موسسه مطالعات دین و اقتصاد

Public

مشاهده کانال

نمی‌توانید بپیوندید؟ @dinoeqtesad

۵.۶k عضو

به‌روزرسانی شده: May 23, 2026 at 10:19 PM

موسسه مطالعات دین و اقتصاد

ادرس : تهران، میدان ولیعصر، خیابان دمشق، خیابان برداران مظفر شمالی، نبش کوچه شهیدذاکری، پلاک ۱۲۶ سایت: http://www.ires.ir/Main/Default.aspx لینک اسکای روم : https://www.skyroom.online/ch/moassesse/institute-of-religion-and-economic

Join @dinoeqtesad for exclusive httpswwwskyroomonlinechmoassesseinstituteofreligionandeconomic and httpwwwiresirmaindefaultaspx content and discussions in 23

رتبه‌بندی

رتبه‌بندی جهانی

#456

رتبه‌بندی زبان

#45

رتبه‌بندی دسته‌بندی

#23

-1

رشد مشترکان (امروز)

مجموع: 5.6K

آخرین پست‌ها

موسسه مطالعات دین و اقتصاد

۲ خرداد ۱۴۰۵، ۲۲:۲۰

📷 Photo

📚 مالیه روح مشروطه است
بازخوانی نقش مستشاران آمریکایی در نظام مالی ایران

نویسنده: میکائیل عظیمی

✅ این کتاب تلاشی است به قصد بازخوانی تجربه ایران پسامشروطه برای «اصلاح و انتظام مالیه عمومی» که بر تجربه «مورگان شوستر» و «آرتور میلسپو» تمرکز دارد؛ دو مستشار امریکایی که به یک هدف استخدام شدند. شوستر در سال ۱۲۹۰ به ایران آمد و تنها مجال آن را یافت که هشت ماه در ایران باشد. اما میلسپو دوبار به استخدام دولت ایران درآمد. بار نخست در سال ۱۳۰۱ به مدت حدود ۴ سال و بار دوم اما در سال ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۳ در ایران به سر برد. هم شوستر و هم میلسپو در هر دو سفر، خاطرات و تجربه خود را نگاشته و هر سه کتاب به فارسی ترجمه شده‌اند. اما با وجود گذشت بیش از یک قرن از آمدن و رفتن شوستر، هنوز آن تجربه واکاوی نشده و به هیچ ترتیبی جای گلایه نیست که هنوز دو سفر و دو مأموریت میلسپو به ایران، نزد بسیاری از علاقه‌مندان تاریخ اقتصادی ایران و صاحبنظران بودجه، به شدت نادیده باقی مانده است.

👈 https://www.nahadgara.ir/wp-content/uploads/2025/02/مالیه-متن-چاپ-سوم.pdf

🌐 https://www.nahadgara.ir/product/مالیه-روح-مشروطه-است-بازخوانی-نقش-مستش/

https://t.me/nahadgara

617

موسسه مطالعات دین و اقتصاد

۲ خرداد ۱۴۰۵، ۲۲:۲۰

📷 Photo

📚 ظرفیت حکومت و توسعه اقتصادی - اکنون و گذشته

نویسنده: مارک دینچکو / مترجم: سعادت فرهیخته

✅ چه عاملی اروپای غرب را به اوج رساند و قدرت های با ساختار سیاسی متفاوتی همچون چین را شکوفا کرد، اما مناطق دیگر جهان مانند آمریکای لاتین و آفریقا را عقب نگه داشت؟

✅ دینچکو در این کتاب مختصر اما عمیق، با نگاهی تطبیقی و با کاوش در گذارهای تاریخی و تجربیات معاصر جهان (به ویژه با تمرکز بر توسعه در اروپای غرب)، به مخاطبان ایرانی نشان می‌دهد که حکومت‌ها برای «سیاست‌گذاری کارآمد، اجرای سیاست‌ها و پاسخگویی» می‌سازند. مفهومی که علیرغم نقش تعیین‌کننده‌اش در تجربیات جهانی، در تاریخ توسعه ایران به عنوان یک حلقه گمشده، نادیده گرفته شده است.

