کابان

Public

Kanalı Görüntüle

Katılamıyor musunuz? @KABANMUKRYAN2721

3.8k Üyeler

Güncellendi: May 16, 2026 at 4:16 AM

کابان

🔻کابان کاناڵێکی فەرهەنگی ، ئەدەبی و کۆمەڵایەتییە کە زۆرتر دەپەرژێتە سەر چیرۆک و ڕۆمان . هەروەها بابەتگەلی هونەری و ... بەڕێوبەر @MTMUKRYANMK

Join @KABANMUKRYAN2721 for exclusive mtmukryanmk content and discussions in 18

Sıralama

Küresel Sıralama

#456

Dil Sıralaması

#45

Kategori Sıralaması

#23

-1

Üye Büyümesi (Son 7 Gün)

Toplam: 3.8K

24 saat büyümesi: -4 0%

Son Yazılar

کابان

22 May 2026 00:58

📷 Photo

🖊 یادداشت: دوکتۆر ئەحمەد ئەحمەدیان

🔴 زمانی زگماکی؛ هێمای شوناسی تاکی و چڤاکی، پێناسەی میراتی ماکی و میناکی

له‌م لینکه‌دا بیخوێنه‌وه:
👇
📎 http://haje.ir/Newsdetails.aspx?itemid=22380

https://t.me/HajeNews

1,240

کابان

22 May 2026 00:58

خەوزڕان

سەرما بە بێدەنگی خۆی خزاندە نێو شار. گەڵای داران بە دەم باوە، ئاوارەی کۆڵانان و شەقامان بوون. شار لەنێوان ساردی و بێخەبەرییەکی قورسدا نووستبوو. لەو ڕۆژانەدا نامەیێکی نهێنی گەیشتە دەستی بەرپرسان و فەرماندە باڵاکان.


لە نامەکەدا ئاگادار کرابوونەوە کە لەم ساڵانەدا ژمارەیەک کتێب چاپ کراون کە ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ، لێهاتوویی فەرماندەکان لە شەڕ و دەستەڵاتیان  بەسەر وڵاتدا دەخەنە ژێر پرسیار. لەو کتێبانەدا شکست نە بە هۆی دوژمن، بەڵکوو بە هەڵە و ناشارەزایی فەرماندەکان و گەندەڵی بەرپرسان گرێدرابوو. دەیانگوت ئەوەی وا ئێوە ناوتان ناوە سەرکەوتن، بۆ خەڵک هیچ ئاکامێکی باشی نەهێناوە.
لای دەستەڵات، ئەم بیرۆکەیە شتێک نەبوو بتوانرێ چاوپۆشی لێ بکرێ.

بە زووترین کات لێژنەیەک بە بەشداری بەرزترین پلە سەربازییەکان پێکهات. کاتێ باسی کتێب هاتە ئاراوە، دیار بوو هیچکام لەوانە تەنانەت لاپەڕەیەکیان نەخوێندۆتەوە و هەر یەکەیان خەریکی بەزمی خۆیان بوون.
لە کۆتاییدا یەکێک لە بەهێزترین فەرماندەکان بۆ ئەم ئەرکە هەڵبژێردرا.

فەرمانەکە ڕوون بوو:
کتێبخانەی گشتی شار بە تەواوی بپشکنرێت و ئەوەی زەرەری بۆ مەڕ هەبێت، وەلا بنرێت. ئەم کارە دەبێ لە ماوەیەکی دیاریکراودا تەواو بکرێت و ڕاپۆرتێکی ورد، بێ زیاد و کەم، پێشکەش بکرێت.

بەیانییەکی سارد، هێرش دەستی پێکرد؛ وەک ئەوەی لەشکرێک بۆ بەرەی شەڕ بچێت. کتێبخانە گەمارۆ درا. چەند کەسێک لە خەڵکی ئاسایی کە جلی زۆریان لە بەردا بوو هەتا بەرگەی سەرمای نێو کتێبخانە بگرن، وەدەرنران. فەرماندە بە سواری ئەسب هاتە ژوورەوە و سەربازان بە پێڵاوی قوڕاوی وەدوای کەوتن. حیلەو هۆڕ و دەنگی ناڵی ئەسب و هەڵمی دەمی سەربازان کتێبخانەی پڕ کرد.
سەرەتا سۆبەیەک دانرا بۆ گەرمکردنی شوێنەکە. دواتر بەرپرسی کتێبخانە فەرمانی پێدرا کە کتێبەکان یەک بە یەک بهێنێتە بەردەم فەرماندە و ئەو سەربازانەی کە سەوادیان هەیە و ڕەش و‌ سپی لێک دەکەنەوە، هەتا کتێبە خراپەکان دیاری بکرێن.

