آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

Public

نمی‌توانید بپیوندید؟ @marzockacademy

۱۴.۵k عضو

به‌روزرسانی شده: May 14, 2026 at 11:43 AM

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

کانال فلسفه وهنر مارزوک

@marzockacademy is a growing community focused on دسی (Desi) and related topics

رتبه‌بندی

رتبه‌بندی جهانی

#456

رتبه‌بندی زبان

#45

رتبه‌بندی دسته‌بندی

#23

-1

رشد مشترکان (7 روز گذشته)

مجموع: 14.5K

رشد 24 ساعت: +0 0%

آخرین پست‌ها

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۳ خرداد ۱۴۰۵، ۱۴:۱۲

سخت‌جانی برای ادامه‌ی بقا سال‌های گذشته که نمایشگاه غیرمجازی کتاب امکان کوچکی برای گردآمدن اهل کتاب و فرهنگ فراهم می‌کرد، امسال و در شرایط نه جنگ نه صلحِ ادامه‌دار از گردونه خارج شده و جای خود را به نمایشگاه مجازی داده است. گرچه در چند سال اخیر تبدیل به بازارچه‌ای…

260

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۳ خرداد ۱۴۰۵، ۱۴:۱۲

📎 File

زندگی به مثابه بنیان فلسفه: گذار از جهان طبیعی به زیست‌جهان اجتماعی.

https://t.me/mashghefalsafe

234

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۳ خرداد ۱۴۰۵، ۱۴:۱۲

نمایشگاه کتاب در نبودِ اینترنت؛ یک تناقض بزرگ! نمایشگاه مجازی کتاب تهران در حالی برگزار می‌شود که قطع طولانی اینترنت، گرانی کاغذ، سانسور و بحران اقتصادی، صنعت نشر و جامعه فرهنگی ایران را به مرز فرسودگی رسانده است. این گزارش، تصویری از ناشران، نویسندگان و کتاب‌خوان‌هایی…

188

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۳ خرداد ۱۴۰۵، ۱۴:۱۲

سخت‌جانی برای ادامه‌ی بقا سال‌های گذشته که نمایشگاه غیرمجازی کتاب امکان کوچکی برای گردآمدن اهل کتاب و فرهنگ فراهم می‌کرد، امسال و در شرایط نه جنگ نه صلحِ ادامه‌دار از گردونه خارج شده و جای خود را به نمایشگاه مجازی داده است. گرچه در چند سال اخیر تبدیل به بازارچه‌ای…

229

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۳ خرداد ۱۴۰۵، ۱۴:۱۲

دوکسا و اپیستمه

دوکسا به معنی عقیده،نظر یا باور است که از راه حواس به دست می آید و همواره در معرض تغییر و خطا قرار دارد،از آنجا که متعلق به جهان محسوس است خود نیز متغیر است،اینکه هوا گرم است نوعی دوکساست چون ممکن است ساعتی دیگر سرد شود یا فرد دیگری احساسی متفاوت داشته باشد .
از سویی دوکسا باوری اندیشه ناشده و بدیهی انگاشته شده هم می تواند  باشد و در غیاب اندیشه  به باوری یقینی بدل شود .
اما اپیستمه یا دانش  به معنای دانش یا معرفت یقینی ست،اپیستمه دانشی ست که از طریق عقل و تفکر منطقی به دست می آید در نتیجه کلی،ضروری و کمتر دستخوش تغییر است.
در فلسفه بخصوص در سنت افلاطونی تمایز میان دوکسا و اپیستمه سنگ بنای معرفت شناسی ست،این دو مفهوم سطوح مختلف مواجهه انسان با واقعیت را نشان می دهند.
افلاطون در تمثیل پاره خط در کتاب جمهوری فرایند معرفت را به صورت یک خط ترسیم می کند که از سطح پایین دوکسا به سمت بالا  اپیستمه در حرکت است، دوکسا در سطوح پایین تصورات و باورهای حسی قرار دارد و اپیستمه در سطوح بالا تعقل و شهود عقلی جای می گیرد.
از نظر افلاطون فلسفه وظیفه عبور از غار ( جهل و عقاید عمومی یا دوکسا ) و رسیدن به خورشید ( حقیقت یا اپیستمه) را بر عهده دارد فرایند دانش از مسیر تقابل این دو می گذرد زیرا دوکسا به جهان سایه ها( محسوس) مربوط است و اپیستمه به جهان حقایق( معقول )
به باور بسیاری دوکسا نقطه شروع است.ما از باور ها و نظرات ( دوکسا ) شروع می کنیم و از طریق دیالکتیک ( پرسش و پاسخ و نقد ) سعی می کنیم آن ها را به دانش قطعی ( اپیستمه ) ارتقاء دهیم.
فلسفه در خواستگاه باستانی اش می خواست علم باشد یعنی شناخت عام عالم موجودات باشد نه شناخت مبهم و نسبی و روزمره ( دوکسا ) بلکه شناخت عقلانی ( اپیستمه ). ( هوسرل، بحران علوم اروپایی)
اما در این مسیر تولید دانش عقلانی و تبیین عقلانی جهان با این مسئله رو به رو شدند که شناخت آدمی در دو ساحت می تواند شکل بگیرد( در ساحت حواس و عقل ) یا به عبارتی خود جهان در دو ساحت عینی و منطقی برای آگاهی پدیدار می شود.
محسوس و  امور روزمره ذاتا تغییر پذیر و روبه زوال هستند در نتیجه نمی توان بنیان دانش را بر آن ها بنا کرد چرا که واقعیت های زوال پذیر قابلیت تولید دانش به مثابه حقیقت قطعی،پایا و یقین آور را ندارند.
بنابراین اپیستمه و دانش عقلانی به ساحت اموری معطوف است نه در محسوس و روز مره بلکه در بنیاد ها و علل های تغییر ناپذیر حضور دارد.
پی آمد این رویکرد عقلی ساحت محسوس و هم حواس شناختی را در تولید دانش به حاشیه راند.
اما در فلسفه مدرن همین چالش به گونه ای دیگر طرح گردید.
این پرسش که با کدام روش می توان به حقیقت رسید ؟
در حقیقت این پرسش در پی آن بود تا متافیزیک و بنیان های عقلی فلسفه باستانی را کنار بزند تا جا برای جهان در ساحت محسوس باز شود و دوماً روش نوینی در تولید علم بنا نهاده شود.
اما یک وجه مشترک اینان با فلسفه باستان باز سازی بنیان های عقلی برای جهان بر اساس هندسی،ریاضی از جهان بود تا هم ساحت عینی را در فیزیک انگاری جهان تضمین کنند و هم بنیان های علم به مثابه دانش قطعی ( اپیستمه) را بنا نهند یعنی با خوانش یا پژوهش جهان  در ساحت محسوس  با روش علمی و استقرایی به بنیان های قطعی و یقین آور ریاضی هندسی برسند.
این امکان را دکارت با طرح جوهر به مثابه امتداد در اختیار اینان گذاشت یعنی اندازه گیری و ریاضی سازی جهان.
روش و ادعای اینان این خاصیت را داشت که ضمن ایجاد نظامی عقلی دانش ساحت محسوس نه تنها به حاشیه نمی رفت بلکه ابزار توضیح آن بنیان های ریاضی هندسی هم می شد و از این جهت حواس در تولید دانش جایگاه از دست رفته خود را باز می یافت.
به باور هر دو دانش باستان و مدرن جهان فی نفسه یک وحدت عقلانی نظام مند است که در آن همه ی امور تکین تا آخرینش باید به نحو عقلانی متعین باشند.
در حقیقت برای فهم این وحدت عقلانی جهان است که افلاطون از ساحت محسوس به ساحت معقول مثل و ایده ها می رود تا به دین وسیله آن ها را در تبیین وحدت عقلانی در عین کثرت محسوس اش توضیح دهد .
اما همین مقصود را علم جدید و فلسفه مدرن در مسیری عکس پیمود یعنی با رجوع به ساحت محسوس و روش استقرایی و آزمایش به ساحت عقلانی یا هندسی ریاضی جهان برسد اما با این تفاوت که متافیزیک یا دانش عام باستانی در هیئت انتزاع عقلی شکل گرفت در حالی که دانش و متافیزیک جدید به خود فیزیک تکیه داشت یعنی در هیئت ریاضیات محض و هندسه می توانستند خود امر واقع باشند راهی که به شیوه استقرایی ممکن بود یعنی از آنچه نزدیک است ( امر محسوس ) به آنچه دور است ( امر معقول) رسیدن،از چیزی کم و بیش شناخته شده ( محسوس ) به چیزی که نا شناخته است ( معقول) .
Azizi