✅ این کتاب، فراتر از یک تحلیل نوین، دعوتی است از پژوهشگران و سیاست‌گذارن برای بازنگری در آینده توسعه ایران، تا با الهام از تاریخ جهانی، رویکردهای مؤثرتری برای غلبه بر چالش‌های ساختاری در مسیر توسعه اتخاذ کنند.

🌐 https://www.nahadgara.ir/product/ظرفیت-حکومت-و-توسعه-اقتصادی-اکنون-و-گذ/

https://t.me/nahadgara

موسسه مطالعات دین و اقتصاد

۲ خرداد ۱۴۰۵، ۲۲:۲۰

📷 Photo

⭕ نقد یک اقتصاددان درباره طرح حمایت ۷۰۰ همتی از صنعت؛

فرشاد مومنی:
🔸 معیار حمایت از صنعت باید «ارتقای ساخت داخل» باشد
🔸 پیشنهاد همکاری به آمریکا در مذاکرات بر محور خام‌فروشی است
🔸 کدام تمهید را برای ایفای نقش اقتصاددانان فراهم کردید و آنها نه گفتند؟

✅ دکتر فرشاد مومنی، ضمن ابراز نگرانی نسبت به مسیر کنونی سیاستگذاری اقتصادی کشور، وضعیت تولید صنعتی و نقش شرکت‌های کوچک و متوسط را مورد نقد قرار داد و با اشاره به «شکنندگی شدید» بخش تولید فناورانه و ضعف در بازآرایی نهادی، گفت: سیاست‌های جاری، به جای تقویت توان داخلی و حمایت از تولیدکنندگان، موجب تشدید وابستگی به واردات، عمق‌بخشی به خام‌فروشی و گسترش فساد و رانت‌های غیرمولد شده است.

✅ وی با بیان اینکه گرایش تصمیم‌سازان به تمرکز بر شاخص‌های ظاهری مانند ارزآوری بدون توجه به تولید واقعی و اشتغال مولد، نه‌تنها مشکلات اقتصادی را حل نمی‌کند، بلکه زمینه‌ساز بحران‌های اجتماعی و فقر مضاعف می‌شود و سرنوشت اقتصادی کشور را در معرض آسیب جدی قرار می‌دهد، نادرستی برخی سیاست‌های شوک‌درمانی...

🌐 https://ires.ir/news/40412031

2,680

موسسه مطالعات دین و اقتصاد

۲ خرداد ۱۴۰۵، ۲۲:۲۰

📷 Photo

📚 جامعه مدنی و بحران های اقتصادی

🔹اثر زنده یاد استاد علی رضاقلی🔹

✅ در طول تاریخ درهم تنیدگی شگفتی میان مناسبات استبدادی و استثماری وجود داشته که در دوران جدید مناسبات استعماری نیز به آن اضافه شده و برون‌رفت از دورهای باطل توسعه‌نیافتگی را به غایت دشوار ساخته است.
✅ اکسیر بی‌بدیل مشارکت مردم در سرنوشت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی خود در دوران اخیر به صورت باطل‌السحر مثلث شوم مناسبات استبدادی، استعماری و استثماری درآمده است. در قلب مشارکت توسعه‌گرا امروزه جامعه مدنی می‌درخشد و کارکرد محوری آن غلبه همزمان بر درماندگی‌ها و موارد شکست مناسبات بازارسالار و دولت‌سالار بوده است.
✅ در این کتاب، با بهره‌گیری از دستگاه نظری نهادگرایی جدید و با تکیه بر ظرفیت‌های تاریخی ایرانیان و لحاظ کردن ویژگی‌های معرفتی بومی و ترکیب آن با دستاوردهای نظری مدرن سازوکارهای روشمندی جهت برون‌رفت ایران از دورهای باطل توسعه‌نیافتگی با تکیه بر مشارکت مردم و نقش‌آفرینی نهادهای تخصصی مدنی ارائه گشته که می‌تواند برانگیزاننده امیدهای جدی برای آینده کشورمان باشد.

