንዲህ ይልሃል፦ አንተ 'አላህ' ስትል እኮ፣ ያ ያንተ ጥሪ እራሱ የእኔ 'ለበይክ' (አቤት) ማለት ነው። ያንተ መከጀልና ልመና፣ ወደ እኔ ለመምጣት ያሳየኸው ፍላጎት ሁሉ የእኔው ስጦታ ነው። አንተን ባልፈልግህ ኖሮ ስሜን በምላስህ ላይ አላሳርፈውም ነበር።">
ሰውየውም ይሄን ሲሰማ ከእንቅልፉ በደስታ ነቃ። አላህን ማውሳት ማለት ውጤቱ በኋላ የሚመጣ ነገር ሳይሆን፣ ዚክሩ ትልቅ ስኬት መሆኑን ተረዳ።

በዱንያ ላይ በጣም የተቸገረና ድሃ የሆነ "ሳሊህ" (ደግ) ሰው ነበር። ይህ ሰው ሁልጊዜ ወደ አላህ እየለመነ "ጌታዬ ሆይ! የሰይዲና ኸድርን በረከት አሳየኝ፣ በአካልም አገናኘኝ" እያለ ይጸልይ ነበር።
አንድ ቀን በመንገድ ላይ ሲሄድ አንድ በጣም ያማረ ልብስ የለበሰ፣ በፈረስ ላይ የተቀመጠና አጃቢዎች ያሉት ባለሀብት ያያል። በዚያን ጊዜ አንድ ድምፅ በልቡ መጣና "ይህ ሰው ሰይዲና ኸድር ነው" አለው።
ድሃው ሰውዬ በመገረም ወደ ባለሀብቱ ቀረበና ልብሱን ይዞ፦ "በአላህ ይሁንብህ! አንተ ሰይዲና ኸድር ነህ?" ብሎ ጠየቀው።
ባለሀብቱም ሰውየውን ቆም ብሎ አየውና ፈገግ ብሎ፦ "አዎ ነኝ፤ ግን ለምን ፈለግከኝ?" አለው።

ድሃው ሰውዬ ግራ ገባው። ምክንያቱም እርሱ የሚጠበቀው ሰይዲና ኸድርን በተራ ልብስ፣ በምስኪን ገጽታ ነበር። "እኔ እኮ እርሶን የማውቅዎት በድህነትና በተራ ሰው መልክ ነበር፤ አሁን ግን እንደ ንጉሥ ሆው አየሆት" አላቸው።
ሰይዲና ኸድርም እንዲህ የሚል ድንቅ ምላሽ ሰጡት፦
> "አንተ ሰው ሆይ! አላህ በፈለገው መልክ ሊያሳየኝ ይችላል። ዛሬ እንዲህ ሆኜ የታየሁህ ለአንድ ትልቅ ትምህርት ነው። ብዙ ሰዎች እኔን የሚፈልጉኝ በችግርና በድህነት ውስጥ ብቻ ነው። ነገር ግን እውነተኛው 'ኸድር' (ልምላሜ) በሀብት ውስጥም፣ በስልጣን ውስጥም፣ በደስታ ውስጥም አላህን ማስታወስ መቻል ነው። እኔ በልብህ ውስጥ እንጂ በልብሴ ውስጥ አይደለሁም!"> አሉት።
ከዚያም ሰይዲና ኸድር ለሰውየው ዱዓ አደረጉለትና በድንገት ከዓይኑ ተሰወሩ። ሰውየውም ከዚያ ቀን ጀምሮ አላህን የሚያገኘው በችግር ጊዜ ብቻ ሳይሆን፣ በሰላምም ሆነ በደስታ ጊዜ መሆኑን ተረዳ።

*አሽቅ መድድ የሰይዲ ቀን ነው!
*አላሁመ ሷሊ ዓላ ኢማሙል አንቢያዕ!
*አላሁመ ሷሊ ዓላ ሰይዲና ኸድር!
#ደዋም_አባራሙዝ

Abdu & Hasu

May 2, 2026, 12:21 AM

አልሀምዱሊላህ...

