ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

Public

مشاهده کانال

نمی‌توانید بپیوندید؟ @asedullahh

۲.۱k عضو

به‌روزرسانی شده: May 18, 2026 at 7:31 AM

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

قال الله تعالى ( وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ )البقرة (42) አሏህ በእርግጥም አለ፦[እውነትን በውሸት አትሸፍኑ እናንተ እውነታውን እያወቃቹህ] ምንጭ፦«ሱረቱ አል–በቀራህ አንቀፅ /42/ በኡስታዝ ሐምዛ [አሰዱሏህ]

@asedullahh is a dedicated channel for مذهب with regular updates in مذهب

رتبه‌بندی

رتبه‌بندی جهانی

#456

رتبه‌بندی زبان

#45

رتبه‌بندی دسته‌بندی

#23

-1

رشد مشترکان (6 روز گذشته)

مجموع: 2.1K

رشد 24 ساعت: +0 0%

آخرین پست‌ها

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۲:۴۳

መረጃ ይዳኘን ክፍል ⑨

ትልቁ ሰው ከተናገሩት ነብያዊ ትውፊቶች መሀከል የኡመቶቻቸው በ 73 ፊርቃህ መከፈል አንዱ ሲሆን: በዚህም እውን ነው: በማለት ያለ አንዳች ማስተባበል መቀበል ከኛ ምእመናን የሚጠበቅ የውዴታ ግዴታም ጭምር ነው።

ትልቁ ሰው እነዚህ ቡድኖች በየትኛው ነጥብ ከእርሳቸው ቀጥተኛው መንገድ እንደሚያፈነግጡ በዝርዝር ባይገልፁም: ነገር ግን የነብያት ወራሽ የሚሰኙት ዑለማኦች በዘመናቸው ከተገናኟቸው አንጃዎች ጋር ባደረጉት ውይይት የጥመት መነሻቸው እንዲሁ አስተሳሰባቸውን ከጠንሳሹ እስከ ተከታዩ ከአዋቂያቸው እስከ ጃሂላቸው ምን አይነት የልዩነት ዘይቤ እንደሚያራምዱ የሑክሙንም ልዩነት በዛው ልክ አስፍተው በመስጠት ኪታቦቻቸውን በማዘጋጀት አልፈዋል።

ከነዚህ የጥመት አንጃዎች ውስጥ ከፊሉ የጥመቱ ደረጃ ወደ ኩፍር ያደረሰው ከፊሉ ደግሞ የሙብተዲዕ ደረጃ እንጂ ኩፍር የማያደርሰው ሲሆን ይህንም ከነ አል-በግዳድይ እስከ ገዛልይ ብዙ ትንታኔዎችን በመስጠት ጥቂት ማይሰኙ ኽልቆችም የተናገሩበት ትልቅ ርዕስ ጭምር ነው።

ምክነያቱም የነኚህ አንጃዎች ጥመት መለየት እንዲሁ በያን ማድረግ በመጀመርያ ሸሪዓው ላዘዘን በመልካም ማዘዝ ከመጥፎ መከልከል ለሚለው ህግ ተገዢ መሆናችንን የሚያሳይ ሲሆን በመቀጠልም ሰዉ በመታለል የመልዕክተኛው አስተምህሮት የጠማሞች አስተሳሰብ መስሎት እንዳይከተላቸውም ጭምር ትልቅ ግብን ያነገበ ይዘት ያለው ነው።

እነኚህ ዑለማዎች በኪታቦቻቸው ከሚያነሷቸው አንጃዎች መሀከል "ሙጀሲማህ አልያ ሙሸቢሃ" የሚሰኙ ቡድኖች ይገኙበታል።አሁን ባለንበት ዘመንም በትላልቅ የስልጣን እርከኖች ላይ በመቆናጠጥ ሙስሊም ማህበረሰቡን በነርሱ የተሸቢህ እንዲሁ ተጅሲም እምነት ለማጥመቅ ሲሯሯጡ ማየት የተለመደ መሆኑ የአደባባይ ሀቅ ነው።

እነኚህ ቡድኖች ከትልቁ ሰው ዕምነት ካፈነገጡባቸው ነጥቦች መሀከል ትልቁ እና ዋነኛው የዓቂዳህ ርዕስ በዋነኝነት የሚጠቀስ ሲሆን: ይህም መልዕክተኛው ዓለይሂ ሶሏቱ ወሰላም የሚገዙት ጌታቸውን አሏህ ከቦታ፣አቅጣጫ፣ አካልነት ከመውረድና እንዲሁ ከመውጣት እጅጉን አጥሪ ሲሆኑ እነኚህ ሙጀሲማህ የሚሰኙት አንጃዎች ደግሞ "አሏህን" መልዕክተኛው ባልገለፁበት መልኩ አሏህን በዛቱ መውጣትና መውረድን፣ብሎም መቀመጥና በአየር ላይ መንሳፈፍ አካልነትንም ጭምር ያረጋገጡ ሆነዋል። ይህም የተሽቢህ አካሄድ ከትልቁ ሰው እምነት እንዲሁ እርሳቸውን በዚህ ላይ ከሚከተላቸው ብዙሃኑ የአህሉ ሱና ዑለማእ አካሄድ ያፈነገጠ አስተሳሰብ በመሆኑ ላይ ሁሉን ሚያስማማ ጉዳይ ነው።

ይህ ጉዳይ በሻፊዕይ እና በኣቡ ሓኒፋህ እንዳለው የውዱእ ማጥፋትና ያለማጥፋት የፊቅሃዊ ልዩነት እንዳልሆነና በመሰረታዊ የፈጣሪ ባህሪን በማወቅ ላይ እጅጉን የተራራቀ ልዩነት እንዳለ በግልፅ የሚያስረዳ ነው። ይህን የኢጅቲሀድ ጉዳይ ነውና የሳተው አንድ አጅር ሚያገኘው ደግሞ ሁለት አጅር አለው ሚያስብልም አይደለም።ዋናው ልዩነት ፈጣሪ ተብሎ ስያሜ የተሰጠውን "ዛት" (ማፅደቅ እና መካድ) ላይ ሆኖ ትልቁን ልዩነት ታገኘዋለህ።