بەڵام شتێک بە هێواشی گۆڕا....

سەربازان بۆ هەڵگرتنی کتێب، بە ناچار چەکەکانیان دانا. پاش تاوێک ڕامان لای کتێبیان دەکردەوە.
دەستیان لە ئاسنی ساردی چەکەوە دەهاتە سەر نەرمی کاغەز.
شانیان لێ شل کرد. کتێبی مێژوو، ئەدەب، هونەر، دیوانی شاعیران و نووسینە زانستییەکان یەک لە دوای یەک دەکرانەوە. هەر لاپەڕەیەک پرسیارێکی نوێی لەگەڵ خۆی دەهێنا:

کەی ئەم ڕووداوە، ڕوویداوە؟
ئەگەر ڕابردوو بشارینەوە، بۆ داهاتوومان باشە؟
بۆ سەرکەوتن تەنیا لە خوێنڕشتن مانا دەکەنەوە؟

سەربازێک کە هیچی سەبارەت بە مێژووی گەلەکەی خۆی نەدەزانی ناوی شارەکەی خۆی دیت. بە دیتنی ناوی چەند گەورە پیاوێک کە تەنیا لە باپیری بیستبووی، دڵی هاتە لەرزین. چەند جار ئەو ناوانەی خوێندەوە.

بەرپرسی کتێبخانەش لە وڵامی هەر پرسیارێکدا، کتێبێکی دیکەی پێشنیار دەکرد. دەیگوت بۆ خۆت وڵامی ئەو پرسیارەت بدۆزەوە. ڕۆژێک سەربازێک پێی وت: دەزانی تێگەیشتن لە پڵاو خواردن خۆشترە؟  فەرماندە و سەربازان بەو قسه سەریان هەڵێنا و سەیری یەکتریان کرد.

وردەوردە، سەیری کتێب جێگای ڕق و قینی گرتەوە.
قسەیان لەسەر کتێبەکان دەکرد، لەسەر تێگەیشتن ، نەک فەرمانبردن.

کاتێ کارەکە کۆتایی هات. فەرماندە بە یارمەتی بەرپرسی کتێبخانە ڕاپۆرتی خۆی دەنووسی. بەرپرسی کتێبخانە هەر پێدەکەنی و دەیگوت ئەوان بۆ چی دەگریان و تۆ بە چی ژیریان دەکەیتەوە؟ دەزانی دەست بۆ چزی دووپشک دەبەی کاتێ دەتەوێ پێیان بڵێت ساڵەها بەبێ زانست شەڕیان کردووە؟

لەشکر گەڕایەوە بارەگا و فەرماندە ڕاپۆرتی خۆی پێشکەش کرد:
«بە فەرموودەی ئێوە، تەواوی کتێبخانە پشکنین کرا. هیچ هەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆ نەدۆزرایەوە.»

پاش چەندین چرکە بێدەنگی، فەرماندە سەیری مەداڵەکانی سەرسینگی خۆی کرد و وتی:
سەیرە! ئێمە لە کتێب دەترساین، بەڵام لەوانەیە  مەترسی ڕاستەقینە نەخوێندنەوەی کتێب بێت. بەداخەوە درەنگ زانیم گەلێک کە ڕابردووی خۆی ناخوێنێت، داهاتووەکەی دوژمن دەینووسێت....
ئێوەش ڕەنگە بە سەرخەڵکدا زاڵ بن، بەڵام تێگەیشتن شەڕی لەگەڵ ناکرێ....

فەرماندەکان قسەکەیان پچڕاند:
«تۆمان بۆ پشکنینی کتێب نارد، نەک بۆ پشکنینی فەرمانەکە.»

