#Bugungisi
Startaplar otasi Paul Grahamdan:
Magnit markazi: Nima uchun startaplarga Silikon vodiysi kerak (va Stokholm qanday qilib gullab-yashnashi mumkin)
Agar siz shijoatli startap asoschisi bo‘lsangiz, Silikon vodiysiga borishingiz shart. 1870-yilda Parij rassomchilik, 1950-yilda esa Gollivud kino bo‘yicha jahon markazi bo‘lgani kabi, bugungi kunda Silikon vodiysi startaplar uchun shubhasiz markazdir.
Markazga ko‘chib o‘tsangiz, aynan quyidagilarga ega bo‘lasiz:
• Iste’dodlarning hayratlanarli darajadagi jamlanmasi: Siz eng kuchli tengdoshlar davrasiga va ulkan, yuqori malakali kadrlar zaxirasiga kirish imkoniyatiga ega bo‘lasiz.
• Hayotingizni o‘zgartirib yuboradigan kutilmagan imkoniyatlar: Shijoatli odamlar bilan yuz beradigan son-sanoqsiz tasodifiy uchrashuvlar ko‘pincha kelajagingizni o‘zgartirib yuboradigan juda qimmatli aloqalarga sabab bo‘ladi.
• Tezlik va shiddat: Bu yerda ishlar ancha tez bitadi, chunki odamlar o‘ziga ishongan va qat’iyatli. Kuchli raqobat tufayli Silikon vodiysi investorlari moliyalashtirish qarorlarini yevropalik(balki O'zbekistonlik ham) hamkasblariga qaraganda ancha tezroq qabul qiladi.
• "Yaxshilikni ulashish" madaniyati: Vodiy ahli hech qanday sababsiz o‘ta yordamsevar bo‘ladi. Bu — muvaffaqiyatli insonlarning notanish startapchilarga hisobini qilmay va evaziga biror narsa kutmay doimiy ravishda yordam berishidan iborat 60 yillik an’anadir.
• Muvaffaqiyatga real baho berish: O‘zingizni muvaffaqiyatli startapchilar yoki “katta baliqlar” bilan solishtirganingizda, ular sizdan butunlay boshqa bir toifa emasligini anglaysiz. Bu yuqori marrani belgilab, ulkan muvaffaqiyat erishib bo‘lmas, shunchaki o‘ta mashaqqatli maqsad ekanini isbotlaydi.
• Bir zumda mahalliy obro‘ qozonish: Ajablanarlisi shundaki, Silicon Vodiysiga ko‘chib o‘tishingiz o‘z yurtingizdagi investorlar nazarida maqomingizni o‘z-o‘zidan ko‘taradi. Vaholanki, ular Silikon vodiysi qiziqish bildirmagunicha mahalliy startaplarga ko‘pincha e’tibor bermaydi.
Stokholm kabi shahar qanday qilib gullab-yashnayotgan startap markaziga aylanishi mumkin?
Mahalliy startapchilar o‘z vatanlaridagi ekotizimga yordam berish uchun qila oladigan eng yaxshi ish — bir muddat Silikon vodiysiga borib, so‘ngra ortga qaytishdir. “Y Combinator” kabi dasturlar o‘ta konsentratsiyalashgan “super vodiy” vazifasini o‘tab, startapchilarga atigi to‘rt-olti oy ichida ekotizimga to‘liq sho‘ng‘ish imkonini beradi.
Vatanga qaytgan startapchilar Silikon vodiysining yuqori ishonchga asoslangan madaniyatini olib keladi, AQSH investorlari sarmoyasini jalb qiladi va mahalliy startaplarning o‘rtacha sifatini oshiradi. Ma’lumotlarga ko‘ra, vataniga qaytgan startaplarning “yakkashox” maqomiga erishish ehtimoli deyarli ikki baravar past bo‘lsa-da, farzandlarni qayerda voyaga yetkazish kabi shaxsiy sabablarga ko‘ra bu ko‘pincha oltin o'rtalikdir. Qolaversa, Silikon vodiysidagi milliarder erishgan natijaning yarmiga erishish ham aqlbovar qilmas moliyaviy yutuqdir.
Nihoyat, "Yevropaning Silikon vodiysi" unvoni hali ham ochiq. Shaharning muvaffaqiyatga erishishi uchun startapchilar haqiqatan ham yashashni istaydigan joy bo‘lishi va yetarli darajada iste’dodlarni to‘play olishi kifoya. Axir, asl Silikon vodiysi ham 1955-yilda Kaliforniyaning Mauntin-Vyu shahrida paydo bo‘lgan — o‘sha paytda u shunchaki kichik, chekka bir joy edi.
Bu gaplar aslida Stokgolm va Silikon vodiysi haqida bo'lsa ham, bu yerdan O'zbek faunderlari uchun kerakli insaytlarni olsak bo'ladi deb o'ylayman. Paul akani aytmoqchi gapi, Silikon vodiysiga hech bo'lmasa borib, birozgina yashash ham sizni hayotingizni o'zgartirishi mumkin.
Videoni Youtubeda ko'rish:
https://youtu.be/QHJkUw31YX8