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۳ خرداد ۱۴۰۵، ۱۴:۱۲

دوکسا و اپیستمه دوکسا به معنی عقیده،نظر یا باور است که از راه حواس به دست می آید و همواره در معرض تغییر و خطا قرار دارد،از آنجا که متعلق به جهان محسوس است خود نیز متغیر است،اینکه هوا گرم است نوعی دوکساست چون ممکن است ساعتی دیگر سرد شود یا فرد دیگری احساسی…

185

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۳ خرداد ۱۴۰۵، ۱۴:۱۲

نمایشگاه کتاب در نبودِ اینترنت؛ یک تناقض بزرگ!
نمایشگاه مجازی کتاب تهران در حالی برگزار می‌شود که قطع طولانی اینترنت، گرانی کاغذ، سانسور و بحران اقتصادی، صنعت نشر و جامعه فرهنگی ایران را به مرز فرسودگی رسانده است. این گزارش، تصویری از ناشران، نویسندگان و کتاب‌خوان‌هایی ارائه می‌دهد که در سایه جنگ، فقر و اینترنت طبقاتی، برای بقا و حفظ حداقل امکان مطالعه و دسترسی به جهان بیرون تلاش می‌کنند.
نمایشگاه مجازی کتاب تهران در حالی برگزار می‌شود که قطعی طولانی اینترنت، جامعه فرهنگی ایران، دانشگاهیان، نویسندگان، محققان و مترجمان را به آستانه‌ی ناامیدی مطلق کشانده است زیرا این‌کار به معنای حذف، نادیده گرفتن نیازهای علمی، تحقیقاتی و ادبی کسانی است که کلیت زندگی‌شان همان کار و مشغله‌شان است. صرف نظر از اینکه دو گروه عمده‌ی سیاسی در کشور هریک دیگری را مسئول عدم بازگشت اینترنت معرفی می‌کند، باید تاکید کرد که اینترنت برای این دسته نه فقط عصای دست و ابزار کسب و درآمد، بلکه وسیله‌ی دسترسی آن‌ها به منابع و سایت‌های جهانی بود، تبدیل به ابزاری طبقاتی شده است که فقط اشخاصی خاص با پرداخت مبالغی مشخص و گاه هنگفت توان دسترسی به آن را دارند. نگاهی به آمار ارائه شده درباره حذف کاربرانی که از اندروید استفاده می‌کرده‌اند در مقابل افزایش شدید کسانی که از گوشی‌های آیفون استفاده می‌کنند، نشان دهنده‌ی ارتباط معناداری است که این روزها اینترنت با توان مالی کاربران دارد. در همین حال، صنعت نیمه‌جان نشر کتاب که تا پیش از جنگ هم در آستانه‌ی ورشکستگی بود، حالا مبهوتِ سخت‌جانی خود، گام به نمایشگاه کتاب می‌گذارد. حتی ناشران کتاب‌های پرفروش که صفحات مجازی همواره مملو از تبلیغات کتاب‌های آنها بود، این روزها در نبودِ اینترنتِ (حالا باید گفت اینترنتِ همگانی) در سکوتی معنادار فرورفته‌اند.

177

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۳ خرداد ۱۴۰۵، ۱۴:۱۲

📷 Photo

من را با این کتاب بشناسید. بین سطرهایش خودم را دیدم و در کلماتش رد پایی از خود به جا گذاشتم.

...
جرج اشتاینر در کسوت یک منتقد ادبی و نظریه‌پرداز شناخته‌شده، در این اثر به بررسی جامع بازخوانی‌ها و تفاسیر یکی از برجسته‌ترین میراث ادبی بشر، یعنی آنتیگونه‌ی سوفوکلس می‌پردازد.
اشتاینر می‌کوشد به ما نشان دهد که چطور این تراژدی از دلِ اعصار مختلف گذر کرده و در قالب‌های بسیاری به حیات خود ادامه داده و در این مسیر، بارها معنای تازه‌ای به خود گرفته است - اثری که همچون یک آینه دغدغه‌های هر دوره از زندگی بشر را بازتاب داده و تقابلِ قانون الهی و انسانی، مرد و زن، خانواده و دولت را همواره روی صحنه برده است.
در این کتاب، صرفاً با پژوهشی ساده در باب تئاتر و تراژدی یونان روبرو نیستیم و به توان‌مندی بی‌بدیل این اثر نیز از جهات مختلف و جامع نور تابانده می‌شود که قادر بوده بعد از گذشت قرن‌ها با در کنار هم قرار دادنِ مسائل بنیادینِ بشری زنده بماند و همچنان بقای خود را حفظ کند.


نشر نیماژ
جرج اشتاینر
#ترجمه #اشکان_دانشمند✍
#اشکان_غفاریان_دانشمند

https://t.me/ashkandaneshmand

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۳ خرداد ۱۴۰۵، ۱۴:۱۲

🎥 Video

پرفورمنس جوان ایرانی ،پیاز فروشی برای ریختن اشک درجه یک بر جهانی که در ان زندگی میکنیم.

269

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۳ خرداد ۱۴۰۵، ۱۴:۱۲

در ستایش زندگیِ عادی بعد از جنگ
زری یوسف

✍ جنگ دوازده روزه که تمام شد، بھت حاصل از جنگی ناگھانی ــ ھر چند که بسیاری ھشدارش را از مدت‌ھا پیش داده بودند و انتظارش را می‌کشیدند، مردم را در چنان بھتی فرو برد که تا نزدیک به یک ماه تھران مثل شھر ارواح شده بود. آتش‌بس اعلام شده بود، جنگ تمام شده بود و کاروان‌ھای پیروزی در شھر راه افتاده بود، اما جریان زندگی تا چند ھفته در تھران خاموش ماند. کافه‌ھا و پاتوق‌ھا که پیش از آن گاھی از جمعیت چنان پر بودند که جای سوزن انداختن نبود؛ و صندلی کافه‌ھا در پیاده‌روھا و حضور آدم‌ھا راه را سد می‌کرد، آن روزھا چنان خالی بودند که بعضی وقت‌ھا صحنه‌هایی از فیلم‌ھای وسترن قدیمی را به ذھن متبادر می‌کردند؛ جایی که صدای ھوھوی باد به گوش می‌رسید و خاربوته‌‌ھا با وزش باد از این‌سو به آن‌سو می‌رفت. تھرانِ آن روزھا ــ شھری چنین سوت و کور را شاید نشود با ھیچ کلمه‌ای درست توصیف کرد. کووید ھم چنین بلایی بر سر تھران نیاورده بود. شھر ساکت بود، مردم ھم انگار آگاهانه سکوت اختیار کرده بودند، انگار اگر حرف می‌زدند، طلسمی می‌شکست و نمی‌خواستند این طلسم را بشکنند. چراغ خانه‌ها تک و توک روشن بود و این روشنایی‌ھا خبر از زندگی نداشت. لامپ‌ھای خانه‌ها را روشن می‌گذاشتند تا دزد نیاید.