ዑለማዎች በነዚህ አንጃዎች ላይ ማለትም አሏህን ጅስም ነው አልያ አካል ነው: በማለት የሚገልፁት ላይ ቋንቋውን ተረድተው እስከሚናገሩበት ድረስ እንደኛ አካል አንፈልግበትም ቢሉም እንኳ ከሙጀሲማነት ስያሜ እና ለነርሱ ከሚሰጣቸው ፍርድ የሚድኑ ሆነው አይገኙም። ምክነያቱም ጅስም ማለት "የተገጣጠመ" የሚልን ፍቺን የሚሰጥ ሲሆን: አንድ ሰው አሏህን የተገጣጠመ ነው ነገር ግን "እንደተገጣጠሙት" አይመስልም አልያ ብዪ አልልም ቢል ለአሏህ የፍጥረታት ባህሪ የሆነው ለአካል ሚሠጥን መገጣጠም የተባለ ነገር ወደርሱ አስጠግቷልና ይህ ሰው ከዛ ቡሀሏ (ላ ከል አጅሳም) በማለቱ አጠራ ልንለው አይቻለንም።

📌 ዑለማኦች ሙጀሲም የሚሰኙትን አንጃዎች በሶስት የተለያየ ቡድንና እንደ ጥመታቸው ደረጃ በመለየት በተለያየ የሑክም ደረጃም የሚያስቀምጧቸው ሲሆን እነርሱም፦

የመጀመርያው አንጃ፦
① ሙጀሲም ሙሶሪሕ፦አልያ አሏህን ጅስም ነው ልክ እንደኛ አይነት ጅስም የሆነ፤ ማለትም አካል ነው ልክ በኛ አይነት አካል የሆነ (ጅስሙን ከል አጅሳም) በማለት ይገልፃሉ።ዑለማዎች በነኚህ አንጃዎች በመክፈር ላይ ምንም አይነት ልዩነት አላሳዩም። ምክነያቱም አሏህን አልተገዙም። እነርሱ ጋር አሏህ አካል እንጂ ከአካል ሆነ ከአካል ባህሪያት የጠራ ነብያቶች የተገዙት ሙስሊሞች በሀቅ የሚያመልኩት አይደለም ፈጣሪ ብለው የሚያምኑበትም አይደለም። ዒባዳን ከአሏህ ውጪ ላለ ነው የሰጡትና በዚህም ከሃዲ ካፊር ናቸው: በማለት ዑለማዎች የጋራ አቋምን አስረዋል። ይህንም ካስተላለፉልን መሀከል፦

قال الإمام أبو جعفر الطحاوي رحمه الله : " وَمَن وصفَ اللهَ بِمَعنًى من معاني البَشَرِ فقد كَفَر "

① አል-ኢማሙ ኣቡ-ጃዕፈር ኣ'ጦሐውይ "ኣል-ዓቂደቱ ኣ'ጦሓውያ" በተሰኘው ኪታባቸው ላይ እንዲህ ሲሉ በሙጀሲማዎ መክፈር ላይ የዑለማዎችን የጋራ አቋም ያስቀምጣሉ፦
[“አሏህን ከፍጡር ባህሪ በአንዱም ቢሆን የገለፀ በእርግጥም የከፈረ ይሆናል”]።

قال ابن حجر الهيتمي (ت 974 هـ) في المنهاج القويم: «واعلم أن القرافي وغيره حكوا عن الشافعي ومالك وأحمد وأبي حنيفة رضي الله عنهم القول بكفر القائلين بالجهة والتجسيم، وهم حقيقون

② ኣ·ሸይኽ ኢብኑ ሐጀር አል-ሃይተሚይ "974" ሂ የሞቱት በ ኣል ሚንሃጁ ኣል ቀዊም ሸርሒል ሙቀዲመቲል ሓድረሚያህ ላይ እንዲህ በማለት የዑለማዎችን የጋራ አቋም ያስተላልፋሉ ፦ እወቅ [“ቀራፊይ እንዲሁ ሌሎችም #ከሻፊዒይ፣ #ማሊክ፣#አሕመድ እንዲሁ #ከኣቡ ሓኒፋህ ረዲየሏሁ ዓንሁም በመያዝ አሏህን በአቅጣጫ እንዲሁ በአካል የሚገልፅ ሰው እንደሚከፍር አስተላልፈዋል”]።

قال أبو حَامِدٍ الغَزَالِيُّ (ت: 505هـ) في كتابِهِ المسمَّى إِلْجَامَ العَوَامِّ عَنْ عِلْمِ الكَلَامِ ما نَصُّهُ: «فَإِنْ خَطَرَ ببالِهِ أَنَّ اللهَ جسمٌ مُرَكَّبٌ مِنْ أعضاءٍ فهو عابدُ صَنَمٍ؛ فَإِنَّ كُلَّ جسمٍ هو مخلوقٌ، وعبادةُ المخلوقِ كفرٌ، وعبادةُ الصنمِ كفرٌ لأَنَّهُ مخلوقٌ، وكان مخلوقًا لأَنَّهُ جسمٌ، فَمَنْ عَبَدَ جسمًا فهو كافرٌ بإجماعِ الأُمَّةِ السَّلَفُ منهم والخَلَفُ».اهـ
③ ሑጀቱል ኢስላም ኣቡ ሓሚድ ኣል-ገዛልይ 505 አመተ ሂጅርያ ላይ የሞቱት በስተ መጨረሻ ከፃፉዋቸው ኪታቦች መሀከል አንዱ በሆነው "ኢልጃሙል ዓዋም" ላይ እንዲህ ይላሉ፦ [“በአዕምሮ ላይ አሏህን ከክፍለ አካላት የተገጣጠመ ነው ብሎ ካመነ ይህ ሰው ጣዎትን አምላኪ ነው። ሁሉም አካሎች ፍጡሮች ናቸው።ፍጡርን መገዛት ደግሞ ኩፍር ነው።ጧኦትን ማምለክ ኩፍር ነው ምክነያቱም ፍጡር ስለሆነ። ፍጡር የሆነውም አካል ስለሆነ ነው።አካልን የተገዛ ደግሞ #በዑለማዎች የጋራ አቋም ከሀዲ ነው”]።