بڕیار درا سزا بدرێن، بەڵام بە هۆی دۆخی نائاسایی وڵات تەنیا لە کار لابران و جلی سەربازییان لێ وەرگیرا.

کۆتایی زستان فەرماندە و چەند سربازێک  بەیانی زوو لەبەر دەرکەی کتێبخانە ڕاوەستابوون. بەڵام ئەمجارە بێ چەک.  بەرپرسی کتێبخانە باوەشی بۆیان ئاوەڵا کرد. پێڵاوەکانیان داکەند و بێدەنگ چوونە  ژوورەوە. لە کتێبخانە تەنیا دەنگی پەڕە هەڵدانەوە دەهات.

ئیتالۆ کالڤینۆ/فرزاد همتی

خوێنەری خاوەنبیر!
کاتێ دەستەڵات دەیەوێ بیر وزانست ڕاگیر بکات، بە ناچاری لەگەڵی ڕووبەڕوو دەبێتەوە.
ئەمەش دەسپێکی گۆڕانە...
خوێندنەوە پێش لە‌ وڵام، پرسیار دروست دەکات.

عیسا ئەحمەدی١٤٠٤/١٢/٠٣

کابان

22 May 2026 00:58

📎 File

🎙بیسەر بن:

🔴 پێشەڕۆژ و پاشەڕۆژی زمانی کوردی

✍وتار: عەبدوڵڵا عەبدوڵڵازادە

هاژە

1,250

کابان

22 May 2026 00:58

ساڵڕۆژی جیهانیی زمانی دایکی پیرۆز بێ🌹
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
گرینگی‌دان بە زمانی دایکی


#یۆنسکۆ :
هەر کەس نەزانێ بە زمانی دایکیی خۆی بخوێنێ و بنووسێ، نەخوێندەوارە

#کۆمەڵناسان :
زمانی دایکی هاوکات لەگەڵ شیری دایک ئەڕژێتە گیانی مرۆڤ و بە مردن لە گیانی ئەچێتە دەر، سەپاندنی زمانێکی‌تر بەسەر منداڵێک‌دا کە تازە زمان ئەگرێ، ژینۆسایدە

#هایدگر :
ئەگەر زمانی گەلێک بفەوتێ، ئەو گەلە لە بازنەی ژیان ئەسڕدرێتەوە

#میلان_کۆندرا :
یەکەم هەنگاو بۆ لەناوبردنی نەتەوەیەک، سڕینەوەی بیرەوەریەکەیەتی، دەبێ کتێبەکانی، کەلتوورەکەی و زمانەکەی لەناو ببەی. دەبێ کەسانێک هەڵنەی کە کتێبی تازەی بۆ بنووسێ، کەلتوورێکی ساختەی دەرخوارد بدا، مێژوو و زمانێکی تازەی بۆ بدۆزێتەوە. لە ماوەیەکی کورت پاش ئەوەدا، ئەو گەلە خۆی لەبیر دەچێتەوە. جیهانی دەوروبەر بەخێرایی هەموو شتێک لەبیر دەباتەوە

#گاندی :
کەسێک کە زمان و ئەدەبی خۆی نەخوێندبێ، مێژووی خۆی نازانێ و ئەوەی کە مێژووی خۆی نەزانێ داهاتووی نابێ

#نێلسۆن_ماندێلا :
ئەگەر بە زمانێک کە کەسێک دەیزانێ قسەی لەگەڵ بکەی، قسەکەت دەچێتە ناو مێشکی. ئەگەر بە زمانی دایکیی خۆی قسەی لەگەڵ بکەی، قسەکە دەچێتە ناو دڵی

#حسابی :
نە کەسکم و نە سوورم، زمانی دایکیم فێر ببم بەسە

#فەڕانسەوییەکان :
کەسێک کە زمانی دایکیی خۆی نەزانێ و فێر نەبووبێ، کەسێکی هەردییە

#سەید_جەمالەدین_ئەسەدئابادی:
گەلێک کە زمانی خۆی لەبیر بباتەوە، مێژووی خۆی لێ‌ون‌بووە و گەورەیی خۆی لەدەست‌داوە و بۆ هەتاهەتایی لە بەند و دیلی‌دا دەمێنێتەوە

