በማለዳ ንቁ !

Public

View Channel

1.7K

14.9K

Can't Join? @Bemalda_neku

13.6k Members

Updated: May 13, 2026 at 5:01 AM

በማለዳ ንቁ !

@Bemalda_neku offers specialized information about Medical for subscribers interested in Medical

Ranking

Global Ranking

#456

Language Ranking

#45

Category Ranking

#23

-1

Participant Growth (Last 9 Days)

Total: 13.6K

24h growth: -25 0%

Latest Posts

በማለዳ ንቁ !

May 26, 2026, 10:53 PM

Live stream finished (2 hours)

በማለዳ ንቁ !

May 26, 2026, 10:53 PM

ሰውን የሚጥለው ከሰው ውስጥ የሚወጣው ነው፡፡ ማር. 7፥20 ከሰውም ለሚገኘው ሥልጣኔ አካሄዱ እንዲሁ ነው፡፡ አንድ ሥልጣኔ መውደቅ የሚጀምረው ከውስጡ ነው፡፡ ቀጣዩም እንዲሁ መነሳት የሚጀምረው ከውስጥ ነው፡፡ ከእኛ ውስጥ፡፡ የቀጣዩ ዘመን ተስፋ በኛም እጅ ነው፡፡ ዛሬ ስለዚህ ነገር እናወጋለን፡፡ ዘመኑን እንዴት እንለፈው? ማታ ታደሙና፡፡ 1:00፡፡

5,860

በማለዳ ንቁ !

May 26, 2026, 10:53 PM

Live stream started

በማለዳ ንቁ !

May 26, 2026, 10:53 PM

ፕሮግራሙ ጀምሮአል፡፡ ተሳትፎ በአስተያየት መስጪያው መስጠት ይቻላል፡፡

"ሌላም ሁለተኛ መልአክ። አሕዛብን ሁሉ የዝሙትዋን ቍጣ ወይን ጠጅ ያጠጣች ታላቂቱ ባቢሎን ወደቀች፥ ወደቀች እያለ ተከተለው።" (የዮሐንስ ራእይ 14:8)

6,140

በማለዳ ንቁ !

May 26, 2026, 10:53 PM

ከዚሁ ጋራ በተገናኘ፣ የዛሬው ዘመን የሥልጣኔ ሞተር እንደኾነ የሚነገርለት እጅግ በዳበረና በተወሳሰበ መንገድ የሚከናወነው ዓለም አቀፉ የኢኮኖሚ ሥርዓት፣ ግዙፍ ግንባታውን ከዚያ የኀሠሣ ዘመን ላይ ጀምሮታል፡፡

1.3.2 የሳይንስ አብዮት - The Scientific Revolution

ያለፉትን 300 ዓመታት ዘረፈ ብዙ ለውጦች ያለ ሳይንስ እንዴት ማሰብ ይቻላል? ሳይንስ የዚህ ያለንበት ዘመናዊው ዓለም፣ ማሰቢያ ልብ ነው፡፡

'In the 16th–17th centuries, a new method of understanding reality emerged.'

ሳይንስ መልክና ቅርጽ አግኝቶ ከተገለጠበት ከዚህ ክ/ዘመን አስቀድሞ፣ የሰው ልጆች ትውልድ እውነታን የሚመለከትበትና የሚቀበልበት መንገድ ነበረው፡፡ እነዚህ መንገዶቹም በዋናነት ከሃይማኖትና ከባሕል ድምር ዕውቀቶች ውስጥ ይመነጩ ነበር፡፡ የሳይንስ ጅማሬ፣ ይህን የአስተሳሰብ አካሄድ ሥር ነቀል ሊባል በሚችል መልኩ ለውጦታል፡፡ ለውጡ በሂደት ወደ ሥነ መንግሥታት ውቅር እየሰፋና እየሰረገ ሊኼድ ችሏል፡፡ የዛሬው ዘመን ታላላቅ ትሩፋቶች የሚባሉት ቴክሎኖጂ፣ ዘመናዊ ሕክምናና ዘመናዊ ሥርዓተ ትምሕርት የዚህ አብዮት ፍሬዎች ወደመኾን መጥተዋል፡፡

በነገራችን ላይ ሳይንስ ሙሉ ለሙሉ ከመንፈሳዊው ዓለም ተነጥሎ የተነሳና የሚኖር የሚመስላቸው ብዙ የዋህ ሰዎች አሉ፡፡ ይኹንና የሳይንሱ ዓለም ቀደማይ ሊቃውንት የሚባሉትን ሰዎች የጀርባ ሕይወት መፈተሹ ብቻ የሚጠቁመን ነገር አለ፡፡ ኾኖም እንጂ ዝርዝሩ ከዚህ ርዕስ ውጪ ይዞን ስለሚወጣ ወደ ቀጣዩ ነጥብ ይልቁን እንሸጋገር፡፡

1.3.3 የአብርሆቱ ዘመን (The Enlightenment period)

እነሆ 18ኛው ክ/ዘመን፡፡ እነሆ የምክንያት ዘመን፡፡ የሥነ ጥበብ ዘመን፡፡ የተነጥሎሹ ዘመን፡፡

ጥንቱን ከነሶቅራጠስ ጊዜ (axial age) ዘሩን የሚቆጥረው የአስተሳሰብ ዘዬ፣ በፈረንሳዩ የአብርሆት ዘመን አባት በሚሉት ሬኔ ድካርትና መሰሎች በኩል ዘመናዊ ፍልስፍና ተብሎ አኹን የሚመደበውን የአተያይ ባሕል፣ ልክ በዚህ ወቅት ላይ ተወልዷል፡፡