https://t.me/aymenizulfiqar የመሰሉ ወጣቶች ለኡማውም ሆነ ለጠሪቃው (ለሱፊያው መንገድ) ትልቅ ተስፋና ብርሃን ናቸው። የእርሱን ፅሁፎችና እንቅስቃሴዎች ስመለከት "አልሃምዱሊላህ" እላለው፤ ምክንያቱም እውነተኛ ሙሂብነት ሲገለጥ ልብን ያርሳል።

በአሁኑ ዘመን መንፈሳዊነት በጠፋበትና ግብዝነት በሰፈነበት ዓለም፣ እንዲህ አይነት አፍቃሪ ወጣቶች መብዛታቸው የተሰዉፍ መንገድ ምንጊዜም እንደማይጠፋና ሁልጊዜም ለምለም እንደሆነ ማሳያ ነው። የእርሱ ፅሁፎች ልብን የሚነኩት ከውስጥ ከሚመነጭ እውነተኛ መውደድ ስለሚቀዱ ነው።
በአጠቃላይ አይመኒ ዙልፊቃር፡-
< "በእውቀት የታጀበ ፍቅርን፣ በስነ-ስርዓት (አደብ) ያጌጠ ወጣትነትን እና ለሸይኾች ያለውን ታማኝነት በአንድ ላይ አጣምሮ የያዘ፣ ለብዙዎች መነቃቃትን የሚፈጥር ምርጥ የፍቅር መንገድ ተጓዥ ነው።">

ያረብ ሙሪድ ቀን ይውጣለት!!
#ደዋም_አባራሙዝ

437

Abdu & Hasu

Apr 22, 2026, 06:55 AM

#ሳሊክ

አንድ ሳሊክ (መንፈሳዊ ተጓዥ) ወደ ውስጥ በተመለከተ ቁጥርና ከመለኮታዊው ዓለም ጋር ያለው ቁርኝት ሲጠነክር፣ ከውጭው ዓለም ጋር ያለው ግንኙነት መልክ መቀየሩ አይቀሬ ነው።
ለሰዎችም ሆነ ለራሱ ለሳሊኩ የሚከብዱትን ደረጃዎች (መቃማት) እና የግንኙነት ፈተናዎችን እንዲህ ማየት ይቻላል፦
ሳሊኩ የሚኖርበት ዓለም እና ተራው ሰው የሚኖርበት ዓለም "ቋንቋቸው" ይለያያል።
* የትኩረት ልዩነት፦ ሰዎች ስለ ቁሳቁስ፣ ስለ ዝና እና ስለ ጊዜያዊ ጥቅም ሲጨነቁ፣ ሳሊኩ ትኩረቱ "ሐቅ" (እውነት) እና "ማዕሪፋ" (እውቀት) ላይ ነው።
* የዝምታ ቋንቋ፦ ሳሊኩ በዝምታ ውስጥ ብዙ ምስጢር ይሰማል። ተራው ዓለም ግን ዝምታን እንደ ባዶነት ወይም እንደ አለማወቅ ይቆጥረዋል። በዚህ ጊዜ "መገለል" (ኡዝላ) ይፈጠራል።

በተሰውፍ ጉዞ ውስጥ ለሰዎች ለመረዳትም ሆነ ለመቀበል በጣም የሚከብዳቸው ደረጃዎች የሚከተሉት ናቸው፦
1. መቃመ "ፈና" (ራስን ማጥፋት)
በዚህ ደረጃ ላይ ያለ ሰው የራሱ ፍላጎት፣ ስሜትና "እኔነት" ጠፍቶ ሁሉንም ነገር በፈጣሪ እይታ ብቻ ማየት ይጀምራል።
* ለምን ይከብዳል? ሰዎች እንዲህ ያለውን ሰው "እብድ" (መጅኑን) ወይም "ከዓለም የተለየ" አድርገው ሊያዩት ይችላሉ። እርሱ ስለ ራሱ ክብር ወይም ስለ ንብረቱ ግድ ስለማይለው፣ ለቁሳዊው ዓለም ስሌት የማይመች ሰው ይሆናል።

