Germaniyada borganimda o’rgangan narsalarimdan ulashaman.
Bolalar futbolida kattalar ko'pincha kam baholaydigan bir og'riqli nuqta bor: bola o'sadi, kuchliroq bo'ladi, mashg'ulotlar paytida o'ziga ishonadi va diqqatini jamlaydi, lekin O'SHA raqib paydo bo'lishi bilan, go'yo ichidagi kimdir ko'rinmas tugmani bosganday bo'ladi va ular kurashish uchun emas, balki bardosh berish uchun, g'alaba qozonish uchun emas, balki yana ikkinchi o'rinni egallaydigan tanish finalni yaniy o’yin tezroq tugashini kutish paydo bo'ladi.
Haqiqat shundaki, bu bolaning ongida uzoq vaqtdan beri haqiqiy raqib emas, balki potentsial yutuqlaridan qo'rqish mavjud.
Murabbiy va ota-ona nima qilishi kerak:
1. "Maxsus raqib" mentalitetini yo'q qiling.
Yo'q, "u kuchli", "u qiyin", hatto qisqacha. Bola uchun bu signal: sizning oldingizda sizdan yaxshiroq kimdir bor. Biz faqat futbolchingizning o'yini haqida gapiramiz, raqibning shaxsiyati haqida emas.
2. Musobaqa uchun aniq reja tuzing.
Ularga ko'proq harakat qilishni aytmang, balki aniqroq bo'ling: qanday boshlashingiz, nimaga e'tibor qaratishingiz, qayerga e'tibor qaratishingiz, qiyin paytlarda nima qilishingiz. Reja bo'lganda, qo'rquvga o'rin yo'q.
3. O'tmishdagi o'yinlarni yorliqsiz ko'rib chiqing.
Ularga mag'lubiyatni eslatmang, balki ayting: mana siz yaxshi o'ynadingiz, mana siz yugurishni boshladingiz, mana siz diqqatni yo'qotdingiz. Boshqacha qilib aytganda, aniqroq bo'ling. Bola o'zining zaifroq ekanligiga ishonmasdan, aniq qayerda yutqazayotganini ko'rishi kerak.
4. Ichki iboralarni oldindan tayyorlang (bola diqqatni jamlash uchun o'ziga nima deydi).
Qisqa, aniq va shaxsiy: "Men tezligimni saqlayapman", "Men to'pni ushlayapman", "Men oxirigacha ishlayapman". Bu iboralar ularni vahima ichidan chiqarib, harakat qilishga undaydi.
5. Aynan shu stsenariyni mashq qiling.
Mashq paytida bosimni, hisobni va xatolarni simulyatsiya qiling, shunda bu raqib bilan o'yin noyob vaziyat bo'lib qolmaydi va ko'plab vaziyatlardan biriga aylanadi.
Agar atrofda ikkinchi darajali bo'lishni norma deb qabul qilmaydigan va qo'rquvni odatga aylantirmaydigan kattalar bo'lsa, bunday hikoyalar sportchilarni sindirmaydi, chunki har bir bolada g'alaba qozonish kuchi bor, shunchaki uni qayta tiklash kerak ;