ከሳይንስ መጀመር፣ ከፕሮቴስታንት አብዮትና ከሰብእና ሕዳሴ (Renaissance Humanism) ተጣምሮ እንደተሠራ የሚነገርለት ይህ የአብርሆት ዘመን፣ በሰው ልጆች ታሪክ ወሳኝ ከሚባሉ የአስተሳሰብ ንቅናቄዎችና እጥፋቶች ውስጥ ግንባር ቀደሙ ነው፡፡ ዋና ዋና መገለጫዎቹንና አድራሻዎቹን ብቻ እንደሚከተለው እንጥቀስለት፡፡

• በተነጠለ አእምሮና አኗኗር የመገኘት መብት (Individualism which later proceeds liberalism)
• ከሃይማኖታዊ ሥርዓቶችና ባሕሎች ተጽዕኖ የመላቀቅ "ነጻነት" (To live in non religious themes)
• የሥልጣን መዋቅርና የሥነ መንግሥት ተዋረድ ክፍፍል (The birth of democracy and other poltical systems)
• በግለሰቦች መብት፣ ሀሳብና አቅም ላይ ትኩረት መስጠት (focuses on human beings and their potential for achievement)
• የጥልቅ ኪነ ጥበብና ተያያዥ ሥራዎች ማየልና የሕትመት መሣሪያዎችን መምጣት ተከትሎ የፈጠራ ውጤቶች መብዛትና መስፋፋት

የዛሬው ጊዜ በተለይ "ያደጉ" ሀገራት የሥነ ልቦና ድርጅት፣ በዚህ የአብርሆት ዘመን መንፈስ እንደሚመራ ጥሩ ተመልካች ብቻ መኾን በቂው ይመስላል፡፡

1.3.4 የኢንደስትሪው አብዮት (The Industrial Revolution)

ዛሬ ዙሪያ ገባውን አጥለቅልቆት የምናየው የቴክኖሎጂ ወንዝ፣ ከዚህ በአራተኛ የዘመናዊው ዓለም የግንባታ ሂደትነት ከሚጠቀሰው ክ/ዘመን ውስጥ መንጭቷል፡፡

የዚህ ክ/ጊዜ ልዩ መገለጫዎች ከሚባሉ ለውጦች መካከል መሠረታዊው፦ የከሰል፣ የጋዝና የኤሌክትሪክ በኋላም ኒኩልየር ኃይላትን በሳይንሳዊ ግንዛቤዎች በመጠቀም የተፈጥሮ ሐብቶችን ወደ ሰው ሰራሽ ምርቶች የመቀየር እንቅስቃሴው ነበር፡፡ በመኾኑ ይህንን ሥራ የሚያከናውኑ ፋብሪካዎች በየቦታው እየተተከሉ መምጣታቸውን ተከትሎ፣ በዚያ ዙሪያ ሰዎች ዛሬ ሰፍረው የሚኖሩበትና እኛም አኹን ከፍታውን አግኝቶ የምናውቀው የከተማ ሥርዓት መስፈንጠሪያውን ከዚህ ዘመን ላይ አድርጓል፡፡

ሌላው የኢንተርኔትና የትራንስፖርት ሥራዎች በላቀ እምርታ በዚህ ዘመን ላይ መከሰታቸውን ተከትሎ፣ ኹሉ ነገር በሚያስገርም ፍጥነት ወደ ሚከናወንበት የውክቢያ አኗኗር የሰው ልጆች መግባት ጀምረናል፡፡ ምሁራኑ የሰው ልጆች አእምሮና ሥልጣኔውም ጭምር አልተገማች ፍጥነት ያሳይ የጀመረው ከዚህ የ18ኛው ክ/ዘመን አጋማሽ ጊዜ ጀምሮ ነው ይላሉ፤ human civilization began moving at an unprecedented speed.

እንግዲህ ዛሬ የምንኖርበት እጅግ ግዙፍና ውስብስብ ሥልጣኔ፣ በጣም በአጭሩ ትናንቱ ይሄንን ይመስላል፡፡ ነገርየው የታሪክ መረጃ ብቻ የሚመስላቸው ሰዎች አይጠፉም፡፡ ግን አይደለም፡፡ የዛሬው ከዕለት ተዕለት የኑሮ ትንንሽ ዘይቤዎቻችን አንስቶ እስከ ግዙፍ ተቋማዊ አስተሳሰቦቻችን የተቃኘነው በዚህ ትናንት ውስጥ ነው፡፡ የምናስበው፣ የምንበላው፣ የምንማረው፣ ቤተሰብ የምንመሠርተው፣... በአጠቃላይ "ኹሉንም" የመኖር ነገር የምናደርገው በዚህ ውስጥ ነው፡፡ ተወልደን የገባነው እዚህ ሥርዓት ውስጥ ነው፡፡ ምን ከዚህ የወጣ ነገር አለንና? ሐይማኖታዊና ባህላዊ ሀሳቦቻችን ራሱ በዚህ ውስጥ ያሉ ናቸው፡፡ በአእምሮና በሥጋችን ላይ የተቀመጠው ይህ የማይታይ አራት ማዕዘን፣ ልደቱና ዕድገቱ እንደዚህ በታሪክ እንዳየነው ተቀርጾአል፡፡

ነገር ግን አስቀድሞ ደሞ እንዳልነው ነው፡፡ ለኹሉ ጊዜውን ይጠብቅለታል፡፡ ቦ ጊዜ ለኵሉ፡፡ ለመወለድ ጊዜ ነበረው፡፡ ስለዚህ ለመሞትም ጊዜ ይኖረዋል፡፡ ይኼ ዓለም አቀፍ ሥርዓት ለመወለድ የራሱ ዘመን ነበረው፡፡ በመኾኑ ለመሞትም ደሞ የራሱን ጊዜ እየጠበቀ ነው፡፡ እርግጥ እንደውም ነገረ ሞቱን ጀምሮታል፡፡ የኹሉም የሰው ልጆችን ጥያቄዎች መልስ ይዣለው ይል የነበረው ሥርዓት፣ ቅጠሎቹ የደረቁ ትልቅዬ ዛፍ ኾኖዋል፡፡ ይህ ራሳቸው የሥልጣኔው ባለቤት ነን የሚሉት ወገኖች፣ በራሳቸው መረዳትና ቋንቋ ይናገሩ የጀመሩት እውነታ ነው፡፡

