Orthodoxy with Orthopraxy

Public

مشاهده کانال

نمی‌توانید بپیوندید؟ @OrthodoxywithOrthopraxy12

۲.۶k عضو

به‌روزرسانی شده: May 20, 2026 at 1:11 AM

Orthodoxy with Orthopraxy

በዚህ ቻናል ርቱዕ እምነት ከርቱዕ ምግባር ጋር በአንድነት ሲዋሐድ የሚገኙትን መንፈሳዊ እሴቶቻችንን በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ ተደግፈን እንዳስሳቸዋለን።

@OrthodoxywithOrthopraxy12 is a dedicated channel for معنویت with regular updates in معنویت

رتبه‌بندی

رتبه‌بندی جهانی

#456

رتبه‌بندی زبان

#45

رتبه‌بندی دسته‌بندی

#23

-1

رشد مشترکان (6 روز گذشته)

مجموع: 2.6K

رشد 24 ساعت: +0 0%

آخرین پست‌ها

Orthodoxy with Orthopraxy

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۸:۴۳

ቢጽ ምስለ ቢጹ ዘኢያስተዋዲ
በአርምሞ ዘይጎነዲ
በጾም ወበጸሎት ዕዳሁ ዘይፈዲ
ለዘከመዝ ነጋዲ
ኢይክሎ ረዋዲ
ትርጉም
ከባልንጀራው ጋር ነገር የማይሠራ ወዳጅ፣ በአርምሞ (በእርጋታ) የሚኖር፣ ዕዳውን በጾምና በጸሎት የሚከፍል፣ እንደዚህ የሚኖረውን ሰው ጠላት ማሸነፍ አይቻለውም።
ምንጭ:– ቅዱስ ያሬድ፣ ጾመ ድጓ ዘመፃጒዕ ዘሠሉስ

1,240

Orthodoxy with Orthopraxy

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۸:۴۳

እሑድ 29/06/2018 ዓ/ም
ክፍል 2
​፪. ራስን በወንጌል ማንሳት እንጂ ራስን መርሳት አይደለም
​መንፈሳዊነት ራስን እንደ መናቅ ወይም ማንነትን እንደ ማጥፋት (Escapism) ሳይሆን፣ በወንጌል ብርሃንነት ትክክለኛውን ማንነት ማግኘት ነው።
​ራስን መርሳት (Escapism) ከችግር መሸሽ ነው። ራስን በወንጌል ማንሳት ግን ኃጢአተኛነታችንን አምነን በክርስቶስ ደም መታደሳችንን ማወቅ ነው።
"ከክርስቶስ ጋር ተሰቅያለሁ፤ እኔም አሁን ሕያው ሆኜ አልኖርም ክርስቶስ ግን በእኔ ይኖራል" ገላ 2:20
ይህ ራስን ማጥፋት ሳይሆን፣ ደካማውን ማንነት በክርስቶስ ብርታት መተካት ነው።
ይህ "ራስን በወንጌል ማንሳት" የሚለው ጥልቅ ክርስቲያናዊ ጽንሰ-ሐሳብ፣ በቀደሙት የቤተ ክርስቲያን አባቶች ዘንድ "መታደስ" (Renewal) ወይም "መለወጥ" (Transformation) በሚሉ ትምህርቶች በሰፊው ተብራርቷል። አባቶች እንደሚነግሩን ክርስትና የሰውን ማንነት የሚያጠፋ ሳይሆን፣ በኃጢአት የቆሸሸውንና የጠፋውን ማንነት መልሶ የሚያንጽ ነው።

ቅዱስ አትናቴዎስ ስለ ሰው ልጅ መታደስ ሲያስተምር፦
"እግዚአብሔር ሰው የሆነው እኛን አማልክት (በጸጋ የእርሱን ባሕርይ የምንካፈል) ሊያደርገን ነው" ይላል (Athanasius, On the Incarnation, 54.3).
ይህም ማለት ወንጌል ሰውን ወደ ቀደመ ክብሩ ከፍ ያደርገዋል እንጂ ማንነቱን አያጠፋውም ማለት ነው።
በተጨማሪም ወንጌል የደበዘዘውን የእግዚአብሔርን አምሳል በሰው ውስጥ ለመመለስ የመጣ ስለመሆኑ ሲያስረዳ
"በእንጨት ላይ የተሳለ ስዕል በቆሻሻ ቢጠፋ፣ ሰዓሊው ስዕሉን ለማደስ ሲል እንደገና እንዲቀመጥለት (እንዲታደስ) ይፈልጋል። ክርስቶስም ወደ ዓለም የመጣው በእኛ ውስጥ የደበዘዘውን የእግዚአብሔርን አምሳል ዳግም ለመሳል ነው" (Athanasius, On the Incarnation, 14.1).
ራስን በወንጌል ማንሳት ማለት የሰው ልጅ ድካም በክርስቶስ ኃይል፣ የሰው ልጅ ኃጢአት በክርስቶስ ጽድቅ የሚተካበት የከፍታ መንገድ መሆኑን ቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅ የገላትያ መልእክትን በተረጎመበት ድርሳኑ
"ቅዱስ ጳውሎስ 'እኔ አልኖርም' ሲል ማንነቱ ጠፍቷል ማለቱ አይደለም፤ ይልቁንም ፈቃዱ ከእግዚአብሔር ፈቃድ ጋር አንድ ሆኗል ማለቱ ነው... ብረት በእሳት ውስጥ ሲገባ ብረትነቱ አይጠፋም፣ ነገር ግን እንደ እሳቱ ይግላል። ጳውሎስም በክርስቶስ ፍቅር ነድዶ የክርስቶስን ማንነት ለበሰ" (Chrysostom, Homilies on Galatians, 2.20).
በማለት በግልጽ ያስረዳናል።