730

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۲:۴۳

በማለት ኣሱብክይ ይህ የተክፊር ጉዳይ "ሙስሊም ማሕበረሰቡም ዘንዳ"በማለት ለቃድይ ብቻ ነገርዪውን ጥለው እንዳላለፉ ያስረዳል።ይልቅንስ የኩፍር ውሳኔ ሚያሳርፍበት ነገር የተናገረ እንደሆነ ይህን ሰው በሐቅ ማክፈሩ አይከለከልም።ይህም ፈኽሩዲን በነ ሱብክይ ንግግር ላይ ያለው የአረዳድ ክፍተትን አጉልቶ ያሳያል።ሆኖም ሙስሊም ዘንዳ መባሉ ቀዋዒዱን ያሟሏ በመሆኑ ላይ እንደሆነ ሊሰመርበት ይገባል።የሁሉ መዋኛ ገንዳ አይደለም።የተክፊር በር ልቅ እንዳልሆነ የኩፍሩንስ ቃል የተናገረ ሰው በምላስ ወለምታ፣በግዳጅ፣ በሒካያህ በኢጅቲሃድ፣ በአቅል መራቅ አልያስ በማለት ከስሮቻቸውም የተለያዩ ገደቦች በመዘርዘር እነኚህ የእውቀቱ አምባ የማክፈርያን እንዲሁ ያለማክፈርያን ነጥብ በዝርዝር ያስቀምጣሉ። ለዚህም የሐበሻው የዒልመል ሓዲስ ኻዳሚ ሚሰኙት ኣሸይኽ ዓብዱሏህ አል ሃረሪይ ኣሲራጥ፣ ሶሪሑል በያን፣ቀዋዒድ እንዲሁ ሌሎችንም ኪታቦቻቸው ይህን በተመለከተ የሰጡትን ማብራርያ መመልከት ያስፈልጋል።እርሳቸውም ያለ ሐቅ የማክፈርን አደገኝነት እንዲህ በማለት ይናገራሉ፦

ثم إنَّ الحكمَ على شخصٍ بالكفرِ أو الإسلامِ إنْ كان مُسْتندًا إلى دليلٍ فذاك صوابٌ عندَ اللهِ، وإن كانَ لا يستندُ إلى دليلٍ فهو هلاكٌ على صاحِبِهِ. قالَ العلماءُ: إدخالُ كافرٍ في الملّةِ أمرٌ عظيمٌ وإخراجُ مسلمٍ عنها أمرٌ عظيمٌ. المعنى أنَّه لا يُحكمُ لشخصٍ بأنَه مسلمٌ بدونِ دليلٍ شرعيٍ ولا يُحكَمُ على مسلمٍ بالكفرِ إلا بدليلٍ شرعيٍ.
[«አንድ ሰው ላይ በኩፍር አልያ በኢስላም መፍረድ በማስረጃ ተደግፎ ከሆነ ትክክለኛውም መንገድ እርሱ ነው።ማስረጃን ተመርኩዞ ካልሆነ ግን ባለቤቱ ላይ ጥፋትን ታስከትላለች።ለዛም ዑለማዎች እንዲህ ብለዋል፦"ለአንድ ሰው በእስልምና መፍረድ ከባድ ነው።በኩፍርም እሱን መፈረጅ ከባድ ነው"።ይህም ማለት ለአንድ ሰው ያለ ሸሪዓዊ ማስረጃ በእስልምና አይፈረድለትም እንዲሁ ያለ ሸሪዓዊ ማስረጃ ኩፍርም አይታወጅበትም»]።

በማለት ሸይኸ ዓብዱሏህ ያስጠነቅቃሉ።ይህም ሊታወቅ ሊገነዘቡት የተገባ ይሆናል።ከውጪ የሚሳለው ሁሉ ቀርበህ ስታይ ውሸት ሲደጋገም እውን ይመስላል የሚለውን አባባል እውን ሆኖ ታገኘዋለህ።

✧ አህሉል ቂብላና መከፈር ሚገባቸው አንጃዎች…

②“አል_ሙጅተሂዱ_ጦበሪይን_ወይስ_ፈኽሩዲንን”
በአህሉል ቂብላ ስም የተሸፈነ ሁሏ ሙስሊም ነው የሚል ስያሜ እንደማይሰጠው ይልቅንስ የተውሒዱ ትክክለኝነት በዋነኝነት ለዚህ ስያሜ ጉልህ ሚና እንዳለው የሚያሳዩ ማስረጃዎች ውስጥ አል ሓፊዙ ኣጦበርይ ያሉት ንግግር ሲሆን፤ ይህም ፈኽሩዲን እና ዝና ፈላጊ ወጠጤዎችን በአፍጢማቸው የተከለ ንግግር ነው።

قال الحافظ ابن حجر ما نصه [قلتُ وممن جنح إلى بعض هذا البحث الطبري في تهذيبه فقال بعد أن سرد أحاديث الباب - يعني أحاديث الخوارج - فيه الرد على قول من قال لا يخرج أحد من الإسلام من أهل القبلة بعد استحقاقه حكمه إلا بقصد الخروج منه عالما"]
፨ ኣል ሓፊዙ ኢብኑ ሓጀር ከጦበርይ ሲያስተላልፉ እንዲህ ይላሉ፦[“ወደዚህ ፍለጋ ከገቡት መሀከል ኣጦበርይ ተህዚባቸው ላይ ስለ ኻዋሪጆች የተጠቀሱትን ሓዲሶች ካወሱ ቡሀሏ እንዲህ ሲሉ አስፍረዋል፦("በዚህ ላይ የሙርተድነት ፍርድ እየተገባው ወደ ቂብላ ዞር ከሰገደ ከእስልምና ለመውጣት ካላሰበ በስተቀር አይከፍርም: ላሉ ሰዎች መልስን ይዟል”)]።