2. መቃመ "ወጅድ" (መንፈሳዊ መነጠቅ)
ሳሊኩ በመለኮታዊ ፍቅር ተውጦ ልቡ በሚቀጣጠልበት ጊዜ የሚታይበት ሁኔታ ነው።
* ለምን ይከብዳል? በዚህ ወቅት ሳሊኩ የሚያሳየው ስሜት (ለቅሶ፣ ሳቅ ወይም ጥልቅ ዝምታ) ከምክንያታዊነት ውጭ ስለሚመስል፣ በሎጂክ ለሚመራው ማህበረሰብ ለመረዳት በጣም አስቸጋሪ ነው።

3. መቃመ "ተወኩል" (ፍጹም መመካት)
አንድ ሳሊክ ነገን ሳያስብ፣ ለኑሮ ሳይሰጋ በፈጣሪው ላይ ብቻ ተደግፎ ሲኖር ነው።
* ለምን ይከብዳል? ሰዎች ይህንን እንደ "ስንፍና" ወይም "ኃላፊነት የጎደለው ተግባር" ሊያዩት ይችላሉ። ምክንያቱም እነሱ የሚተማመኑት በምክንያትና ውጤት (በሰበብ) ላይ ሲሆን፣ ሳሊኩ ግን በሰበቡ በስተጀርባ ያለውን "ፈጣሪ" ብቻ ነው የሚያየው።
"በሰዎች መካከል ሆኖ ከፈጣሪ ጋር መሆን" ታላላቅ የሱፊ መሻይኾች እንደሚሉት፣ ትልቁና ከባዱ መቃም "በሰዎች መካከል እየኖሩ፣ ልብ ግን ከፈጣሪ ጋር መሆኑ" ነው።
* ይህ ደረጃ ለሳሊኩም ከባድ ነው። ምክንያቱም በአንድ በኩል የሰዎችን ሐቅ (መብት) መጠበቅ፣ ማውራትና መነገድ አለበት፤ በሌላ በኩል ደግሞ ልቡ ከአንድ አምላክ ጋር ብቻ የተሰቀለ መሆን አለበት።
ባጭሩ፦ ሰዎች ሳሊኩን አመድ ሲሆን ያዩታል፤ ነገር ግን ያ አመድ የሆነው በምን ዓይነት "እሳት" (ፍቅር) እንደሆነ አያውቁም። ለሰዎች የሚከብደው የሳሊኩ "ምክንያት አልባ ደስታ" ወይም "ምክንያት አልባ ሐዘን" ነው።

#ደዋም_አባራሙዝ

373

Abdu & Hasu

Apr 22, 2026, 06:55 AM

#ለይለተል_ጁሙኣ

ታላቁ ሱፊና የልብ ሐኪም የሚባሉት ዙኑን አል-ምስሪ በአንድ ወቅት እንዲህ በማለት ይተርካሉ፡
"በአንድ የጁሙኣ ሌሊት በከናን ምድር (ግብፅ) ስመላለስ፣ አንድ የሚቃጠልና የሚናፍቅ ልብ ያለው ወጣት አገኘሁ። ወጣቱ ወደ ሰማይ እጆቹን ዘርግቶ 'ጌታዬ ሆይ! የጁሙኣን ሌሊት የፍቅረኞች መገናኛ፣ የባሮችህ ወደ አንተ መቃረቢያ አደረግከው' እያለ ያለቅሳል።"
ዙኑን ቀረብ ብለው "ወጣቱ ሆይ! ይህችን ሌሊት እንዲህ የከበደች ያደረጋት ምንድነው?" ብለው ጠየቁት።