አዎ፡፡ እየወደቀ ባለ ሥርዓት ውስጥ ያለን ዘመነኞች ነን፡፡ እርግጥ በዚሁ ትይዩ እየተነሳም ያለ ነገር አለ፡፡ ስለዚህ የሽግግር ወቅት ላይ ነን፡፡ አድራሻ ባይኖርም እየኼድን ነን፡፡ ጥቂቶች ወዴትነቱን ያውቁታል፡፡ አብዛኞቻችን አናውቀውም፡፡

እና የሽግግር ነውጥ ውጦን እንዲህ አለን፡፡ ኹሉ ነገር እንኳን ነክተነው ሳንነካው እየተናወጸብን ነው፡፡ ረግቶ መቆም አቅቷል፡፡ ከግለ-ሰብእ እስከ ዓለመ-ሰብእ ያሉ መሠረቶች ከሥራቸው ተነቃንቀዋል፡፡ ተቋማት ነፍስ አጥተው ቅርጽ ብቻ ኾነዋል፡፡ መረንነት አደባባይ ነግሧል፡፡ ቆንጆው ነገር ከመታየት ገለል ያለ ይመስላል፡፡ ኦናነት በቤትም፣ በከተማም ይደመጣል፡፡ ቀኖች አለ አቅጣጫ ዝምብለው ይሮጣሉ፡፡

ሕግ ከሕሊና አልወጣልን ብሎአል፡፡ ስለዚህ በጠመንጃና በስንት መደለያ ነው ተገቢውን ነገር የምናደርገው፡፡ ማሕበራዊ ሚዲያ ሀገራችን ኾኗል፡፡ በዚያ ትኩረት ይገዛል፤ ትኩረትም ይሸጣል፡፡ ኹሉ ነገር በንግድ ሀሳብ ይታሰባል፡፡ ሕዝባዊ ምስቅልቅል ውስጥ ነን፡፡ አልሰማነው እንደኾነ እንጂ "ባቢሎን ወደቀች ወደቀች..." እያለ ያለው መልአክ ከፊታችን ሮጦአል፡፡

ቅዳሜ፡፡ ማታ 1:00፡፡ ለቀጣዩ ርእስ እንገናኝ፡፡ አርጅቶ ስላለው ዘመንና ስለእኛ በውስጡ የማለፍ እንዴትነት አውርተን እንጨርሳለን፡፡ ያድርሰን፡፡

በማለዳ ንቁ !

May 26, 2026, 10:53 PM

Live stream scheduled for Mar 14 at 16:00

በማለዳ ንቁ !

May 26, 2026, 10:53 PM

የዘመናዊው ዓለም ልደቱና ያለንበት እርጅናው

መቼም ኹላችንም እስከዛሬ የመጣነውን ነን፡፡ ታሪካችንን ነን፡፡ የማንነታችን ትንታኔ በታሪካችን ውስጥ ነው፡፡ መጽሐፍ እንደሚለው እኛ የትናንት ነን፡፡

ማሕበረሰብእም ከዚህ የተነሳ እሱም የራሱ ትናንት አለው፤ የራሱ ታሪክ አለው፡፡ ስለዚህ በጥቅሉም ሲኬድ 'ዓለም' የምንለው አጠቃላዩ የጋራ ነገራችንም የራሱ ታሪክ አለው፡፡

የዓለም ታሪክ የየዘመናቱ ትውልድ ታሪክ ነው፤ እየተዋለድን በምንቀጥለው ባሕርይ በኩል የምንጽፈው ኑሮ አለ፡፡ አበው የሰው ልጅ በውጪና በውስጥ የተጻፈበት መጽሐፍ ነው ይላሉ በትርጓሜ፡፡ (ራእ. 5) 'ሰው' ሲሉ መላውን የሰውን ዘር ስለኾነ፣ ዓለምም መጽሐፍ ናት ስለዚህ፡፡ ገጾቿ የየዘመናቷ ትውልዶች ናቸው፡፡ ሕይወት እስከቀጠለም ድረስ ይህ እውነታ ይቀጥላል፡፡

ይህ በመጻፍ ሂደት ላይ ያለው አጠቃላይ ታሪካችን፣ ጉዞዉ በመዋለድ ባሕርያችን ላይ ይመካል፡፡ ወይም በሌላ አቀማመጥ፣ እየተዋለድን ስለቀጠልን ነው አጠቃላይ እንደ ሰው የሚነገረው ታሪካችን ቀጥሎ ያለው፡፡ ማንነታችን በመዋለድ የዘር ሕግ እየተተረተረ በታሪክ መገለጹን እስካሁን ቀጥሎአል፡፡

የመዋለድ ሥርዓታችን በባሕርያችን ውስጥ ካሉት አንዱ ከእፅዋት ባሕርይ የተዘረጋ ነው፡፡ ወንጌልን የሚተረጉም መንፈሳዊ ድርሳን ስለዚህ ነገር ሲናገር 'አዳም (የሰው ልጅ) በሦስት ኃይላት ጸና፤ በኃይለ ዘርዕ፣ በኃይለ እንስሳና በኃይለ ንባብ' ይለዋል፡፡ ኃይለ ዘርዕ የሚለው የአዝርዕትን ግብር ነው፤ የመዘራት፣ የመብቀል፣ የማፍራትና የመድረቅ ባሕርያቸውን፡፡