ጦበርይ ኻዋሪጆችን ያለ ምንም መነጠል በጠቅላላቸው ካከፈሩ የሰለፍ ዑለማዎች ውስጥ አንዱ ነበሩ።በዚህም ላይ ወደ ቂብላ የዞረ ሁሉ ሙስሊም ነው በማለት: ሽንጣቸውን ገትረው ለሙጀሲሙ አለመክፈር ለሚሞግቱና፣እንዲሁ የሙስሊምን የመክፈርን ቅድመ ሁኔታ ሲጠቅሱ ኩፍር መሆኑን አውቆ ካልሆነ አይከፍርም፤ ለሚሉ ሰዎች መልስ በዚህ መልኩ የሰጡበት መሆኑን ልብ ልትል ይገባል።

③ ኣቡ ሓሚድ ኣል ገዛልይ ወደ ቂብላ ዞሮ የሚሰግድን በኩፍር መፈረጅ እንዲሁ ደሙን ማፍሰስ ስህተት ነው።ሲሉ የትኞችን የቂብላ ሰዎችን ነው በማለት በማስተንተን ፋንታ የፈኽሩዲን ጨለምተኛ አስተሳሰብ አሁንም እርሳቸው ያልፈለጉበትን በህቡእ ኪታቦቻቸው ላይ መቅጠፍን ከአጋሮቹ ጋር ተያይዞታል።

قال الغزالي في كتاب التفرقة بين الإيمان والزندقة والذي ينبغي الاحتراز عن التكفير ما وجد إليه سبيلاً فإن استباحة دماء المصلين المقرين بالتوحيد خطأ،
✧ አል-ገዛልይ “አተፍሪቀቱ በይነል ኢማኒ ወዘንደቃህ” በተሰኘው ኪታባቸው ላይ ይህን ማለታቸው ተቀምጧል፦«የተገባው የሆነ ነገር መውጫ መንገድ እስካገኘ ድረስ ከማ*ክ*ፈር መቆጠብ ነው።(በተውሒድ) በመፅናት ወደ ቂብላ ዞረው ሚሰግዱ ሰዎች ደምን ማፍሰስ ስህተት ነው”]።

ይህ የገዛልይ ንግግር እውቀት አለኝ በማለት ለሹመት እራሱን ላጨ ቀርቶ በዚህ ሰው ዙርያ በጅህልና እያጨበጨበ ለሚገኘው በራሱ በቂ ትንተናን እርሳቸው አኑረው አልፈዋል።ኣቡ ሐሚድ ረሒመሁሏህ የማክፈርን ፍርድ ከመስጠት የከለከሉት በተውሒድ የመጣን ሰው በመሆኑ ላይ ግልፅ ነው።ተውሒድ ደግሞ ያለ ተንዚህ አይሆንም።ምክነያቱም ተሽቢህ ያለበት ሰው አሏህን ከፍጡሩ በሲፋ የለየ አልሆነም።ይህ ደግሞ ከተውሒድ ምሰሶዎች የሚመደብ ነውና ሙሸቢህ ተውሒድ ስለሌለው እዚህ ውስጥ እርሱን ማስገባት በራሱ ትልቅ ስህተት እንዲሁ የተውሒድን ፍቺ ካለመረዳትም የመነጨም መሆኑ በግልፅ ሊታወቅ ይገባል።ገዛልይ ሙጀሲምን እንደሚያከፍሩ ከመታወቁም ጋር ሙጀሲምን ላለማክፈር ይህን በማስረጃነት ማምጣት እጅጉን አስገራሚና አወዛጋቢም ነው።እንዲሁ የቂብላ ሰው በመሰኘቱ ብቻ እስልምና እንደማያሰጠው ኡማህ ተብሎ ሲባልም ገለፃው የአማኞች እንጂ የሰጋጆች ብቻ እንዳልሆነ ሲገልፁ በ"ኣል ሙስተስፋ" ላይ እንዲህ ይላሉ፦

قال الغزالي في المستصفى ”أما إذا كفر ببدعته، فعند ذلك لا يعتبر خلافه، وإن كان يصلي إلى القبلة ويعتقد نفسه مسلماً.لأن الأمة ليست عبارة عن المصلين إلى القبلة، بل عن المؤمنين، وهو كافر، وإن كان لا يدري أنه كافر“

[«በቢድዓው የከፈረ እንደሆነ በዛ ግዜ ልዩነቱ ቦታ አይሰጠውም።ወደ ቂብላ ዞሮ በመስገድ እራሱን ሙስሊም አድርጎ ቢያስብም፤ ምክነያቱም ኡማህ ሲባል ወደ ቂብላ ዞረው የሚሰግዱ ሰዎች ገለፃ ሳትሆን ይልቅንስ የትክክለኛ አማኞች ናት።ይህ ደግሞ ካ*ፊር ነው።መክፈሩን ባያውቅም»]።

ሲሉ አቋማቸውን ለመረረው ይምረረው በሚመስል መልኩ ያስቀምጣሉ።ይህ ነው እንግዲህ የነዛህ ታላላቆቹ መንገድ።የከፈረን ከፍረሀል።ሙስሊምን ሙስሊም ነህ እንጂ እስልምናን ከ ኩፍር ሚደባልቁ አልነበሩም።በአቋማቸው ፅኑም ነበሩ።እኔ ሳይሆን አሏህና ረሱሉ ካሉ ነበር የሚሉት።አሏህ የተሻለን መረዳት እንዲሁ መልካም መጨረሻን ይግጠመን።

HAMZA
... ASEDULLAH

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۲:۴۳

📷 Photo

1,810

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۲:۴۳

📷 Photo

699

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۲:۴۳

መረጃ ይዳኘን ክፍል ⑧

قال الله تعالى {وَقُلۡ جَاۤءَ ٱلۡحَقُّ وَزَهَقَ ٱلۡبَـٰطِلُۚ إِنَّ ٱلۡبَـٰطِلَ كَانَ زَهُوقࣰا (٨١)}
[በል «እውነት መጣ ውሸትም ተወገደ፤ እነሆ ውሸት ተወጋጅ ነውና]።«አል ኢስራእ 81»