✍ این بار جنگ از پس روزھایی از راه رسید که مردم عزادار بودند و روزھای چنان سختی را از سر گذرانده بودند که حتی تجربه‌ی یک روزش به مخیله‌ی بخش عظیمی از مردم جھان ھم نمی‌تواند خطور کند. این بار جنگ طولانی‌تر شد، اما مردم در قیاس با جنگ دوازده روزه خیلی زودتر به خیابان‌ھا برگشتند، زودتر کافه‌ھا را پر کردند، زودتر ورزش کردن را از سر گرفتند، به سفرھای نوروزی رفتند، و از ھمه مھم‌تر زودتر به زندگی برگشتند. این روزها تھران و شھرھای بزرگ ھمیشه پر است از برنامه‌های فرھنگی و غیرفرھنگی. مخاطبان این برنامه‌ها فقط طبقه‌ی فرھنگی جامعه نیستند.

✍ ایران این روزھا همین است. و ھمین زندگی روزمره که علی‌رغم همه مصیبت‌ها ادامه دارد و برخی نگرانند که شاید آدم‌ھا فراموش کنند که چه گذشت و چه در راه است. واقعیت این است که ھیچ کس ھیچ چیزی را فراموش نمی‌کند. آنچه این مردم در این سال‌ھا از سر گذرانده‌اند، به راحتی فراموش و از اذھان پاک نمی‌شود. مصیبتی که این مردم کشیده‌اند، با ھیچ ورد و جادویی از یاد نمی‌رود. اما ھمین حرکت‌های ساده‌ی زندگی و همین جمع شدن‌ها و کنار ھم بودن‌ھاست که آنھا را به ادامه‌ی زندگی امیدوار می‌کند. زندگی ادامه دارد و رسم زندگی چنین است.

https://t.me/NashrAasoo 💭

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۴:۴۱

⭕️ اضطراب و کنترل‌گری

اضطراب نیست که موجب کنترل دیگری می‌شود، بلکه عدم تحمل آن است.
در واقع وقتی که از پس اضطراب بر نیاییم، و نتوانیم تحملش کنیم، اقدام به کنترل‌گری می‌کنیم.
از اضطراب گریزی نیست.
باید رسمِ زیستن در اضطراب، و چگونگی مدیریت آن را آموخت.

و البته که کنترل از پرخاشگرانه‌ترینِ تکانه‌ها نسبت به دیگران است. و معطوف به هر کس شود، گویی موجودیتش از او گرفته می‌شود.

چه کنترل‌گری والد نسبت به فرزند، چه زوجین نسبت به یکدیگر، و چه نظام حاکم نسبت به مردم.
کسی که کنترل می‌شود، موجودیتش از او گرفته می‌شود...
موجودیت هرکس رو ازش بگیرید، روزی شما را پس خواهد زد.


روانشناسی نقاد

https://t.me/mohammad_eynizadeh

417

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۴:۴۱

📎 File

اوای دلتنگی مهاجران کار ‌لر در زمان پهلوی که به کویت برای ‌پیدا کردن کار میرفتند .
چشم سبز دلتنگتم مسافر کویتم
خواننده حسین فرجی

وطن زخمیم حالا کارگران بیکارت به کجا بروند 😭

452

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۴:۴۱

خبر :علی دایی، یک کارخانه برای بکار گیری جوانان بیکار میسازد.

علی دایی، گذار از قهرمانِ مستطیلِ سبز به قهرمانِ صنعت و معیشت.
برای توصیفِ علی دایی در این قامت میتوان از نگاه فلسفی به مفهوم اراده معطوف به خدمت نگریست:
علی دایی ،در پیوندی میانِ عمل‌گراییِ انسانی و ساحتِ اخلاقی، نشان می‌دهد که یک اسطوره، تنها در حافظه‌یِ مردم نمی‌ماند؛ بلکه در رگ‌هایِ حیاتِ جامعه نیز جاری می‌شود. او ثابت کرد که قهرمان، نه آن کسی است که به تنهایی توپ را به تور می‌رساند، بلکه کسی است که تورِ رهایی را برای دیگران می‌بافد. کارخانه، برای او، نه یک بنگاهِ اقتصادی، که امتدادِ همان غیرتِ دورانِ بازیگری است.، جایی که عرقِ جبینِ کارگر، مقدس‌تر از عرقِ سردِ پیشانیِ قهرمان بر رویِ چمن است.

در نگاهی دقیق‌تر، اقدام علی دایی بازتاب‌دهنده‌ی چند اصل اخلاقی مهم است:

۱. مسئولیتِ وجودی: فیلسوفانی چون سارتر معتقدند انسان مسئولِ «انتخاب‌های» خود است. دایی پس از دورانِ اوجِ ورزشی، می‌توانست به زندگیِ آرام و تماشاگرانه روی بیاورد. اما او انتخاب کرد که رنجِ جامعه را به دوش بکشد و این یعنی تعریفِ دوباره‌ی «اسطوره» در قالبِ یک «موجودِ اجتماعیِ مسئول».

۲. گذار از "من" به "ما": در فوتبال، گل‌زنی یک کنشِ فردی/تیمی است. اما کارآفرینی برای جوانان، گذار از "موفقیتِ فردی" (من به عنوان اسطوره) به «موفقیتِ جمعی» (ایجادِ فرصت برای دیگری) است. این همان نقطه‌ای است که یک ورزشکار از سطحِ سلبریتی به سطحِ سرمایه‌یِ اجتماعی ارتقا می‌یابد.

۳. پراگماتیسمِ اخلاقی: دایی به جایِ شعار دادن، وارد میدانِ عمل می‌شود. این فلسفه‌ی اخلاقِ عمل‌گرا است؛ یعنی خیرخواهی زمانی معنا پیدا می‌کند که به شکلِ تولیدِ فرصتِ زیستن (کارخانه) متبلور شود.
به عبارت ساده‌تر:
علی دایی با این کار نشان می‌دهد که اسطوره‌ها، تنها در موزه‌ها یا آرشیوِ ویدئوها زندگی نمی‌کنند؛ اسطوره، کسی است که وقتی سوتِ بازی تمام شد، بازیِ اصلی را در زندگیِ مردم آغاز می‌کند.»

922

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۴:۴۱

«جوان زندانی، "بکرزاده"، لحظاتی پیش از اجرای حکم اعدام، با صدایی لرزان و آکنده از درد گفت: "صدای مرا به گوش سازمان‌های حقوق بشر و تمام مردم جهان برسانید. ارومیه با همه جا متفاوت است؛ با صداقت تمام می‌گویم: اولین جرم من، کرد بودن من است."»

سخنِ این جوان، مواجهه با یکی از عمیق‌ترین و دردناک‌ترین پرسش‌های بشر است: تقابل «هویت» و «ساختار قدرت». این سخن، نه صرفاً یک فریادِ عاطفی، بلکه یک «گزاره‌ی سیاسی-وجودی» است .یعنی هویت به مثابه جرم ،
وقتی فردی می‌گوید «اولین جرم من، کُرد بودن من است»، او به مفهوم فلسفی ذات‌گرایی منفی اشاره دارد. در تحلیل‌های پساساختارگرا (مانند آنچه در آثار میشل فوکو یا فرانتس فانون می‌بینیم)، «دیگری‌سازی» ابزاری برای حفظ قدرت است.
در اینجا، هویتِ فرد (کُرد بودن) که یک امر انتسابی است (چیزی که انتخاب نکرده)، توسط نظام قدرت به یک «مفهوم مجرمانه» تبدیل می‌شود. فلسفه سیاسی اینجا به ما می‌گوید که وقتی «هویت» بر «عمل» پیشی می‌گیرد، عدالتِ قضایی از بین می‌رود. اگر فرد نه به خاطر «آنچه انجام داده»، بلکه به خاطر «آنچه هست» محکومشود، ما با سیستمی مواجه هستیم که در آن «هستی» خودِ سوژه، یک تهدید امنیتی تلقی می‌شود.