🌐 https://www.nahadgara.ir/product/جامعه-مدنی-و-بحران-های-اقتصادی/

https://t.me/nahadgara

موسسه مطالعات دین و اقتصاد

۲ خرداد ۱۴۰۵، ۲۲:۲۰

◇ «اقتصاد سیاسیِ تقدم منافع فرادستان بر اندیشه‌ها و عقلانیت سیاستی: چگونه ساخت رانتی شکست‌های تاریخی را نادیده می‌گیرد و بحران را بازتولید می‌کند»

👤 دکتر فرشاد مومنی

۱. مقدمات ادراکیِ بحران و امکان برون‌رفت

آنچه بر سر ما آمده است، هم مقدمات ادراکی دارد و هم اگر قرار باشد از این بحران‌های چندلایه و چندبعدی خارج شویم، آن نیز مستلزم مقدمات ادراکی است. با این حال، در یک ساخت رانتیِ توسعه‌نیافته، بسیاری ترجیح می‌دهند به‌اصطلاح مستقیم سراغ «اصل مطلب» بروند و مباحث بنیادی را حاشیه‌ای قلمداد کنند؛ در حالی‌که برای یک جامعه‌ی توسعه‌خواه، مسئله به هیچ‌وجه چنین نیست.
هر جامعه‌ای که بخواهد خود را از بحران نجات دهد و به‌سوی اعتلا حرکت کند، ناگزیر است دو گروه معرفت را سامان دهد:
نخست، شناخت بنیان‌های اندیشه‌ایِ شکل‌دهنده‌ی وضع موجود؛
دوم، شناخت بنیان‌های اندیشه‌ایِ شکل‌دهنده‌ی وضع مطلوب.

۲. نسبت اندیشه و منافع در تحلیل اقتصاد سیاسی

با این حال، اگر پرسیده شود آیا می‌توان کل ماجرا را صرفاً از دریچه‌ی اندیشه توضیح داد، پاسخ منفی است. بنیان‌های اندیشه‌ای شرط لازم‌اند، اما مسئله‌ای اساسی‌تر وجود دارد و آن «منافع» است. از این‌رو، دریچه‌ی اقتصاد سیاسی اهمیت می‌یابد؛ زیرا پس از روشن‌شدن صورت مسئله، به ما کمک می‌کند دریابیم در آخرین تحلیل، برندگان و بازندگان هر جهت‌گیری سیاستی چه کسانی هستند.
این منظر به ما نشان می‌دهد چه کسانی از سیاست‌هایی که ما خطا می‌دانیم منتفع می‌شوند؛ کسانی که هرچقدر تجربه تکرار شود و شکست‌ها آشکار گردد، نمی‌بینند و هرچقدر نقد مشفقانه و روشنگرانه مطرح شود، نمی‌شنوند. این موضوع به سطوح بالاتر، به‌ویژه در ساختار قدرت، بازمی‌گردد؛ جایی که باید تشخیص داده شود کدام بخش از مسئله ناشی از خطاهای معرفتی است و کدام بخش ریشه در منافع دارد.

۳. ذکر خیر از هدی صابر و کتاب «فروپاشی»

در این چارچوب، مایلم ذکر خیری از زنده‌یاد هدی صابر داشته باشم. کتابی از ایشان با عنوان «فروپاشی» چند سال پیش منتشر شد و در دانشکده‌ی ما نیز رونمایی گردید. این اثر از آن جهت اهمیت دارد که تا زمان انتشار آن، ارزیابی انتقادی منسجمی درباره‌ی برنامه‌ی ششم پیش از انقلاب و اسناد پشتیبان آن وجود نداشت و این کار به همت ایشان فراهم شد.
در آن پژوهش، به‌روشنی دیده می‌شود که در سال‌های پایانی حکومت پهلوی ـ در شرایطی که فشارهای امنیتی تا حدی کاهش یافته بود ـ در اسناد برنامه‌ی ششم پیش از انقلاب، سخنان جدی کارشناسی، ارزیابی‌ها و راهکارهایی ارائه شده بود. هنر هدی صابر این بود که گام‌به‌گام نشان داد چرا آن تلاش‌های کارشناسی عقیم ماند.
او نشان می‌دهد که آن جمعی که به تعبیر نظری امروز «فرادستان اصلی» نامیده می‌شوند، در نهایت میان اولویت‌دادن به منافع ملموس کوتاه‌مدت خود و بقای رژیم پهلوی، دچار تعارض شدند و نتوانستند از منافع کوتاه‌مدت خویش به نفع بقای سیستم بگذرند؛ و به همین دلیل، فروپاشی رخ داد.