ይህን የባሕርይ ሥርዓት በእኛ ተፈጥሮ ውስጥ ስናየው የመፀነስ፣ የመወለድ፣ በዕድሜ የመቆየትና የመሞት ዑደታችን ኾኖ እናየዋለን፡፡ ትውልድ በዚህ መስመር ይመጣል፤ በዚሁ መስመር ይኼዳል፡፡ በነገራችን በመንፈሳዊው ታሪክ አዳምና ሔዋን የዛፍ ፍሬ በልተው ወደዚህ ዓለም ወረዱ የሚባለው የዚህ እውነታ ቅኔ ነው፡፡

ባሕርያችን ለዚህ ጥልቅ ሀሳብም ላለው ሥርዓት በመተዳደሩ በመዋለድ ሕግ ወደፊት እንቀጥላለን፡፡ ታሪካችንን እየጻፍን እናልፋለን፡፡ በየዘመናቱ ከእኛ የሚገለጡትም ሥልጣኔዎች ከእኛ የተነሳ በዚህ በዛፉ ባሕርይ ይመላለሳሉ፡፡ ይዘራሉ፤ ይበቅላሉ፤ ይለመልማሉ፤ ያፈራሉ፤ ይጠወልጋሉ፤ ደርቀው ይጠፋሉ፤ እንደገና ደግሞ ብቅ ይላሉ፡፡

በዓለም ታሪክ ታላላቅ የሚባሉ ሥልጣኔዎች በጊዜያቸው መጥተው በጊዜያቸው ኼደዋል፡፡ እርግጥ ኼደዋል ሲባል ሙሉ ለሙሉ አይጠፉም፡፡ ቅሪቶቻቸው በአንድም በሌላም ይቀጥላል፡፡ በዘመናቸው የገለጡት ሀሳብና ሥራ ሳይለወጥም ሆነ ተለውጦ ወደ ቀጣዩ ይሻገራል፡፡ ሽምግልና የልጅነትና የወጣትነት ድምር ዕውቀትም እንደኾነው፣ አኹን ያለንበት ሥልጣኔም ካለፉት የጥንትም የቅርብም ሥልጣኔዎች ተሰብስቦ ተሰርቷል፡፡

እ.ኤ.አ ፅንሰቱ በ1500 ዓ.ም እንደተጠነሰሰ የሚታሰበው የዛሬው ዘመን ግዙፍ ሥልጣኔ፣ በአንድ ዓይነተኛ መልኩ ከቀድምቶቹ ይለያል፡፡ በዓለም አቀፋዊነቱ! ኹሉም የጊዜው የሰው ልጅ ሊባል በሚያስደፍር መልኩ በዚህ ግዙፍ ዓለም አቀፋዊ ሥርዓትና ባሕሉ ተጠምቋል፡፡ በቂ ዝርዝሩ የዚህ ሥልጣኔ አንድ ውጤት ከሆነው ከመገናኛው መረብ በሚገባ የሚገኝ ቢኾንም፣ ለመቀንጨብ ያህል እንዲኾን ግን በዙሪያችን እንዲህ ከቦን የምናየው ዓለም አቀፍ ኑሮ አጀማመርና ሥሪቱ እንዴት ነው? የሚለውን በአጭሩ እንየው፡፡ ይጠቅማል፡፡

1. ፅንስትና ልደት

የታሪክ ምሁራን በጋራ እንደሚስማሙት፣ ደርሰን ያለንበት ዘመናዊው ዓለም ከ3 ዋና ዋና የዘመን አብዮቶች መሠረቱን ያነሳል፡፡ እርግጥ በማእከልነት የሚጠቀሰው ሦስተኛው የታሪክ አንጓ ነው፡፡ እኛም እዚህ የምንዳስሰው ሦስተኛውን የዘመን ገጽታ ነው፡፡ ኾኖም ኹለቱን መሠረቶቹን ግን በመጠኑ ጠቃቅሰናቸው እናልፋለን፡፡ እንጀምር፡፡

1.1 የአክዚያል ዘመን - The axial age (800-200BCE)

ካርል ጃስፐርስ (Karl Jaspers) የሚባል አንድ የጀርመን ፈላስፋና የታሪክ መርማሪ፣ ያለንበት ዘመናዊው ዓለም መሠረት ከዚህ ታላቅ የአስተሳሰብ ለውጥ ከተነሳበት የታሪክ ሂደት እንደሚመዘዝ ይሞግታል፡፡ ከክርስቶስ ልደት አስቀድሞ ከ800 እስከ 200 ዓ.ዓ ባለው ዘመን የነበረው ይህ ወቅት፣ በዓለም ታሪክ ውስጥ ታላቅ የሀሳብና የሃይማኖት አብዮት የታየበት ጊዜ ነበረ፡፡ ስማቸው ዛሬ ድረስ በጉልህ የሚነገርላቸው እንደነ ሶቅራጠስ በኋላ አፍላጦን (plato)፣ ቡድሃና ኮንፊሺየስ ከዛ ጊዜ ጀምሮ በአጠቃላዩ የሰው ልጆች የሥነ ዕውቀትና የሞራል እሳቤዎች ላይ ዓይነተኛ ለውጥ ያመጡ ሥራዎቻቸውን በዘመኑ ሊገልጹ ችለዋል፡፡ ከዚህ የተነሳ ዋና ዋናዎቹ የምሥራቁ ዓለም ሃይማኖቶች ማለትም ቡድሂዝም፣ ሂንዱይዝም፣ ኮንፊውሺያኒዝምና ዞራስትሪያኒዝም ልደታቸውን በዚያ ዘመን አግኝተዋል፡፡ ሌላው በነ ሶቅራጠስ በኩል የዛሬው ዘመን ፍልስፍና የሚባለው የአስተሳሰብ ዘዬም መነሻውን በግሪክ አድርጎ በወቅቱ ተጀምሯል፡፡ በተጨማሪም ክርስትናን ጨምሮ የኋላ ዘመን የአብርሃም ሃይማኖቶች መውጪያ የሚባለው የዕብራዊው ዓለም የነብያት ባሕልም ከጊዜው ዋና መልኮች ውሰጥ አንደኛው ነበር፡፡

የዚህ ዘመን ታላቅ የለውጥ ነጥብ ተብሎ የሚጠቀሰው፣ የሰው ልጆች ከላይ ከተጠቀሱት መነሻ እሳቤዎች በኋላ ከንግርታዊና ትውፊታዊ የአስተሳሰብ ክበቦች (mythical tribal thinking) ወጥቶ፣ ግለሰባዊ ንቃተ ሕሊና ላይ ወዳተኮሩ የሞራልና የምክንያታዊነት የአእምሮ መንገዶች መሸጋገሩ ነበር፡፡ የታሪክ ባለሙያዎች ነገሩን እንዲህ ሲሉ በአጭሩ ይገልጹታል - Modern human consciousness began here.