ازنگرپدیدارشناسی، به ویژه در اندیشه امانوئل لویناس، رویارویی با «دیگری» باید با مسئولیت‌پذیری همراه باشد. اما در این سخن، جوان به ما می‌گوید که او در چشمانِ قدرتِ حاکم، به عنوان یک «انسان» دیده نمی‌شود، بلکه به عنوان یک «نماد» از یک هویتِ طردشده دیده می‌شود.این همان جایی است که «صدای او» اهمیت می‌یابد. او از جهان می‌خواهد که بشنود؛ زیرا شنیده شدن، اولین قدم برای بازگشت به جایگاه «انسان» است. وقتی او می‌گوید «ارومیه با همه جا فرق دارد»، به نوعی «استثناگراییِ سرکوب» اشاره می‌کند؛ یعنی وضعیتی که در آن قوانین معمولِ حقوقی به حالت تعلیق درآمده و خشونتِ ساختاری، عریان‌تر و بی‌واسطه‌تر اعمال می‌شود.
سارتر و کامو درباره‌ی مواجهه انسان با مرگ و «پوچی» بسیار نوشته‌اند. جوانی که در آستانه‌ی اعدام است، در «موقعیت مرزی»قرار دارد که کارل یاسپرس آن راچنین تعریف کرده است.
در این موقعیت، فرد می‌فهمد که قدرتِ بیرونی می‌تواند تنِ او را نابود کند، اما او با «سخن گفتن»، سعی دارد معنای مرگش را تغییر دهد. او نمی‌خواهد بمیرد در حالی که «مجرم» نامیده می‌شود. او با فریادش می‌خواهد «روایتِ قدرت» را بشکند و «روایتِ خود» را جایگزین کند. او در لحظه‌ی پایان، با تبدیل کردنِ جرمِ ساختگی (کُرد بودن) به یک گواهی سیاسی، سعی می‌کند عزت‌نفسِ وجودی خود را در برابر ماشینِ اعدام حفظ کند.
وقتی او می‌گوید «ارومیه با همه جا فرق دارد»، او به مفهوم «فضای استثنا» اشاره می‌کند. جورجو آگامبن در نظریه‌ی «وضعیت استثنا» بیان می‌کند که چگونه قدرت در برخی مناطق، قانون را به تعلیق درمی‌آورد تا خشونتِ عریان را اعمال کند.
تحلیل فلسفی این جمله چنین است: اعدام فقط یک واقعه در زمان نیست، بلکه «جغرافیا» هم در آن دخیل است. یعنی عدالت در این جغرافیا، تابعی از جغرافیا و هویت است، نه تابعی از حق و حقیقت. این نفیِ جهان‌شمول بودنِ قانون است. فلسفه اخلاق می‌گوید قانون باید کور باشد (بدون توجه به هویت)، اما او شهادت می‌دهد که در این نقطه، قانون «بینا» است، اما بینایی‌اش معطوف به تبعیض است.
این سخن ، فریادی است علیه «شیء‌انگاری»  جوانی که در آستانه‌ی مرگ، هویتش را فریاد می‌زند، در حالِ یک نبردِ نهاییِ فلسفی است: او نمی‌خواهد تنها به عنوان یک «عدد در آمار اعدام‌ها» بمیرد. او می‌خواهد به عنوان یک «سوژه» (فاعلِ شناسا و صاحبِ حق) دیده شود.

فلسفه در اینجا به ما می‌آموزد که فریادِ او، گواهی بر شکستِ اخلاقیِ سیستمی است که تفاوت‌های انسانی را بهانه‌ای برای حذف فیزیکی قرار می‌دهد. وقتی ساختار قدرت، هویتِ انسانی را به جرم تبدیل می‌کند، در واقع مشروعیتِ فلسفی و اخلاقیِ خود را از دست می‌دهد. این جوان در لحظه‌ی نهایی، با دعوت از جهان برای شنیدن، سعی می‌کند از یک «قربانیِ خاموش» به یک «شاهدِ زنده» تبدیل شود.

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۴:۴۱

آیا مسئله ایران واقعا کمبود فیلسوف هست یا نبود فلسفه به‌مثابه نهاد اجتماعی و فقدان فلسفه به‌مثابه ابزار توسعه بنظر شما ؟
Javer
پرسش شما دقیقاً بر مشکل اصلی گذار از تفکر به توسعه در ایران دست می‌گذارد. تمایز میان فیلسوف به‌مثابه فرد و فلسفه به‌مثابه نهادوابزار توسعه کلید فهم بسیاری از ناکامی‌های ساختاری در ایران است.

به باور من مسئله ایران کمبودِ فیلسوف (به معنای سنتی و فردیِ کلمه) نیست بلکه مسئله فقدانِ فلسفیدن به‌مثابه یک سنت اجتماعی و ابزارکنش‌گر در حیات عمومی است.یکی از مشکلات توهم فردگرایی فیلسوفانه در برابر فرهنگِ فلسفی است.
در ایران ما همواره ستایشگر فیلسوف فرد بوده‌ایم (ابن‌سینا، ملاصدرا، یا فیلسوفان مدرن). ما شخص‌محور هستیم(همانند سیاست )جامعه ایران تمایل دارد اندیشه را در قامتِ یک نبی یا مراد یا دانای کل جستجو کند.
اما توسعه (به‌ویژه در غرب) محصولِ فیلسوفِ فرد نیست بلکه محصولِ فرهنگِ فلسفی  است. فرهنگ فلسفی به مثابه
توانایی جامعه برای پرسش‌گری ساختاریافته.
وجود نهادهایی که شک را نه به عنوان کفر یا تهدید بلکه به عنوان ابزاری برای بهبود نظم اجتماعی با تداوم دیالوگ میان  نسل‌ها بپذیرند .

در ایران ما با یک گسستِ گفتمانی روبرو هستیم هر نسل یا هر جریان فکری چرخ را از اول اختراع می‌کند و چون نهاد فلسفی (برای انباشتِ خرد) وجود ندارداین چرخه مدام بازتولید می‌شود. پس مشکل نبودِ متفکر نیست بلکه نبودِ حافظه جمعی عقلانی است.

فلسفه در تمدن‌های توسعه‌یافت  به‌مثابه میانجی است. میانجی میان امر انتزاعی ایده‌ها و امر انضمامی (سیاست‌گذاری، قانون، اقتصاد).
در ایرانبعلت فقدان میانجیگری فلسفه اغلب در دو افراط ویرانگر محصور مانده است:
افراط اول (فلسفه انتزاعی عرفانی): فلسفه‌ای که از سقفِ آسمان پایین نمی‌آید و کاری با ماده و معیشت و حقوق ندارد. این فلسفه به تخدیرکمک می‌کند تا توسعه.
افراط دوم (فلسفه سیاسیِ ایدئولوژیک): فلسفه‌ای که از ابتدا با پیش‌فرضِ نجات‌بخشی یا دشمن‌ستیزی وارد میدان می‌شود. در اینجا فلسفه ابزار توسعه نیست بلکه خادمِ ایدئولوژی است.
فلسفه به‌مثابه ابزار توسعه یعنی داشتنِ نگاه انتقادی به سیاست‌گذاری. برای مثال وقتی یک سد ساخته می‌شود فیلسوفِ توسعه‌گرا نمی‌پرسد که آیا این مهندسیِ خوبی است؟ او می‌پرسد این سد چه نسبتی با عدالت بین‌نسلی زیست‌بوم و آزادیِ کنشِ شهروندان دارد؟. در ایران فلسفه ابزار پرسشگری در فرآیند اجرا نیست بلکه یا در حاشیه است یا در خدمت توجیه.
وقتی فلسفه به نهاد اجتماعی تبدیل نشودبه (آیین) تبدیل می‌شود. در دانشکده‌های فلسفه یا محافل روشنفکری ایران اغلب به جای تفکرِ نقادانه تقلید از بزرگان (چه بزرگانِ سنت، چه بزرگانِ مدرنیته) رواج دارد.
نهاد اجتماعی یعنی جایی که ایدئولوژیِ شخصی استاد به دانشِ عمومیِ دانشجویان تبدیل نمی‌شود.وگفتگوبر تک گویی غلبه دارد .
ما در ایران دپارتمان‌های فلسفه داریم اما جامعه‌ای که فلسفی فکر می‌کندنداریم.