✧ አሏህና መልዕክተኛው ባደረሱን ነገር በጠቅላላው እብለት የለውም በማለት ያለ ማስተባበል መቀበል ከኢማን መስፈርት ውስጥ በዋነኝነት እንደ ምሰሶ የሚካተት ጉዳይ ነው።ታድያ ይህ ምሰሶ ተናደ ማለት የመዘውተሪያው ዓለም ዋነኛ መግቢያ የሆነውን ኢማን የተሰኘን ቁልፍ ማጣት እንደማለት ነው።

✧ በፍርዳቸው ላይ የፍትህ ሙሉነት ለአሏህና መልዕክተኛው የተገባ ነው።አድሎን ሆነ በደልን ፍርዳቸው አያውቀውም።ከጉድለት ባሕሪያትም አንዱን ወደነርሱ ያስጠጋ አማኝ ከተሰኘ ማዕረግ ካፊ*ር ወደሚል ቁልቁለት ያስከረብተዋል። የሙርተድነት ስያሜ በመሰጠት የዛን ዋጋ የተባለን ደግሞ በዱንያ ሞትን፤ በቀጣይኛው ዓለም ዘላለማዊ እሳትን እንደሚቀምስ ከትልቁ ሰው የመጡልን ክወናዎች በዚህም ላይ ምስክሮች ናቸው።ከነዛም ውስጥ ኣል ቡኻርይ ሶሒሓቸው ውስጥ ይህን አስፍረዋል፦

قالَ النبيُّ صلّى اللهُ عليه وسلّم: "مَن بدَّلَ دينَه فاقتُلوهُ"
«ዲኑን የለወጠ ግደሉት»

አንዳንዱ ሰው ይህ ሲነገረው "ነገር ግን ከላይ የተጠቀሰው ሰው ዲኑን መች ለወጠ ሙስሊም ነኝ ብሎ እያለ እንዴት ሙርተድ ይሰኛል ብሎም እንዴትስ ይገደላል"? የሚል ትችት አዘል ጥያቄ ማንሳቱ አይቀሪ ነው።በመጀመርያ ለዚህ ሰው ምንለው የአሏህና የመልዕክተኛውን ክብር በሚያጎድፍ ቃል የተናገረ እንደሆነ ካፊር በመሆኑ ላይ የዑለማዎች ገለፃ በየኪታቡ አለ።ለምሳሌ "ኣሺፋን" የመሰለ የቃዲይ ዒያድ ኪታብ በምሳሌነት መጥቀስ ይቻላል።በመሆኑም ንግግርና ዕምነት ለሪዳህ መከሰት መጣመራቸው በቅድመ ሁኔታነት እንደማይቀመጥ: ብሎም ሰውዪው ይህን በመሰል ንግግሩ ብቻ ዲኑ እንደሚበላሽ ስግደቱና ፆሙም ዋጋ ቢስ እንደሆኑ፤ እርሳቸው ትልቁ ሰው በዘመናቸው በተከሰተው ክስተት ልዩ ትምህርት ሰጥተውን አልፈዋል። ለዚህም ኣል ኢማም አል ዒመራንይ ኣሻፊዒይ “አል-በያን” በተሰኘ ኪታብ ላይ እንዲህ በማለት ይዘግባሉ፦

ذَكَرَه الإمام العمراني الشافعي في كتاب البَيان أنه رُوِيَ: أن رجلًا مَرَّ بالنبي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وهو يَقسِم الغنيمة، فقال: يا مُحَمَّدُ، اعْدِلْ فإنك لم تَعْدِلْ، فقال النبي صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "وَيْلَكَ، إذَا لَم أَعْدِلْ فَمَنْ يَعْدِلُ"، ثم مَرَّ الرَّجُل، فَوَجَّهَ النبي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أبا بكر وراءه ليقتله فوجَدَه يصلي، فقال: يا رسول الله وَجَدْتُهُ يُصَلِّي، فوَجَّهَ عُمَرَ ليقتله فوجده يصلي، فقال: يا رسول الله وجدته يصلي، فوجَّه بعلي رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وقال: "إنَّكَ لَن تُدْرِكَهُ" فذهب علي رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فلم يجده. انتَهى الحديث.

[«መልዕክተኛው ከምርኮ የተገኘን ገንዘብ በማከፋፈል ላይ ሳሉ በአጠገባቸው አለፍ ሲል የነበረ አንድ ሰው "ሙሐመድ ሆይ በፍትሕ አከፋፍል አንተኮ በፍትሓዊነት እያከፋፈልክ አይደለም አላቸው"። የአሏህም መልዕክተኛ ዓለይሂ ሶሏቱ ወሰላም እንዲህ በማለት ምላሽን ሰጡት፦ "ወየውልህ እኔ በፍትሓዊነት ካላከፋፈልኩ ማነው በፍትሕ ሚያከፋፍል" ቀጥሎም እኚህ የፍትሑ ቁንጮ ይህ ሰው ከሄደ ቡሀሏ አቡበክርን ሄዶ እንዲገድለው አዘዙ።እርሳቸውም ሊገድሉት በሄዱ ጌዜ ሲሰግድ አገኙት።እርሳቸውም ወደ መልዕክተኛው በመመለስ እየሰገደ አገኘሁት አሉ። በቀጣይም ዑመርን ላኩት እንዲገድለውም አዘዙ። እርሳቸውም ሊገድሉት በሄዱ ጊዜ ሲሰግድ አገኙት ዑመርም ወደ መልዕክተኛው በመመለስ እየሰገደ አገኘሁት አሉ።በስተመጨረሻም ለዓልይ ይህን ትዕዛዝ አስተላለፉ።እንዲህም አሉት "አንተኮ አትደርስበትም" ሰይዱና ዓለይም በሄዱ ጊዜ አላገኙትም»]።