#زمانی_کوردی #زمانی_دایکی #زمان #ساڵڕۆژی_جیهانی_زمانی_دایکی #zimanî_kurdî #zimanêkurdî #international_mother_language_day

https://t.me/FZ_Kurdi

1,300

کابان

22 May 2026 00:58

«گفتاری در باب زبان مادری و عدالت قضایی»

☑️به بهانه 35 مین سال درگذشت استاد عبدالرحمن شرفکندی (هه ژار)

✍️ عابد کفاشی اصل-وکیل دادگستری

دوم اسفند، سالروز درگذشت استاد عبدالرحمن شرفکندی (هه‌ژار)، فرصتی مغتنم برای تأملی دوباره در خصوص صیانت از حقوق فرهنگی و زبانی و جایگاه آن در نظام حقوق بشر و اهمیت نقش اشخاص در تحقق عملی این حقوق، فراتر از ساختارهای رسمی است.
آثار و فعالیت‌های «استاد عبدالرحمن شرفکندی» را نمی‌توان صرفاً در حوزه ادبیات محدود کرد. ترجمه‌ها و تألیفات ایشان واجد کارکردی فراتر از تولید متن بوده و عملاً در مسیر حفظ، تثبیت و انتقال زبان کُردی قرار داشته و میتوان از آن به کنشی آگاهانه و مستمر که بدون اتکاء به سازوکارهای رسمی، نقش مؤثری در صیانت از این حق ایفا کرده یاد کرد. در این معنا، هه‌ژار را می‌توان مدافع تمام قد و عمیقاً مؤثر حقوق فرهنگی و زبانی دانست.
اندیشه استاد هه‌ژار در زمینه زبان و آموزش آن برآمده از تجربه زیسته او در مواجهه با ستم ملی و سیاست‌های حذف و حاشیه‌رانی زبانی بوده است. از این منظر، تلاش استاد هه‌ژار در راستای تحقق عدالت زبانی و آموزش و تحصیل به زبان مادری، واکنشی آگاهانه به تجربه ستم ملی و کوششی برای مقاومت فرهنگی است.او در واقع به هماوردی سازوکارهایی برخواسته بود که از طریق حذف زبان مادری از نظام آموزشی و حوزه عمومی، هویت یک ملت را به حاشیه می‌راند. درواقع محروم‌سازی نظام‌مند یک ملت از آموزش به زبان مادری، صرفاً یک نقصان آموزشی نیست، بلکه سازوکاری حقوقی‌ ناپذیرفته و سازمان یافته برای تضعیف هویت جمعی و بازتولید نابرابری ساختاری است که امکان مشارکت برابر در حیات فرهنگی و اجتماعی را سلب می‌کند.از این رو، زبان در اندیشه اوصرفاً دغدغه ای ادبی نیست بلکه چالشی حقوقی و سرنوشت‌ساز است.
یکی از کارکردهای مهم زبان مادری را باید در نقش موثری که در دادگاهها میتواند داشته باشد دید چراکه فهم زبان مادری اصحاب دعوی ، میتواند تاثیر مستقیمی بر قضاوت عادلانه و حتی وکالت موثر در این رابطه داشته باشد به نحوی که دفاع از «حق» و داوری بدون درک و فهم عمیق از زبان گوینده و فرهنگ وی، دفاعی ناقص و گاه بی‌اثر بوده و آثار زیانباری خواهد داشت . حق برخورداری از دادرسی عادلانه، مستلزم امکان تفهیم و فهمیده‌شدن مؤثر