چرا فلسفه به عامل توسعه تبدیل نمیشود ؟

مشکل پارادوکسِ دانایی است:
ما در ایران برای دانستن ارزش زیادی قائلیم (فرهنگِ کتاب‌خوانی و ستایشِ علم)اما برای خردورزی نهادی ارزش قائل نیستیم. توسعه نیازمندِ توافق بر سر قواعد بازی است. فلسفه اگر به توسعه منجر نشود یعنی فلسفه نیست یعنی خطابه است.در پاسخ به شما مابا قحطیِ فیلسوف روبرو نیستیم ما با قحطی فضای عمومیِ عقلانی روبرو هستیم. جامعه‌ای که در آن پرسش بنیادی هزینه‌زا باشد نمی‌تواند فلسفه را به ابزارِ توسعه تبدیل کند. فلسفه در ایران باید از تاملاتِ شخصی به تکنولوژیِ تفکرِ اجتماعی ارتقا یابد یعنی باید بتواند در هر پروژه‌ی ملی (از نظام بانکی تا نظام آموزش) نسبت آن پروژه را با عدالت ،آزادی و کرامت انسانی بسنجد و بی‌رحمانه نقد کند.
مادامی که فلسفه در ایران لوکس و تزئینی باقی بماند نه ابزار توسعه که تنهاتسکینی برای دردهایِ ناشی از توسعه‌نیافتگی خواهد بود.

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۴:۴۱

بیشتر فیلسوفای ما از دل سنت دینی بیرون اومدن آیا اصلا میشه انتظار داشت فلسفه‌ای بسازن که موتور توسعه مدرن باشه، یا ذاتا محدود بودن به همون چارچوب؟
Javer

درود ،فیلسوفانِ سنتی ما تا زمانی که در نقشِ حافظان میراث باقی بمانند نه تنها موتور توسعه نیستند بلکه سد آن محسوب می‌شوند. اما تاریخِ فلسفه نشان داده است که گاهی همان سنت بستر زایشِ مدرنیته می‌شود. مشکل اینجاست که در ایران فلسفه از خردِ زنده به فرهنگِ موزه تبدیل شده است. برای توسعه ما نیازمندِ فیلسوفانی هستیم که شجاعتِ رها کردن سنت را داشته باشند حتی اگر در همان خانه متولد شده باشند.

500

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۴:۴۱

صبر کن باران بگیرد میروم
یا که پایم جان بگیرد میروم
صبر کن من بغص دارم اندکی
گریه ام پایان بگیرد میروم
ابروم میرود با چشم تر
صبر کن باران بگیرد میروم



وقتی وطن بیمار می شود ،آرزو می کنی که کاش دردت همان نماندن معشوق می ماند ،چه فراوان ما به رفتگان تعلق داریم چقدر درد عشق در مقابل این درد ناتوان است ،وقتی میدانی این خاک عاشقی را به آغوش کشیده گفتن دوستت دارم به دیگری هم حتی عذاب وجدان دارد ،چگونه می شود دیگر عاشق شد وقتی میدانی تمام افرادی که برای تو رفته اند دستانی را رها کرده اند قید چه بوسه های را زدند ،چقدر عاشقی را بلد بودند ،که این گونه رفتن را انتخاب کردند .
Javer

442

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۴:۴۱

📎 File

این اهنگ را به کارگران عزیز تقدیم میکنم
این صدای حزن ودوری از یار وخانواده است زمانی ،که لرها بخاطربیکاری در زمان پهلوی به کویت برای کار مهاجرت کردند .
حال به کجا بروید 😔

388

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۴:۴۱

چرا در ۳۰ اوریل با مرگ دیکتاتور گرایش فاشیسم زنده ماند ؟
زیرا فاشیسم فقط یک حکومت نیست، بلکه به تعبیر اومبرتو اکو‌‌ ، یک «ذهنیت» است

خطرناک‌ترین مرحله، نه ظهور فاشیسم، بلکه عادی شدن آن است

وقتی:
زبان و کنش حذف‌گرایانه عادی می‌شود
رهبرمحوری طبیعی جلوه می‌کند
و مخالف به «دشمن» تبدیل می‌شود،
جامعه وارد منطقه‌ای می‌شود که بازگشت از آن دشوار اس

در بسیاری از کشورها:
بحران اقتصادی
بی‌اعتمادی به سیاستمداران
و احساس بی‌ثباتی،
باعث شده برخی ، خسته و درمانده و ناامید و منفعل، به سمت «راه‌حل‌های ساده و قاطع» گرایش پیدا کنند.

اما تاریخ نشان داده
این راه‌حل‌ها، اغلب مسئله را حل نمی‌کنند
بلکه آن را خطرناک‌تر می‌کنند

فاشیسم با تانک شروع نمی‌شود
با کلمات شروع می‌شود
با ساده‌سازی
با نفرت
با وعده‌های مطلق آغاز میشود.

و زمانی که براه افتاد، دیگر نمیتوان جلوی آنرا گرفت !

445

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۰۴:۴۱

در #ایلیاد روایت می‌شود که #آگاممنون، فرمانروای سپاه یونان، کسی که باید نگهبان نظم و قانون باشد، همان کسی که انتظار می‌رود عدالت را برقرار کند و مجری قانون باشد، خلاف آن عمل می‌کند.
او دختر کاهن معبد آپولو را به اسارات می‌برد. کاهن به اردوگاه می‌آید، با دست‌هایی پر از هدیه، با خواهشی روشن و انسانی که دخترم را بازگردانید. این درخواست، در چارچوب قانون است. اما آگاممنون نه‌ تنها این خواهش را رد می‌کند، بلکه کاهن را تحقیر کرده و از خود می‌راند.

از همین‌ جا چیزی می‌شکند، همان نظمی که باید همه‌ چیز را در جای خود نگاه دارد. پس از آن، آپولو خشمگین می‌شود و بلا بر سپاه یونان نازل می‌کند. بیماری و مرگ، بی‌ هیچ توضیح روشنی، در میان سربازان می‌پیچد. تیرهای او، در روایت، به بدن‌ها می‌نشینند، اما در معنایی عمیق‌تر، این رنج همان چیزی است که دیگر در کلمات جا نمی‌شود.

روز دهم، #آشیل همه را گرد هم می‌آورد تا بفهمند چه بر سرشان آمده است. پیشگو می‌گوید: «این رنج، بی‌دلیل نیست. تا وقتی دختر کاهن بازنگردد و این بی‌حرمتی جبران نشود، این بلا ادامه خواهد داشت.»

این داستان به‌ سادگی یک درس عمیق را نشان می‌دهد، وقتی کسی که باید قانون را نگه دارد، خودش آن را زیر پا می‌گذارد، جهان از تعادل خارج می‌شود. بی‌نظمی فقط در سطح تصمیم‌ها باقی نمی‌ماند، به زندگی‌ها نفوذ می‌کند، به بدن‌ها، به رنج‌هایی که دیگر نمی‌توان برایشان کلمه‌ای پیدا کرد. گویی چیزی از کنترل خارج می‌شود، چیزی خام، بی‌واسطه و دردناک، همان چیزی که #لکان از آن به عنوان #امر_واقع نام می‌برد.

تا زمانی که آنچه شکسته شده ترمیم نشود، رنج ادامه دارد و شاید این، حقیقتی باشد که نه فقط در #اسطوره‌ها، بلکه در زندگی روزمره نیز بارها تکرار می‌شود. آنجا که عدالت خاموش شود، درد جای آن را می‌گیرد.