ራስን በወንጌል ማንሳት የሚጀምረው
"እኔ ማን ነኝ?"
የሚለውን ጥያቄ በመመለስ ነው።
እኔ ኃጢአተኛ ነኝ፣ ነገር ግን በክርስቶስ ደም የከበርኩ የንጉሥ ልጅ ነኝ
ብሎ ማመን ራስን መርሳት ሳይሆን በወንጌል ራስን ከፍ ማድረግ ነው።
የቅዱስ ይስሐቅ ሶርያዊ ትምህርት
"ኃጢአቱን የሚያውቅ ሰው ሙታንን ከሚያነሳ ይበልጣል" (Isaac the Syrian, Ascetical Homilies, 34).
በማለት እውነተኛ መንፈሳዊነት ራስን በትክክል ወደ ማወቅ እንደሚመራ ያስረዳናል።

በአጠቃላይ አባቶቻችን እንደሚያስተምሩን፣ ክርስትና "ራስን የመካድ" (Self-denial) ትርጉሙ ራስን ማጥፋት ሳይሆን፣ ለሥጋዊ ምኞትና ለኃጢአት መሞት ለዘላቂውና ለእውነተኛው ማንነት ግን መኖር ነው።
ራስን በወንጌል ማንሳት ማለት በአጭሩ፦
ሀ) ​መታደስ፦ አሮጌውን ማንነት አውልቆ አዲሱን መልበስ ነው።
"ፊተኛ ኑሮአችሁን እያሰባችሁ እንደሚያታልል ምኞት የሚጠፋውን አሮጌውን ሰው አስወግዱ፥ በአእምሮአችሁም መንፈስ ታደሱ፥ ለእውነትም በሚሆኑ ጽድቅና ቅድስና እንደ እግዚአብሔር ምሳሌ የተፈጠረውን አዲሱን ሰው ልበሱ።" ኤፌ 4:22–24
ለ) መ​ክበር፦ ባሪያ ከነበርንበት የኃጢአት አዘቅት ወጥተን የጸጋ ልጆች መሆናችንን ማረጋገጥ ነው።
"አባ አባት ብለን የምንጮኽበትን የልጅነት መንፈስ ተቀበላችሁ እንጂ እንደገና ለፍርሃት የባርነትን መንፈስ አልተቀበላችሁምና።" ሮሜ 8:15
ሐ) መ​በርታት፦ በገዛ ራሳችን መቆም ሲያቅተን በክርስቶስ ቃልና ሥራ መደገፍ ነው።
"እኛ በመንፈስ እግዚአብሔርን የምናመልክ በክርስቶስ ኢየሱስም የምንመካ በሥጋም የማንታመን እኛ የተገረዝን [የተጠመቅን] ነንና።" ፊልጵ 3:3

በሚቀጥለው ክፍል ኦርቶዶክሳዊነት፡ ወደ ከፍታ የምንወጣበት መሰላል መሆኑን እናያለን። እስከዚያው ድረስ የቸርነት ባለቤት ቸሩ ጌታ በቸርነቱ አይለየን።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር! ይቆየን።
#ወንጌል #ሰላም #ክብር #መለወጥ

Orthodoxy with Orthopraxy

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۸:۴۳

📷 Photo

1,120

Orthodoxy with Orthopraxy

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۸:۴۳

ረቡዕ 02/07/2018 ዓ/ም
ክፍል 3
​፫. ኦርቶዶክሳዊነት፡ ወደ ከፍታ የምንወጣበት መሰላል
​ኦርቶዶክሳዊነት እንዲሁ ደረቅ ሕግጋት ወይም ሥርዓታት ሳይሆን፣ አማኝን ከምድራዊ ክፋት አውጥቶ ወደ ሰማያዊ ቅድስና የሚያሸጋግር የሕይወት መንገድ (Way of Life) ነው። ሥርዓተ አምልኮው፣ ጾሙ፣ ጸሎቱና ሱባኤው ሁሉ ደረጃ በደረጃ ወደ እግዚአብሔር የሚያደርሱ "የመሰላል እርከኖች" ናቸው። አባቶች ይህንን ጉዞ በያዕቆብ መሰላልና በተራራ ጉዞ ይመስሉታል።

​ቅዱስ ያዕቆብ በሕልሙ ያየው መሰላል ምድርንና ሰማይን ያገናኝ ነበር። ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስቲያንም በምስጢራተ ቤተክርስቲያን (ለምሳሌ በቁርባን) ምድራዊውን ሰው ከሰማያዊው አምላክ ጋር ታገናኛለች። መሰላል ምድርንና ሰማይን እንደሚያገናኝ፣ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያንም በምስጢራቷ አማካኝነት ለሰው ልጅ የሰማይ ደጅ ትሆናለች።ቅዱስ ቄርሎስ ዘእስክንድርያ፦
"በቅዱስ ቁርባን አማካኝነት ክርስቶስ በእኛ ውስጥ ይኖራል፣ እኛም በእርሱ እንኖራለን። ይህ ምስጢር ምድራውያንን ሰማያውያን ያደርጋል" (Cyril of Alexandria, Commentary on John, 10.2).ይላል።
​ይህ ከፍታ የሥነ-ምግባር፣ የቅድስና እና የፍቅር ከፍታ ነው።
ኦርቶዶክሳዊነት ደረጃ በደረጃ የሚወጡት መሰላል ነው። አንደኛው እርከን (ለምሳሌ ንስሐ) ሳይወጣ ወደ ሌላኛው (ለምሳሌ ወደ ፍቅር) መድረስ አይቻልም። እያንዳንዱ ሥርዓተ አምልኮና ጾም ሰውን ከምድራዊ ስበት አላቆ ወደ መለኮታዊ ብርሃን ከፍ ያደርገዋል።
ኦርቶዶክሳዊነት ዛሬ ካለንበት መንፈሳዊ ደረጃ ነገ የተሻለ ማንነት እንዲኖረን የሚያደርግ የሕይወት ለውጥ ነው። መሰላሉ በቆምንበት እንድንቀር ሳይሆን ዘወትር ወደ ላይ እንድንመለከት ያደርገናል።
ቅዱስ ጎርጎርዮስ ዘኑሲስም ኦርቶዶክሳዊነትን ማለቂያ የሌለው የከፍታ ጉዞ አድርጎ ያየዋል።