در فرآیند رسیدگی است و زبان مادری به‌عنوان طبیعی‌ترین ابزار تفکر و بیان، میتواند نقشی اساسی در ارائه دقیق دلایل، تبیین وقایع و اعمال حق دفاع در دادگاه ها داشته باشد بنابراین الزام اصحاب دعوا به بیان اظهارات خود به زبانی غیر از زبان مادری، عملاً می‌تواند به تضعیف کیفیت استدلال، اخلال در کشف حقیقت و خدشه به انصاف قضایی منجر شود.
از منظر وکالت نیز دفاع مؤثر بدون امکان ارتباط زبانی دقیق میان وکیل و موکل قابل تصور نیست. زبان مادری ابزار انتقال ظرایف ، قصد، اکراه، اضطرار و احساس و زمینه‌های فرهنگی رفتار است؛ اموری که مستقیماً در احراز عناصر روانی جرم و ارزیابی مسئولیت کیفری یا مدنی نقش دارند. وکیل زمانی می‌تواند به دفاعی حرفه‌ای، دقیق و وجدان‌محور دست یابد که قادر به فهم عمیق بافت فرهنگی و زبانی موکل باشد و این فهم را در استدلال حقوقی، نحوه‌ی طرح دعوا و مواجهه با دادگاه منعکس کند. زبان مشترک، اعتماد می‌سازد و دفاع را از حالت صوری به دفاعی واقعی و انسانی تبدیل می‌کند بنابراین صیانت از حقوق فرهنگی و زبانی به نوعی شرط تحقق دادرسی منصفانه و وکالت مسئولانه در نظام قضایی است. دادرسی عادلانه فقط اجرای قانون نیست، فهم دقیق انسانِی است که در پیشگاه قانون ایستاده است پس زمانی تحقق می‌یابد که طرفین دعوا بتوانند بدون مانع زبانی یا فرهنگی، مقصود و دفاع و ادله‌ی خود و طرف مقابل را به‌درستی بیان و دریافت کنند و بر همین اساس اشخاص زمانی احساس میکنند دادرسی عادلانه است که بتوانند با زبان مادری خودشان از خود دفاع کنند. باید توجه داشت که فهم متقابل در دادرسی از مجرای زبان می‌گذرد و زبان مادری، زبانی است که فرد با آن فکر می‌کند، می‌ترسد، دفاع می‌کند و حقیقت را روایت می‌کند. وقتی شخص ناچار است در دادگاه به زبانی غیر از زبان مادری سخن بگوید، بخشی از واقعیت های پرونده، ناخواسته در معرض تحریف یا تقلیل قرار میگیرد و این درحالی است که بیان دلایل و استدلال‌ها با زبان مادری نه تنها دقت مفهومی، انسجام ذهنی و صداقت گفتار را افزایش می‌دهد بلکه به قاضی امکان می‌دهد قصد، سهو، اجبار یا سوءنیت را دقیق‌تر احراز و تشخیص دهد. این امر مستقیماً با کشف حقیقت و صدور رأی منصفانه مرتبط است در نتیجه، به‌رسمیت‌شناختن زبان مادری در محاکم، نه یک امتیاز فرهنگی، بلکه ضمانت اجرای حق دفاع، برابری اصحاب دعوا و تحقق دادرسی منصفانه است؛ و هر نظام قضایی که در پی عدالت واقعی است، ناگزیر از توجه به این مؤلفه بنیادین حقوق فرهنگی و انسانی خواهد بود.
👇