در #ایلیاد روایت می‌شود که #آگاممنون، فرمانروای سپاه یونان، کسی که باید نگهبان نظم و قانون باشد، همان کسی که انتظار می‌رود عدالت را برقرار کند و مجری قانون باشد، خلاف آن عمل می‌کند.

#ایلیاد_و_اودیسه
#روانکاوی
https://t.me/readinglacan

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۴:۰۲

درباره اینترنت و قطع بودن آن
جامعه یک ارگانیسم پویا و فعال است که با هدف ایجاد امکان رشد فردی و جمعی افراد انسانی در یک بستر عقلانی و اخلاقی مسیر خود را طی می‌کند. اگر تعامل درستی بین اجزای مختلف جامعه بر اساس نظام عادلانه و عاقلانه حقوق و مسولیت ها برقرار نباشد ارگانیسم دچار بیماری خواهد شد و طی مسیر به سمت تعالی فردی و جمعی میسر نمی‌شود. در یک شبکه ای از هنجارها و بایدها جامعه مدنی، حاکمیت، خانواده و تک تک افراد به هم متصل هستند. حقوق افراد در درون جامعه اگر رعایت نشود امکان بازشناسی آنها به عنوان صاحب استعداد و توانایی و بالمآل امکان رشد و شکوفایی آن استعدادها برای افراد فراهم نمی‌شود. حق حیات، حق آزادی بیان، حق تحصیل علم و دانش، و حق دسترسی آزاد به اطلاعات.. همه از جمله حقوق اساسی هستند که حاکمیت باید نسبت به افراد جامعه رعایت کند تا آنها هم بتوانند مسولیت های خود را به عنوان شهروند فعال و زنده در درون ارگانیسم زیست اخلاقی ایفا کنند. امروزه برای جوانان و بسیاری از مردم دسترسی به شبکه جهانی اینترنت یک حق اساسی تلقی میشود. حقی که بواسطه برخورداری از آن کسب و کار، دانش افزایی، ارتباط با دیگران، شناخت محیط و اطراف، دسترسی به اخبار ،و آگاهی از رویدادها، و به تعبیر دقیق تر فضایی برای زندگی و پویایی اجتماعی برای احاد مردم فراهم شده و قطع آن مانند قطع زندگی و فعالیت انسانی است. ممکن است بنابر ملاحظاتی امنیتی مدتی کوتاه افراد از این حق محروم شوند اما اولا باید دقیقا مشخص شود چه دلیلی پشت این مساله وجود دارد و در کوتاه ترین زمان ممکن این حق استیفا گردد. توقع مسولیت از افراد جامعه بدون رعایت حقوق دیگر بی معنی خواهد بود و جامعه ای که افراد احساس کنند حقوق اساسی آنها در آن رعایت نمی‌شود منجر به ضعف و ناتوانی در حرکت به سمت اهداف و تعالی اجتماعی می‌شود. ما در این دوران که مورد حمله بیگانگان قرار گرفته ایم و پس از ضرباتی که موشک ها و بمب های آمریکایی برپیکر میهن و جامعه عزیزمان زد به نوعی خودآگاهی و بیداری جدیدی دست پیدا کرده ایم و به درک بهتری از جایگاه خود، ارزش وطن، درک از دشمنی بیگانگان ، اهمیت تمدن قدیمی و زیبای مان، و تعلق خاطر نسبت به خانه اجدادی رسیده ایم. حفظ این دستاورد نیاز به ایجاد انسجام اجتماعی دارد و این مستلزم توجه به خواست و حقوق ملی است. امیدوارم مساله دسترسی آزاد به اینترنت و بسیاری دیگر از حقوق مردم ایران بازشناخته و استیفا گردد؛ عدالت اجتماعی، توسعه فراگیر و پایدار، محیط زیست سالم و آزادی های مدنی در ایران نهادینه شود و انسان ایرانی احترام ببیند و گوهر زیبای درونی خود را بازشناسی کند.
ابراهیم آزادگان
اردیبهشت ۱۴۰۵

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۴:۰۲

تولد اقتدار قدسی:
خوانشی انتقادی از رمان «تولد یک خدا»
مازیار دبستانی در این نقد با خوانش رمان «تولد یک خدا» نشان می‌دهد چگونه امر قدسی نه به‌عنوان حقیقتی ازلی، بلکه در فرآیندی تاریخی و روایی شکل می‌گیرد و به سازوکاری برای سامان‌دهی قدرت بدل می‌شود. نویسنده با تمرکز بر رابطه دین، روایت و نظم اجتماعی، به این پرسش می‌پردازد که در جهانی «کارآمد»، جای اختیار فرد کجاست و چگونه انحصار تفسیر، ایمان را به ابزار کنترل تبدیل می‌کند.

در سال‌هایی که جامعه‌ی ایران زیر سایه‌ی حکومتی دینی زندگی می‌کند، پرسش از نسبت دین و قدرت دیگر بحثی صرفاً نظری نیست، بلکه مسئله‌ای زیسته است. در چنین زمینه‌ای، ادبیات می‌تواند سازوکارهای قدرت را نه در قالب بیانیه، بلکه در دل روایت نشان دهد.

رمان «تولد یک خدا» را باید در این چارچوب خواند. این اثر، که نخستین بخش از مجموعه‌ای چندجلدی است، به جای داوری درباره‌ی درستی یا نادرستی ایمان، می‌پرسد امر قدسی چگونه شکل می‌گیرد و چگونه به ابزار سامان‌دهی جامعه بدل می‌شود. «خدا» در این روایت نه مفهومی ازلی، بلکه محصول فرآیندی تدریجی است؛ فرآیندی که در آن نیاز به معنا، میل به نظم و قدرتِ روایت در هم تنیده می‌شوند.

داستان از جایی آغاز می‌شود که شخصیت اصلی پس از حادثه‌ای در جنگل بیهوش می‌شود و در انستیتویی فوق‌مجهز به هوش می‌آید. نخستین تجربه‌ی او نه هرج‌ومرج، بلکه نظمی دقیق و حساب‌شده است. فضا تمیز، منظم و پیشرفته است؛ دستگاه‌ها کار می‌کنند، انسان‌ها وظایف خود را می‌دانند و همه‌چیز به‌نظر می‌رسد تحت کنترل است. آینده‌ای که او در آن بیدار می‌شود، جهانی فروپاشیده یا آشوب‌زده نیست، بلکه ساختاری کارآمد است که انسان را در جایگاهی تعریف‌شده قرار داده است.

به‌تدریج درمی‌یابد که حدود سیصد و هفتاد سال به آینده منتقل شده است. این انتقال ناگهانی، صرفاً تمهیدی علمی‌ـ‌تخیلی نیست؛ گسستی در تجربه‌ی زیسته است. او از تاریخ و زمینه‌ی آشنای خود جدا شده و در نظمی بیدار شده که پیش از او طراحی شده است. تنها توضیحی که می‌شنود این است که برای اجرای «پروژه‌ای» به این زمان آورده شده است؛ پروژه‌ای که هدفش روشن نیست، اما جایگاه او در آن از پیش تعیین شده است.
ادامه دارد ..

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۴:۰۲

تولد اقتدار قدسی: خوانشی انتقادی از رمان «تولد یک خدا» مازیار دبستانی در این نقد با خوانش رمان «تولد یک خدا» نشان می‌دهد چگونه امر قدسی نه به‌عنوان حقیقتی ازلی، بلکه در فرآیندی تاریخی و روایی شکل می‌گیرد و به سازوکاری برای سامان‌دهی قدرت بدل می‌شود. نویسنده…

180

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۴:۰۲

در آستانه اول می وشرایط کارگران با قطع اینترنت.