​"ወደ እግዚአብሔር የሚደረግ ጉዞ መጀመሪያ እንጂ መጨረሻ የለውም፤ ምክንያቱም እግዚአብሔር ማለቂያ የሌለው በመሆኑ፣ ወደ እርሱ የሚወጣውም ሰው ዘወትር ከአዲስ ከፍታ ወደ ሌላ አዲስ ከፍታ ይሸጋገራል" (Gregory of Nyssa, Life of Moses, 2.239)
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ይቆየን!
ይቀጥላል…

1,460

Orthodoxy with Orthopraxy

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۸:۴۳

ከላይ የቀጠለ

ቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅ ስለ "ጥሩ ኑሮ" እና ስለ "ሀብት" ሲያስተምር እንዲህ ይላል፦
​"ሀብታም ማለት ብዙ ያለው ሳይሆን ጥቂት የሚበቃው ነው። ደሃ ማለት ደግሞ ምንም የሌለው ሳይሆን ብዙ የሚመኝ ነው።" (Chrysostom, Homilies on the Statues, 2.22).
እንደ እርሱ አገላለጽ፣ መንፈሳዊነት ሰውን ካልተገደበ ምኞት ነፃ በማውጣት "ጥሩ ኑሮን" ያጎናጽፈዋል።
"ጥሩ ኑሮ" ማለት ሰላም ያለበት ኑሮ ነው፤ ሰላም ደግሞ የሚገኘው በውጭ ካለው ክምችት ሳይሆን በውስጥ ካለው የመንፈስ ቅዱስ ሥራ (ጸጥታ) ነው። ዛፉ በሥሩ ውሃ እንደሚጠጣ ሁሉ፣ ነፍስም በጸሎትና በምስጢራተ ቤተ ክርስቲያን ካልረጠበች ቅርንጫፍ የሆነው ሥጋዊ ሕይወቷ ይደርቃል።

አውግስጢኖስ "ኑዛዜ" በተባለው ታዋቂው መጽሐፉ ላይ ሰው ያለ እግዚአብሔር ሰላም ሊያገኝ እንደማይችል ሲገልጽ፦
"አምላካችን ሆይ! ለአንተ (ለክብርህ) ፈጥረኸናልና፤ ልባችንም በአንተ ውስጥ እስካላረፈ ድረስ ሰላም አይኖረውም" (Augustine, Confessions, 1.1.1).
ይህ የሚያሳየው የጥሩ ኑሮ መጀመሪያው የነፍስ ዕረፍት መሆኑን ነው። ሰው በባሕርይው የእግዚአብሔር አምሳል ስለሆነ፣ ውስጣዊ ክፍተቱን (መንፈሳዊ ጥማቱን) በሥጋዊ ሀብት ሊሞላው አይችልም። አውግስጢኖስ እንደሚለው፣ ሰው ሁሉንም ነገር ቢኖረውና እግዚአብሔርን ባያገኝ ምንም እንደሌለው ነው፤ እግዚአብሔርን ካገኘ ግን ምንም ባይኖረው ሁሉንም እንዳገኘ ይቆጠራል። ለዚህ ነው ቅዱስ ጳውሎስ እንዲህ ያለው:–
ኀዘንተኞች ስንሆን ዘወትር ደስ ይለናል፤ ድሆች ስንሆን ብዙዎችን ባለ ጠጎች እናደርጋለን፤ አንዳች የሌለን ስንሆን ሁሉ የእኛ ነው። (2 ቆሮ 6:10)
ቅዱስ ባሲልዮስም በበኩሉ መንፈሳዊነትን ከሰውነት ጤንነት ጋር ያነጻጽረዋል።
​"ሥጋ ጤናማ ሳይሆን ምግብ ቢበላ እንደማይስማማው ሁሉ፣ ነፍስም በመንፈሳዊነት ካልታደሰች ምድራዊ ድሎት ሁሉ ሸክም ይሆንባታል።" (St. Basil, The Longer Rules, 2)

​ሥሩ የታመመ ዛፍ ላይ የፈለጉትን ያህል ማዳበሪያ ቢጨመሩበት እንደማይጠቅመው ሁሉ፣ መንፈሳዊነቱ የዛገ ሰውም በወርቅ አልጋ ላይ ቢተኛ ሰላም አያገኝም። አባቶች "መነሻው መንፈሳዊነት ነው" የሚሉት ለዚህ ነው። መንፈሳዊነት ለሕይወት "ቅመም" ሳይሆን "መሠረት" ነው።
የበርሃ አባቶችም (ለምሳሌ ቅዱስ እንጦንስ) ዓለምን ትተው ወደ በርሃ የሄዱት ዓለምን ስለጠሉ ሳይሆን፣ እውነተኛውን "ጥሩ ኑሮ" (ከእግዚአብሔር ጋር መኖርን) ፍለጋ ነው።
​ "ሰው ዓለምን ሁሉ ቢያተርፍ ነፍሱንም ቢያጎድል ምን ይጠቅመዋል?" የሚለውን የወንጌል ቃል በተግባር ተርጉመውታል። መንፈሳዊነት የሌለው ኑሮ ልክ እንደ "ቀለም የሌለው ስዕል" እንደሆነ ያስተምራሉ።
​ይህን ሀሳብ ስናጠቃልለው፣ ​አባቶቻችን እንደሚሉት፣ መንፈሳዊነት ማለት ከዓለም መለየት ብቻ ሳይሆን ዓለምን በእግዚአብሔር ዓይን ማየት ነው።
ስለሆነም "ጥሩ ኑሮ" ማለት፦
ሀ) ​በጥቂቱ ማመስገን፦ ይህም ከመንፈሳዊ በረከት የሚመጣ ነው።
ለ) ​ከጭንቀት ነፃ መሆን፦ "ይህም ሁሉ ይጨመርላችኋል" የሚለውን የጌታ ቃል አምኖ ነገን ለእግዚአብሔር መስጠት ነው።
ሐ) ​የውስጥ ብርሃን፦ ዛፉ ከውስጥ ወደ ውጭ እንደሚለመልም፣ የሰውም ስኬት ከውስጥ ማንነቱ ይበቅላል።
ቀጣዩ ክፍል በሌላ ቀን ይለቀቃል።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር። ይቆየን!
ዲ/ን ታዴዎስ መንግሥቴ