۴. مسئله‌ی منافع در ساخت رانتی و تکرار خطاها

در چارچوب یک ساخت رانتی، مسئله‌ی منافع در تکرار چندباره‌ی خطاها، مسئله‌ای حیاتی است. اینجاست که صلاحیت، بلوغ فکری و بلوغ تجربیِ تصمیم‌گیران سطح بالا باید آشکار شود: این فرایند بی‌پایان آزمون و خطا تا چه زمانی قرار است ادامه یابد؟ در کجا باید متوقف شود؟ علل و عوامل آن چیست؟

۵. آیا مشکل امروز صرفاً نظری است؟

این پرسش مطرح می‌شود که آیا مشکل کنونی، بنیادهای اندیشه‌ای است؟ آیا نزاع بر سر یک اندیشه‌ی خاص است که اکنون در حکومت حضور دارد و می‌خواهد همان مسیر را ادامه دهد و گروهی دیگر با آن مخالف‌اند؟
من قویاً بر این باورم که مشکل امروز صرفاً نظری نیست. البته نمی‌گویم مسئله‌ی نظری وجود ندارد، اما وضعیت امروز بسیار متفاوت از سال ۱۳۶۸ است.

۶. تجربه‌ی پس از ۱۳۶۸ و ادعای «بی‌بدیل‌بودن» مسیر تعدیل

پس از سال ۱۳۶۸، زمانی که برنامه‌ی منحط تعدیل ساختاری در دستور کار قرار گرفت ـ برنامه‌ای که به‌نوعی همان ریل تاکنون ادامه یافته است ـ شرایطی شکل گرفت که مدعی بودند میان همگان اتفاق نظر وجود دارد و جز این مسیر، راه دیگری در دسترس نیست. این ادعا از تمام تریبون‌های رسمی کشور تکرار می‌شد.
حالا بعضی‌ها نیز به دلیل افزایش تجربه و جایگاه خود، دچار غش و ضعف هم می‌شوند و «سیاه‌بازی»هایی راه می‌اندازند و «هندوانه‌هایی زیر بغل» مقامات اجرایی می‌گذارند؛ برای نمونه گفته شد: «جان رئیس‌جمهور بخاطر این کاری که کرده(حذف ارز ترجیحی) در خطر است!» این سیاه‌بازی‌ها نیز به مجموعه‌ی فشارها و القای ضرورت فوری تصمیم‌گیری اضافه شده است.
در همان زمان(سال ۶۸)، یکی از مقامات بسیار محترم کشور در مصاحبه‌ای طولانی اعلام کرد که با اقتصاددانان زیادی از دیدگاه‌های مختلف گفت‌وگو کرده و همگی گفته‌اند راهی جز این وجود ندارد.

۷. روایت جلسات کارشناسی و رد ادعای اجماع

ادامه متن ⬇️

موسسه مطالعات دین و اقتصاد

۲ خرداد ۱۴۰۵، ۲۲:۲۰

در آن دوره، ما جلسات هفتگی‌ای داشتیم که در آن زنده‌یاد حسین عظیمی، زنده‌یاد قره‌باغیان، دکتر نوری‌نائینی و دیگر صاحب‌نظران حضور داشتند. از آنجا که آن مقام را فردی راستگو و محترم می‌دانستم، در نخستین جلسه پرسیدم آیا با شما تماسی گرفته شده است؟ بدون استثنا پاسخ منفی بود.