از دیدگاه هانا آرنت سیاست در قلمروِ عمومی و از طریق گفتار و کنش رخ می‌دهد. اینترنت امروز همان آگورا یا میدان عمومیِ مدرن است. وقتی حاکمان  هم دریاها مسیر کالا و هم شبکه مسیر ایده را می‌بندند قلمروِ عمومی را نابود می‌کنند. بدون اینترنت کارگران در یک اتمیزه شدنِ مطلق قرار می‌گیرند آن‌ها دیگر نمی‌توانند یکدیگر را ببینند سازماندهی کنند یا حتی آگاهی طبقاتی خود را بازتولید کنند. این حبس درون سکوت تکنیک کلاسیک استبداد برای جلوگیری از کنشِ جمعی است.
دروضعیت پارادوکس سرمایه وسیاست پارادوکس نهاییِ سرمایه‌داری جهانی را آشکار می‌کند: حاکمیتی که برای حفظِ نظمِ سیاسی حاضر است زیرساخت‌های اقتصادیِ خود اینترنت را نابود کند.
در تحلیل مارکسیستی زیربنا اقتصاد تعیین‌کننده روبنا سیاست است. اما در این سناریو سیاست قدرت حاکم با یک خودزنی استراتژیک زیربنا را تخریب می‌کند تا از فروپاشیِ نظمِ سیاسی جلوگیری کند. این نشان می‌دهد که در لحظات بحرانی امنیت هستی‌شناختیِ حاکم بر منطقِ انباشت سرمایه اولویت می‌یابد.
این وضعیت ما را با پرسشِ هولناکِ سارتر در باب آزادی و مسئولیت مواجه می‌کند. در دنیایی که ابزارهای دیجیتال ما برای بقا خود به ابزار کنترل ما تبدیل شده‌اند قطعِ آن‌ها یعنی بازگشتِ انسان به وضعیتِ پیشامدرن اما در ظرفِ مدرن.

از طرف دیگر محاصره دریایی نه صرفاً یک جنگِ اقتصادی بلکه یک جراحیِ تمدنی است وقطعی اینترنت بازگرداندن توده‌ها به سکوت و انفعال از طریق کور کردن حواس مجازی آن‌ها. از نگر انتقادی این رویداد ثابت می‌کند که در دنیای امروز اتصال نه یک امتیاز که شرط امکان حیات است و کسی که کنترل کلیدِ این اتصال را در دست داردعملاً مالکِ زمان و مکانِ سوژه‌هاست.

256

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۴:۰۲

📎 File

261

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۴:۰۲

📎 File

بمناسبت اول می روز جهانی کارگر

گزیده ای از رزا لوکزامبورگ پیرامون نظامی گری، جنگ و طبقه ی کارگر

188

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۴:۰۲

وقتی از میهن حرف می‌زنیم، آیا از یک مکان سخن می‌گوییم یا از دالی که هویت ما را سازمان می‌دهد؟

«میهن» پیش از آن‌که یک واقعیت جغرافیایی باشد، یک دال در زنجیره‌ی دال‌هاست؛ دالی ممتاز که سوژه حول آن خود را نام‌گذاری می‌کند. میهن جایی است که سوژه در آن درون زبان افکنده می‌شود، درون نظمی که پیشاپیش او را تعریف کرده است. به این معنا، میهن بخشی از «دیگری بزرگ» است؛ همان جایی که قانون، نام‌ها و امکان سخن گفتن از آن می‌آیند.

در سطح خیالی، میهن اغلب به‌صورت یک کلِ منسجم و بی‌نقص تجربه می‌شود؛ چیزی شبیه تصویر آینه‌ای در مرحله‌ی آینه‌ای. سوژه با این تصویر همانندسازی می‌کند و از خلال آن، برای خود نوعی تمامیت می‌سازد. اما این تمامیت،، همواره یک بدفهمی ساختاری است. وحدت میهن، مانند وحدت «من»، بر شکافی بنیادین سرپوش می‌گذارد.

در سطح نمادین، میهن محل ثبت سوژه در شبکه‌ی دال‌هاست:
نام، زبان مادری، تاریخ، روایت‌های جمعی٫ اسطوره هایش و... همه این‌ها مختصات هویتی سوژه را تعیین می‌کنند. سوژه نمی‌تواند بیرون از این ساختار خود را تعریف کند؛ حتی انکار میهن هم نوعی نسبت با همین دال است.

اما در سطح واقع، میهن به‌صورت یک فقدان خود را نشان می‌دهد. هیچ‌گاه آن «میهن کامل» وجود ندارد. همیشه چیزی کم است، چیزی از دست رفته، چیزی که به‌دست نمی‌آید. اینجاست که میهن می‌تواند در جایگاه ابژه‌ی کوچک a قرار بگیرد: علت میل، نه موضوع قابل تملک آن. سوژه می‌خواهد به میهن «برگردد»، «آن را بازسازی کند»، یا «به آن وفادار بماند»، اما آن چیزی که می‌جوید، همواره لغزنده و دست‌نیافتنی است.

.....

در این چارچوب، میهن‌دوستی می‌تواند دو صورت بگیرد: یکی آن‌که سوژه در تصویر خیالی میهن حل شود و هر شکافی را انکار کند؛
دیگری آن‌که بتواند با این شکاف زندگی کند، بدون آن‌که نیاز به یکپارچگی توهمی داشته باشد.

در نهایت، «میهن» ، بیش از آن‌که پاسخ به پرسش هویت باشد، صحنه‌ای است که در آن این پرسش بی‌وقفه بازتولید می‌شود: «من که هستم، در نسبت با این دال که مرا نام‌گذاری می‌کند؟»

#ایران
روانکاوی کلاسیک

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۴:۰۲

*«خانه‌ام سوخت، کتاب‌هایم سوخت»*

🔸یادداشت دکتر #ابراهیم_آزادگان، عضو هیئت‌علمی گروه فلسفه علم پبرامون حمله متجاوزین به ساختمان مرکز داده شریف و آسیب کلی به ساختمان این گروه:

🔸 در طول بیش از سی سال دانه‌دانه کتاب‌ها جمع شده بود. هر کدام در حال و هوایی خاص خریداری شده، یک وقت عاشق نیچه بودم، چنین گفت زرتشت، غروب بت‌ها، بعد داستایوفسکی، برادران کارامازوف، جنایت و مکافات، تولستوی، جنگ و صلح، نویسنده‌های روس، لهستان، آلمان، گونتر گراس، یک قرن، فرانسوی، آمریکایی، کلاسیک، جدید، نظریهٔ تکامل، بعد اشعار عرفانی، رابطهٔ حافظ با کیش مهر، تاریخ ایران باستان، مهرداد بهار، خرده اوستا، هندوییسم، بودایسم، آبای کلیسای مسیحی، سنت آگوستین و شهر خدا، اعترافات او، بوئسیوس، کافکا، هگل، فلسفهٔ دین، فنومنولوژی، دربارهٔ افکار هگل، کانت، اخلاق کانتی، دربارهٔ صلح، ملاصدرا، تفسیر سورهٔ یاسین ملاصدرا، ابن‌عربی، تمام شروح ابن‌عربی، قیصری، پارسا، شیخ حر عاملی، شفای ابن‌سینا، سهروردی، سید حسین نصر، علامه طباطبایی، فلسفهٔ تحلیلی، ده‌ها کتاب در معرفت‌شناسی و فلسفهٔ دین و اخلاق، ون‌اینواگن، پلنتینگا، فلسفهٔ سیاسی و لیبرالیزم رالزی، نظریهٔ عدالت، چقدر کتاب از آکسفورد خریدم، از دست‌فروش‌های دو پوندی، از دست‌فروش‌های جلوی دانشگاه تهران، ایرج میرزا.