Orthodoxy with Orthopraxy

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۸:۴۳

ኦ ዘበከይኪ ሶበ ነጸርኪ ስቁለ
እምነ ሰማይ ታሕተ ወእምነ ምድር ላዕለ
በሕገ አራቂ ወልድኪ እንዘ ይቀውም ማዕከለ
ማርያም ተሣሃልኒ ወአስተባዝሂ ሣህለ
እስመ ኮንኩ ምስለ ዘማ አሐደ አባለ
ትርጉም
ባስታራቂ ሕግ ልጅሽ በመካከል ቁሞ ከሰማይ በታች ከምድር በላይ ተሰቅሎ ባየሽው ጊዜ ያለቀስሽ እመቤቴ ማርያም ሆይ ከዘማዊ ጋር አንድ አካል ሁኛለሁና ይቅርታን አብዝተሽ ይቅር በይኝ።
አርኬ ዘዐርብ ዘድርሳነ ማሕየዊ

1,320

Orthodoxy with Orthopraxy

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۸:۴۳

ሰኞ 16/06/2018 ዓ/ም
እንኳን ለቅድስት ድንግል ማርያም የምሕረት ቃልኪዳን የተቀበለችበት ቀን በሰላም አደረሳችሁ። የቃልኪዳኗ ተሳታፊ ያድርገን!

ክፍል ③
ነገሩ በፍልስፍና እና በሥነ-መለኮት (Theology) መካከል ያለውን ድልድይ የሚያሳይ ወሳኝ ነጥብ በመሆኑ ነው።
​"ሳያዩ ማመን" እና "እምነት የማናየውን ማስረዳቱ" ከቀደመው ትንታኔ ጋር አይጋጭም፤ ይልቁንም የማስረጃን (Justification) ትርጉም ከምድራዊና ከሥጋዊ እይታ ወደ መንፈሳዊና ረቂቅ እይታ ከፍ ያደርገዋል።
ይህንን ለማጣጣም የሚከተሉትን ነጥቦች እንመልከት፦

1. "ማየት" እና "ማስረጃ" (Sight vs. Evidence)
በፍልስፍና "እውቀት" እንዲኖር "ማስረጃ" (Justification) ያስፈልጋል ስንል፣ ማስረጃው የግድ በዓይን የሚታይ (Empirical) ብቻ መሆን አለበት ማለት አይደለም።

የመጽሐፍ ቅዱስ እይታ፦ ዕብ 11:1 ላይ "እምነት... የማናየውን ነገር የሚያስረዳ ነው" ሲል፣ እምነት ራሱ "ማስረጃ" (Evidence/Elenchos) መሆኑን እየነገረን ነው።

በመሆኑም ለሥጋዊ ዓይን የማይታይ እውነታ (ለምሳሌ የእግዚአብሔር መኖር)፣ ለአእምሮ እና ለነፍስ ግን በቂ "ማስረጃ" አለው። ይህ ማስረጃ ደግሞ በቅዱሳት መጻሕፍት፣ በተፈጥሮ ሥርዓት እና በነፍስ ምስክርነት የሚረጋገጥ ነው። ስለዚህ "ሳያዩ ማመን" ማለት "ያለ ማስረጃ ማመን" (Blind Faith) ማለት ሳይሆን፣ ከሥጋዊ ዓይን በላይ በሆነ መንፈሳዊ ማስረጃ መመራት ማለት ነው።

2. የዮሐንስ 20:29 ትርጉም (የምስክርነት ሚዛን)
ጌታችን ቶማስን "ሳያዩ የሚያምኑ ብጹዐን ናቸው" ሲለው፣ ቶማስ የሌሎችን ሐዋርያት ምስክርነት (Testimony) ባለመቀበሉ ነው።

ቶማስ የተጠቀመው "የመገጣጠም ሚዛን" (Correspondence Theory) ብቻ ነው። "ካልነካሁትና በአይኔ ካላየሁት አላምንም" አለ።

ጌታ ግን "የመጣጣም ሚዛን" (Coherence Theory) እንድንጠቀም ያሳስበናል። ይኸውም የነቢያት ትንቢት፣ የሐዋርያት ምስክርነት እና እርሱ ቀድሞ የተናገረው ቃል እርስ በእርሱ የሚጣጣም በመሆኑ፣ በአካል ሳያዩትም እንኳ ምስክርነቱን አምኖ መቀበል ምክንያታዊና ብጹዕነት መሆኑን ነው።
እዚህ ጋር አንድ ጥያቄ ተያይዞ ይነሣል፦ እምነት "ዕውር" ነውን?
ብዙዎች "ሳያዩ ማመን" (ዮሐ 20:29) ሲባል ያለ ማስረጃና ያለ ምክንያት በጭፍን መከተል ይመስላቸዋል። ነገር ግን መጽሐፍ ቅዱስ "እምነት የማናየውን የሚያስረዳ ነው" (ዕብ 11:1) ይላል። እምነት ራሱ "አስረጅ" (Evidence) ነው።