1.2 የክርስትና መነሣትና ያስከተለው አብዮት - The christian-Late Antique Transformation (1-6CE)

ከክርስቶስ ልደት በኋላ በተለኮሰው የክርስትና ችቦ የተነሳ፣ ታላቂቱ የሮም ግዛት በ4ተኛው ክ/ዘመን ገደማ ክርስትናን ይፋዊ የመንግሥት ሃይማኖት ማድረጓ የዚህ ዘመን ታላቅ የለውጥ አቅጣጫ ነበረ፡፡ ዛሬ የምናውቀው የምዕራቡ ዓለም የሥነ መንግሥት፣ የአኗኗርና የዕውቀት ባሕል ከዚህ የሽግግር እጥፋት በኋላ ቅርጽና ይዘቱን እያገኘ ሊኼድ ችሏል፡፡ የኛይቱ ሀገር የወቅቱ የአክሱም ዘመነ መንግሥቷ ኢትዮጲያም በ328 ዓ.ም አከባቢ ክርስትናን በዐዋጅ ስለመቀበሏ አንዘነጋም፡፡

1.3 ዘመናዊው ዓለም አቀፍ ሥርዓት - The Modern Global System (1500-1800CE)

ዛሬ የምናውቀውና የምንኖርበት የአስተሳሰብ ሥርዓት መቼ ተወለደ ከተባለ፣ 1500ዓ.ም ተጠቃሹ ዘመን ነው! እነሆ የዛሬው ዘመን ብዙ ነገር፣ ከዛሬ 500 ዓመት በፊት ተጀመረ! የዛሬው ዘመን ዋና የመሠረት ድንጋይ የኾነው ይሄ ጊዜ፣ አራት ታላላቅ የለውጥ ደረጃዎችን አልፎ አኹን ያለበት ጋ ደርሷል፡፡ ተራ በተራ እንያቸው፡፡

1.3.1 የመስፋፋት ዘመን - The Age of Exploration

ከ1500 በፊት፣ የዓለም ትውልዶች በሮቻቸውን ዘግተው እንደሚኖሩ ጎረቤቶች አስቧቸው፡፡ አውሮፓ፣ አፍሪካ፣ የሩቅ ምሥራቁ ዓለምና ሌላውም የዓለም ክፍል በየተነጠለ ስፍራውና ባሕሉ ይኖር ነበር፡፡ ከዚህ ክ/ዘመን ወዲህ ግን የያፌት ልጆች (አውሮፓውያን) የተፈጥሮ ሃብቶችንና ግንኙነቶችን ያስተሳሰሩ ኀሠሣዎቻቸውን በመጀመራቸው፣ ዛሬ ፈፍቶና ከጡዘቱ ወጥቶ የምናውቀው ዓለም አቀፉ ትስስር (Globalization) በዓለም የታሪክ እርሻ ላይ መብቀሉን ጀምሯል፡፡

በማለዳ ንቁ !

May 26, 2026, 10:53 PM

በሌላ አነጋገር፣ በዚህ ዘመን የተገኘን ትውልዶች ብንኾንም፣ ባለፉት ዘመናት የነበሩትን ተቀባብለው እዚህ ያደረሱንን ትውልዶች አናውቃቸውም፡፡ በሥጋ አይደለም፡፡ ነገሩ በሥጋ እንወቅ ብንልስ እንዴት እንችላለን? ሀሳቦቻቸውን ነው የምንለው፡፡ ግን ቀድሞውኑ ፍላጎቱስ ከልብ አለን ይሁን?

ለማንኛውም ወደ መጽሐፉ እንመለስና በአብርሃም የነበረቺው ሀሳቡ፣ በኋላ ከፊታቸው በሥጋ ቆሞ የሚያናግራቸው የእውነት ቃልም ነው፡፡ ለዚህ ነው ቃሌ በእናንተ ስለሌለ የአብርሃም ዘር እንጂ ሥራው የላችሁም ይላቸው የነበረው፡፡

ወደ ነጥባችን ዘወር ስንል፣ ይሄ ዘመን ያለፉት ዘመናት ስብስብ ነው፡፡ ተከታትሎ ያለንበት ጋ መጥተናል፡፡ ስለዚህ በዙሪያችን በተለያየ ዘርፍና መልክ የምናያቸው ብዙ ነገሮች የእስከዛሬ ትውልዶች ድምር ውጤቶችም ናቸው፡፡

ያ ብቻ አይደለም ደግሞ፡፡ ስለዘመናት ስናወራ ስለ ሥልጣኔዎች አለማውራት አንችልም፡፡ ምክንያቱም የየዘመናቱ መልኮች እነሱ ስለኾኑ፡፡ ሥልጣኔ ግን ምንድነው?

