OʻZBEKISTON OILALARI QANCHALIK BAXTLI?
"Oila va gender" ilmiy-tadqiqot instituti tomonidan joriy yilning mart-aprel oylari davomida Qoraqalpog‘iston Respublikasi, 12 ta viloyat va Toshkent shahrida 12 697 nafar respondent orasida oilalarning baxtlilik darajasini o‘rganish maqsadida sotsiologik so‘rovlar o‘tkazildi.
🧮O‘zbekistondagi oilalarning baxtlilik darajasi 8 ta asosiy indikator va 21 ta subindikatordan iborat integral indeks asosida baholandi. So‘rovlarda oilalarning iqtisodiy farovonligi darajasi, oilalarning demografik barqarorligi holati, sog‘lom hayot kechirish davomiyligi, ta’lim olish imkoniyatlari darajasi, ish bilan ta’minlanganlik darajasi, oilaviy hayotdan qoniqish va oilaviy baxtlilikni his qilish darajasi, oilaviy qadriyatlarning o‘rni va ahamiyatlilik darajasi, oilalarning davlat organlari faoliyati hamda davlat xizmatlaridan qoniqish darajasi o‘rganildi.
🛍Oilalarning baxtlilik indeksi –1 dan +1 gacha bo‘lgan oraliqda baholanadi. Metodikaga muvofiq, oilalarning baxtlilik indeksi +0,5 dan +1 gacha bo‘lgan holat “yuqori”, 0 dan +0,49 gacha bo‘lgan ko‘rsatkich “o‘rta”, 0 dan past natijalar esa “past” daraja sifatida baholanadi.
📊Tadqiqot natijalariga ko‘ra, 2026-yilda O‘zbekiston oilalarining umumiy baxtlilik indeksi 0,618 ballni tashkil etdi. Baholash mezonlariga muvofiq, mazkur ko‘rsatkich oilalarning baxtlilik darajasi “yuqori” ekanligini namoyon etmoqda.
Mazkur indikator oldingi yillarga nisbatan barqaror ijobiy o‘sish dinamikasini qayd etdi (1-rasm).
↗️Eslatib o‘tamiz, oilalarning baxtlilik indeksi 2023-yilda – 0,560 ballni, 2025-yilda esa 0,611 ballni tashkil etgan bo‘lsa, 2026-yilga kelib ushbu ko‘rsatkich 0,618 ballga yetgan. Natijada, so‘nggi to‘rt yil davomida oilalarning baxtlilik indeksi o‘rtacha +0,058 ballga oshgan.
Kuzatilayotgan mazkur ijobiy dinamika mamlakatimizda amalga oshirilayotgan ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar, oila institutini mustahkamlash hamda aholi turmush sifatini oshirishga qaratilgan davlat siyosatining samarali natijalarini aks ettirmoqda.
📈Oilalarning iqtisodiy farovonligi indikatori 2025-yildagi 0,414 balldan 2026-yilda 0,439 ballga oshgan.
📤Ish bilan ta’minlanganlik indikatori 2023-yilda 0,337 ballni tashkil etgan bo‘lsa, 2026-yilda 0,489 ballgacha oshgan.
Oilalarning davlat organlari faoliyati va davlat xizmatlaridan qoniqish indikatori 2023-yildagi 0,372 balldan 2025-yilda 0,505 ballga va 2026 yilda 0,514 ballga yetgan.
✔️Ta’lim olish imkoniyati indikatori so‘nggi yillarda barqaror o‘sishni namoyon etdi. Xususan, mazkur ko‘rsatkich 2023-yilda 0,399 ballni tashkil etgan bo‘lsa, 2025-yilda 0,502 ballga, 2026-yilga kelib esa 0,522 ballga yetgan.
✔️Sog‘lom hayot kechirish davomiyligi indikatori 2023-yilda 0,596 ballni tashkil etgan bo‘lsa, 2026-yilda 0,605 ballga yetgan.
Oilaviy hayotdan qoniqish va oilaviy baxtlilikni his qilish indikatori so‘nggi yillarda yuqori o‘sish dinamikasini namoyon etdi. Xususan, mazkur ko‘rsatkich 2023-yilda 0,667 ballni tashkil etgan bo‘lsa, 2025-yilda 0,734 ballga, 2026-yilda esa 0,750 ballga yetgan.
✔️Oilaviy qadriyatlarning o‘rni va ahamiyatlilik darajasi bo‘yicha ko‘rsatkich yuqori darajada saqlanib qolmoqda. Xususan, mazkur indikator 2023-yilda 0,720 ballni tashkil etgan bo‘lsa, 2025-yilda 0,791 ballga, 2026-yilda esa 0,793 ballga yetgan.
Oilalarning demografik barqarorligi indikatori so‘nggi yillarda barqaror yuqori ko‘rsatkichni namoyon etdi. Xususan, mazkur ko‘rsatkich 2023-yilda 0,828 ballni va 2026-yilda 0,831 ballni tashkil etgan.
🔭Xulosa qilib aytganda, tadqiqot natijalari mamlakatimizda Prezidentimiz rahbarligida Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi doirasida amalga oshirilayotgan ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar oilalar hayotida ijobiy o‘zgarishlarni ta’minlayotganini ko‘rsatmoqda. Baxtlilik darajasi, oilaviy qadriyatlarga bo‘lgan ehtirom va ijtimoiy barqarorlik ko‘rsatkichlarining izchil o‘sib borayotgani yurtimizda inson manfaati va oila qadri davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishiga aylanganining yaqqol ifodasidir.
➡️Bizni kuzating:
💳 http://moiti.uz/ 📱📱
http://instagram.com/oilavaxotinqizlarinstituti/ 📱
http://facebook.com/oilavaxotinqizlarinstituti/ ✍️ https://moiti.uz/oz/static/projects