ዓይን ለቀለማት ማስረጃ እንደሚሆነው ሁሉ፣ እምነት ደግሞ ለረቂቁ መለኮታዊ እውነታ ማስረጃ ነው። ስለዚህ ክርስቲያናዊ እምነት "ጭፍን" (Blind) ሳይሆን "አስተዋይ" (Insightful) ነው። በሥጋዊ ዓይን ከማየት ይልቅ፣ በእግዚአብሔር ታማኝነትና በቃሉ እውነትነት ላይ ተመስርቶ እውነታውን የሚያረጋግጥ መንፈሳዊ እውቀት ነው።

3. እምነት እንደ "ስድስተኛ ሕዋስ" (Faith as a Spiritual Sense)
ኦርቶዶክሳዊ አባቶች እምነትን "የነፍስ ዓይን" ይሉታል።

ዓይን የሚታየውን ዓለም (Physical Reality) እንደሚመረምር ሁሉ፣ እምነት ደግሞ የማይታየውን ዓለም (Spiritual Reality) ይመረምራል።

በመሆኑም እምነት "የማናየውን ያስረዳል" ሲባል፣ በዓይን ለማናየው ነገር አእምሯዊና መንፈሳዊ "ማረጋገጫ" (Justification) ይሰጣል ማለት ነው። ስለዚህ በዕብ 11:1 ላይ የተጠቀሰው እምነት፣ እኛ ቀደም ብለን "እውቀት" ለማግኘት ካልነው "ማስረጃ" (Justification) ጋር አንድ ነው።
የመጨረሻው ክፍል ይቀጥላል።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ይቆየን!

Orthodoxy with Orthopraxy

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۸:۴۳

ዐርብ 20/06/2018 ዓ/ም
ክፍል④
ሰላም ወዳጆቼ እንዴት ናችሁ? ይህ ከላይ በሦስት ክፍል በተከታታይ ሲቀርብላችሁ ለነበረው ርዕሰ ጉዳይ የመጨረሻ ክፍል ነው። እነሆ:-

፬. እውቀት (Knowledge)፦ የተረጋገጠ እምነት

እውቀት ማለት "የተረጋገጠ ትክክለኛ እምነት" (Justified True Belief) ነው። ፕላቶ እንደሚያስረዳው፣ አንድን ነገር "አውቃለሁ" ለማለት ነገሩ እውነት መሆን አለበት፣ ማመን አለብህ፣ ደግሞም በቂ ማስረጃ (Justification) ሊኖርህ ይገባል (Plato, Theaetetus, 201c)።
ምሳሌ 1፦ "ምድር ክብ ናት" ብለው ያምናሉ (Belief)፣ አባባሉ ከእውነታው ጋር ይገጥማል (Truth)፣ በተጨማሪም የሳተላይት ፎቶዎችን ማየት ይችላሉ (Justification)። እነዚህ ሦስቱ ሲሟሉ "እውቀት" አለዎት ይባላል።
ምሳሌ 2፦ በቤተክርስቲያን ያለን እውቀት በቃለ እግዚአብሔር፣ በታሪክ እና በሕይወት ተሞክሮ የተረጋገጠ በመሆኑ "እውቀት" ይባላል። ያለ ማስረጃ መከተል ግን "እምነት የሚመስል ክህደት" ወይም ግርታ ሊሆን ይችላል።

ዛሬ መረጃ ስለበዛ ብቻ እውቀት ያለን ሊመስለን ይችላል። ነገር ግን ያለ ማስረጃ እና ያለ እውነት የሚከማች መረጃ "እውቀት የሚመስል ድንቁርና" ነው።

💡 ማጠቃለያ፡ ከግንዛቤ ወደ ሕይወት
ለማጠቃለል ያህል፣ እውነታ፣ እውነት፣ እምነት እና እውቀት ተነጣጥለው የሚቆሙ ሳይሆኑ አንዱ ለሌላው መሠረት የሚሆኑ ናቸው። እውነታ (Reality) የእግዚአብሔር የፍጥረት ሥራ ውጤት ሲሆን፣ እውነት (Truth) ደግሞ የእኛ አባባል ከዚህ መለኮታዊ እና ተፈጥሯዊ ሥርዓት ጋር መገጣጠሙ ነው። እምነት (Belief) በአእምሮአችን የምንቀበለው ጽኑ አቋም ሲሆን፣ ይህ እምነት በማስረጃ እና በሕይወት ተሞክሮ ሲረጋገጥ ደግሞ ወደ እውቀት (Knowledge) ያድጋል።

ኦርቶዶክሳዊ ክርስቲያን ከሆንን አንጻር፣ እውቀት ማለት በጭንቅላት ውስጥ የሚከማች መረጃ ብቻ ሳይሆን ከእውነት (ከክርስቶስ) ጋር የሚደረግ ህብረት ነው። ፕላቶ እውቀትን "የተረጋገጠ ትክክለኛ እምነት" (Plato, Theaetetus, 201c) በማለት እንደገለጸው ሁሉ፣ እኛም እምነታችን በቃለ እግዚአብሔር እና በቤተክርስቲያን ትውፊት (Justification) የተደገፈ መሆኑን ማረጋገጥ ይኖርብናል። ይህ ካልሆነ ግን እውነት የሚመስሉ ውሸቶች እና እውቀት የሚመስሉ ድንቁርናዎች በቀላሉ ሊያታልሉን ይችላሉ።
በመሆኑም፣ እውነታውን ከምናብ፣ እውነትን ከሐሰት፣ እምነትን ከልማዳዊ ክህደት፣ እውቀትንም ከመረጃ ክምር ለይተን በማወቅ "የተረዳችሁ ሁኑ" የሚለውን የመጽሐፍ ቅዱስ ትዕዛዝ በተግባር ልንተረጉመው ይገባል።

የተጠቃለለ የማጣቀሻ ዝርዝር (Bibliography)

Aristotle. Metaphysics. Translated by W. D. Ross. (Bekker numbers 1011b25).