✧ ከዚህ_ሓዲስ_የምንማረው_ሁለት_ትልልቅ_ቁም ነገሮች_አሉ።እነርሱም፦

የመጀመርያው፦በመልዕክተኛው ላይ ይህ ሰው ያወጣባቸው መረን የለሽ ስዳዊ ቃል ኢማኑን እንዳበላሸበት በዚህም ኢማኑን በማጣቱ ምክነያት እንዲገደል ማዘዛቸውን ሲሆን:ይህ ሰው ከኢማን እንደወጣ አለማወቁ ለሙርተድነት ፍርድ እንደ ቅድመ ሁኔታ እንደማይቀመጥ ሓዲሱ ያስረዳል።

ሁለተኛው፦ ወደ ቂብላ መዞሩ ብቻውን ሙስሊም እንደማያስብለው ይልቅንስ ምላሱና ልቡ በኢማን መጣመር እንዳለባቸው የሚያስረዳ ነው።ማለትም አቡበክር ረዲየሏሁ ዓንሁ እየሰገደ ነው ሲሉ ዑመርን እንዲገድለው መላካቸው ወደ ቂብላ መዞሩ ብቻ ሙስሊም ብያስብለው:ዑመርን ቀጥሎም ዓለይን እንዲገድሉት በየተራ ባላዘዙ ነበር። ይህ ማለት ትልቁ ሰው በዚህ በኩል የእርሳቸውን ክብር ማጉደፍ አልያ ማንነታቸውን ማይመጥን ቃል መወርወር በእርሳቸው ከማመን ጋር ይፃረራልና የዚህም ውጤት ሪዳህ አልያ ኩፍር በመሆኑ ፍርዱን ቁልጭ በማድረግ በድርጊታቸው አኑረው ሕጉን ደንግገው አልፈዋል።

✧ ሆኖም ምንም ያህል በአሁኑ ሰኣት ይህን በመሰለ ሰው ላይ የሙርተድነት ህግን መተግበር ባንችልም ነገር ግን ይከ*ፍራል የሚለው ፍርድ በመኖሩ ላይ ምንም ጥርጣሬ የለውም።

ይህን ሪዳህ የተባለ ሕግም ከአራቱ ኽሊፋዎች አንስቶ ከዛ ቡሀሏም ይህ ስልጣን የተሰጣቸው መሪዎች የሙርተድን ሕግ ከኪታብ አልፎ በተግባርም ሲያውሉት እንደነበር እነኚሁ መፅሀፍቶች በብዛት ያትታሉ።ይህን እውነት መሻር የሚችል አንድም የለም።ታድያ በአሁኑ ግዜ ምእመኑ ኸሊፋን የማቋቋምን አቅም ባይኖረውም ነገር ግን የሙርተድ ሕግጋቱ አልያ ውሳኔው ይጠፋል ማለትን አያሰጥም። በዚህ ግዜም ልናደርገው ምንችለው በዋነኝነት በመልካም ማዘዝ ከመጥፎ መከልከል ይሆናል ማለት ነው።

ይህ ሰው ይህን መሰል ነገር በነብዩ ላይ ቢፈፅም በመጀመርያ ሙርተድ አልያ ካፊር ይሰኛል።ነገር ግን እኛ ስላልነው አይደለም የከፈረው ይልቅንስ ሰውዪው ቀድሞን በተከሰተበት ነገር ነው ኢማኑ ሊበላሽ የቻለው፤የእርሱም ምክንያት የነብዩን ክብር ማጉደፉ እንደሆነ ልብ ሊባል ይገባል። አንዳንዱ በዚህ ላይ የበለጠ ገለፃ ይፈልጋል።ምክነያቱም አንድ ሰው ካፊር ስላልነው አልያ ሙስሊም ስላልነው አይከፍርምም አይሰልምም።

ይልቅንስ የከፈረው በራሱ ንግግር ነው። የሚሰልመውም ሸሃዳ ሲይዝ ብቻ ነው። ታድያ እኛ ከፍረሀል ስንለው ምን ማለታችን ነው? በጥርጣሬ ሳይሆን በእርግጥ ኩፍሩ የተረጋገጠን ሰው መመርያዎችን ጠብቆ ከፍረሀል አልያ ካፊር ማለትስ በተናጋሪው ላይ ሚያመጣው ጉዳት አለውን? የሚለውን ታላቁ ኢማም ኣሸይኽ ኢብን ሐጀር አል ሐይተምይ “አል ኢዕላም ቢቀዋጢዒል ኢስላም” ላይ እንዲህ በማለት ገለፃ ያደርጋሉ፦

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۲:۴۳

فقد جاء في كتاب "الإعلام بقواطع الإسلام" لابن حجر الهيتمي ص 9 ما نصه: "ومعنى كفّر الرجل أخاه نسبته إياه إلى الكفر، بصيغة الخبر نحو: "أنت كافر"، أو بصيغة النداء نحو: "يا كافر"، أو باعتقاد ذلك فيه كاعتقاد الخوارج تكفير المؤمنين بالذنوب…ثم قال ابن حجر في الصحيفة 10 ما نصه "ومع ذلك فالموافق للقواعد أنه حيث ثبت كفره باطنا كان حكمه حكم المرتد، ولا تعزير على من قال له يا كافر".اهـ

[«አንድ ሰው ወንድሙን አስከፈረ ማለት እርሱን ወደተከሰተበት ድርጊት ወደ ኩ*ፍሩ ባለፈ ድርጊት ዘይቤ "ከፍርሃል" አልያ በጥሪ መልኩ ያ "ካፊር" ብሎ እርሱን ወደዛው ክስተት ማስጠጋት አልያ ያንኑ ክስተት በእርሱ ላይ መከሰቱን በማመን፤ ሊሆን ይችላል።ለምሳሌ ኻዋሪጆች ምእመኑን በሓጢያት ከፍረዋል በማለት እንደሚያምኑት ማለት ነው።…በስተመጨረሻም እንዲህ በማለት ይዘጋሉ፦ "ነገር ግን በመሆኑም ከሕግጋቶች ጋር ተስማሚ የሚሆነው ክሕደቱ መረጋገጡ እስከታወቀ ድረስ የዚህ ሰው ፍርዱ የሙርተድ ፍርድ ይሆናል።"አንተ ካ*ፊር ብሎ በጠራውም ላይ ቢሆን መቀጮ የለበትም»]።