🔸 دست‌نوشتهٔ حاج صدرالسلطنه برای پدربزرگم را که بر دیوار زده بودم. و قرآن کلام خدا هم سوخت.
کتا‌ب‌هایی که نازشان کردم. بوسشان کردم. کتاب‌هایی که حال‌وهوای دوران‌های مختلف فکری و درونی من با آن‌ها طی شده. کتاب‌هایی که حاشیه نوشته بودم، کتاب‌هایی که بخشی از وجود من شده بود. کتاب‌هایی که شب‌های زیادی مرا بیدار نگه داشته بود. کتاب‌هایی که با آن‌ها اشک ریختم. کتاب‌هایی که فکر من را و جهان بینی‌ام را تغییر دادند. همه‌اش سوخت.

🔸اخوان! بیا برادری کن و یک بار فریاد بزن که «خانه‌ام آتش گرفته است، آتشی جان‌سوز.» به جای شمعدانی‌ها و فرش‌های خانه اما این بار کتاب‌های خانهٔ دلم سوخت. آه اخوان، سایه، سعدی، فردوسی، بهار! بیدار شو ببین چه آتشی بر جان وطن افتاده است. چه آتشی بر جان ما افتاده است.

🔸یقیناً دیگر آن کتابخانه ساخته نمی‌شود. اصلا قابل خرید نیست. تمام خاطرات و حال و هوا و زندگی و تفکر و خیال‌ها را که نمی‌توان خرید. امیدوارم که این آخرین جنگ این وطن باشد. غم آخرت باشه ایران.

دوستدارت و همه چیزم فدای خاک پاک تو، ایرانم!
ابراهیم آزادگان
https://t.me/sharifdaily

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۴:۰۲

پرش ایمانی
از دیدگاه
سورن کیرکگور
https://youtu.be/US0Mt8PHc3A?is=oowo1M6E9tcz0gsa

273

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۱۴:۰۲

✥ «پارادوکس حاکمیت؛ یا معمای خودکشی برای زنده ماندن»

آیا برای حفظ جان، مجاز به خودکشی هستیم؟ این پرسش به ظاهر متناقض، یکی از عمیق‌ترین معماهای فلسفه سیاسی و حقوق عمومی را بازتاب می‌دهد: تناقض «سوءاستفاده از قدرت برای حفظ حاکمیت». دولتی که برای بقای خود دست به سرکوب شهروندان می‌زند، درست مانند انسانی است که برای زنده ماندن، به قلب، کلیه و مغز خود آسیب می‌زند. پاسخ شهودی ما روشن است: چنین موجودی پس از این خودزنی‌ها، دیگر «حیات معقول انسانی» نخواهد داشت.

این پارادوکس را در قالب تشبیهی ساده اما گویا می‌توان بررسی کرد: اگر حاکمیت یک دولت را به جان یک انسان تشبیه کنیم، آیا آن انسان برای «زنده ماندن» می‌تواند مدام به ارگان‌های حیاتی خود آسیب بزند؟ به همین شکل، هنگامی‌که دولتی برای «حفظ حاکمیت» خود دست به اقداماتی می‌زند مانند: ایجاد مزاحمت صوتی سیستماتیک، متفرق کردن خشونت‌بار تجمعات مسالمت‌آمیز، سد معبرهای بی‌رویه و بدون مجوز قانونی و… در واقع دارد هسته سخت مشروعیت خود را تخریب می‌کند. چرا؟ دستکم به سه دلیل مهم.

۱. حاکمیت بدون مردم، یک پادشاهی روح‌زده است

حاکمیت نه بالای سر مردم، بلکه از جنس مردم معنا می‌یابد. دولتی که با شهروندان خود «قهر» کند و آنان را دشمن فرض کند، در حال دفاع از یک اسکلت بی‌جان است، نه یک حاکمیت زنده. مشروعیت یک دولت از رضایت عمومی نشئت می‌گیرد، نه از توانایی اعمال زور صرف. وقتی این پیوند ارگانیک گسسته شود، حاکمیت به چیزی شبیه «پادشاهی روح‌زده» تبدیل می‌شود که نامی از آن مانده، اما حقیقتی ندارد.

۲. اثر معکوس سرکوب (فشارافزایی)

تحقیقات علوم سیاسی نشان می‌دهند که سرکوب‌های شدید و غیرقانونی - از اقدامات آزارنده صوتی تا مسدود کردن خیابان‌ها برای جلوگیری از اعتراض - معمولاً نتیجه معکوس می‌دهند. این اقدامات به‌جای تثبیت حاکمیت، خشم عمومی را شعله‌ورتر می‌کنند و هزینه‌های مشروعیت نظام را افزایش می‌دهند. تاریخ مملو از نمونه‌های رژیم‌هایی است که دقیقاً در اوج خشونت خود فروپاشیدند: از محمدرضا پهلوی در ایران تا ژنرال‌های آرژانتین. سرکوب، نه‌تنها امنیت نمی‌آفریند، بلکه فشار اجتماعی را به سطح انفجار می‌رساند.

۳. قانون تبدیل حاکمیت به دیکتاتوری

در فلسفه حقوق، یک قاعده نانوشته وجود دارد: «دولتی که ناچار شود برای بقای خود مکرراً از قانون زیر پا بگذارد، دیگر دولت نیست؛ یک گروه مسلح است.» مرز میان «حفظ حاکمیت از طریق قانون» و «حفظ حاکمیت از طریق سوءاستفاده از قدرت» بسیار باریک است. عبور از این مرز، مرگ تدریجی حاکمیت قانونمند را رقم می‌زند. دولتی که برای بقا، قانون را قربانی می‌کند، در بلندمدت تنها یک‌چیز می‌سازد: دیکتاتوری‌ای که حتی ظاهر مشروعیت را نیز از دست داده است.

حاکمیت واقعی از رضایت تغذیه می‌کند، نه از ترس! دولتی که برای حفظ حاکمیت خود دست به سوءاستفاده از قدرت می‌زند، مانند پزشکی است که برای درمان تب، بیمار را غرق در یخ کند، یا برای بیهوشی، ضربه محکمی به سر او بزند. اقدامات آزارنده و سختگیرانهٔ بی‌رویه، نه‌تنها حاکمیت را حفظ نمی‌کند، بلکه تیشه به ریشه همان چیزی می‌زند که گمان می‌رود از آن دفاع می‌شود: حق حاکمیت ملیِ مبتنی بر کرامت انسانی.

پاسخ به معمای اولیه روشن است: دولتی که برای «زنده ماندن»، شهروندان خود را هدف قرار می‌دهد، در واقع مراسم خودکشی تدریجی خود را برگزار می‌کند. هیچ حاکمیتی بدون کرامت مردمانش پایدار نمی‌ماند.

https://t.me/DubiumChannel

Showing 30 of 70 posts

رتبه‌بندی

ورود لازم است

نظرات کاربران (0)

هنوز هیچ نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که نظر خود را به اشتراک می‌گذارید!

کانال‌های تلگرام مرتبط

Loading recommended channels...

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

آکادمی فلسفه و هنر مارزوک

رتبه‌بندی

رشد مشترکان (7 روز گذشته)

آخرین پست‌ها

رتبه‌بندی

نظرات کاربران (0)

کانال‌های تلگرام مرتبط

Design Stuff

◥ ツعالم الابداعツ ◤

ملفات مفتوحة PSD

ديزآين ستوديو - DZN STD

پخش عمده نوشت افزار فانتزی و دکوری بازرگانی آیما

አንደኛ - Andegna Wood & Metal Works

كروشية الإبداع

دژم؛

کانال‌های تلگرام مرتبط

Design Stuff

◥ ツعالم الابداعツ ◤

ملفات مفتوحة PSD

ديزآين ستوديو - DZN STD

پخش عمده نوشت افزار فانتزی و دکوری بازرگانی آیما

አንደኛ - Andegna Wood & Metal Works

كروشية الإبداع

دژم؛

نظرات کاربران (0)

آخرین پست‌ها