ለአንድ ሰው ዕድሜ ለትውልድ ዘመን እንዳልነው አካሄድ፣ ለአንድ ሰው መክሊት የምንለው በሕዝብ ደረጃ ሲገለጽ ሥልጣኔ ይሰኛል፡፡ ሥልጣኔ የሕዝቦች መክሊት ነው፡፡ ከዚህም የሚጨመሩ ዝርዝር ፍቺዎችም፣ መገለጫዎችም ስላሉት መሻቱ ያላችሁ ልትፈላልጉበት ትችላላችሁ፡፡

እንዳይረዝም ነገሩን እናሳጥረውና፣ አኹን ያለንበት የዘመኑ ሥልጣኔ ሥርዓቱ ዓለም አቀፋዊ መኾኑ እስከዛሬ ከነበሩት በዋናነት ይለየዋል፡፡ ጥንስሱን ከምዕራቡ የዓለም ክፍል ያደረገው፣ ከ16ኛው ክ/ዘመን ጀምሮ የተወለደው የዚህ ዘመን ሥልጣኔ፣  ዓለምን (ሀገራትን ቢሉም) በሀሳቡና በሥርዓቱ አጥምቆ ወደ አንድ መልክ አካትቷል፡፡ የቴክሎኖጂ አብዮት ዋነኛው መገለጫው ነው፡፡ በሃይማኖት፣ በባህል፣ በሥነ መንግሥታት ውስጥ የራሱን መልኮች በተለያየ ጎዳና አሥርጿል፡፡

እና ቦ ጊዜ ለኩሉ ብለንም የለ? ሥልጣኔም ያው ከጊዜ በታች ነው፡፡ ማለት፡ አንድ ሥልጣኔ የሚጀምርበት፣ የሚፋፋበት፣ ከዚያ የሚወድቅበት የራሱ ጊዜ አለው፡፡

እዚህ ለማለት የምንሞክረው አኹን ታዲያ፣ ከላይ የጠቀስነው በዘመኑ ውስጥ ሰፍኖና ገኖ ያለው አውሮጳ መራሹ ሥልጣኔ ጊዜውን ጨርሷል ነው፡፡ ሰለዚህ እየወደቀ ነው፡፡ በመፍረሱ ዑደት ላይ ነው፡፡ የዚህ ጊዜው ላይ ስለመኾኑ የሚናገሩ ብዙ ከግለሰብ እስከ ዓለም አቀፍ የሕዝብ ግንኙነቶችና ተቋማት ድረስ የሚታዩ ምልክቶች አሉ፡፡ እነሱን ቀጣይ በሚኖረው ፕሮግራም እናወራቸዋለን፡፡ ብቻ አይደለም፡፡ በዚህ እየፈረሰ ባለ የሥልጣኔ ሥርዓት ውስጥ ሳለን፣ እንዴት እንለፍ የሚለውንም በአቅማችን ለመጨዋወት እንሞክራለን፡፡ ከጠቀመ፡፡ እስቲ ያቆየን፡፡

4,220

በማለዳ ንቁ !

May 26, 2026, 10:53 PM

የአኹን ርዕሳችን ስለ ነገረ ዘመን ነበረ፡፡ ለመኾኑ ዘመን ምንድነው?

ለግለሰብ ዕድሜ ያልነው በትውልድ አንቀጽ ሲኾን ዘመን ይባላል፤ ዘመን የትውልድ ዕድሜ ነው፡፡

ያው በነጠላም ዕድሜ ያልነው በስብስብም ዘመን ያልነው፣ ያው ጊዜ የሚባለውን ነው፡፡

ስለዚህ ጊዜ ራሱ ምንድነው? .. ጊዜ የፍጥረት ሁሉ መሠረት ነው፡፡ ሁሉ የተፈጠረው ነገር ሁሉ በጊዜ ውስጥ ነው ያለው፡፡ በነርሱ ውስጥም ጊዜ ይገኛል፡፡

በፈጣሪና በፍጥረት መካከል ያለው አንዱና ዋናው ድንበር ጊዜ ነው፡፡ ማለት ሁሉ የተፈጠረው ነገር ሁሉ በጊዜ ውስጥ ሲኖር፣ ፈጣሪ ከጊዜም ውጪ ሁኖ ይገኛል፡፡ እንደውም ለራሱ ለጊዜ መኖሪያ ዓለሙ እሱ ነው፡፡

ፍጥረት ሁሉ ግን በጊዜ ሥር ይኖራል፡፡ እዚህ ጋራ 'ጊዜ' ስንል፣ በፀሐይ በጨረቃ በከዋክብት ዑደት የምናሰላውን የቁጥር ዕውቀት ማለት ብቻ አይደለም፡፡ እሱ ዕውቀት የተመሠረበት በተፈጥሮ ውስጥ ያለ፣ ከፍጥረታት ጀርባ የሂደትና ለውጥ ሕግ የኾነ መስመር አለ፡፡ እሱን ነው ጊዜ የምንለው እዚህ፡፡

መጽሐፍ ይላል፡፡ ቦ ጊዜ ለኩሉ፡፡ ለኹሉ የራሱ የኾነ ጊዜ አለው፡፡ ለመወለድ ጊዜ አለው፥ ለመሞትም ጊዜ አለው፤ ለመትከል ጊዜ አለው፥ የተተከለውንም ለመንቀል ጊዜ አለው፤ " መክ 3:2፡፡ ኹሉ በጊዜ ውስጥ ይኾናል፤ እየኾነም ነው፡፡

ሰውም በጊዜ ውስጥ ነው፡፡ ጊዜም በሰው ውስጥ አለ፡፡ ስለዚህ ጊዜን ማወቅ ራስን ማወቅም ነው፡፡ የኾነ ከኛ ተነጥሎ ያለን ሩቅ ሀሳብ ማወቅ ማለት አይደለም፡፡ ተፈጥሮን ማወቅ ነው፡፡ ብቻ አይደለም፤ በተፈጥሮና በሥርዓቷ ውስጥ እንዴት እንደምንኖር ማወቅም ነው፡፡ የዚህ ነገር ክብደቱ ይታየን ይኹን?