✧ በማለት ኢብን ሓጀር ይህን የኩፍር ፍርድ ለቃዲይ ብቻና ብቻ የተተወ ሳይሆን ይልቅንስ አንድ ሰው መመርያውን ተከትሎ የሀገሪቱን የቋንቋ ዘይቤ፣ ቃሉም ስንት ትርጉም እንደሚሸከም ጨምሮ ለዛ የሚፈልጉ መሳርያዎችን ካሟሏ የኽሊፋነት አልያ የቃዲይነት ስልጣን ባይሰጠውም የከፈረን ካፊር ነው። አልያ ከፍሯል በማለት በየቂይን ቢሰይም ምንም ችግር እንደሌለው አመላክተውናል። ይልቅንስ ይህ የሸሪዓንም መመርያ ይስማማልም በማለት በስተመጨረሻ አኑረዋል።

✧ ዑለማዎች የሪዳህን ነጥብ ሲጠቅሱ ሰውን ከማስፈራራት ጀርባ ሓቂቃዊ ፍርድ የለውም፤ ብለው ሚሞግቱ ሰዎች አልጠፉምና ለነኚህ ሰዎች የምንላቸው የዚህ ፍርድ ኪታቡ ላይ መጠቀሱ ለኪታብ ማጌጫነት ከሆነ ይህን ኪታብ ተመርኩዘው ፍርድ ሲፈርዱበት የነበሩ ኽሊፋዎች አልያ ቁዷቶች በሰው ሒይወት ላይ ሰውን ለማስፈራራት ሙርተድነህ በሚል ፅንፈኝነት የንፁሀንን ደም እያፈሰሱ ነበር በሚል ውንጀላ እየፈረጃችሁ መሆኑን መዘንጋት የለበትም።

ሰሞኑ በ "AI" የዒልም ተወላጆች በሆኑት ፈኽሩዲን ጨምሮ የተክፊርን ሓሳብ በማንሳት እርስ በእርሱ የተጣረሱ ብዙ የሚባሉ ሓሳቦችን ሲያነሱ በነበሩት ስብስብ ላይ በጣት የማይቆጠሩ ትዝብቶችን ወስደንበት ሳለ ነገር ግን ከዛም አለፍ ብሎ ይህ ሰው እየጠቀሳቸው ያለው ሪዳን በማስመልከት አንዳንድ ዑለማዎች ለማስፈራራት ነበር እንጂ የእውነት ፍርዱ ኩፍር ስለሆነ አይደለም: ብለዋል በማለት ብዕር የተፋውን ሁሉ አግንቻለው ብሎ ሲዘረዝር ሰምተናል። ታድያ፦

① “ሙሓቂቁን_ኢብኑ_ኑጀይምን_አልያስ_ፈኽሩን”?
እርሳቸው በፈኽሩዲን ነቅል ላይ ትችታቸውን በዚህ መልኩ አሳርፈውበት ያልፋሉ፦

"ويحكى عن بعض من لا سلف له أنه كان يقول : ما ذكر في الفتاوى أنه يكفر بكذا وكذا فذلك للتخويف والتهويل لا لحقيقة الكفر وهذا كلام باطل، وحاشا أن يلعب أمناء الله تعالى - أعني علماء الأحكام - بالحرام والحلال والكفر والإسلام بل لا يقولون إلا الحق الثابت عن سيد الأنام عليه الصلاة والسلام."

[ከአንዳንድ ለንግግሩ ቀዳሚ ከሌለው ሰው እንዲህ ብሏል ተብሎ የሚወራው፦«“ኣል ፋታዋ ላይ በዚህ በዚህ ነገር ይከፍራል መባሉ ለማስፋራራት እንዲሁ ለማስደንገጥ ነው ማለታቸው ይህ "ውድቅ" የሆነ ንግግር ነው።ፈፅሞን የአሏህ ዲን ታማኞች (የዲን ሕግጋት አዋቂዎች)በሐላል፣በሓራም፣በኩፍር እንዲሁ በኢስላም ይጫወታሉ ማለት ከነርሱ የራቀ ነው። በእርግጥም እነኚህ ዑለማዎች የፍጡር አይነታ ከሆኑት ነብዩ ከእርሳቸው የተረጋገጠን ቢሆን እንጂ በሌላ አይፈርዱም ”]።

እንግዲህ ኪታብ አንብበን ብቻ ዒልምን ምንጣራ ሰዎች ኢብኑ ኑጀይም አትቅጠፉ የአሏህ ታማኞች በአሏህ ሕግጋት ላይ አይቀልዱም ሲሉ ይህን ንግግር በከባዱ አጥብቀው ያነውራሉ። አንባቢውም ያለ ማረጋገጫ ወረቀት ይዞታል፣ ቀለም ተደፍቶበታል፣ርዕሱም ተሰይሟል እንዲሁ ፃሀፊም ተበጅቶለታል በማለት ያገኘውን ማግበስበስ እንደማይችል ይልቅንስ ይህን የማግኛው ብቸኛ መፍትሄ መማርና መማር ብቻ መሆኑን ሊሰመርበት ዘንዳ የተገባ ነው።ሓቁን ከባጢል የመለያ መሳርያ እነርሱ ዘንዳ ስለሆነ ማለት ነው።

ፈኽሩዲን በተክፊር ዙርያ ስማቸውን በተደጋጋሚ ከሚያነሳው ሰዎች መሀከል አንዱ የሆኑት ኣሸይኽ ኣንይ "አል ፈታዋ" የተሰኘ ኪታባቸው ላይ ይህን ስለመሰለ ነጥብ ሲናገሩ ይህ የማስፋራራት እንጂ ሓቂቃዊ ኩፍር ስለሆነ አይደለም ስለሚሉት ንግግር ከዑለማኡል ኢስላም የማይጠበቅ የመሀይማን ጥርቅም አስተሳሰብ እንደሆነ በዚህ መልኩ ያሰፍራሉ፦

قال الآني في الفتاوى: وأما ما تسوّل به نفوس الجهلة من أن التكفير بالأشياء التي ليست بمكفرة إنما هو لتخويف العوام وتهديدهم جهل عظيم وجراءة.