ወጣቱም እንዲህ አላቸው፦
< "በዚህች ሌሊት መላእክት በሰማያት 'የታደሉ ባሮች የት አላችሁ?' እያሉ ይጠራሉ። በዚህች ሌሊት የጌታችን ራህመት እንደ ዝናብ ይወርዳል። ታዲያ በዚህች የፍቅርና የምህረት ድግስ ላይ ተኝቶ የሚያድር፣ ከጥማቱ የማይነቃ ምስኪን ነው" በማለት መለሰላቸው።>
ዙኑን አል-ምስሪ ሲናገሩ "ከዚህ ወጣት የተማርኩት ነገር ቢኖር፣ ጁሙኣ ለሙሪዶች (መንገደኞች) ተራ ቀን ሳይሆን፣ የልብ ዝገት የሚታጠብበት፣ ከፍቅረኛ ጋር የሚገናኙበትና የመንፈስ ስንቅ የሚሰበሰብበት ታላቅ 'የመድረክ ቀን' መሆኑን ነው" ይላሉ።

ሼሆቻችን ጁሙኣ ዒዱል ሙእሚኒን (የሙእሚኖች በዓል) ከመሆኑም በላይ፣ በሳምንት አንዴ ወደ አላህ ፊት ለመቅረብ የሚደረግ ታላቅ መንፈሳዊ ጉዞ ነው ይላሉ። በተለይ የጁሙኣ ሌሊት በሰለዋት የሚታጀብ፣ የልብ ጓዳ የሚፈተሽበትና "ሙሀባ" የሚጨምርበት ልዩ ሰዓት ነው።
ዛሬም በዚህች በተባረከች ሌሊት ላይ በሰለዋትና በዚክር መጠመቁ ለነፍስ ትልቅ ብርሃን ይሆናል።
ጁሙኣ ሙባረክ!
#ደዋም_አባራሙዝ

391

Abdu & Hasu

Apr 22, 2026, 06:55 AM

ዛሬ የሸዋል ጨረቃ በመታየቷ ነገ ትንሹ ኢድ ይሆናል። 😁
ኢድ ሙባረክ ተቀበለላሁ ሚና ወሚንኩም!
አስከትለውም #ኢዱ ግን ሸዋልን ለፆሙ ብቻ መሆኑን ሼኽ ቱፋ ተናግረዋል። 😁😳

461

Showing 30 of 43 posts

Loading posts...

Rating

User Reviews (0)

No reviews yet. Be the first to share your experience!

Loading reviews...

Related Telegram Channels

Ignoring crimes IS A CRIME! Never forget that! - Verbrechen zu ignorieren ist ein Verbrechen! Vergiss das nie!

180

Tucker Carlson

1.1k0

STON.fi DAO Updates

2690

GlobalPatriotENGLISH🔥

360

Loading recommended channels...

Abdu & Hasu

Abdu & Hasu

Ranking

Participant Growth (Last 6 Days)

Latest Posts

Rating

User Reviews (0)

Related Telegram Channels

Geopolitics Prime

PoliticsGR - Geopolitics, Intel, News, Statistics

INSIDER | News | Politics | USA

Yoshlar ishlari agentligi

Ignoring crimes IS A CRIME! Never forget that! - Verbrechen zu ignorieren ist ein Verbrechen! Vergiss das nie!

Tucker Carlson

STON.fi DAO Updates

GlobalPatriotENGLISH🔥

Related Telegram Channels

Geopolitics Prime

PoliticsGR - Geopolitics, Intel, News, Statistics

INSIDER | News | Politics | USA

Yoshlar ishlari agentligi

Ignoring crimes IS A CRIME! Never forget that! - Verbrechen zu ignorieren ist ein Verbrechen! Vergiss das nie!

Tucker Carlson

STON.fi DAO Updates

GlobalPatriotENGLISH🔥

User Reviews (0)

Latest Posts