ጊዜ በእኛ ውስጥ ስላለ ነው የአካልና የአእምሮ ለውጦችን የምናከናውነው፡፡ በኛ ውስጥ ካለው የጊዜ እውነት የተነሳ ነው ሥጋዊውም ኾነ ሥነ ልቡናዊ ለውጦች በእኛ የሚታዩት፡፡ ለምሳሌ ሁላችንም በተፈጥሮ በኩል ተጉዘን ለአቅመ አዳምና ለአቅመ ሔዋን እንደርሳለን፡፡ ይሄ በኛ ውስጥ የተቀመጠ ጊዜ ስላለ ያከናወንነው ለውጥ ነው፡፡ እንዲሁ ከላይ መጽሐፍ እንዳለው ለመወለዳችን፣ ለማደጋችን፣ ለማርጀታችን የተሰጠ ራሱን የቻለ የየራሳችን ጊዜ አለን፡፡ እሱ መኖሪያ ዓለማችንም እኮ ነው፡፡ በወንጌል "ብርሃን ሳለላችኹ ተመላለሱ" የተባለው አንድም ይህን የየራሳችንን ጊዜ/ዕድሜ ሲናገረው ነው ይላሉ አበው፤ እውነት ነው፡፡ (ዮሐ. 12፡35)

ይሔ ወደ አንድ ልናስተውለው ወደሚያስፈልግ ሀሳብ ቀጥሎ ይመራናል፡፡ ይሔውም ዕድሜ የየራሳችን ዓለም የኾነልን ጊዜ ከኾነ፣ በዚህ የጊዜ መስመር ላይ ተቸርችረው የተቀመጡ በራሳቸው ያሉ አንጓ ሀሳቦችና ሥርዓቶች አሉ የሚለውን ሀሳብ ነው፡፡

እነዚህ በጊዜ ውስጥ ተይዘው የተቀመጡ ሀሳቦች ስላሉ ነው በሂደት እየደርስን ስናገኛቸው የምናስባቸው፣ የምንኖርባቸው፡፡ ለምሳሌ በልጅነት ጊዜ ሳለን የልጅነትን ሀሳብ እናስባለን፡፡ ልብ እናድርግ፡፡ እንደ ልጅነት እናስብ ብለን ተዘጋጅተን አይደለም፤ ራሱ ሀሳቡና አኗኗሩ የሚያገኘን ካለንበት የልጅነት ጊዜ የተነሳ ነው እንጂ፡፡

በአጭሩ እንደ ልጅነት ማሰብንና መኖርን የሰጠን ራሱ የልጅነት ጊዜው ነው፡፡ ከዚያ እንደገና ተጉዘን የወጣትነት ጊዜ ላይ ስንደርስ፣ እንደ ወጣት ማሰብን በራሱ እናገኛለን፡፡ ለዚህ ነው ግሩም ሰው ጳውሎስ "ልጅ ሳለሁ እንደ ልጅ እናገር ነበር፥ እንደ ልጅም አስብ ነበር፥ እንደ ልጅም እቈጥር ነበር፤ ጎልማሳ ሆኜ ግን የልጅነትን ጠባይ ሽሬአለሁ።" (1ኛ  ቆሮ. 13:11) የሚለው፡፡

ነጥቡ ምንድነው እዚህ ጋ? ጊዜ በራሱ የሚሰጠን ሀሳብ አለ ነው ነጥቡ፤ ወይም በጊዜ ውስጥ ተይዞ የተቀመጠ ሀሳብ አለ ነው፡፡ በሽምግልና ጊዜ ያለውን ሀሳብና ሥርዓቱን ለማግኘት በዛ ዕድሜ ውስጥ ሰተት ብለን በተፈጥሮ መግባት አለብን፡፡ እንጂ ልጅ ወይም ጎልማሳ ኹነን ሳለ ስለ አዛውንትነት መጽሐፍት ብናነብ፣ መረጃ ብንሰበሰብ፣ እንዴት እንደሚኖሩ ብንለማመድ፣ ... አናመጣውም፡፡ ጊዜው ራሱ ካልሰጠን፣ ውስጡ ያለው የመኾን ሀሳብና ሥርዓት አይመጣም አያችሁት፡፡

ይሄ አሁን በዕድሜ በልጅነት መስለን ስናወራው ቀላል ነገር ይመስላል፡፡ ግን እያንዳንዱ ሀሳባችን፣ የመኖር ሥርዓታችን በዚህ የተያዘ ነው፡፡ በትውልድም ማዕቀፍ ስንናየው፣ ዘመን በራሱ ለትውልዱ የሚሰጠውን ሀሳብ ትውልዱ ካላገኘው፣ ሲቃወስ ነው የሚኖረው፡፡ በማይበቅልበት ቦታ ሲዘራ ነው የሚውለው፡፡ ዝምታንም አይሰማም፤ ንግግርንም አይሰማም፡፡ ዘመኑ በራሱ የተሸከመውን ያላገኘ ትውልድ፣ ከራሱ ተጣልቶ እንደመኖር ነው የሚኾነው፡፡ ልክ በግለሰብ ደረጃ እንዳልነው አንድ ሽማግሌ ሽምግልናው የሰጠውን ሀሳብና ሥርዓት ትቶ በልጅነት ሀሳብ ቢመላለስ፣ አስቀድሞ የተጣላው ከራሱ እንደኾነው ማለት ነው፡፡

በወንጌል አንድ የክርስቶስ ድምፅ እንዲህ ይላል፦ "ሰማዩ ደምኖ ቀልቶአልና ዛሬ ይዘንባል ትላላችሁ። የሰማዩን ፊትማ መለየት ታውቃላችሁ፥ የዘመኑንስ ምልክት መለየት አትችሉምን?" (ማቴ. 16:3)

ይህ በወቅቱ የተነገረባቸው ትውልዶች፣ ዘመኑን ለይተውትስ ቢኾን ኑሮ ከፊታቸው ቁሞ ያለውን ክርስቶስ ባወቁት ነበረ፡፡ እነርሱ ግን ሊያዘንብ ያለውን ሰማይ ባኮረፈው ደመና በኩል ያውቁታል እንጂ የዘመኑን ገጽ ማንበብ አልተቻላቸውም፡፡ ዛሬም እኛ እንዲኹ ነን፡፡