[“ነገር ግን የተክፊር ጥማት ያለባት የአንዳንዱ መሀይማን ነፍስ ኩፍር ያልሆኑትን ኩፍር ነው በማለት በዚህም የተፈለገው (ተራውን ማህበረሰብ ማስፈራራት) የሚለው ትልቅ መሀይምነት እንዲሁ በአሏህ ዲን ላይ ትልቅ ድፍረት ነው”] ሲሉ ይገልፁታል። ታድያ ስለየትኞቹ አንዮች ነው ምታወሩት?

በዚሁ ተክፊርን የማስጠንቀቅ የተሰኘ ርዕስ በተሰጠው እርስ በእርሱ የሚጣረስ ውይይት ሌላው ፈኽሩዲን ታላቁ ኢማም ተቂዩዲን አሱብክይ ይህ የተክፊይር ሑክም ለአሏህና ለመልዕክተኛው ብቻ ሚተው ነው ብለዋል ሲል ያስቀምጣል። እነሆ ይህ ከሆነ እርሳቸው “በጦበቃታቸው” ላይ ካስቀመጡት ንግግር የተጣረስ እንዲሁ የሚሉትን አያውቁም ወደ ሚል የንግግር ዘይቤ ይወስዳል።ይህ ብቻ ሳይሆን እስከዛሬ ቁዷቶች በሪዳ እንዲሁ በተለያዩ አይነት ምክነያቶች በግልፅ አሏህና መልዕክተኛ በሁሉም አንቀፅ በአንቀፅ አለመጠቀሱ ማንም ማይክደው ሐቅ ሆኖ ሳለ ታድያ ይህ ፍርድ ለማንም ቀዋዒድን ተከትሎ በቅያስ የመፍረድ እድል ካልተሰጠው እነኚህ ሁሉ ቁዷቶች የሰው ነፍስ ላይ በሙርተድ በሚል የሓሰተኛ ልጥፍ እየተጫወቱ ነበር ሚልን አያሲዝምን? ነገር ግን ሱብክይ ይህን የተክፊይር በር በአሏህና በመልዕክተኛው ብቻ ያልተገደበ ይልቅንስ ከዛም ውጪ ላሉ ለእውቀት ባልተቤቶች እንደተሰጠ በዚህ መልኩ ያስቀምጣሉ፦

قال تاج الدين السبكي في طبقاته (۲) ما نصه: «ولا خلاف عند الأشعري وأصحابه بل وسائر المسلمين أن من تلفظ بالكفر أو فعل أفعال الكفر أنه كافر بالله العظيم مخلد في النار وإن عرف بقلبه اهـ.

[“ኣሽዓርይም፣የእርሳቸው ባልደረባዎች ጋርም ሆነ የተቀሩት ሙስሊሞች ዘንዳ አንድ የኩፍርን ቃል በተናገር አልያ ያመነ ከሃዲ እንዲሁ እሳት ውስጥ ዘውታሪ በመሆኑ ላይ ልዩነት የለም።በልቡ አውቆም ቢሆን”]።

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۲:۴۳

1,320

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۲:۴۳

📷 Photo

1,230

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۲:۴۳

📷 Photo

1,430

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۲:۴۳

📷 Photo

778

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۵:۲۴

561

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۵:۲۴

1,050

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۵:۲۴

735

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۵:۲۴

1,030

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۵:۲۴

1,570

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۵:۲۴

📷 Photo

742

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ فروردین ۱۴۰۵، ۰۶:۲۵

📷 Photo

832

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ فروردین ۱۴۰۵، ۰۶:۲۵

📷 Photo

602

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ فروردین ۱۴۰۵، ۰۶:۲۵

📎 File

1,070

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ فروردین ۱۴۰۵، ۰۶:۲۵

https://www.facebook.com/hamuz.hawala?mibextid=rS40aB7S9Ucbxw6v

☝️☝️☝️☝️

908

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ فروردین ۱۴۰۵، ۰۶:۲۵

📷 Photo

1,010

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ فروردین ۱۴۰۵، ۰۶:۲۵

📷 Photo

1,460

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۹ فروردین ۱۴۰۵، ۰۶:۲۵

https://www.facebook.com/hamuz.hawala?mibextid=rS40aB7S9Ucbxw6v

👆👆👆👆👆👆

በፌስ ቡክ ድጋፋችሁን አሳዩ።

794

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۵ فروردین ۱۴۰۵، ۰۵:۲۳

761

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۵ فروردین ۱۴۰۵، ۰۵:۲۳

604

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۵ فروردین ۱۴۰۵، ۰۵:۲۳

1,010

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

۲۵ فروردین ۱۴۰۵، ۰۵:۲۳

📷 Photo

654

Showing 27 of 27 posts

No more posts

رتبه‌بندی

ورود لازم است

نظرات کاربران (0)

هنوز هیچ نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که نظر خود را به اشتراک می‌گذارید!

کانال‌های تلگرام مرتبط

Loading recommended channels...

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

ሐበሻ ኢስላሚክ ሚድያ

رتبه‌بندی

رشد مشترکان (6 روز گذشته)

آخرین پست‌ها

رتبه‌بندی

نظرات کاربران (0)

کانال‌های تلگرام مرتبط

بستان الأزهر الشريف

Iranist

صحيح السنة النبوية ٢٠١٨/٨/٢٦ إنشاء القناة🌴

صبيان السفارة

🇮🇷🌎موسسه همسان گزینی آدم و حوا🌎🇮🇷

أَفَلَا تَعْقِلُونَ!

عَذراء

إيڪيز 💕🦋

کانال‌های تلگرام مرتبط

بستان الأزهر الشريف

Iranist

صحيح السنة النبوية ٢٠١٨/٨/٢٦ إنشاء القناة🌴

صبيان السفارة

🇮🇷🌎موسسه همسان گزینی آدم و حوا🌎🇮🇷

أَفَلَا تَعْقِلُونَ!

عَذراء

إيڪيز 💕🦋

نظرات کاربران (0)

آخرین پست‌ها