پس از آن، در سخنرانی‌ای در دانشکده‌ی اقتصاد دانشگاه تهران به این فرد محترم گفتم شما علی الظاهر قدرت تشخیص دیدگاه های مختلف در حیطه اقتصاد را ندارید و یقینا شما با اقتصاددانان زیادی گفتگو کرده اید ولی از طیف های مختلف فکری نبوده اند و تصریح کردم از دید طیف همفکران ما توافق نظر وجود دارد که اگر صد راه برای بهبود اقتصاد ایران متصور باشد، این مسیر تعدیل ساختاری حتی یکی از آن صد راه هم نیست و ما را دچار بحران خواهد کرد.

۸. قاطعیت بیشتر در نقد مسیر کنونی

امروز با قاطعیتی بیشتر، خطاب به مسئولان عالی کشور ـ به‌ویژه قوه‌ی مجریه ـ عرض می‌کنم مسیری که انتخاب شده، سرعت و شتاب انحطاط را افزایش می‌دهد. اگر تصور می‌شود از این مسیر دریچه‌ای برای گشایش اقتصاد و جامعه‌ی ایران گشوده خواهد شد، چنین امری محال است.

۹. بازگشت به مباحث اندیشه‌ای و هشدار نسبت به انسداد ساختاری

ما ناگزیر دوباره تمرکز خود را بر مباحث اندیشه‌ای می‌گذاریم، اما هم‌زمان هشدار می‌دهیم که به نظر می‌رسد به اعتبار منافعِ متصلب و غیرمتعارف، اراده‌ای شکل گرفته است که گوش‌هایی که باید بشنوند، نشنوند و چشم‌هایی که باید ببینند، نبینند.
در چنین شرایطی، خطر آن وجود دارد که کار به جایی برسد که اوضاع از کنترل، حتی از حدود فعلی نیز فراتر رود. مسئله این است که آیا این چرخه‌ی بی‌پایان آزمون و خطا باید همچنان ادامه یابد، یا اراده‌ای برای توقف و بازاندیشی پدید خواهد آمد؟

۲۹ بهمن‌ماه ۱۴۰۴

1,540

موسسه مطالعات دین و اقتصاد

۲ خرداد ۱۴۰۵، ۲۲:۲۰

📷 Photo

📚 پاسخ نهادی به چالش‌های توسعه ایران

نویسندگان: فرشاد مومنی، علی نیکونسبتی

✅ رشد اقتصادی پر نوسان، سقوط جایگاه در عرصه تجارت بین‌الملل، نابرابری و فقر مطلق و بسیاری از موارد دیگر نشان می‌دهد کشور با جایگاه مطلوب از نظر شاخص‌های توسعه فاصله دارد. مسیر پیشروی کشور با کاهش درآمد حاصل از خام‌فروشی منابع طبیعی، چالش‌های محیط زیستی و پیری جمعیت همراه است و اگر چاره‌ای اندیشیده نشود بقای کشور به خطر خواهد افتاد.
✅️ در مجموعه چندجلدی «پاسخی نهادی به چالش‌های توسعه ایران» که جلد نخست آن اکنون تقدیم می‌شود، تلاش شده است از زاویه رویکرد نهادی به چالش‌ها و راهکارهای توسعه ایران نگریسته شود. جلد اول این مجموعه به معرفی رویکرد نهادی از جمله تاریخچه و مباحث نظری مهم آن اختصاص دارد. تبیین فرآیند توسعه از نگاه نهادی و مباحثی پیرامون دولت و بازار در این جلد بررسی می‌شود. در جلدهای بعدی مباحث گوناگون از جمله رشد اقتصادی، نوآوری و صنعت، نابرابری و فقط و مسائلی مانند بازار مسکن مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

🌐 https://www.nahadgara.ir/product/پاسخ-نهادی-به-چالشهای-توسعه-ایران/

https://t.me/nahadgara

موسسه مطالعات دین و اقتصاد

۲ خرداد ۱۴۰۵، ۲۲:۲۰

🎥 Video

◇ «اقتصاد سیاسیِ تقدم منافع فرادستان بر اندیشه‌ها و عقلانیت سیاستی: چگونه ساخت رانتی شکست‌های تاریخی را نادیده می‌گیرد و بحران را بازتولید می‌کند»