Locke, J. (1689). An Essay Concerning Human Understanding. (Book IV, Chapter 15).

Plato. Theaetetus. Translated by M. J. Levett. (Sections 201c-210a).

Russell, B. (1912). The Problems of Philosophy. Oxford University Press. (Page 129).
ወስብሐት ለእግዚአብሔር!
ዲ/ን ታዴዎስ መንግሥቴ
አዲስ አበባ፣ ኢትዮጵያ

Orthodoxy with Orthopraxy

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۸:۴۳

📷 Photo

ረቡዕ 25/06/2018 ዓ/ም
"ሕይወት በወንጌል መነጽር፦ ከመንፈሳዊነት እስከ ዘላቂ ሰላም"
​መግቢያ
​የሰው ልጅ በዚህ ዓለም በሚኖርበት አጭር ዘመን ውስጥ "ጥሩ ኑሮ" ለመኖር የማይፈነቅለው ድንጋይ የለም። ይሁን እንጂ ብዙ ጊዜ ጥሩ ኑሮን ከቁሳዊ ብልጽግና እና ከሥጋዊ እርካታ ጋር ብቻ አያይዞ ስለሚመለከተው፣ የነፍሱን ጥማት የሚያረካበትን እውነተኛ መንገድ ሲስት ይታያል። እውነተኛውና ዘላቂው የሕይወት መሠረት ግን በውጫዊ ድሎት ላይ ሳይሆን በውስጣዊ መንፈሳዊነት ላይ የተገነባ ነው።
​መንፈሳዊነት ራስን ከዓለም አውጥቶ ባዶነት ውስጥ መክተት ሳይሆን፣ ራስን በወንጌል ብርሃንነት ፈትሾ በእግዚአብሔር ጸጋ ማነጽ ነው። በዚህ ጉዞ ውስጥ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ከምድር ወደ ሰማይ፣ ከውድቀት ወደ ከፍታ የምንወጣበት አስተማማኝ መሰላል ሆና ታገለግላለች።
ይህ ጽሑፍ የጥሩ ኑሮ መነሻው መንፈሳዊነት መሆኑን፣ ከእግዚአብሔር ጋር መኖር ለነገ የማይባል የዛሬ የሰላም ምንጭ መሆኑን እና ያለ እርሱ የሚገኝ መረጋጋት እንደሌለ በመጽሐፍ ቅዱሳዊ ማስረጃዎችና በቀደሙ የቤተ ክርስቲያን አባቶች ትምህርት በመደገፍ በጥልቀት ይተነትናል።

​፩. የጥሩ ኑሮ መነሻው መንፈሳዊነት ነው!
​ብዙዎች "ጥሩ ኑሮ" ሲባል ቁሳዊ ሀብት፣ ሥልጣንና ዝና ይመስላቸዋል። ነገር ግን ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ የምታስተምረን እውነተኛ ሰላም የሚገኘው ከመንፈሳዊነት መሆኑን ነው። ለዚህም አምላካችን ክርስቶስ
ሰው ዓለሙን ሁሉ ቢያተርፍ ነፍሱንም ቢያጐድል ምን ይጠቅመዋል? ማቴ 16:26
ብሎ ይጠይቀናል።
አባቶች "ጥሩ ኑሮ" የሚለውን ጉዳይ ከቁሳዊ ብልጽግና ይልቅ ከነፍስ ሰላም ጋር ያያይዙታል። ምክንያቱም የሰው ልጅ በሥጋው ምድራዊ ቢሆንም በመንፈሱ (በነፍሱ) ግን ሰማያዊ በመሆኑ ምድራዊ ነገር ብቻውን ሙሉ ሊያደርገው አይችልም።
ይቀጥላል!

1,370

Orthodoxy with Orthopraxy

۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۸:۴۳

ሐሙስ 12/06/2018 ዓ/ም
ክፍል ②
🔑 እውነትን የመለኪያ ሚዛኖች (Theories of Truth)
"እውነት ምንድን ነው?"
የሚለው ጥያቄ ለሺህ ዓመታት ፈላስፋዎችን ሲያከራክር የኖረ ጥልቅ ርዕስ ነው። Theories of Truth (የእውነት ጽንሰ-ሀሳቦች) የምንላቸው አንድን አባባል "እውነት" የሚያሰኘው መስፈርት ምንድን ነው? የሚለውን ለመመለስ የሚጥሩ መርሆዎች ናቸው።
​በፍልስፍናው ዓለም በርካታ የእውነት ጽንሰ-ሀሳቦች ቢኖሩም ዋና ዋና የሚባሉትን ሦስቱን እንደሚከተለው በዝርዝር እንመልከታቸው፦

​ሀ. የመዛመድ /የመገጣጠም ፅንሰ ሀሳብ (Correspondence Theory)
አንድ አባባል እውነት የሚሆነው በውጭ ካለው ተጨባጭ ሁኔታ (Reality) ጋር ሲገጥም ነው። ለምሳሌ "ክርስቶስ ተነሥቷል" የምንለው በእምነት ታግዘን ቢሆንም በታሪክም በእውነት መነሣቱ ስለተረጋገጠም ጭምር ነው (Russell, 1912, p. 129)። ይህም እውነትን ከምናብ ይለያል።
ተጨማሪ ምሳሌ:
"አዲስ አበባ ውስጥ ዝናብ እየዘነበ ነው።"
የሚለው አባባል እውነት የሚሆነው፣ በእርግጥም አዲስ አበባ ውስጥ ዝናብ እየዘነበ ከሆነ ብቻ ነው። ካልዘነበ አባባሉ ውሸት ነው።