ዘመኑን ማወቅ በግለሰብ የሥጋ ሀሳቦች ተጠርንቆ ለሚኖር ሰው፣ ሚዛን የማይደፋ ነገር ይመስለዋል፡፡ ይኹንና ግን ኹሉ ነገር በጊዜ ውስጥ ነው ያለውና የሚኾነው፡፡ ትውልድም በራሱ ዘመን ውስጥ ነው ያለው፡፡ ስለዚህ ዘመኑን አላወቀም ማለት ራሱንም አላወቀም እንደማለትምም ነው፡፡

ትውልድ ለዘመኑ ያለውን ሀሳብ መፈለግ አለበት፡፡ እግዚአብሔርንም ተናገር ማለት አለበት ከዕለት ተዕለት የኑሮው ጥያቄዎች ከፍ አድርጎ፡፡

በዚኹ በኩል እንደገና ወደ አንድ ጉዳይ እንሂድ፡፡

ለመኾኑ ይሄ ዘመን ምን ይመስላል? ምንስ ይታይበታል? ብለን እንጠይቅ፡፡

እኛ እስከዛሬ የመጣነውን እንደኾንን ኹሉ፣ የዓለም ታሪክም እስከዛሬ የመጣውን ኹሉ ነው፡፡ የአኹኑን ዘመን፣ የእስከዛሬው ትውልድ ዘመናት ሲቀባበል አድርሶታል፡፡ ነገሩን መጽሐፍ እንደማንበብ እንውሰደው፡፡

አንድን መጽሐፍ እስከ ገጽ 20 አንብበነው ከኾነ፣ ለኛ መጽሐፉ ማለት እዛ ድረስ ያለውን ነው ማለት ነው፡፡ ደረሰን እያነበብነው ያለው ገጽ፣ ካለፉት ገጾች ተነጥሎ የቆመ አይደለም፤ በራሱ ገጽ ላይ የተጻፈበት እንዳለ ሁኖ፣ ከነበሩት 19 ገጾች ጋራ የተያያዘም ነው፡፡ ተረድታችሁታል?

ያለንበት ዘመን እስከዛሬ የመጡት ዘመናት ሁሉ ቅጣይ ነው፡፡ እኛ የሰው ልጆች እስከዛሬ ሲፈስ የመጣው ታሪካችን ውጤት ነን፡፡ በነገራችን ላይ እንዲህ ከኾነ፣ ስለ ዓለም የሰው ልጆች ታሪክ በቅጡ ማወቅ፣ በአንድም በሌላም ዛሬ በዙሪያችን ከብቦን ስላለው ነገር ሁሉ ማወቅ ነው፡፡

አሁንም ወደ ክርስቶስ ለማሳያ መለስ እንበልና ነገሩን እንጨብጠው፡፡ በአንድ ንግግሩ ደሞ በዘመኑ የተገለጠበትን የአይሁድ ትውልድ እንዲህ ሲናገረው እንሰማለን ፦ "የአብርሃም ዘር መሆናችሁንስ አውቃለሁ ነገር ግን ቃሌ በእናንተ አይኖርምና ልትገድሉኝ ትፈልጋላችሁ።" (ዮሐ. 8:37)

ሰዎቹ የአብርሃም ዘሮች ነን ይላሉ፡፡ ናቸውምም፡፡ ግን በሥጋ ነው፡፡ በነፍስ አያውቁትም፡፡ በሌላ አባባል የአብርሃም ዘሩ እንጂ ሀሳቡ (ሥራው) የላቻቸውም፡፡ እንዲሁ በተገኙበት ገጸ ዘመን ያሉ ትውልዶች እንጂ የመጡበትን የዘመናት እውነታዎች አያውቁትም፡፡ ዛሬም ኢትዮጰያውያን እንዲሁ ይመስላሉ፡፡ የአባቶቻችን ልጆች ነን እንላለን፤ የአባቶቻችን ሥራ ግን ከኛ ጋር የለም፡፡

በማለዳ ንቁ !

May 26, 2026, 10:53 PM

📎 File

3,460

በማለዳ ንቁ !

Apr 1, 2026, 09:32 PM

ፕሮግራሙ ጀምሮአል፡፡ ተሳትፎ በአስተያየት መስጪያው መስጠት ይቻላል፡፡

" ለሁሉ ዘመን አለው፥ ከሰማይ በታችም ለሆነ ነገር ሁሉ ጊዜ አለው። "
(መጽሐፈ መክብብ 3:1)

4,090

በማለዳ ንቁ !

Apr 1, 2026, 09:32 PM

Live stream finished (2 hours)

Showing 12 of 12 posts

No more posts

Loading posts...

Rating

User Reviews (0)

No reviews yet. Be the first to share your experience!

Loading reviews...

Related Telegram Channels

FEATURED

Loading recommended channels...

በማለዳ ንቁ !

በማለዳ ንቁ !

Ranking

Participant Growth (Last 9 Days)

Latest Posts

Rating

User Reviews (0)

Related Telegram Channels

✊🏻

.

..

$BRAINS AI

.

Alisher Qodirov

1

𝚝𝚑𝚎 𝚙𝚘𝚠𝚎𝚛 𝚘𝚏 𝚒𝚗𝚜𝚙𝚒𝚛𝚊𝚝𝚒𝚘𝚗

Related Telegram Channels

✊🏻

.

..

$BRAINS AI

.

Alisher Qodirov

1

𝚝𝚑𝚎 𝚙𝚘𝚠𝚎𝚛 𝚘𝚏 𝚒𝚗𝚜𝚙𝚒𝚛𝚊𝚝𝚒𝚘𝚗

User Reviews (0)

Latest Posts