¤ دکتر فرشاد مومنی
۲۹ بهمن‌ماه ۱۴۰۴

1,170

موسسه مطالعات دین و اقتصاد

۲ خرداد ۱۴۰۵، ۲۲:۲۰

📷 Photo

🔸 نگاهی به تغییرات ساختاری، منابع درآمدی و هزینه‌ها در بودجه؛
🔸 حمیدرضا قاسمی: مهار کسری بودجه نیازمند اصلاحات ساختاری و شفافیت بیشتر است

✅ دکتر حمیدرضا قاسمی، اقتصاددان، در نشست موسسه مطالعات دین و اقتصاد با موضوع «اقتصاد سیاسی لایحه بودجه ۱۴۰۵» با بیان اینکه متاسفانه قابل پیش‌بینی بود که این نوع نگرش به فضای اقتصادی کشور که صراحتا در بخشنامه بودجه ۱۴۰۵ به آن پرداخته شده، هم در بحث شوک‌درمانی در بخش ارز و هم در افزایش نرخ حامل‌های انرژی و حتی آب و برق و گاز، می‌تواند شروع یک خشونت را به همراه داشته باشد و در نهایت باعث ریختن خون‌های به‌ناحقی در خیابان‌ها شود، اظهارداشت: رسیدن به این تحلیل برای کسی که در مباحث اقتصاد سیاسی، خصوصا در حوزه بودجه، مطالعاتی دارد آنچنان سخت نبود و باز هم وظیفه دانش‌آموزی خود می‌دانیم که به حد کفایت انذارهایی را به حاکمیت بدهیم.

🌐 https://ires.ir/news/40412021

2,180

موسسه مطالعات دین و اقتصاد

۲ خرداد ۱۴۰۵، ۲۲:۲۰

📎 File

🎧 نسخه شنیداری

🟢 موضوع :

روند افول شرکت های کوچک و متوسط و تبعات اجتماعی حاصل ای آن، با نگاهی به لایحه بودجه ۱۴۰۵

🟢 سخنرانان:

فرشاد مومنی
مهران سام دلیری

📆  ۳۰ بهمن ۱۴۰۴

🟢وب‌سایت
http://www.ires.ir/

🟢 کانال موسسه مطالعات دین و اقتصاد
🆔

🟢 اینستاگرام موسسه مطالعات دین و اقتصاد
🆔 https://instagram.com/dinoeqtesad_official

🟢 تلگرام نشر نهادگرا
🆔 https://t.me/nahadgara

#صوت

841

Showing 10 of 10 posts

No more posts

رتبه‌بندی

ورود لازم است

نظرات کاربران (0)

هنوز هیچ نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که نظر خود را به اشتراک می‌گذارید!

کانال‌های تلگرام مرتبط

Loading recommended channels...

موسسه مطالعات دین و اقتصاد

موسسه مطالعات دین و اقتصاد

رتبه‌بندی

رشد مشترکان (امروز)

آخرین پست‌ها

رتبه‌بندی

نظرات کاربران (0)

کانال‌های تلگرام مرتبط

بستان الأزهر الشريف

Iranist

صحيح السنة النبوية ٢٠١٨/٨/٢٦ إنشاء القناة🌴

صبيان السفارة

🇮🇷🌎موسسه همسان گزینی آدم و حوا🌎🇮🇷

أَفَلَا تَعْقِلُونَ!

عَذراء

إيڪيز 💕🦋

کانال‌های تلگرام مرتبط

بستان الأزهر الشريف

Iranist

صحيح السنة النبوية ٢٠١٨/٨/٢٦ إنشاء القناة🌴

صبيان السفارة

🇮🇷🌎موسسه همسان گزینی آدم و حوا🌎🇮🇷

أَفَلَا تَعْقِلُونَ!

عَذراء

إيڪيز 💕🦋

نظرات کاربران (0)

آخرین پست‌ها