​ለ. የመጣጣም /የስምምነትት ፅንሰ ሀሳብ (Coherence Theory)
ይህ ጽንሰ-ሀሳብ እውነትን የሚለካው ከውጭ ካለው ዓለም ጋር በማነጻጸር ሳይሆን፣ አባባሉ ከሌሎች ቀደም ብለው ከታመኑ እውነታዎች ጋር ካለው ስምምነት አንጻር ነው። አዲስ የሚመጣው መረጃ ቀደም ሲል ካለን የእውቀት መረብ (System of beliefs) ጋር የማይጋጭና የሚጣጣም ከሆነ እውነት ይባላል።
ምሳሌ 1:— በሒሳብ ትምህርት ውስጥ
2 + 2 = 4
ነው የምንለው፣ ይህ ውጤት ቀደም ሲል ከተቀመጡት የሒሳብ ሕጎችና ሥርዓቶች ጋር ሙሉ በሙሉ ስለሚጣጣም ነው።
ምሳሌ 2:– አንድ አዲስ አስተምህሮ ከቅዱሳት መጻሕፍት እና ከቅዱሳን አባቶች ትውፊት ጋር የማይጋጭ ከሆነ እውነትነቱ ይረጋገጣል። እውነት ከእውነት ጋር አይጋጭምና።

​ሐ. የተግባራዊነት ሚዛን (Pragmatic Theory)
ለዚህ ጽንሰ-ሀሳብ እውነት ማለት የሚሠራ (applicable) ወይም ጠቃሚ ውጤት ያለው ማለት ነው። አንድን ነገር እውነት ነው ብለን መቀበላችን በሕይወታችን ላይ በጎ ተጽዕኖ ካመጣ ወይም ችግርን ከፈታ፣ ያ ነገር እንደ "እውነት" ይቆጠራል።
እውነትነቱ በሕይወት ፍሬው ይታወቃል። "በፍሬያቸው ታውቋቸዋላችሁ" እንደሚለው፣ አንድ እምነት እውነት ከሆነ በሰው ሕይወት ላይ ለውጥ ያመጣል፣ ሰላምን ይሰጣል፣ ወደ እግዚአብሔር ያቀርባል። ጠቃሚ ፍሬ የማይሰጥ "እውነት" ለክርስቲያን ባዶ ንድፈ-ሀሳብ ብቻ ነው።

​፫. እምነት (Belief)፦ አእምሯዊ መቀበል
እምነት ማለት አንድን ነገር "እውነት ነው" ብሎ በአእምሮ ማጽደቅ ነው። ጆን ሎክ እንደሚለው እምነት የግል መቀበል (Assent) ነው (Locke, An Essay Concerning Human Understanding, Book IV, Ch. 15)::

ምሳሌ፦ አንድ ሰው በሳይንሳዊ መረጃ ተነስቶ ወይም በሰማው ነገር ላይ ተመስርቶ "ምድር ክብ ናት" ብሎ ሊያምን ይችላል።
​ጥንቃቄ፦ እምነት የሚመስሉ ክህደቶች አሉ። አንድ ሰው ያለ ማስረጃ ወይም በተሳሳተ መረጃ ላይ ተመስርቶ "አምናለሁ" ቢል፣ ያ እምነቱ ከእውነታው ጋር ስለማይገጥም ስውር ክህደት ወይም አጉል እምነት ሊሆን ይችላል። እውነተኛ ኦርቶዶክሳዊ እምነት ግን በቃልና በሕይወት የተረጋገጠ (Living Faith) እና መለኮታዊ ክስተት (Divine Revelation) ነው።
ከእምነት ጋር ተያይዞ አንድ ሰው
"እምነት ማለት ከላይ በተጠቀሱት የእውነት ሚዛኖች ተጠቅመን አንድን ነገር እውነት ነው ብለን በአእምሯችን ማጽደቅ ነው" ከተባለ "እምነት የማናየውን የሚያስረዳ ተስፋ የምናደርገውንም የሚያስረግጥ ነው።" (ዕብ 11:1) እና "ሳያዩ የሚያምኑ ብጹዓን ናቸው።" (ዮሐ 20:29) ከሚሉት መጽሐፍ ቅዱሳዊ ትምህርቶች ጋር እንዴት ማጣጣም ይቻላል?
ብሎ ሊያስብ ይችላል። ነገሩ ግን ወዲህ ነው።
ይቀጥላል…
ወስብሐት ለእግዚአብሔር ይቆየን።
ርዕሰ ጉዳዩ ጠቃሚ ሆኖ ካገኛችሁት ለሌሎችም ማጋራታችሁን አትርሱ። ወደ ቻናሉም በመጋበዝ እንተባበር።
ዲ/ን ታዴዎስ መንግሥቴ

Orthodoxy with Orthopraxy

۲۷ فروردین ۱۴۰۵، ۰۱:۱۴

እሁድ 08/06/2018 ዓ/ም
እንዴት እንለያቸው?

ውድ የዚህ ቻናል ተከታታዮች እንኳን ለዓቢይ ፆም በሰላም አደረሳችሁ እያልኩ ከእናንተ የተጠየቀ ጥያቄን መሠረት አድርጌ "እንዴት እንለያቸው?" በሚል ርዕስ ሰፋ ያለ ትንተና እንደሚከተለው በተከታታይ ክፍል አቅርቤላችኋለሁ። መልካም ተሳትፎ!