کابان

22 May 2026 00:58

نادیده‌گرفتن زبان مادری، زمینه‌های فرهنگی یا شیوه‌های بیان بومیِ اصحاب دعوا، نه‌تنها اصل "برابری سلاح‌ها" را مخدوش می‌کند، بلکه عملاً حق دفاع و حق دسترسی مؤثر به عدالت را حتی برای وکلای دادگستری در محاکم تضعیف ساخته است.
در نظام‌های چندزبانه‌ای چون کانادا، سوئیس و اسپانیا، استفاده از زبان مادری در محاکم یا دست‌کم تضمین عملی آن از طریق مترجمان تخصصی، نه امتیاز فرهنگی، بلکه ابزار تضمین عدالت قضایی تلقی می‌شود. این رویکرد، ناظر بر این واقعیت است که عناصر روانی دعوا، از جمله قصد، اکراه و سوءنیت، بدون زبان مادری به‌درستی قابل احراز نیست.در نهایت، محروم‌کردن اشخاص از امکان استفاده مؤثر از زبان مادری در محاکم، به ایجاد نابرابری ساختاری میان اصحاب دعوا می‌انجامد و مستقیماً حق دفاع و کشف حقیقت را مخدوش می‌کند. از این منظر، به‌رسمیت‌شناختن زبان مادری در فرآیند دادرسی، نه یک مطالبه هویتی، بلکه لازمه تحقق عدالت قضایی است.
از سویی توجه به این موضوع هم ضروری است که برخی از بنیادی‌ترین حقوق، پیش از آن‌که موضوع دعوا، قانون‌گذاری یا دادرسی قرار گیرند، نیازمند آگاهی، تعهد و دفاع زبانی و فرهنگی‌اند تاریخ حقوق نشان می‌دهد که بسیاری از حقوق بنیادین، پیش از آن‌که در متن قانون تصریح شوند، در زبان، روایت و اندیشه شکل گرفته‌اند. از این منظر، اندیشه و آثار عبدالرحمن شرفکندی (هه‌ژار) را می‌توان در نقطه تلاقی ادبیات و حقوق فهم کرد؛ جایی که زبان مادری نه‌تنها حامل فرهنگ، بلکه بنیان آموزش، خودآگاهی و کرامت انسانی است و کارکردی حیاتی در شکل‌دهی به آگاهی حقوقی درباره زبان، آموزش و هویت ایفا می‌کند. در این چارچوب، اندیشه و کنش فرهنگی استاد هه‌ژار مصداقی از مقاومت حقوق‌محور در برابر نقض ساختاری حقوق زبانی و کنشی آگاهانه در جهت صیانت از حق آموزش، حق فرهنگ و حق هویت است؛ مقاومتی که پیش از مداخله قانون، زبان را از سطح موضوع سیاست‌گذاری به سطح موضوع حق ارتقا می‌دهد. در این چارچوب تحلیلی، آثار استاد عبدالرحمن شرفکندی در فقدان تضمین‌های حقوقی، نقشی پیشرو در حفاظت از حقوق فرهنگی و زبانی ایفا کرده و این همان چیزی است که فلیپ مالوری در کتاب "حقوق و ادبیات " آن را به‌مثابه زمینه‌ی شکل‌گیری آگاهی حقوقی و حساسیت نسبت به رنج‌های نادیده‌گرفته ‌شده معرفی میکند به نحوی که در موارد متعدد، پیش‌درآمد تحولات حقوقی و حتی منشأ الهام مستقیم قانون‌گذاری بوده است.پایان

کابان

22 May 2026 00:58

📷 Photo

ئەمڕۆ ۲ـی ڕەشەمە ڕۆژی زمانی دایکی، هاوکاتە لە گەڵ‌ ۳۵مین ساڵیادی کۆچی دوایی شاعیر ،ن وسەر ، وەرگێڕ و فەرهەنگنوسی پایەبەرزی کورد ماموستا هەژار موکریانی

1,250

کابان

22 May 2026 00:58

📷 Photo

پیرۆز بێ ۲ ـی ڕەشەمە 🌺

1,290

کابان

22 May 2026 00:58

🎥 Video

لوڕستان ـ گەهەر🌺🌸

1,010

کابان

22 May 2026 00:58

🎥 Video

🌺🌸

981

Showing 10 of 10 posts

No more posts

Derecelendirme

Giriş yapılması gerekli

Kullanıcı Yorumları (0)

Henüz yorum yok. Deneyiminizi ilk paylaşan siz olun!

İlgili Telegram Kanalları

1730

Loading recommended channels...

کابان

کابان

Sıralama

Üye Büyümesi (Son 7 Gün)

Son Yazılar

Derecelendirme

Kullanıcı Yorumları (0)

İlgili Telegram Kanalları

𝗙𝗲𝗿𝘁𝗶𝗴𝗲 𝗧𝗲𝗜𝗲𝗴𝗿𝗮𝗺 🅰️ⒸⒸⓈ

MANGY MN

Kurd Flix

Helig

vvyes

سەمفۆنیا.

marma1ademan

Sümeyra çeliker

İlgili Telegram Kanalları

𝗙𝗲𝗿𝘁𝗶𝗴𝗲 𝗧𝗲𝗜𝗲𝗴𝗿𝗮𝗺 🅰️ⒸⒸⓈ

MANGY MN

Kurd Flix

Helig

vvyes

سەمفۆنیا.

marma1ademan

Sümeyra çeliker

Kullanıcı Yorumları (0)

Son Yazılar