ክፍል ①
በምንኖርባት በዚህች ውስብስብ ዓለም ውስጥ በ"እውነት" እና በ"እውነት መሰል ሐሰቶች" መካከል ያለው መስመር እየቀጠነ መጥቷል። ዓለማችን:
#እውነታን በሚመስሉ ምናባዊ ግርታዎች፣
#እምነት በሚመስሉ ስውር ክህደቶች እና
#እውቀት በሚመስሉ ድንቁርናዎች ተሞልታለች።

በዚህ የግርታ ዘመን፣ አንድ ኦርቶዶክሳዊ ክርስቲያን ነገሮችን "በመንፈሳዊ መነጽር" መለየት ይጠበቅበታል።

ብዙውን ጊዜ ውሸት ራሱን እንደ እውነት አስመስሎ ሲያቀርብ፣ ምናባዊ ፍላጎት ደግሞ እንደ ተጨባጭ እውነታ ሲቆጠር እናያለን። "በዘመናዊነት" ስም የሚቀርቡ ብዙ እውቀቶች፣ በእውነቱ ከሆነ መሠረታዊውን እውነት (The Absolute Truth) የካዱ ድንቁርናዎች ናቸው። ቅዱስ መጽሐፍ "ብርሃን የሚመስል ጨለማ" እንዳለ እንደሚነግረን ሁሉ፣ በዚህ ጽሑፍ ውስጥ የምንዳስሳቸው አራት ፅንሰ-ሀሳቦች (እውነታ፣ እውነት፣ እምነት እና እውቀት) አንድ ክርስቲያን በምክንያታዊነት እና በሃይማኖታዊ ጥበብ መካከል ያለውን ሚዛን ጠብቆ፣ ከግርታ ወጥቶ ወደ ማስተዋል እንዲመጣ ይረዱታል።

​፩. እውነታ (Reality)፦ ተጨባጩ መሠረት
እውነታ ማለት ነገሮች ያሉበት ትክክለኛ ሁኔታ ነው። ይህም ከሰው አስተሳሰብ፣ አመለካከት ወይም ስሜት ነጻ ሆኖ በተጨባጭ የሚኖረው ዓለም ነው (Aristotle, Metaphysics, 1011b25)። በክርስቲያናዊ መነጽር ደግሞ እውነታ ሲባል እግዚአብሔር የፈጠረው ተጨባጭ ዓለም እና የማይታየው መንፈሳዊ ዓለም ጥምረት ነው (Erickson, 2013)::
​
ብዙ ጊዜ ምኞታችንን ወይም የፈጠርነውን ምናብ እንደ እውነታ እንቆጥራለን። ነገር ግን እውነታ እኛ ብናምነውም ባናምነውም የማይለወጥ ጽኑ መሠረት ነው። እውነታው እግዚአብሔር የፈጠረው ተጨባጭ ዓለም እና የማይታየው መለኮታዊ ህልውና ነው። እኛ ብናምነውም ባናምነውም፣ ባይተዋር ብንሆንም ባንሆንም፣ እውነታው አይለወጥም። እውነታን መካድ "እውቀት የሚመስል ድንቁርና" ውስጥ ይከታል።

​ምሳሌ፦ የምድር ክብ መሆን ወይም የእግዚአብሔር መኖር፤ የሰው ልጅ ስለእነዚህ ጉዳዮች ያለው ግንዛቤ ቢለወጥም፣ እውነታው ግን አይለወጥም።

​፪. እውነት (Truth)፦ መገጣጠም
እውነት የሚባለው የምንናገረው አባባል በውጭ ካለው "እውነታ" ጋር ሲገጥም ብቻ ነው። ፈላስፋው በርትራንድ ራስል እንደሚለው፣ አንድ አባባል እውነት የሚሆነው ከአእምሮ ውጭ ካለ ሁኔታ (Fact) ጋር ሲዛመድ ነው (Russell, The Problems of Philosophy, p. 129)።

​ምሳሌ፦ "ምድር ክብ ናት" የሚለው አባባል፣ በውጭ ካለው ተጨባጭ የምድር ቅርጽ ጋር ስለሚገጥም "እውነት" ይባላል።

በዘመናችን "የእኔ እውነት" እና "የአንተ እውነት" የሚሉ አንጻራዊ አመለካከቶች ቢበዙም፣ ኦርቶዶክሳዊ አስተምህሮ ግን እውነት አንድ መሆኑንና እርሱም ክርስቶስ እንደሆነ ያስተምራል። (ዮሐ 14) ከዚህ ውጭ ያሉ እውነት የሚመስሉ ውሸቶች ተላላኪዎች እንጂ መዳረሻዎች አይደሉም።
በሚቀጥለው ክፍል
🔑 እውነትን የመለኪያ ሚዛኖች (Theories of Truth) የሚለውንና ሌሎችንም ጉዳዮች እናስቀጥላቸዋለን።
ወስብሐት ለእግዚአብሔር! ይቆየን።
ለሌሎች በማጋራትና ወደ ቻናሉ እንዲገቡ በመጋበዝ ትብብራችንን በተግባር እንድታሳዩ መልእክቴ ነው።
ዲ/ን ታዴዎስ መንግሥቴ

Showing 11 of 11 posts

No more posts

رتبه‌بندی

ورود لازم است

نظرات کاربران (0)

هنوز هیچ نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که نظر خود را به اشتراک می‌گذارید!

کانال‌های تلگرام مرتبط

Loading recommended channels...

Orthodoxy with Orthopraxy

Orthodoxy with Orthopraxy

رتبه‌بندی

رشد مشترکان (6 روز گذشته)

آخرین پست‌ها

رتبه‌بندی

نظرات کاربران (0)

کانال‌های تلگرام مرتبط

مشاعرِ .؟

دعاء لـ رب السماء 🤍

افهم آية

اندیشه‌ای_لاجوردین💎

حجر داوود

بیداری ایرانی ۱۱:۱۱

انگشتر و مهره

𝙮𝙤𝙪

کانال‌های تلگرام مرتبط

مشاعرِ .؟

دعاء لـ رب السماء 🤍

افهم آية

اندیشه‌ای_لاجوردین💎

حجر داوود

بیداری ایرانی ۱۱:۱۱

انگشتر و مهره

𝙮𝙤𝙪

نظرات کاربران (0)

آخرین پست‌ها